Bölge Adliye Mahkemesi 2024/770 E. 2025/1228 K.

T. C.

K A Y S E R İ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/770

KARAR NO : 2025/1228

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 13/12/2023

NUMARASI : 2023/161 Esas, 2023/1123 Karar

DAVA: Ölüm Sebebiyle Açılan Maddi ve Manevi Tazminat

DAVA TARİHİ: 13.09.2017

İSTİNAF KARARININ

VERİLDİĞİ TARİH: 02.07.2025

YAZILDIĞI TARİH: 02.07.2025

Yukarıda ayrıntılı bilgileri yazılı Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/161 Esas, 2023/1123 Karar sayılı kararına karşı davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize tevzi edilmiş olmakla dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti: Davacılar vekili, dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında ... plakalı aracın (dolmuş) tek taraflı yaptığı kaza ile davacıların murisi ile birlikte toplam 6 kişinin vefat ettiğini, olay nedeni ile sürücünün de vefat ettiğinin takipsizlik kararı verildiğini, ölenin Bağkur'dan emekli olduğunu, ayrıca çiftlik ve hayvancılık ile uğraşıp ek gelir elde ettiğini, murisin ölümü ile eş ve çocukların destekten yoksun kaldıklarını, murisin ölümü ile manevi acılar yaşadıklarını, cenaze ve defin gideri talepleri olduğunu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yetersiz olduğunu belirterek destekten yoksun kalma ve manevi tazminatın talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili, cevap dilekçesinde özetle; Davacılara olay nedeni ile ödeme yapıldığını, öncelikle davanın reddini talep ettiklerini, talebin gerçek zararı karşılamaması durumunda 76.748 TL nin güncellenmesini talep ettiklerini, eş haricindeki diğer davacıların desteklik durumundan çıktıklarını, ölenin emekli olup pasif döneme girdiğini, desteğin gerekli ve eylemli olması gerektiğini, aktüer hesabının TRH 2010 tablosuna göre olması gerektiğinin olaya ilişkin kusur raporu alınması gerektiğini, olayda mücbir sebep varsa davalının sorumluluktan kurtulacağını davacı tarafın görüşmek istemediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Anonim Şirketi vekili, cevap dilekçesinde özetle: Davacılara olay nedeni ile başvuruları sonucu 22/08/2017 tarihinde 76.748,22 TL ödeme yapıldığını, öncelikle davanın reddini mahkeme aksi kanaatte ise yapılan ödemenin dikkate alınmasını, sorumluluklarının poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müterafik kusur var mı ve tarafların kusur durumunun tespiti için ATK rapor alınması gerektiğini, hatır taşıması olup olmadığının tespiti gerektiğini, aktüerden rapor alınması gerektiğini, cenaze ve defin giderleri taleplerinin sigorta kapsamında olmadığını, SGKdan ödemenin sorulması gerektiğini ve faizin başvurudan 15 gün sonra başlayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; Davacı ...'nın maddi tazminat davası yönünden ödeme yapılmış olması nedeniyle, davanın konusuz kalmasından dolayı, karar verilmesine yer olmadığına, diğer davacılar yönünden açılan davanın reddine, manevi tazminat davasının kısmen kabulü kısmen reddi ile, davacı ... için 40.000,00 TL ve davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... için ayrı ayrı 10.000,00 TL olmak üzere 110.000,00 TL tazminatın davalı ...Ltd. Şti'den olay tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacılara verilmesine karar verildiği görülmüştür.

Taraflarca İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davalı ... A.Ş. vekili, süresi içinde verdiği istinaf dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece görülmekte olan davada "Davacı ...'nın maddi tazminat davası yönünden ödeme yapılmış olması nedeniyle, davanın konusuz kalmasından dolayı, karar verilmesine yer olmadığına, diğer davacılar yönünden açılan davanın reddine, davacı ... hakkında açılan ve karar verilmesine yer olmadığına karar verilen maddi tazminat davası yönünden davacı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden AÜTT mad. 6/1 uyarınca 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak iş bu davacıya verilmesine," şeklinde hüküm kurulduğunu, dava öncesi müvekkili şirkete yapılan başvuru doğrultusunda, müvekkili şirket tarafından 22/08/2047 tarihinde 76.748,72-TL ödeme yapıldığını, ayrıca icra dosyasına da ödeme yapıldığından dolayı sorumlulukları bulunmadığını, kararda da aleyhlerine hüküm kurulmadığını, bu nedenle aleyhlerine vekalet ücretine de hükmedilmesi gerektiğini, gerekçeli kararda da belirtildiği üzere davacı ...'nın maddi tazminat davası yönünden ödeme yapılmış olması nedeniyle, davanın konusuz kalmasından dolayı, karar verilmesine yer olmadığına, diğer davacılar yönünden açılan davanın reddine karar verildiğini ve müvekkili sigorta şirketi aleyhine hüküm kurulmadığını, bu nedenle müvekkili sigorta şirketi aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, bu nedenle aleyhlerine maddi hata yapılarak hükmedilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin müvekkil şirket hariç tutularak "davacı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden AÜTT mad. 6/1 uyarınca 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak iş bu davacıya verilmesine," şeklinde düzeltilerek hüküm kurulması gerektiğini belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmil edilmesini talep etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe: Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin değerlendirilerek incelemeye alınabilmesi için Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesinde sayılan ön inceleme koşullarının gerçekleşmiş olması zorunludur. Bu maddede sayılan koşullardan birinin mevcut olmaması halinde istinaf başvurusunun usulden reddedilmesi gerekir. Bu şartlar kamu düzeninden olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınmaktadır. İstinaf talebine konu eldeki dosya kapsamı incelendiğinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesinde sayılan ön inceleme koşullarında herhangi bir eksiklik bulunmadığı, davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun ön inceleme bakımından kabul edilebilir olduğu ve inceleme aşamasına geçilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesinde, Bölge Adliye Mahkemesinin, incelemesini kamu düzenine ilişkin hususlar hariç olmak üzere istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplere bağlı olarak yapması gerektiği hususu düzenlenmiştir. HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar ile bağlı kalınarak ilk derece mahkemesine ait dava dosyası esas bakımından incelendiğinde;

İstinaf incelemesine konu dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeni ile maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; Davacı ...'nın maddi tazminat davası yönünden ödeme yapılmış olması nedeniyle davanın konusuz kalmasından dolayı karar verilmesine yer olmadığına, diğer davacılar yönünden açılan davanın reddine, manevi tazminat davasının kısmen kabulü kısmen reddi ile, davacı ... için 40.000,00 TL ve davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... için ayrı ayrı 10.000,00 TL olmak üzere 110.000,00 TL tazminatın davalı ...Ltd. Şti'den olay tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacılara verilmesine dair hüküm kurulmuştur. Bu karara karşı sadece davalı ... A.Ş. vekilince davacı ...'nın maddi tazminat talebiyle ilgili hükmedilen vekalet ücreti yönünden istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Dolayısıyla istinaf incelemesi bu sebeple ve kamu düzenine ilişkin hususlar ile bağlı kalınarak yapılacaktır.

Dosya kapsamından anlaşıldığı ve davalı ... şirketinin istinaf dilekçesinde de kabul edildiği üzere; dava öncesinde davalı ... şirketi tarafından 22/08/2017 tarihinde 76.748,72-TL ödeme yapılmış ayrıca icra dosyasına da ödeme yapıldığından davacı ...'nın maddi tazminat davası yönünden ödeme yapılmış olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle davacı ...'nın maddi tazminat talebi bakımından karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulmuştur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6. maddesinde “Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur. Bu madde yargı mercileri tarafından hesaplanan akdi avukatlık ücreti sözleşmelerinde uygulanmaz.” düzenlemesi mevcuttur. Yine 6100 sayılı HMK'nın 331. maddesinde "davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan durumlarda, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." düzenlemesi mevcuttur. Davacı ... dava konusu maddi tazminat alacağının toplamına yargılama sırasında kavuştuğu için davanın konusuz kaldığı Mahkemece tespit edilip bu yönde nihai karar verilmiş ve taraflarca konusuz kalma hususunda bir istinaf itirazı yapılmadığına göre bu husus ihtilafsız hale gelmiştir. Konusuz kalma durumunda HMK md. 331 uyarınca davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine ve bu kapsamdaki vekalet ücretine hükmedilir. Somut olayımızda davanın açıldığı tarihte davacı ...'nın maddi tazminat talep etmesinin haklı olduğu açıkça anlaşıldığına göre HMK md. 331 uyarınca davalı ... şirketi aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olup davalı ... şirketi vekilinin vekalet ücreti bakımından yaptığı istinaf itirazının reddi gerekmektedir. (Benzer hukuki uyuşmazlıklarda Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E:2020/1823, K:2020/5533 sayılı, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E:2020/2791, K:2021/2553 sayılı kararlarında da aynı yönde kabul ve açıklamalara yer verilmiştir.)

6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesinde belirtilen koşulların varlığı halinde, incelenen ilk derece mahkemesine ait dava dosyasındaki kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılması durumunda istinaf incelemesi sırasında istinaf talebinin esastan reddine karar verileceği düzenlenmiştir. Bu durum istinaf incelemesi sırasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek haller kapsamında yer almaktadır.

Hal böyle olunca yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; istinaf başvurusunda bulunanın sıfatı ve istinaf nedenleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme üzerine; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf nedeni yerinde görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere)

1-) Davalı ... A.Ş.'nin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-) Alınması gereken 615,40 TL istinaf karar ve ilam harcından istinaf başvurusu sırasında peşin alınan 427,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 187,80 TL'nin davalı ... A.Ş.den alınarak Hazineye gelir kaydına, bu davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvuru harcının da Hazineye gelir kaydına,

3-) İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından AAÜT md. 2/2 uyarınca vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

4-) Davalı ... A.Ş. tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-) Davalı ... A.Ş. tarafından istinaf yargılaması bakımından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının, HMK'nun 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümlerine göre karar kesinleştiğinde yatırana İADESİNE,

Dair; tarafların yokluğunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 353/1-b-1 uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK md. 361/1 uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay 4. Hukuk Dairesi nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.02/07/2025