İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 2024/3057 E. 2025/1324 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO:2024/3057

KARAR NO:2025/1324

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:27/06/2024

NUMARASI:2023/210 E - 2024/397 K

DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali

KARAR TARİHİ:20/05/2025

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ile müvekkili şirket arasında davalının 3 adet sayaca ilişkin olarak ...nolu Elektrik Abonelik Sözleşmesi ve SKTT %15 tarife paketinin imza- landığını, tüketime ilişkin olarak tahakkuk ve tebliğ olunan faturaların süresi içinde ödenmemesi nedeniyle davalının abonelik sözleşmesinin süresinden önce feshedildiğini, bu nedenle davalı adına cayma bedeline ilişkin 22.10.2021 tanzim 04.11.2021 vade tarihli 39.899,97 TL, 4.016,00 TL ve 60.131,19 TL bedelli faturaların tahakkuk edildiğini, söz konusu faturaların da ödenmemesi sebebiyle davalı aleyhine T.C Merkezi Takip Sistemi'nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine giri- şildiğini, davalının "herhangi bir borcu bulunmadığı"ndan bahisle borca ve fer'ilerine itiraz ettiğini, icra takibinin durduğunu, müvekkili şirketin davalı şirketten olan alacağının elektrik kullanımına ilişkin sözleşme hükümlerinden kaynaklandığını, davalının müvekkili şirket tarafından SMS ve E-Posta ile gönderilen faturaları teslim aldığını, SMS ile de hatırlatma ve uyarılar yapılmasına rağmen borcunu ödemediğini, faiz tutarının sözleşmede belirlenen faiz oranlarına uygun olduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20 icra inkar tazminatı ile mahkumiyetine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında, elektrik kullanımına ilişkin sözleşme akdedildiğini, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan tüm yükümlülüklerini dava- cının sözleşmeyi feshettiği tarihe kadar yerine getirdiğini, davacı yanca hiçbir ihtarname ve gerekçe sunulmadan sözleşmenin haksız şekilde feshedildiğini, davacı muğlak ifadelerle fesih sebebini açıkla- maya çalışmış ise de, müvekkilinin elektrik kullanımından kaynaklanan her hangi bir borcunun bulun- madığını, sözleşmenin müvekkili tarafından değil davacı tarafından feshedildiğini sonuçta feshin haksız olduğunu, feshi gerektiren haklı bir sebep bulunmadığı gibi müvekkilinin temerrüte de düş- mediğini,dava dilekçesinde sözleşmenin neden feshedildiğine dair bir açıklama bulunmadığını beyanla davanın reddini, haksız takip nedeniyle davacı tarafın kötü niyet tazminatı ile mahkumiyetine, yargı- lama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi'nce:1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE; merkezi takip sisteminin ... E sayılı dosyasına davalının yapmış olduğu itirazın; 93.734,12 TL asıl alacak ve 68.875,32 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 162.609,44 TL üzerinden iptali ile, bu miktar üzerinden takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Davacının icra inkar tazminat talebinin reddine" karar verilmiştir.İstinaf Başvurusu: Hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde; taraflar arasında 3 adet sayaca ilişkin ...nolu Elektrik Abonelik Sözleşmesinin akdedildiğini, davacı tarafın ödenmemiş borç gerekçesi ile sözleş- meyi bitiş süresinden önce feshettiğini ve cayma bedeli olarak 3 farklı fatura düzenlediğini, akibinde icra takibine giriştiğini, müvekkilinin tek bir sayaca ilişkin abonelik sözleşmesi yaptığını, ancak dava- cının müvekkili şirketin rızası olmadan diğer iş yerlerinin sayaçlarını da dahil ettiğini, sözleşmeyi fesheden tarafın davacı olduğunu,müvekkilinin tüketimden kaynaklı bir borcunun olmadığını, kaldı ki borç olsa bile tüketicinin öncelikle yazılı olarak ihtar edilip temerrüde düşürülmesi gerektiğini, feshin geçersiz ve haksız olduğunu, cezai şartın uygulanmasının mümkün olmadığını, taraflar arasında akde- dilen sözleşme hükümleri incelendiğinde açıkça genel işlem koşulları olduğu, davalı tarafın kötü niyetli olduğunu,Dosyaya sunulan 27.11.2024 tarihli bilirkişi raporunda itirazları dikkate alınmadığı gibi, bilirkişilerin yetkisini aşarak görev alanına girmeyen konularda yorum yaptığını, sözleşme sanki müvekkili tarafından feshedilmişcesine hatalı tespitlere yer verildiğini, rapora itirazen başka bir bilir- kişiden rapor talep ettiklerini, ancak yerel mahkeme tarafından aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alın- masına karar verildiğini, ek raporda da itirazlarının dikkate alınmadığını,Tek abonelik bulunduğu halde üç ayrı cezai şart faturası düzenlenmesinin de hukuka aykırı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre Dava İİK 67 maddesine dayalı itirazın iptali talebine ilişkindir.Dosya kapsamından,Taraflar arasında ... sokak adresindeki üç ayrı sayaç için 02.04.2021 başlangıç tarihli elektrik aboneliği sözleşmesi akdedildiği,Bu sözleşmesinin 4.11. maddesinde: “abonenin iş bu sözleşmenin imzalanması ve uygulan- masından doğan yükümlülüklerini kısmen veya tamamen yerine getirmemesi halinde ... elektriği madde 5.10 uyarınca kesme veya kestirme ve sözleşmeyi madde 6.2 uyarınca feshetme hakkına sahiptir." 5.5. maddesinde: “faturada belirtilen son ödeme tarihinden sonra yapılan ödemeler için gerekli ... tarafından günlük bazda ve faturalarda belirtilen oranda gecikmeli gün sayısı kadar gecikme faizi uygulanır. Uygulamadaki güncel faiz oranları aboneye gönderilen faturalarda bildirilir." 5.6. Maddesinde: "abonenin faturaya itiraz süresi faturanın tebliğ tarihinden itibaren 8 gün olduğu faturaya itirazı ödeme yükümlülüğünü durduramayacak veya ortadan kaldırmayacaktır”, 5.7. Maddesinde “...'a olan herhangi bir borcunu ve veya faturasını kısmen veya tamamen ödememesi halinde abone ,söz konusu borcuna ilişkin olarak temerrüt hükümleri uygulanacağını, ...'ın madde 6.2 uyarınca sözleşmeyi fesih hakkı ve madde 5.10 elektrik kesme hakkı olacağını, ... tarafından yasal takip ve icra yoluna başvurabileceğini ve bu durumda anapara borcuna ilaveten faiz avukatlık ücreti dahil tüm icra ve mahkeme harç ve masraflarını ana borcuna işleyen faizden kaynaklanan tahakkuk etmiş veya ileride edebilecek her türlü faiz vergi resim harç ve benzeri mali yükümlülükleri ile ödeyeceğini ve bu tüm tutarları temerrüt faizi işleyeceğini,... kabul ve taahhüt eder" 5.11. maddesinde: “... tarafından tanzim edilmiş bir fatura da belirtilen son ödeme tarihine kadar ,fatura bedelinin eksiksiz olarak ödenmemiş olması halinde abone hiçbir ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşmüş sayılır. Bu durumda ... sözleşmeyi herhangi bir ihbara ve veya ihtara hacet kalmaksızın derhal feshetme ve abone aleyhine tüm alacak hak ve talebi için gider ve masrafları aboneye ait olmak üzere her türlü yasal yollara başvuru hakkına sahiptir. Ayrıca bu hallerde ... hiçbir ihtara gerek olmaksızın abonenin elektrik enerjisini kestirme hakkına sahiptir. .."6.1. maddesinde: “iş bu sözleşme taraflarca imzalandığı tarihte yürürlüğe girer ve taraflardan birince 30 günlük bildirimle fesh edilinceye kadar geçerlidir. Bu kapsamda abone fesih talebini cereyana 30 gün önceden yazılı olarak bildirmek ve varsa tarife paketindeki süre ve fesih koşullarını yerine getirmek kaydıyla sözleşmeyi her zaman sona erdirebilir. Abone işbu maddedeki 30 günlük bildirim süresine uymaksızın sözleşmeyi feshetmesi ve cereyan aboneliğinden çıkması halinde,abone olduğu süre boyunca tüketicinin ödediği en yüksek faturanın 2 katı kadar tutarda cayma bedelini derhal ...'a cezai şart olarak ödeyecektir. Abonenin sözleşmeyi iş bu madde kapsamında tek taraflı feshetmek istemesi halinde cereyan yazılı talebinin kendisine ulaşmasını takiben iş bu madde kapsamında fesih için öngörülen yürürlükteki süre içinde abonenin aboneliği sona erecek şekilde ilgili mevzuat uyarınca gerekli mercilere başvuru yapacaktır ve ilgili mevzuatın öngördüğü sürenin sonunda abonenin aboneliğini sona erecek ve sözleşme fesih olacaktır. ”6.2. Maddesinde: “taraflardan birinin bu sözleşmenin veya tarife paketinin herhangi bir hük- münü ihlal etmesi halinde diğer taraf ve abonenin sözleşmenin 4.1. maddesi kapsamında elektrik satışının baş- laması abonenin herhangi bir faturasını son ödeme tarihine kadar ödememiş olması, abonenin ilgili mevzuatın öngördüğü serbest tüketici limitinin altında kalması, aboneye karşı herhangi bir kimse tarafından iflas ,haciz, ihtiyati haciz, konkondato vb yollardan yasal kovuşturmaya başlanması halinde ... iş bu sözleşmeyi derhal ve sözleşmeden doğan hakları saklı kalmak üzere haklı nedenle ve tek taraflı olarak fesih edilebilir. Bu madde kapsamında ... tarafından bir fesih yapılması halinde abone hiçbir fesih nedeniyle ...'ın uğradığı zarar ve ziyana tüm masrafları ve ayrıca kullandığı tarife paketinde öngörülen iptal bedeli fesih tazminatı cezai şart ve diğer bedelleri ödemekle yükümlüdür. ... bu madde kapsamında fesih halinde her türlü zarar ve ziyanını karşılamak için avukatlık ücreti dahil tüm takip ve icra masrafı gider ve ücretleri aboneye ait olmak üzere yasal takip yollarına başvurabilir. ...'ın bu madde hükümlerine uygun olarak sözleşmeyi feshetmesi durumunda abonenin tazminat zarar ve ziyan talep hakkı olmayacaktır. ”Abone'ye Özel Sözleşme Koşulları Başlıklı kısımda 1. maddesine göre; “İş bu sözleşme tarafların yetkili temsilcilerince imzalandığı tarihte yürürlüğe girer.İlk tedarikinin başlamasından itibaren sözleşme fesih ile ilgili maddeleri uyarınca fesih hali veya tarafların birbirlerine 30 gün önce yazılı olarak sözleşmeyi sona erdirme veya koşullarını değiştirme talebi iletmesi durumunda yürürlükte kalacaktır. Sözleş- menin yürürlüğe girmesinden sonraki 12 ay içinde abone tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi halinde abone sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri arasında tedarikçi tarafından düzenlenmiş faturaların ortalama tutarının 2 katı kadar bedeli fesih cezası olarak tedarikçiye derhal ödemeyi kabul beyan ve taahhüt eder”, 2. Maddesinde:“abone tedarikçiye karşı işbu sözleşmeden kaynaklanan ödeme yükümlülük- lerini fatura da belirtilmiş olan son ödeme tarihinde tedarikçinin belirlemiş ve faturada belirtildiği ödeme yöntemlerinden birini kullanarak yaptırmakla yükümlüdür. Son ödeme tarihinin resmi tatil gününe gelmesi durumunda ödeme o günü takip eden ilk iş günü mesai ay bitimine kadar yapılacaktır. Abone belirtilen süresi içerisinde faturalarını ödemekle yükümlüdür. Ödemelerde aksama olması durumunda veya ödeme gerçekleş- mediğinde tedarikçinin sözleşmeyi önelsiz, tek taraflı tazminatsız fesih hakkı saklıdır. Abonenin fatura bedel- lerini tam olarak ödemesi esas olmakla birlikte abone tarafından herhangi bir açıklamaya yer vermeksizin kısmi ödeme yapılması halinde kısmi olarak yapılan ödeme öncelikle tedarikçi tarafından sunulan tedarik hizmetlerine ilişkin kabul edilir. Bu halde tedarikçinin eksik ifa edilen hizmete ilişkin sözleşmeden ve mevzu- attan doğan tüm hakları saklıdır. Fatura borcunun son ödeme tarihine kadar tamamen ödenmemesi halinde son ödeme tarihinden itibaren sözleşmenin faturalandırma ve ödeme maddesinde yer alan gecikme zammı günlük olarak tahakkuk ettirilir. Bu durumda tedarikçi borcun ödenmesi anına kadar aboneye ... standart tarifesini uygulama hakkına sahiptir” şeklinde düzenleme yapılmıştır.Eldeki dosyada davacı tarafın, iş bu sözleşme kapsamında kapsamında tahakkuk olunan normal tüketim faturalarının süresi içinde ödenmediğinden bahisle davalının abonelik sözleşmesini feshedip 22.10.2021 tanzim 04.11.2021 son ödeme tarihli 39.899,97 TL, 4.016,00 TL ve 60.133,19 TL bedelli faturaları tahakkuk ve tebliğ ettiği, Bilahare bu faturaların süresi içinde ödenmemesi nedeniyle davalı aleyhine ... sis- temi üzerinden takibe girişerek asıl alacak ve faizden ibaret toplam 181.565,79 TL alacağın tahsilini talep ettiği, borçlu vekilinin ibraz ettiği dilekçe ile "borcun tamamına, faize ve tüm dosya ferilerine" iti- razda bulunduğu, takibin durdurulmasına karar verildiğinden itirazın iptali talebiyle eldeki davanın açılmadığı anlaşılmaktadır. Davalı, taraflar arasındaki sözleşmenin genel işlem koşulu içerdiğini ve geçersiz oldu- ğunu, ödenmemiş normal tüketim faturası bulunmadığını,sözleşmenin davacı tarafça ve haksız şekilde feshedildiğini, cayma bedeline ilişkin koşulların oluşmadığını, sadece bir tane abonelik sözleşmesi bulunmasına rağmen üç adet cayma bedeli tahakkuk edildiğini ve raporun hükme elverişli olmadığını beyan etmektedir.1. Genel işlem koşulu ile ilgili olarak:eldeki davada davacı ve davalı tacir olup TTK 18/2 md gereğince "ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmeleri gerekir." Faturaların tanzim edildiği tarih itibariyle dava konusu sözleşme ayakta olup , irade fesadı vs hallerle sakatlandığı, tamamen veya kısmen hükümsüz olduğu veya iptal edildiğine dair delil sunulmamıştır. Ayrıca 6098 sayılı TBK'nun 20.maddesinde yapılan düzenlemeye göre genel işlem koşulunun gerçek- leşmediği değerlendirilmiştir.2.Fesih ve cayma bedeline ilişkin olarak;Dosya kapsamına göre davalının ... olmak üzere 3 ayrı elektrik aboneliği mevcuttur. Taraflar arasındaki ilişki 02.04.2021 tarihinde başlamıştır. Mali Müşavir, Nitelikli Hesap Uzmanı ve Elektrik Mühendisinden oluşan bilirkişi kurulunca ibraz olunan kök ve ek raporlarda;Davacı davalıya her 3 abonelik için ayda 3 adet ayrı fatura düzenlemiştir.Davacı 22.10.2021 tarihinde davalıdan vadesi gelmiş enerji alacağı 62.021,69 TL iken, sözleş- meyi fesih etmiş ve davalıya 39.899,97 TL, 60.133,19 TL, 4.016,00 TL tutarlı faturalar kesmiş ve alacağı 166.070,85 TL'ye baliğ olmuştur. Davalıya kesilen faturalar toplamı KDV dahil 327.592,74 TL olarak tespit edilmiştir.Davalının vadesinden sonra yaptığı ödemeler: -... ile ilgili abonelik kapsamında, 15.10.2021 son ödeme tarihli, 3.645,55 TL bedelli fatura 26.11.2021 tarihinde 41 gün sonra,- ... Sokak ile ilgili elektrik abonelik kapsamında; 20.09.2021 son ödeme tarihli, 25.603,64 TL bedelli fatura 21.10.2021 tarihinde 31 gün sonra, 18.10.2021 son ödeme tarihli, 25.115,05 TL bedelli fatura 21.12.2021 tarihinde 63 gün sonra, -... Sokak ile ilgili elektrik abonelik kapsamında;16.08.2021 son ödeme tarihli, 16.028,24 TL bedelli fatura 20.10.2021 tarihinde 65 gün sonra,20.09.2021 son ödeme tarihli, 16.321,41 TL bedelli fatura 25.10.2021 tarihinde 35 gün sonra, 18.10.2021 son ödeme tarihli, 16.939,68 TL bedelli fatura 26.11.2021 tarihinde 38 gün sonra ödeme şeklindedir.Davalı şirketin davacıya olan elektrik tüketim bedellerini fatura tarihlerinden sonra ve geç olarak ödediği, Türk Borçlar Kanunu'nun 117. maddesine göre davalı temerrüde düştüğü değerlendirilmiştir.Davalı adına düzenlenmiş herhangi bir faturanın tamamının veya bir kısmının son ödeme tarihine kadar ödenmemiş olması durumunda, davacının sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebileceğinin hüküm altına alındığı dikkate alındığında davacı tarafından yapılan feshin haklı olup olmadığı değerlendirmesinin takdiri ve sonucu mahkemeye bırakılmıştır.Feshin haklı olduğunun kabulü halinde de , davalının ödemekle yükümlü olduğu cayma bedeli... Sokak adresli abonelik için 60.133,17 TL,... Sokak adresli abonelik için 39.899,95 TL, ... adresli abonelik için 4.016,00 TL olarak hesap edilmiştir. Açıklanan gerekçelerle, Takibin 93.734,12 TL. asıl alacak + 68.875,32 TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam 162.609,44 TL. tutar üzerinden devam edebileceği, davacının 10.315 TL asıl alacak, 8.516,67 TL takip öncesi işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir." şeklinde görüş bildirilmiştir.Dosya kapsamına göre, davalının taraflar arasındaki abonelik sözleşmesi kapsamında tahakkuk olunan normal tüketim faturalarını süresi içinde ödemediği, davacının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği, dolayısıyla cayma bedeli talep edilebileceği açıktır.Bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen raporun içerdiği teknik ve gerekçe itibariyle dosyadaki delillere uygun hükme elverişli olduğu değerlendirilmekle bu rapor doğrultusunda hüküm tesisinde isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değerlendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden,davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar verilmiştir.

K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,Alınması gereken 11.107,85 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 2.776,96 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.330,89 TL'nin istinaf eden davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 20/05/2025