Bölge Adliye Mahkemesi 2022/195 E. 2025/85 K. – Tazminat

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2025/933 KARAR NO: 2025/979 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 19/02/2025 NUMARASI: 2022/195 E. - 2025/85 K. DAVANIN KONUSU: Emtia sigorta poliçesinden kaynaklı sigorta tazminatı Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Sanayi ve Ticaret AŞ ile davalı şirket ... Sigorta Anonim Şirketi arasında 11.06.2021 tarihinde ... numaralı Emtia (Yük) Sigorta Poliçesi tanzim edildiğini ve müvekkiline ait yüklerin Enstitü (A türü) klozları ile denizyolu taşımasında meydana gelebilecek risklere karşı sigorta himayesi altına alındığını, bunu takiben, müvekkilinin 4450 palet, 40 kilogramlık torbalarda net 6,230,000.00 kg’lık Paris Alçısı 300 palet Onatpan Beyaz Alçıpan (Onatpan White Regular Gypsum Board- net 690,000.00 kg); 205 palet Onatpan Beyaz Alçıpan (Onatpan White Regular Gypsum Board- net 390,000.00 kg) ve 1072 palet 40 kilogramlık torbalarda Onat Gyps Paris Alçısından (Onat GYPS Plaster of Paris- net 1,500,800.00 kg) oluşan yükleri Apapa Limanı, Nijerya’ya taşınmak üzere 15.06.2021 tarihinde İskenderun, Tosyalı Limanı’nda ... adlı gemiye yüklendiğini, müvekkilinin yükleme tarihinden yaklaşık 2 ay sonra, 10.08.2021 tarihinde ... gemisi acentesi ... Ticaret Sanayi Ltd. Şti.'ne Ankara ... Noterliği ... yevmiye numaralı ihtarnameyi keşide ederek boşaltma limanına ulaşmayan yükünün akıbetini sorduğunu, muhatap acente ... Acentalığı, İskenderun ... Noterliği ... yevmiye numarası 13.08.2021 tarihli ihtarnamesinde, geminin liman çıkış işlemleri ve gümrük kontrolleri tamamlandıktan sonra acentenin sorumluluğunun bittiğini belirttiğini, ancak gayri resmî olarak geminin armatörü ile telefonda konuştuklarını, geminin yedek parça temini için beklediğini, arıza giderildikten sonra yola devam edeceğini müvekkili şirkete bildirdiğini, ancak aradan geçen zamana rağmen, yük teslim edilmediğini ve donatana/taşıyana ulaşmak mümkün olmadığını, dava tarihi itibariyle halen teslim yerine ulaşmamış olan yüklerin zayi olduğunun kabul edildiğini, müvekkili şirket tarafından, Üsküdar ... Noterliği ... yevmiye numaralı 29.11.2021 tarihili ihtarname ile davalı sigorta şirketi ... Sigorta'ya bildirildiğini ve taraflar arasında imzalanan emtia poliçesi uyarınca, sigorta bedeli olan 235.000,00 USD'nin ödenmesi ihtar edildiğini, teslim tarihinden itibaren 60 gün içinde teslim edilmeyen eşyanın zayi olmuş sayılacağını, emtia sigorta poliçesinin kapsadığı enstitü (A türü) klozları uyarınca müvekkili şirket zararın tazminine hak kazandığını beyanla Emtia (Yük) Sigorta Poliçesi tanzim edilmiş Enstitü (A türü) klozları ile denizyolu taşımasında meydana gelebilecek risklere karşı sigorta himayesi altına alınmış yükün zıya olması sonucu müvekkili şirketin uğradığı zararın tazmini amacıyla, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, 235.000,00 USD (Amerikan Doları)'nın ihtarname tarihi olan 29.11.2021 tarihinden itibaren devlet bankalarının USD para cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oları ile birlikte, davalı sigorta şirketi ... Sigorta'dan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; Davacı ...'ya karşı taşıma edimini, ... Tic. Ltd. Şti'nin üstlendiğini ve bu edim için 14.06.2021 gün ... nolu fatura tanzim ettiğini, taraflar arasındaki hak ve yükümlülükleri belirleyen ... nolu Emtia Yük Sigorta Poliçe'sinin, TBK 173 maddesi kapsamında "bozucu koşul"'a bağlandığını, bu bozucu koşulun, tüm nakliye süresi boyunca, geminin, yükede teminat veren bir ... sigortasının olması olduğunu, dava dışı sigorta kulübü olan..'nin, emtianın yüklendiği ve nakliyeyi gerçekleştirecek olan Panama bandıralı ... gemisi için tanzim ettiği ... nolu poliçenin, davaya konu poliçe tanzim edilmeden önce davacı ... tarafından, davalı sigortacıya teslim edildiğini, ... gemisinin 09.06.2021 günü İskenderun Tosyalı limanına yanaştığını ve aynı gün yükleme başladığını ve 15.06.2021 günü yükleme tamamlandığını ve aynı gün Mersin Limanına geçtiğini, Mersin limanındaki yüklemenin 19 Haziran 2021 günü tamamlandığını, ancak geminin Mersin limanından 25 Haziran 2021 günü çıkış yaptığının öğrenildiğini, davalı ..., ... gemisine poliçe tanzim eden ...'nin Türkiye temsilcisi "... Ltd.Şti"'ne Kadıköy ...Noterliğinden keşide ettiği 03.09.2020 gün ... yevmiyeli ihtar ile ... tarafından ... gemisi için tanzim edilen 09 Kasım 2020 gün ... nolu sigorta sertifikasının geçerli olup olmadığı, iptal edildi ise kesin iptal tarih ve saatinin bildirilmesi istendiğini, ihtar ... Ltd.Şti'ne 08 Eylül 2021 günü tebliğ olunduğunu, ancak ... Ltd.Şti, davalı ...'un bu ihtarına cevap vermediğini, davalı ...'un davacı ...'ya Beyoğlu ...Noterliğinden keşide ettiği 20 Aralık 2021 gün ... yevmiyeli cevabi ihtarın 3.maddesi ile davacı ...'dan sefer süresini kapsayan geçerli ... poliçesinin temini ile bir nüshasının Keşideci ... A.Ş'ye iletilmesi talep ve ihtar olunduğunu, ancak davacı ..., sefer süresini kapsayan geçerli ... poliçesi sunmadığını, uyuşmazlık konusu poliçe tanzim edilmeden önce davacı ... tarafından davalı ...'a sunulan club sigorta poliçesi iptal olduğundan ve davacı ... sefer süresini kapsayan geçerli, başka bir ... sigorta poliçesi sunmadığından, poliçede belirlenen bozucu şart gerçekleştiğini ve poliçe fesih olduğunu, dava dilekçesinde TTK 1178 maddesinin 4 ve 5.fıkralarını dayanarak "teslim süresinin dolmasından itibaren 60 gün geçmiş olması nedeni ile eşyanın zayi olduğunun" iddia edildiğini, ancak, "..." gemisinin Türkiye acentesi olan "... Tic.San.Ltd.Şti"’nin davacıya İskenderun ...Noterliğinden keşide ettiği 13.08.2021 gün ... yevmiyeli ihtarında, geminin ana makine arızası olduğu, yurt dışından gemiye yedek parça beklendiği, arızanın giderilmesini müteakip en kısa sürede geminin tahliye limanına gideceğin bildirildiğini, bu halde davacının iddia ettiği gibi TTK 1178.maddesi değil, TTK 1221.maddesi devreye gireceğini, davacı ... TTK 1221.maddesinin kendisine yüklediği seçimlik hakları kullanma ödevini ifa edip etmediğine dair bir cevap vermediğini, davalı sigortalının TTK 1221 maddesinin kendisine yüklediği seçimlik hakkı kullanmayarak, zararın önlenmesi yönünde görevini ifa etmediğini, bu neden ile tazminat talep edemeyeceğini, emtianın, ... gemisindeki ana makina hasarına bağlı olarak, tamir süresi ile akabinde devam edeceği seyir süresinde maruz kalacağı rutubete bağlı olarak, değerini kaybedeceğini, bu halde poliçe ve (A) klozunda istisna kapsamında alınmış bir hal olduğunu, bu neden ile de davanın reddi gerektiğini savunarak ,davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Somut uyuşmazlıkta davacı tarafça, sigorta poliçesine göre rizikonun gerçekleştiğini yani iddia edildiği hali ile taşıma konusu eşyanın yurt dışındaki alıcılarına teslim edilmediğini ortaya koyacak bir belge dosyaya sunulmamıştır. Davacının davaya konu ettiği tüm eşyanın fatura bedellerini (iki fatura muhteviyatı ile ilgili iki ayrı alıcıdan) tahsil ettiği, incelenen defter kayıtları ve ödeme dekonlarından tespit edilmiştir. Dava konusu yükler ile ilgili 22.06.2021 tarihli, ... nolu, 225.037,50 USD bedelli faturada teslim şeklinin CFR, 01.06.2021 tarihli ... nolu, 1.042.364,00 USD bedelli faturada teslim şekli olarak 2010 incoterms CIF lagos port ... kaydı yer almaktadır. CFR ve CİF teslim şeklinde, konu yükün gemiye tesliminden itibaren yarar ve hasar alıcıya geçmektedir. Hasarın alıcıya geçmiş olması ile ifade edilmek istenen, taşıma sırasında meydana gelen hasardan satıcının hukuken etkilenmemesi ve eğer satış bedelini tahsil etmişse, iade etmekle yükümlü olmaması; tahsil etmemişse, bu alacağını kaybetmemesidir. Bununla birlikte satış bedeli henüz ödenmemiş ise satıcının da zarar görebileceği ve sigortalanabilir menfaate sahip olduğu kabul edilmelidir. Dava konusu olayda, gemiye yüklendikten sonra alıcısına teslim edilmediği iddia edilen eşyanın fatura bedellerinin tahsil edildiği davacı şirketin ticari defterlerindeki kayıtlar ve ödeme dekontlarından anlaşılmış olup, davacı satıcının başka şekilde zarara uğradığı hususu da ispatlanamamış olduğundan..." gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkeme tarafından sigortalının malların fatura bedellerini tahsil ettiği yönünde hüküm kurulmuş ise de hükme esas alınan bilirkişi raporunun gerçeğe açıklamak konusunda yetersiz olduğunu, müvekkili ile davalı arasında sigorta poliçesi tanzim edildiğini, müvekkiline ait yüklerin deniz yolu taşımasında meydana gelebilecek risklere karşı sigorta himayesi altına alındığını akabinde müvekkili tarafından yüklerin Apapa Limanı Nijerya'ya taşınmak üzere 15.06.2021 tarihinde İskenderun'daki Tosyalı Limanından gemiye yüklendiğini, yükleme tarihinden yaklaşık 2 ay sonra gemi acentesine ihtarname keşide edilerek boşaltma limanına ulaşmayan yükün akıbetinin sorulduğunu, muhatap şirket tarafından ihtarname ile geminin liman çıkış işlemleri ve gümrük kontrolleri tamamlandıktan sonra acentenin sorumluluğunun bittiğinin belirtildiğini, gayri resmi olarak geminin armatörü ile telefonda konuşulduğunu, geminin yedek parça temini için beklediğini, arıza giderildikten sonra yola devam edeceğini bildirdiğini ancak aradan geçen zamana rağmen yükün teslim edilmediğini, müvekkilinin donatana ulaşmaya çalıştığını ancak ulaşamadığını, halen teslim yerine ulaşmayan yükün TTK hükümleri gereğince zayi olduğunun kabulü gerektiğini, müvekkili şirket tarafından davalıdan 235.000,00 USD sigorta bedelinin ödenmesinin ihtar edildiğini, uğranılan zararın tazmini için dava açıldığını, yargılamada rapor alındığını, raporların çeşitli yönlerden eksik ve yetersiz olduğunu, vadesi geçmiş borç alacak ihtilafı olmadığı gibi bilirkişinin muavin defteri hareketleri üzerinden yapılan takip ile kesilen faturalar ve yapılan tahsilatların hangi kriterlere göre birbirleri ile mahsup edileceğini bilmesinin olanaksız olduğunu, muavin defteri incelendiğinde 228.675,60 USD'lik bakiyenin son üç adet satıştan değil 07.01.2022 tarihinden itibaren muhtelif tarihlerde borç bakiyesi verdiğinin aşikar olduğunu bunun sebebinin ise müvekkilinin dava konusu beyanı olan 15.06.2021 tarihli 225.037,50 USD'lik kayıp gemi sevkiyatının olduğunu, müvekkilinin ödemesini peşin aldığı aynı miktarda malı gönderebilmek için bir yıl sonra tekrar fatura kestiğini, ilk fatura bedelinin 225.037.50 USD iken 22.04.2022 tarihli fatura bedelinin aradan geçen bir yılda artan navlun fiyatları sebebiyle 282.150,40 USD olarak gözüktüğünü, şifahi anlaşma uyarınca alıcı şirketin 57.112,90 USD navlun farkına katlanmayı kabul ettiğini, müvekkilinin alıcıdan aynı mal için navlun farkı hariç hiçbir ödeme almadığını, aradaki farkın bir yıl içerisindeki navlun fiyatlarından kaynaklandığını, rapora itiraz dilekçelerinde açıkladıkları üzere alıcının Nijerya merkezli şirketin herhangi bir banka ile akreditif anlaşması olmadığı için müvekkilinin sipariş bedellerini peşin aldıktan sonra malları alıcıya gönderdiğini, gümrükten çıkışı yapılacak 282.150,40 USD bedelinde malın fatura belgesinde ikame bedelsiz ürün vb açıklamalara gümrük uygulamaları açısından mümkün olmadığını, bilirkişi raporunda belirtilen ifadelere fatura belgesi ve gümrük beyanlarına yer verilmediğini, büyük hacimlerde ihracat yapan bir şirketin bu açıklama ile gümrükten mal çıkarabileceğini düşünmenin ticaret hayatının gerçekleri ile bağdaşmayacağını, malların fatura bedeli tahsil edilmediğinden mallar üzerinde dava dışı satıcının sigorta yaptırmada menfaatinin bulunmadığını, davacı satıcının CFR satım nedeniyle alıcıya karşı malların tesliminden dolayı sorumluluğun devam ettiğini ayrıca peşin alınan mallar nedeniyle de alıcıya karşı yükün varma limanına ulaşmasına kadar taşıtma sorumluluğunun devam ettiğini, davacının mevcut taşıma nedeniyle zarar gördüğünün kabulü gerektiğini iddia ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE Dava, emtia sigorta poliçesi kapsamında sigorta tazminatı talebine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında, sigorta poliçesinin varlığı, davacı tarafça Nijerya'da mukim olan şirkete ürün satışının gerçekleştirildiği, deniz yolu ile gerçekleştirilen taşıma esnasında emtianın teslim edilmediği konularında herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir. Uyuşmazlık, davacı sigortalı tarafından dava dışı satıcı firmadan ürün bedelinin tahsil edilip edilmediği, davacı şirketin yaklaşık bir yıl sonra düzenlemiş olduğu fatura konusu emtianın teslim edilmeyen emtia karşılığında gönderilip gönderilmediği, mahkemece alınan bilirkişi raporlarının yeterli olup olmadığı ile kararın usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir. Dosya kapsamından, taraflar arasında 11.06.2021 tarihli emtia sigorta poliçesinin düzenlenmiş olduğu, poliçede kalkış ülkesinin Türkiye, varış ülkesinin Nijerya, vasıta cinsinin, kuru yük gemisi, gemi adının ... olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı alıcı firmaya 01.06.2021 tarihinde toplam 1500 kg emtia karşılığı olarak 225.120,00 USD tutarında e fatura düzenlendiği, faturada teslim şartının CFR gönderilme şeklinin deniz yolu olarak belirtildiği, davacı şirket tarafından davalı sigorta şirketine 29.11.2021 tarihli Üsküdar ... Noterliğinde düzenlenen ihtarnameyi gönderdiği, ihtarnamede 40 kg torbalarda 6.236.000 kg paris alçısı, 300 palet onatpan, beyaz alçıpan, 205 palet beyaz alçıpan, 40 kg torbalarda onat paris alçısından oluşan yüklerin Apapa Limanından Nijerya'ya taşınmak üzere 15.06.2021 tarihinde İskenderun Tosyalı Limanından ... aldı gemiye yüklendiği, aradan geçen beş aya rağmen yükün teslim limanına ulaşamadığı ve gemi donatanına ulaşılmasının mümkün olmadığı, TTK 1178.maddesi gereğince teslim süresinin dolmasından itibaren aralıksız 60 gün içinde teslim olunmayan eşyanın zayi olmuş sayılacağını, poliçe himayesi kapsamında maruz kaldığı zararlara istinaden 235.000,00 USD'lik sigorta tazminatının banka hesabına ödenmesinin talep edildiği, davalı sigorta şirketi tarafından Beyoğlu ... Noterliğinde düzenlenen cevabı ihtarnamede, geminin poliçede teminat dışı tutulan ülkelerden Suriye'ye girmiş olması halinin ayrıca değerlendirildiği ancak bu aşamada öncelikle muhatabın gemi ve muhataba karşı taşımayı üstlenen ve navlun faturası tanzim eden ... Ltd Şirketine karşı TTK 1221 maddedeki seçimlik haklarına kullanılıp kullanılmadığının ve kullanıldı ise hangisinin kullanıldığının bilgi ve dayanak belgelerinin sunulması gerektiği, yine taşımaya konu emtiaların alçıpan ve alçı emtiaları olduğu, rutubetli deniz ortamına karşı hassas yükler olduğu, poliçede, kekleşme, bozulma gibi hasara uğrayıp/uğramayacağına dair teknik raporların temini ile incelemeye esas olmak üzere gönderilmesinin talep edildiği, davacı tarafça 06.05.2022 tarihinde iş bu davanın açılmış olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece, taraf delilleri ibraz edildikten ve gerekli bilgi ve belgeler celp edildikten sonra bilirkişi raporları alınmıştır.Davacı tarafça, teslim edilemeyen ürünlere istinaden Nijerya'daki alıcı firmaya ürün gönderilmek üzere 22.04.2022 tarihinde yeniden fatura düzenlendiğini belirterek 282.150,40 USD tutarındaki e-fatura örneğini ve bu faturaya ilişkin konşimento ile gümrük beyannamesini dosyaya ibraz etmiştir. 04.12.2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davacı şirket tarafından, ... numaralı fatura ile 1.042.364,00 USD değerindeki emtianın Incoterms 2010 CIF teslim şekli ile ... Ltd. ne, ... numaralı fatura ile 225.120,00 USD (davacı tarafından sunulan fatura bedeli) (İskenderun Gümrük müdürlüğüne sunular fatura 22.06.2021 tarihli 225.037,50 USD bedelli ... numaralıdır) değerindeki emtianın Incoterms 2010 CFR teslim şekli ile ... Limited şirketine satıldığı ve alıcılara gönderilmek üzere ... isimli gemiye yüklenerek 15.06.2021 tarihinde İskenderun'dan Mersin'e, 23.06.2021 tarihinde Mersin'den Mısır Dumyat limanına gitmek üzere hareket ettiği, fatura muhteviyatı emtialarnm ... San.ve Tic. Aş tarafından ... numaralı Emtia (YÜK) Sigorta Poliçesi ile davalı ... Sigorta AŞ'ne 11.06.2021 tarihinde sigorta ettirildiği, Poliçenin Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları ve genel şartlara göre teminat kapsamını klozun 4,5,6,7. Md sayılı istisnalar dışında genişleten Enstitü Yük Klozları(A) şartları ve poliçede yazılı özel istisna hükümleri çerçevesinde teminat verildiği, mali Müşavir bilirkişinin sigortalı davacı defterleri üzerinde yaptığı inceleme ve tespite göre, taşımaya konu emtiaların fatura bedellerinin davacı tarafından tahsil edildiği, emtiaların faturalarına göre teslim şeklinin ... numaralı faturada CIF, ... numaralı faturada CFR olarak kayıtlı olduğu, teslim şekillerine göre Incoterms 2010 değişikliği ile emtianın gereği şekilde hazırlanarak gemiye yüklenmesi ile hasarın alıcı yükümlülüğünde olacağı, dolayısıyla davacının sigorta poliçesinden talepte bulunması için menfaatinin olmadığının tespit edildiği, mahkemece gerekli görülmesi halinde, Poliçe teminatı yönünden değerlendirme yapılabilmesi için öncelikle gemi akıbetinin ve meydana gelen rizikonun davacı tarafından ispatı gerekeceği, mahkemece gönderilen müzekkere cevaplarının dosyaya alınmasından sonra bu hususta değerlendirme yapılabileceğini, geminin varma limanına gidiş süresinin tahmini olarak belirlenmesinden sonra, TTK 1178/5. Md hükmünün tartışılır olacağı, gemi makine arızası ile ilgili sürecin ve gemi akıbetinin dosyada araştırılmasından sonra yüklerin kayıp sayılıp sayılamayacağı, aksi halde gecikme zararının mı olduğunun tartışılabileceği belirtilmiştir. Davacı vekilinin itirazı üzerine bilirkişiden ek rapor alınmıştır. 10.12.2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; mali müşavir bilirkişinin davacı defterleri üzerinde yaptığı inceleme ve tespitlere göre taşımaya konu emtiaların fatura bedellerinin davacı tarafından tahsil edildiği, davaya konu edilen dava dışı şirkete gönderilen yük faturasının CFR olarak kayıtlı olduğu, teslim şekillerine göre 2010 değişikliği ile emtianın gereği şekilde hazırlanarak gemiye yüklenmesi ile hasarın alıcı yükümlülüğünde olacağı dolayısıyla davacının sigorta poliçesinde talepte bulunması için menfaatinin olmadığının tespit edildiği, davacı tarafından kök rapora itiraz dilekçesinde alıcı zararının bedelsiz - ikame mal gönderilerek tazmin edildiği konusundaki iddiasını davacı şirket ile alıcı şirket arasında cari hesap ilişkisinin olması incelenen kayıtlarda bedelsiz olarak mal gönderildiği hususunun teyit edilemediği, kök raporda belirtilen poliçe teminatı yönünden değerlendirilme yapılabilmesi için öncelikle gemi akıbetinin ve meydana gelen rizikonun dosya kapsamında belli olmadığı ancak sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta dışında kaldığı ispat yükünün sigortacıya ait olduğu, TTK 1178/5 madde hükmü uygulanarak yükün 60 günlük sürede teslim edilmediği dolayısıyla kayıp kabul edilmesi halinde davacının poliçe kapsamında sigorta edilebilecek menfaatinin tespit edilmediği, taşımanın istisna ülke olarak poliçede sayılan Nijerya olması yine en son gemiden istisna ülkeler arasında sayılan Suriye'den haber alınması dikkate alınarak her iki ülkenin istisna ülkelerden olması nedeniyle poliçe teminatının geçerli bulunmadığı, navlun farkı ve banka işlemleri masrafının bizzat davacı beyanı ile alıcıdan tahsil edildiğinin bildirildiği, yapılan masrafların ikame mal olarak gönderilen yüklerle ilgili olduğunun iddia edilmesi karşısında dolaylı zarar olması dikkate alınarak poliçenin 5.sayfasında sayılan teminat kapsamında olmayan giderlerden olduğu, poliçede sigorta bedelinin %1 oranında muafiyet hükmü olduğu, 12.674,84 USD muafiyet miktarının hesaplandığı belirtilmiştir. Davacı vekili bilirkişi raporuna itiraz ederek, yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasını talep etmiştir. Mahkemece, bilirkişi rapor ve ek rapora göre teslim şeklide dikkate alınmak suretiyle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. TTK 1409.maddede, sigortanın kapsamı başlığı ile ilk fıkrada, sigortacının sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğu belirtilmiştir. Taraflar arasında, davacı ihracatçı şirketin deniz taşıması yolu ile Nijerya'da mukim şirkete ihraç etmiş olduğu emtialara ilişkin faturanın CIF teslim şartı ile düzenlenmiş olduğu konusunda herhangi bir ihtilaf mevcut değildir. 6102 sayılı TTK’nın 1408. maddesi gereğince sigorta sözleşmesinin yapılması anında, sigortalanan menfaat mevcut değilse, sigorta sözleşmesi geçersiz sayılacaktır. Somut olayda, emtia faturasında CIF satış kaydı bulunmaktadır. CIF (cost, insurance and freight) satış türü mal bedeli, taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve teslim şeklini ifade etmekte olup münhasıran deniz aşan taşımalara konu edilen emtianın satış türüne işaret etmektedir. CIF satışlarda emtia üzerindeki hasar ve menfaat alıcıya yükleme limanında geçecek, taşıma esnasındaki rizikolara karşı satıcı, alıcı taraf yararına bir sigorta sözleşmesi yapmakla mükellef olacaktır. Eş anlatımla CIF teslimli satışlarda, teslimin yükleme limanında gerçekleştiği ve kural olarak bedelin alıcıya peşinen ödenmiş olduğu kabul edilir. Taşınan emtianın yükleme limanında alıcıya teslim edildiği ve CIF satış bedelinin de tahsil edilmiş olduğu kabul edildiğinde, satıcı gönderenin lehdarı da kendisi olan bir sigorta sözleşmesi yaptırmakta hukuki yarar bulunmayacaktır. Davacı şirkete ait ticari defter ve kayıtlardan, davacı tarafın ihracat konusu fatura bedelini tahsil etmiş olduğu tespit edilmiştir. Davacı şirket tarafından her ne kadar emtianın teslim edilmemesi nedeniyle bedelsiz olarak yeniden dava dışı alıcıya fatura düzenlenerek emtianın gönderilmiş olduğu iddia edilmiş ise de ikinci kez gönderilen emtianın bedelsiz gönderildiği ve karşılıksız olduğu ispatlanamamıştır. Yukarıda belirtildiği üzere uyuşmazlık konusu fatura CIF teslim şekli ile düzenlenmiş olduğundan davacı vekilinin aksine iddia ve istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Satış şekline göre, sigorta bedelini talep hakkı, dava dışı alıcıya ait olup davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından, davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenlerinin reddi gerekmiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafça yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Gerekçeli kararın Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraf vekillerine tebliğine dair; HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 03.06.2025 tarihinde, oy birliğiyle ve temyizi kabil olmak üzere karar verildi. KANUN YOLU: HMK'nın 361. maddesi uyarınca, iş bu gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğ tarihlerinden itibaren iki haftalık süreler içinde temyiz yolu açıktır.