İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 2022/1822 E. 2025/627 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2022/1822 Esas

KARAR NO:2025/627 Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

NUMARASI:2020/671 Esas - 2022/149 Karar

TARİH:24/02/2022

DAVA:İtirazın İptali (GKS Sözleşmesinden Kaynaklı )

KARAR TARİHİ:17/04/2025

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili banka ile dava dışı asıl borçlu ... A.Ş. arasında Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını, davalı ise işbu sözleşmeyi, müşterek borçlu, müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, söz konusu sözleşmeye istinaden borçlu şirkete teminat mektupları ve çek yaprakları kullandırıldığını, takibe konu ürünler, borçlu şirkete Genel Kredi Sözleşmesine istinaden kullandırıldığını ve müvekkili bankanın gayri nakdi kredilerden doğan alacağına ilişkin asıl borçlu ve müteselsil kefillerin sorumluluğu bulunduğunu, borçluların borcunu ödememesi üzerine, borçların ödenmesi için Büyükçekmece ... Noterliği'nin 27 Haziran 2018 tarihli... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiğini, ancak ihtarnameye herhangi bir itirazda bulunmayan ve borçları da ödemeyen borçlulara karşı ... sayılı dosyasından genel haciz yolu ile ilamsız takibe geçildiğini, davalı söz konusu takibe de haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini ve takibin haksız olarak durdurulmasına sebebiyet verdiğini, davalının borçlu olmadığına ilişkin vaki itirazları yerinde olmamakla birlikte, haksız ve kötü niyetli iptali gerektiğini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı ile müvekkilin kefil sıfatıyla imzalamış olduğu Genel Kredi Sözleşmesi'ni akdeden ... A.Ş. ile ilgili olarak Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01.07.2020 tarih ve 2018/390 E. 2020/365 K. sayılı kararı ile konkordato tasdik edildiğini, davacının işbu dava ile tahsilini talep etmiş olduğu alacak da, ... A.Ş.'nin konkordato projesine dahil olan borçlardan olduğu ve tasdik edilen proje kapsamında, işbu dava ile talep edilen borç ... A.Ş. tarafindan davacıya ödeneceğini, davacı tarafindan talep edilen alacağın bir bakıma yenilendiği ve müvekkilden de talepte bulunulamayacağını, davacı banka tarafından ... A.Ş.'nin konkordato projesinin tasdik oylamasının yapıldığı alacaklılar toplantısında kabul oyu kullandığını, söz konusu teminat mektubu ile ilgili herhangi bir işlem yapılmadan (nakde çevrilme vs.) evvel davacı tarafından icra takibi başlatıldığını, söz konusu teminat mektubunun sadece 109.747,49 TL tutarının nakde dönüştüğü ve konkordato projesinde alacakları da bu şekilde kaydedildiğini, davacının talebinin reddi ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 24/02/2022 tarih ve 2020/671 Esas -2022/149 Karar sayılı kararında; "Dava, genel kredi sözleşmesi ve sözleşmenin eki olan kefalet sözleşmesine dayalı gayri nakdi alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.(İİK madde 67 ) İş bu dava 6100 sayılı TTK'nun 5/A maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuğa tabi olup, davacı tarafından başvurulan arabuluculuk süreci, anlaşmama ile sonuçlanmıştır.Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. ... sayılı dosyasının tetkikinde alacaklı ...A.Ş., tarafından borçlu ...'na yönelik 521.868,11TL alacağın tahsili için takip yapıldığı, borçlunun süresi içinde borca itiraz ettiği, takibin durduğu davanın İİK nun 67.Maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı tespit edilmiştir. Somut olayda; davacı ile dava dışı kredi lehtarı .. A.Ş arasında 02.07.2012 tarihli 5.000.000 USD tutarında ... imzalandığı ve davalı ...da azami 5.000.000 USD'ye kadar müteselsil kefil sıfatıyla imza attığı, davalının müteselsil kefil olduğu dava konusu ... kapsamında, 19.02.2013 tarih ve ... nolu miktarı 95.824 USD teminat mektubu ve 23.03.1996 tarih ve ... nolu miktarı 1.800 TL olan 2 ayrı teminat mektubu kullandırıldığı anlaşılmıştır.Davacı Banka tarafından bu teminat mektupları ve 1 adet çek bedeli 60 TL olmak üzere toplamda 445.994,66 TL olarak hesabın kat edildiği ve bu miktarın banka veznesine depo edilmesi için Büyükçekmece ... Noterliğinin 27.06.2018 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarnameyle davalı kefile ihtar edilmiştir. İhtara rağmen davalı tarafından gayri nakdi alacağın depo edilmemesi üzerine ... sayılı takip dosyasına konu edildiği anlaşılmıştır.Dava ve takip konusu 19.02.2013 tarih ve ... nolu miktarı 95.824 USD teminat mektubu, muhatabı olan MTA Genel Müdürlüğü tarafından takip tarihinden sonra, ancak dava tarihinden önce 12.05.2020 tarihinde 109.747,49 TL'lik kısmının tazmin edildiği, sonrasında başkaca tazmin talebi olmadan 22.05.2020 tarihinde ...A.Ş ... Şubesine iade edildiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla bu teminat mektubu yönünden, borcun doğması ve buna bağlı olarak muacceliyet halinin tazmin tarihi olan 12.05.2020 tarihinde, 109.747,49 TL için oluştuğunun kabulü gerekmektedir. Diğer teminat mektubu ve çek yönünden ise benzer bir tazmin veya iade olmadığı dosya kapsamı itibariyle anlaşılmıştır Mahkememizce davacı bankanın asıl alacak ve feri alacak taleplerinin hesaplanması uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi marifetiyle inceleme ve hesaplama yaptırılmış ve dosyaya sunulan 20.10.2021 tarihli bilirkişi raporu içerik ve sonuç olarak bilimsel ve dosya kapsamına uygun görülerek hükme esas alınmıştır.Bu açıklamalar ışığında; TBK 583. Maddesi uyarınca davalı kefilin kefilliğinin geçerli olduğu ve asıl borçlu lehine kullandırılan kredilerden dolayı davacıya karşı sorumlu olduğu, takip tarihi itibariyle hesaplanan davacının alacağının davalının kefalet limitleri dahilinde olduğu ve dava konusu gayrı nakdi kredilerin muacceliyet durumunun oluştuğu anlaşılmakla, dava tarihinden önce kısmen tanzim edilerek iade edilen teminat mektubu göz önünde bulundurularak davacının davasının kısmen kabulüne ve nakdi alacaklar için icra-inkar tazminatına hükmedileceğinden icra-inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur."gerekçesi ile,''Davanın Kısmen KABULÜ İLE,... Sayılı takip dosyasına konu;95.824 USD Miktarlı Teminat Mektubunun 109.747,49 TL'lik kısmı paraya çevrildiğinden ve diğer kısmı bankaya iade edildiğinden, paraya çevrilen 109.747,49 TL alacak yönünden takibe yapılan itirazın iptali ile bu miktara 12.05.2020 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi uygulanmasına,Takip konusu 1.800 TL Teminat Mektubu ve 60 TL Çek Yaprağına ilişkin itirazın iptali ile takibin aynen devamına,Nakdi alacaklar için icra-inkar tazminatına hükmedileceğinden icra-inkar tazminatı talebinin REDDİNE, '' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile dava dışı asıl borçlu ... A.Ş. arasında Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını; davalının ise işbu sözleşmeyi, müşterek borçlu, müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını; söz konusu sözleşmeye istinaden borçlu şirkete teminat mektupları ve çek yaprakları kullandırıldığını, borçluların borcunu ödememesi üzerine, borçların ödenmesi için Büyükçekmece ... Noterliği'nin 27 Haziran 2018 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilmiş, yasal süresi içinde ödeme yapılmadığı takdirde yasal yollara başvurulacağının bildirildiğini; söz konusu ihtarnamenin, davalının sözleşmede yazılı adresine gönderildiğini, ancak ihtarnameye herhangi bir itirazda bulunmayan ve borçları da ödemeyen borçlulara karşı ... sayılı dosyasından genel haciz yolu ile ilamsız takibe geçildiğini; davalının söz konusu takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, taraflarınca işbu itirazın iptali davası ikame edildiğini, yerel mahkemece, nakdi alacaklar için icra-inkar tazminatına hükmedileceğinden icra-inkar tazminatı talebinin reddine karar verildiğini,Yerel Mahkemece verilen iş bu karar yasaya ve Yargıtay içtihatlarına aykırı olup, kaldırılmasına karar verilmesini talep etme gereğinin doğduğunu, davalı genel kredi sözleşmesini mütesesil kefil olarak imzaladığından dosya borcundan sorumlu olduğu kanıtlanmış olup borca yapılan böylesi itiraz nedeniyle davalı tarafın %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, kefalet sözleşmesi şahsi bir sözleşme olup kefil olarak bir sözleşmeyi imzalayan kişinin şahsi olarak borcu üstlenmekte olduğunu; işbu sebeple Yerel Mahkeme tarafından alacaklarının kabulüne karar verildiğini ancak davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmediğini, davalının haksız ve mesnetsiz itirazlarının, tamamen takibi sürüncemede bırakmak amacını taşıyan kötüniyetli itirazlar olduğunu; bu yüzden %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekmekte olup Yerel Mahkeme tarafından bu yönde hüküm kurulmaması isabetsiz ve hukuka aykırı olduğunu, (Yargıtay 19.Hukuk Dairesi 2014/13877 E., 2015/68 K., 12.01.2015 T. ;Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2016/14037 E., 2017/1591 K., 28.2.2017 T. ;) davada kabul edilen alacaklarının nakde dönen bir alacak olduğundan davalı aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini,İleri sürerek, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/671 Esas, 2022/149 Karar sayılı 24/02/2022 tarihli kararının bozulmasını talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava; genel kredi ve kefalet sözleşmesinden doğan alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne, inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Dava konusu takip dosyası kapsamından; davacının önce 07/01/2019 tarihinde ... sayılı takip dosyası ile davalı ve dava dışı ... aleyhine; ...numaralı 95.824,00-USD bedelli teminat mektubundan kaynaklanan gayrınakdi kredi, 1 adet çek yaprağı için depo edilmesi gereken 60,00-TL, ... nolu 1.800,00-TL bedelli teminat mektubundan gayrınakdi kredi alacağı için, harca esas değer 521.868,11-TL gösterilerek ilamsız takip başlatıldığı ve toplam alacağın icra gideri, vekalet ücreti ve gayri nakdi riskin nakde dönmesi halinde nakde döndüğü tarihten itibaren yıllık %45.00 temerrüt faizi, bsmv, icra harç, masraf ve KDV hariç vekalet ücretinin, tahsilde tekerrur olmamak kaydıyla ve TBK 100'e göre, ... nolu alacağın için fiili ödeme günündeki kur üzerinden tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır. Davalının icra dairesinin yetkisine itiraz etmesi üzerine, davalı aleyhine başlatılan takibin ... kaydedildiği, davalıya yetkili icra dairesinde aynı içerikli 18/11/2019 tarihli ödeme emri gönderildiği, davalının borca itirazı üzerine takibin durduğu, davalının itirazının iptali istemi ile 02/10/2020 tarihinde eldeki davanın, takip talebine konu tutar üzerinden açıldığı anlaşılmıştır.Davalı yan; asıl borçlu şirket hakkında konkordato projesinin tasdik edildiğini, ayrıca takibin başladığı tarih itibariyle nakde çevrilmiş bir gayrınakdi alacak bulunmadığını, takipten çok sonra kısmen nakde çevrilen teminat mektubu tutarının da konkordato projesine dahil edildiğini, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.Mahkemece, banka kayıtları üzerinde değil, sadece dosya üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde, 18/11/2019 takip tarihi itibariyle davacının davalıdan deposunu talep edebileceği gayrınakdi alacağın, USD teminat mektubunun takip tarihindeki kura göre TL'ye çevrilmesi halinde, diğer teminat mektubu ve çek sorumluluk bedeli ile birlikte 550.960,26-TL olduğu, ancak takipten sonra ... numaralı 95.824,00-USD bedelli teminat mektubunun 109.747,49-TL'lik kısmının 12/05/2020 tarihinde lehdarı tarafından tazmin edildiği ve mektubun 22/05/2020 tarihinde bankaya iade edildiği kanaati bildirilmiş, talep edilebilecek temerrüt faizinin türüne ve oranına ilişkin bir değerlendirme yapılmamıştır.Mahkemece, TBK 583. maddesi uyarınca davalı kefalet sözleşmesinin geçerli olduğu, davalının asıl borçlu lehine kullandırılan kredilerden dolayı sorumlu olduğu, takip tarihi itibariyle hesaplanan alacağın, kefalet limitleri dahilinde olduğu, dava konusu gayrı nakdi kredilerin muacceliyet durumunun oluştuğu, dava tarihinden önce teminat mektuplarından birinin kısmen tazmin edilerek bankaya iade edildiği, gayrınakdi alacaklar için inkar tazminatına hükmedilemeyeceği gerekçeleri ile; 109.747,49 TL alacak yönünden takibe yapılan itirazın iptali ile bu miktara 12/05/2020 tarihinden itibaren temerrüt faizi işletilmesine, takip konusu 1.800,00-TL teminat mektubu ve 60,00-TL çek yaprağına ilişkin sorumluluk bedeli bakımından itirazın iptali ile takibin aynen devamına, inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.Dosyaya teminat mektuplarının örnekleri incelendiğinde, 27/03/1996 tarihli 1.800.000,00-TL bedelli teminat mektubunun, dava dışı ... firmasının yapılacak elektrik satış sözleşmesi güvence bedeli karşılığı ... A.Ş.'ye verildiği, 19/02/2013 tarihli 95.824,00-USD bedelli teminat mektubunun ise dava dışı ... A.Ş.'nin kazandığı ihaleden doğacak borçlarını teminen MTA Genel Müdürlüğü'ne verildiği anlaşılmıştır. Dosyaya mübrez 02/07/2012 tarihli genel kredi sözleşmesi incelendiğinde, dava dışı ... firması ile davacı banka arasında 5.000.000,00-USD limitli sözleşme bağıtlandığı, davalının da bu sözleşmeye aynı limitle ve aynı tarihte müteselsil kefil olduğu, eş rızasının alındığı anlaşılmıştır. 19/02/2013 tarihli teminat mektubunun bu genel kredi sözleşmesine istinaden tanzim edildiği anlaşılmaktadır. 27/03/1996 tarihli mektubun dayanağı genel kredi sözleşmesi ve kefalet sözleşmesi dosyada bulunmamaktadır.27/06/2018 tarihli kat ihtarı incelendiğinde, asıl borçlu ve kefillere, dava dışı ... firması hesabının 27/06/2018 tarihinde kat edildiği, 95.824,00-USD ve 1.800,00-TL teminat mektubu bedelleri ile 60,00-TL çek sorumluluk bedelinin üç gün içerisinde banka veznesine depo edilmesinin ihtar edildiği, ihtarın asıl borçlu ve davalı kefile 29/06/2018 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.İtirazın iptali davaları takibe sıkı sıkıya bağlı davalardan olduklarından, borçlu tarafından takip tarihinde yapılan itirazın haklı olup olmadığının değerlendirilmesi zorunludur.Mahkemece takipten sonra davadan önce kısmen nakde çevrildiği belirtilen 95.824,00-USD bedelli teminat mektubu bakımından davanın 109.747,49-TL üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, gerek kat tarihi gerekse takip tarihi itibariyle teminat mektubunun nakde çevrilmemiş olduğu, davalının kefili olduğu 02/07/2012 tarihli genel kredi sözleşmesinin kefilin sorumluluğuna ilişkin 15.2 maddesinde, müteselsil kefillerin gayrınakdi alacaklara ilişkin depo bedellerinden sorumlu olacaklarına dair açık bir düzenleme bulunmadığı gibi, teminat mektubu kredilerine ilişkin 30 uncu maddesinde de bu yönde bir açık bir düzenleme bulunmadığı, takip tarihinde anılan teminat mektubunun nakde çevrilmemiş olduğunun davacının da kabulünde olduğu, nitekim kısmen tazminin de takip tarihinden bir yıl beş ay sonra 12/05/2020 tarihinde gerçekleştiği, mahkemece bu gerekçe ile istemin reddi gerekirken kısmen kabul kararı verilmesi yerinde olmamış ise de, davalı yanın istinafı bulunmadığından bu hususun eleştirilmekle yetinildiği, yapılan açıklamalar ışığında takip tarihinde nakde dönüşmemiş gayrınakdi alacağa yapılan itiraz haklı bulunduğundan, davalı lehine inkar tazminatına hükmedilmemesinin sonucu itibariyle doğru olduğu, aksi yöndeki istinaf sebebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Kabule göre de; mahkemece kısmen kabulüne karar verilen 109.747,49-TL alacağa 12/05/2020 tarihinden itibaren temerrüt faizi işletilmesine karar verilmiş ise de, faiz türünün ve oranının ne olduğunun belirlenmemesi yerinde olmadığı; yine 27/03/1996 tarihli mektubun ve bankaya iade edilmediği iddia olunan bir adet çek yaprağının dayanağı genel kredi sözleşmesi ve kefalet sözleşmesi dosyaya sunulmamış olduğundan, mahkemece hangi sözleşmesel gerekçe ile davalı kefilin bu teminat mektubu bedelininin ve çek sorumluluk bedelinin deposundan sorumlu tutulduğu gerekçelendirilmeksizin, 1.800,00-TL teminat mektubu bedeli ve 60,00-TL çek sorumluluk bedeli bakımından takibe yapılan itirazın iptaline karar verilmesi isabetsiz olmuş ise de, davalı tarafından karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmadığından bu hususlar da eleştirilmekle yetinilmiştir.Sonuç itibariyle; ilk derece mahkemesi kararına yönelik davacı yanın istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 17/04/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.