Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1456 E. 2026/1145 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2022/1456 Esas

KARAR NO: 2026/1145

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ: 12/04/2022

NUMARASI: 2019/372 Esas, 2022/197 Karar

DAVA: İTİRAZIN İPTALİ

KARAR TARİHİ: 10/09/2026

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından işletilen otoyollardan davalıya ait araçlar ile 04.09.2016-01.08.2017 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, alacağın tahsili amacıyla.... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğunu belirterek icra takibine karşı yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davalının aracında bulunan OGS ve HGS kartlarına ait hesaplarında yeterli para bulunup bulunmadığı ve hesapta para olmasa bile ihlalli geçişten 15 gün sonra para yüklemesi yapıldığında bile tahsilatın yapılabildiğini bilebilecek durumda olmasına karşın aleyhinde başlatılan icra takibine itiraz etmesinin iyiniyetli olmadığı, asıl alacağın likit yani belirlenebilir nitelik taşıdığı, bilirkişi raporuyla da sabit olduğu üzere davalının ihlali geçiş yaptığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davalının.... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın reddi ile takibin 10.663,35 TL asıl alacak, 712,05 TL işlemiş faiz ve 128,17 TL KDV olmak üzere toplam 11.503,57 TL üzerinden aynı koşullarla devamına, asıl alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; müvekkiline ait ... (04/01/2017), ... (06/06/2017) ve ... (12/10/2016 ve 19/12/2016) plakalı araçların geçiş tarihlerinde ve takip eden 15 günlük yasal süre içinde ... Bankası OGS hesaplarında yeterli bakiye bulunduğunu, davacının sistemsel sebeplerle bu ücretleri tahsil etmeyip doğrudan icra takibi başlatmasının hukuka aykırı olduğunu, KDV Kanunu m. 20/4 uyarınca otoyol tarife bedellerine KDV'nin zaten dahil olduğunu, mahkemece asıl alacağa ek olarak mükerrer şekilde 128,17 TL KDV’ye hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususları da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde;

Dava, ihlalli geçiş bedelinin tahsili için yapılan takibe itirazın iptaline ilişkindir.Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş, davalı hükmü istinaf etmiştir.

Dosya kapsamından; davacı şirketin 24,600,15 TL geçiş ücreti ve ceza tutarı, 1.642,68 TL işlemiş faiz ve 295,68 TL KDV olmak üzere toplam 26.538,51 TL alacağın tahsili için davalı aleyhinde.... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasında icra takibi başlattığı, davalının takibe süresinde itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin davacıya tebliğine ilişkin herhangi icra dosyasında bir belge bulunmadığı, bu tespite göre eldeki davanın yasal bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı vekili, ceza tutarının geçiş ücretinin 4 katına düşürüldüğü gerekçesiyle geçiş ücreti, ceza tutarı, işlemiş faiz ve KDV olmak üzere toplam 11.503,57 TL üzerinden davalının takibe itirazının iptalini talep etmiştir.

Mahkemece, 15.03.2021 tarihli rapor doğrultusunda davalıya ait araç ile davacının işlettiği köprü ve otoyoldan ihlalli geçiş yapıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesince alınan 03.03.2020, 20.01.2021 ve 15.03.2021 tarihli bilirkişi raporlarında özetle; davacının 10.663,35 TL geçiş ücreti ve ceza bedeli, 712,05 TL işlemiş faiz, 128,17 TL KDV olmak üzere toplam 11.553,57 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

İlk derece mahkemesince alınan 27.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının 2.487,15 TL geçiş ücreti, 9.948,60 TL ceza bedeli, 859,86 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 13.295,61 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve ... sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda, davaya konu ihlalli geçiş tarihleri itibariyle yürürlükte bulunan yasal mevzuat uyarınca, ihlal sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davalıya ait araçlar ile davacı şirketin işlettiği köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş gerçekleştirildiği, davaya konu ihlalli geçiş tarihi itibariyle yürürlükte bulunan yasal mevzuat uyarınca davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, OGS/HGS kartlarından para çekilmemesi ve geçiş esnasında ödeme olmaması halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorunda olduğu gibi ayrıca ihlali izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin usulüne uygun olarak ödenmemesi halinde ceza tutarının da ödenmesi gerektiği, buna göre ihlalli geçiş ücreti ve ceza tutarının da ödenmediği, davacı tarafça dosyaya sunulan ve ... Bankasından celp edilen OGS geçiş ve bakiye bilgilerinin davacıya ait otoyollara ait olmadığı bilirkişi raporunda tespit edilmekle davalının 15.03.2021 tarihli bilirkişi raporlarında tespit edilen 10.663,35 TL geçiş ücreti ve ceza bedeli, 712,05 TL işlemiş faiz, 128,17 TL KDV olmak üzere toplam 11.553,57 TL borçtan sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

6001 sayılı Yasa gereğince ihlalli geçişten itibaren 15 gün sonra temerrütün gerçekleştiği, ayrıca bir temerrüt ihtarına gerek bulunmadığı, bu nedenle geçiş ücreti ve para cezası üzerinden işlemiş faiz talebinin yerinde olduğu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 24. maddesinin (c) bendinde "Vade farkı, fiyat farkı, kur farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler" matraha dahil olan unsurlar olarak belirlenmiş olduğundan işlemiş faiz için KDV isteminin de yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan HMK m. 353/1-b-1 uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... Esas, 2022/... Karar ve .../04/2022 tarihli karar usul ve yasaya uygun olduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b1 bendi gereğince esastan REDDİNE,

2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulanan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davalı tarafından peşin olarak yatırılan 210,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 522,00 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1b-1 bendi ile aynı kanunun 362/1a maddesi gereğince kesin olarak oybirliği ile karar verildi.10/09/2026