Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1168 E. 2025/467 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2022/1168 KARAR NO : 2025/467

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 14/12/2020 (Dava) - 20/04/2022 (Karar) NUMARASI : 2020/116 Esas - 2022/25 Karar DAVA : Patent Başvurusu Gaspının Tespiti, Tescilin Hükümsüzlüğü, Tescil ile Maddi ve Manevi Tazminat BAM KARAR TARİHİ : 25/03/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 25/03/2025 İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 20/04/2022 tarih ve 2020/116 Esas - 2022/25 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıların, müvekkiline ait patent hakkına tecavüz teşkil eden eylemlerinin kaldırılması ve bu tecavüz nedeniyle uğranılan zararın maddi ve manevi tazmine ilişkin olduğunu, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun 2020/3879 ve 2020/67753 sayılı dosyası üzerinden arabuluculuk görüşmelerinin yapıldığı ve sonuç alınamadığını, davalılardan ...'nun arabuluculuk görüşmelerine katılmadığını, HUAKY'nin 25/9. Maddesi gereğince dava giderlerinin tamamından davalılardan ...' nun sorumlu tutulması gerektiğini, davacının ortopedi uzmanı doktor olduğunu, 9 Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesinde uzmanlık eğitimi yaptığı dönemde ..., ..., ...'in katkısı ile "..." adlı buluşu bulduklarını, davacının buluşun hastalar üzerinde uygulanabilirliğini test etmek amacıyla buluşun bulunduğu dönemde anabilim dalı başkanı olan davalı Prof. Dr. ...'ndan destek talep ettiğini, davalı ...'nun idari amiri olarak müvekkiline ve diğer buluş sahiplerine buluşun hastalar üzerinde uyglanması için gerekli izni verdiğini, gerekli testler gerçekleştirildikten sonra davalı ...'nun buluş sahiplerinden izin almaksızın diğer davalı ... ... A.Ş ile birlikte patent başvurusu hakkına sahip olmamalarına rağmen patent başvurusunda bulunduğunu ve "2015/09453 başvuru numaralı 30/07/2015 başvuru tarihli, 21/02/2017 başvuru yayın tarihli, TR ... başvuru yayın nolu ve" ... TR ... nolu incelemeli Patent Belgesinin davalılar adına tescil edildiğini, davalının buluşa ilişkin hiç bir katkısının olmadığını, davalılar tarafından yapılan patent başvurusuna buluş sahibi müvekkilinin hiç bir bilgisi ve rızası olmadığını, davacı ile davalılar arasında patentin devir konusunda görüşmeler yapıldığını, noter devri konusunda anlaşılmış olmasına rağmen son anda davalıların vazgeçtiklerini, patentin buluşu yapana ait olduğunu, davalıların müvekkilinin kısmı hakkının bulunduğu patent hakkını gasp ettiklerini, müvekkilinin davalılar tarafından yapılan haksız ve kötü niyetli patent başvurusu nedeniyle maddi olarak da zarara uğradığını, YKK mevcut olduğunu, manevi olarak da müvekkilinin zarar gördüğünü ve bu konuda 10.000,00-TL manevi tazminat talepleri olduğunu ileri sürerek, öncelikle davanın ..., ..., ...' ihbarına, davanın kabulüne, müvekkilinin gerçek hak sahiplerinden biri olduğunun tespitine, patent payı oranının müvekkiline devrine, patentün hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine ve müvekkilinin payı oranında adına tesciline 500,00-TL maddi 10.000,00-TL manevi tazminatın işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınaka müvekkiline verilmesine, verilecek mahkeme kararının masrafları davalılardan alınarak tirajı yüksek iki gazeteden birinde ilan edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu üründe müvekkili şirketin ve pantent belgesinde ismi geçenlerin buluş sahibi konumunda olduğunu, müvekkilinin iyi niyetle hareket edip, somut olayda hiç bir şekilde tecavüzün söz konusu olmadığını, dava konusu ürünün üretilmesi, satışa hazır hale getirilmesi, geliştirilmesi Arge desteği verilmesinin tamamen müvekkili şirket tarafından yapıldığını ve masrafların da müvekkili tarafından karşılanmış olduğunu, ürünün henüz ticari satıma konu olmadığını, ürünün gelişimi içindeki tüm aşamalardan buluş sahiplerinin bilgilendirildiğini ve yapılan numunelerin kendilerine verildiğini, ürünün SUT fiyatı ve C belgesinin şu aşamada olmadığını, bu aşamada ürünün kullanılmadığını, müvekkil şirketin henüz ilgili üründen kar elde etmediğini, hal böyle iken davacının nasıl bir maddi ve manevi zararının oluştuğunun anlaşılamadığını, müvekkili şirketin bugüne kadar ürün için 300.000,00-TL üzerinde Arge ve sair harcamalar yaptığını, diğer buluş sahiplerinin maddi olarak katkısının olmadığını, patent başvurusuna ilişkin masrafların da müvekkili tarafından yapıldığını, bu aşamada maddi zarara uğrayan davacı değil müvekkili şirket olduğunu, davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu yazışmalardan anlaşılacağı üzere patentin alındığı ilk günden beri bilgi sahibi olduğunun açıkça görüldüğünü, tecavüzden bahsedilmesi için kanunda belirtilen tecavüz fiillerinden her hangi birinin gerçekleşmiş olmasının gerektiğini, somut olayda böyle bir durumun olmadığını, zaman aşımı itirazları bulunduğunu belirtmiş, öncelikle davanın usulden reddine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesince; "...davalıların dava konusu patenti kullandığına dair yeterli ve somut delilin bulunmadığı, davacının patent hakkına tecavüz olduğu iddiası yönünden yeterli somut delillerle ispatlayamadığı..." gerekçesiyle Davacının davasının kısmen kabulüne, Davacının 2015/09453 nolu patentte diğer davalılarla birlikte başvuru sahibi olarak yer almasına, ilgili kaydın bu şekilde düzeltilmesine, davacının sair taleplerin reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu ile ilgili olarak arabuluculuğa başvurulduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, davalılardan ...'nun arabuluculuk görüşmelerine katılmadığını, Arabuluculuk Kanun Yönetmeliği maddesi gereğince dava sonunda yargılama giderlerinin tamamından davalılardan ...'nun sorumlu tutulması gerektiğini, yerel mahkemece eksik inceleme yapılarak bu hususun dikkate alınmadığını, yerel mahkemece patent hakkında gasbın mevcut olup olmadığı konusunda alınan raporda, davalıların müvekkiline ait patent hakkını gasp ettiklerinin açıkça ortaya konulmasına rağmen gerekçe gösterilmeksizin aksi bir sonuca varılmasının hukuka aykırı olduğunu, patent hakkında gasbın açık olduğu bir durumda manevi tazminata hükmedilerek davalıların isimlerinin patent belgesinden isimlerinin terkin edilmesi gerektiğini, maddi tazminat talepleri ile ilgili olarak iki bilirkişi incelemesi yapılarak tazminat rakamının alt üst sınırları içerisinde belirlenmesine rağmen tazminat taleplerinin herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin reddinini hukuka aykırı olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, patent başvurusu gaspının tespiti, davalılar adına yapılan tescilin hükümsüzlüğü ile kendi adına tescili, maddi ve manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır. Davaya konu patentin TPMK nezdinde patent sahibi olarak davalılar, buluş sahibi olarak ise davacı, davalı ... ve başka gerçek kişiler oldukları anlaşılmaktadır. Davacının buluş sahibi olduğu da davalıların kabulündedir. Davacı davalıların başvuru hakkına sahip olmadıklarını savunarak davalılar adına yapılan tescilin hükümsüzlüğünü talep etmiştir. Davacı dava dilekçesinde davacının çalışmasını gerçekleştirdiği ortopedi bölümünde davalı ...'ın anabilim dalı başkanı olduğunu, buluşun uygulanabilirliği için kendisinden destek talep ettiklerini belirtmiştir. Davalı ... ise cevap dilekçesinde davacının iddialarını reddetmiştir. Davacı her ne kadar davalı ...'ın buluş sahibi olmadığını ileri sürmüş ise de, dosya kapsamında yer alan delillere göre anılan davalının buluş sahibi olmadığını ispat edemediğinden mahkemece davalı ... yönünden verilen hüküm doğrudur. Buluş sahipliği her zaman bir gerçek kişiye aittir. Patent isteme hakkı da buluşu yapana veya onun haleflerine ait olup bu hakkın devri mümkündür. Yani buluş sahibi devir işlemi ile bu hakkı tüzel kişiye de devredebilir. Davalı ... A.Ş. cevap dilekçesinde ürünü sanayi alanında üretebilmek, satışa hazır hale getirilmesi için geliştirebilmek için Ar-ge desteği verdiğini, bunların davacının bilgisi dahilinde olduğunu, buluş sahiplerinin de başvuruda belirtildiğini ileri sürmüştür. Davacı ise davalının bu iddialarını kabul etmemiştir. Bu durumda buluş sahibi olduğu davalı tarafından da kabul edilen davacı ile patent isteme hakkının devrine yönelik bir anlaşması olduğunu ispat etmesi gereken davalı şirketin bu hususu dosya kapsamındaki deliller uyarınca ispat edemediği anlaşıldığından bu davalı yönünden yapılmış olan tescilin hükümsüzlüğüne karar verilmesi yerine yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Son olarak ise davaya konu patent henüz üretime geçmediğinden, başka bir deyişle kullanılmadığından davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddi doğru olmuştur. Bu nedenlerle; yerel mahkeme kararının davacı lehine kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından Dairemizce davanın esası hakkında HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca aşağıda yazılı şekilde karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurularının yukarıda açıklanan nedenlerle KISMEN KABULÜNE; İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2020/116 Esas - 2022/25 Karar sayılı kararının HMK'nın 353-1-b-2 maddesi gereğince, KALDIRILMASINA, KALDIRILAN KARARIN YERİNE GEÇMEK ÜZERE, "a-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, b-Davacının 2015/... nolu patentte başvuru ve buluş sahibi olarak yer almasına, davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ise başvuru sahipliğinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkini ile ilgili kaydın bu şekilde düzeltilmesine, c-Davacının sair taleplerin reddine, d-Alınması gereken 615,40 TL karar harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan toplam 404,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 211,00 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, e-Davacı tarafından yatırılan 404,40 TL karar harcının davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine, f-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden dava kısmen kabul edilmekle, AAÜT'ne göre belirlenen miktar 7.375,00 TL vekâlet ücretinin davalılardan alınarak, davacı tarafa ödenmesine, g-Davalılar kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, maddi tazminat davası reddedildiğinden AAÜT.'ne göre belirlenen miktar 7.375,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak, davalı taraflara ödenmesine, ğ-Davalılar kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, manevi tazminat davası reddedildiğinden AAÜT.'ne göre belirlenen miktar 7.375,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı taraflara ödenmesine, h-Davada red / kabul oranının takdiren yarı yarıya olduğuna, yargılama giderlerinin yanlar arasında bu orana göre pay edilmesine, ı-Davacı tarafından yapılan 2.750,00 TL yargılama giderinin %50'si olan 1.375,00 TL'nin davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına, i-Davalı ... tarafından yapılan 8,50 TL'nin %50'si olan 4,25 TL'nin davacıdan alınarak davalı ... tarafa ödenmesine, kalan kısmın davalı ... taraf üzerinde bırakılmasına, j-Davalı ... tarafından yapılan 8,50 TL'nin %50'si olan 4,25 TL'nin davacıdan alınarak davalı ... tarafa ödenmesine, kalan kısmın davalı ... taraf üzerinde bırakılmasına, k-Kalan ve kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde talep beklenmeksizin ilgili yanlara iadesine," ŞEKLİNDE YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE, 2-İstinaf İncelemesi Yönünden Harç ve Yargılama Masrafları; a-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ve karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesince davacı tarafa iadesine, b-Davacı tarafından yapılan istinaf başvuru harcı 220,70 TL ve tebligat ve posta gideri 86,50 TL olmak üzere toplam 307,20 TL yargılama giderinin davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine, c-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, ç-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359-(3) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE, d-İstinaf edenler tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf eden ilgilisine iadesine, Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/03/2025