Bölge Adliye Mahkemesi 2020/567 E. 2022/55 K.

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 44. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I DOSYA NO:2022/635 Esas KARAR NO:2024/1852 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ:İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ:01/02/2022 NUMARASI:2020/567 E. - 2022/55 K. DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) İSTİNAF KARAR TARİHİ:07/11/2024 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından Elektronik Malzeme Ticari Mal Satın Alınması Anlaşması nedeniyle dava konusu çeklerin .... Şti. ne düzenlendiğini, ... Şti. nin çeklere konu malları teslim etmediği gibi çekleri diğer davalılara ciro yolu ile tedavüle soktuğunu, çeklere ilişkin .... Şti. ne ve diğer alacaklılara müvekkilinin herhangi bir borcunun olmaması sebebiyle müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitini talep ettiklerini, fatura düzenlenmeden çeklerin ciro edilmesinin çek konusu alacağın olmadığının maddi delili olduğunu, ... Şti. yetkilisi ...'in çekin karşılığını ödeyeceğini; çeki geri alarak teslim edeceğini beyan etmesine rağmen yapmadığını yazılan çeklerin vadesi geldiğinde ...'in çekler yazılmasın yeni çekler ver de çekleri alalım diyerek; müvekkiline dava konusu bir kısım çekleri yazdırdığını, müvekkilinin ekonomik olarak çökmesine iflasına neden olduğunu beyan ile müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespiti, çeklerin konu edildiği icra takiplerinin iptalini ve davalılar aleyhinde kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile .... Şti. arasında 05.07.2018 tarihli Faktoring Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme uyarınca, ... seri numaralı 30.11.2018 tarihli 18.600,00 TL bedelli, ... seri numaralı 11.11.2018 tarihli, dava konusu çeklerin müvekkili tarafından yasal süresinde ibraz edildiğini, tutarı tahsil edilemediği için çeklerin keşidecisi ve cirantaları aleyhine ...ile... numaralı dosyalarında icra takibi başlattıklarını, müvekkili firmanın, Faktoring müşterisinin, ... adına düzenlemiş olduğu faturalara istinaden söz konusu Faktoring İşlemlerini gerçekleştirildiğini, bu faturaların ödenmesi bakımından davaya konu çekleri teslim alındığını, faktoring işlemlerine istinaden faktoring müşterisine toplamda 45.692,06 TL tutarında ödeme yapıldığını, Faktoring Sözleşmesi çerçevesinde, müvekkili şirketin takibe konu çeklerin yasal hamili sıfatına haiz olduğunu, davacı şirket ile müvekkili arasında yalnızca kambiyo ilişkisinin bulunduğunu ve davacının fatura borçlusu ile aralarındaki ticaret ilişkisinden kaynaklanan şahsi defileri müvekkiline karşı ileri süremeyeceğini beyan ile müvekkili hakkındaki davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya karşı açtıkları İstanbul 12. İcra Ceza Mahkemesi 2019/129 Esas 2020/15 Karar sayılı karşılıksız çek davasının dava lehlerine sonuçlandığını, ... aleyhine 208 gün adli para cezası verildiğini, davacının menfi tespit iddiası geçersiz olduğunu, davacının müvekkiline karşı karşılıksız çek keşide etmek suçunu işlediğini, davanın haksız ve kötü niyetli olarak açıldığını beyan ile davanın reddi gerektiğini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi Kararı:Mahkemece; "1-Davacının davasının REDDİNE, Kötü niyet tazminatı isteminin reddine,," karar verilmiştir. İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; İstanbul 5 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/567 E. ve 2022/ 55 K Sayılı kararında dosyada alınan çeklerin karşılığında ticari malların teslim edilmediğine dair yemin yapılmasına davanın kabulüne karar verildiğini, mahkemece dosyadaki deliller, tarafların ticari defterleri incelenmeden dosyaya talep edilmeden, delil listesinde yer alan bilirkişi incelemesi yaptırılmadan, ticari çeklere ilişkin ciro edilen davalılarca fatura kesilmemesine rağmen ticari çeklerin fatura kesilmeden ciro edilmesini incelemeden davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili tarafından elektronik malzeme ticari mal satın alınması anlaşması nedeniyle dava konusu çekler .... ŞTİ. ne düzenlendiğini, .... ŞTİ. ticari çeklere konu ticari malları teslim etmediği gibi kendisine verilen ticari çekleri diğer davalılara fatura kesilmeden ciro yolu ile tedavüle soktuğunu, müvekkilinin diğer davalılara herhangi bir borcu olmadığını, müvekkili çeklere karşılık ticari malları alamadığını, çeklere ilişkin dava konusu birçok ödemeleri alamadığını, ticari hayatının sekteye uğradığını, bu durumun ailevi sorunlar yaşamasına sebep olduğunu, sağılık problemlerinin başladığını, mahkemede duruşma esnasında .... ŞTİ. Yetkilisi ... in yemin edilirken yalan yere yemin edildiğinde hakkında ceza davası açılacağı uyarısı sonrasında ...'in Aldığı çeklere karşılık ticari malları davacıya teslim etmediğini, buna rağmen çekleri diğer davalılara ciro ettiğini kabul ettiğini, mahkemece davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ŞTİ. İstinafa cevap dilekçesinde özetle: davacılar istinaf başvuru dilekçesinde müvekkili davalının "yalan söylemesi halinde hakkında ceza davası açılacağından korktuğu" gerekçesi ile doğruyu söylediği, yemin metninin tamamını kabul ederek, yazılı olan tüm hususlarda yemin ettiğini, böylelikle davanın ispatlandığı ileri sürdüğünü, mahkeme kararında da belirtildiği gibi davacı tarafından hazırlanan yemin metni usule aykırı olduğunu, yemin edecek olan kişiyi yanıltmaya yönelik ifadeler içerdiğini, yemine dayanılarak, davacıların davasını ispatladığını ileri sürmek mümkün olmadığını, davacıların ticari ilişkiye ilişkin sözleşme veya ticari defter kaydı sunmadığını, müvekkili davalı ...'e verdiği çekleri vadelerinden ve ibrazından önce geri alıp yerine yeni çekler verdiğini, bu delillere göre davacıların dava konusu çeklerden dolayı davalı ...'e borçlu olmadıklarını ispatlayamadıklarından davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... İstinaf Cevap dilekçesinde özetle; Mahkemece davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğunu, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazların kabul etmediklerini, davacının istinaf dilekçesinde belirtiği hususların aksine mahkemece davanın reddine karar verildiğini, davacının iddiaları, soyut ve mesnetsiz olup sayın mahkemeyi yanıltmak ve müvekkilini mağduriyet yaratmak maksadıyla ileri sürdüğünü belirterek davacının istinaf taleplerinin reddine, yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir. Gerekçe ve Sonuç:HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Davacılar vekili, dava konusu... , ... ve ... sayılı takip dosyalarında takibe konu çeklerin ticari mal satın alınması için ödeme olarak davalı ... Ltd Şti ne verildiğini, davalı ... Ltd Şti nin çek karşılığı malları teslim etmediğini, çekleri diğer davalılara ciro ederek tedavüle soktuğunu beyanla borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini istemiştir. - ...Sayılı dosyasında, alacaklı ... faktoring tarafından başlatılan takip dayanağı ,... Bankası Karaköy Şubesine ait , 30.11.2018 keşide tarihli, ... nolu 18.800,00 TL tutarlı çekin keşidecisinin davacı şirket olduğu, davalılardan ... şirketi lehine düzenlendiği, ciro yolu ile davalı ... faktoringe devredilmiş olduğu, - ...Sayılı dosyasında, alacaklı ... faktoring tarafından başlatılan takip dayanağı .. Bankası Karaköy Şubesine ait 11.11.2018 Keşide Tarihli ... nolu 16.200,00 TL tutarlı çek ve ... Bankası ... Şubesi 26.11.2018 Keşide Tarihli ... nolu 17.300,00 TL tutarlı çeklerin keşidecisinin davacı şirket olduğu, davalılardan ... şirketi lehine düzenlendiği, ciro yolu ile davalı ... faktoringe devredilmiş olduğu, - ... sayılı dosyasında, alacaklı ... tarafından başlatılan takip dayanağı ... Bankası ... Şubesi 20.11.2018 Keşide Tarihli ... nolu 22.500,00 TL tutarlı çekin eşidecisinin davacı şirket olduğu, davalılardan ... şirketi lehine düzenlendiği, ciro yolu ile davalı ... devredilmiş olduğu, Davalı ... şirketince takibe konulan çeklerin davalı ... şirket ile dava dışı .... Şti arasında düzenlenen 05.07.2018 tarihli Faktoring Sözleşmesine istinaden , ... adına düzenlenen faturaya bağlı alacağın ödeme vasıtası olarak temlik alındığı, çeklerde ciro silsilesinin düzgün olduğu görülmektedir. 6361 Sayılı ..., ... ve ... Şirketleri Kanunu 9/3 Maddesine göre, "Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun."Somut olayda,ciro silsilesi ile hamili davalı ... olan dava konusu çeklerin yasal mevzuata uygun faturaya bağlı alacağın ödeme vasıtası olarak davalı tarafından iktisap edilmiş olup, davalı ile keşideci arasında temel ilişki bulunmadığı, lehtar ile olan ilişkideki bedelsizlik şahsi def'iinin 6361 Sayılı Kanunun 9/3 maddesine göre iyiniyetli meşru hamil olan davalıya karşı ileri sürülemeyeceği, davalının çekleri iktisabında borçlunun zararına hareket ettiğine ilişkin ispat bulunmadığı, keşideci olan davacı şirketin çek hamiline karşı sorumluluğunun mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Davalı ... yönünden, TTK 687/1 maddesi uyarınca "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." düzenlemesi gereği, dava konusu çekin düzgün ciro silsilesi ile davalıya devredildiği, davalının yetkili hamil olduğu, borçlunun zararına hareket ettiğine dair ispat bulunmadığı keşideci olan davacı şirketin çek hamiline karşı sorumluluğunun mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Davalı ... şirketi yönünden ise, bu davalı tarafından başlatılan icra takibi bulunmamaktadır. Çekin verilmesi karşılığında mal hizmet alındığına karine teşkil eder. Davalı şirket temsilcisine yemin teklif edilmiş ise de, yemin edecek kimsenin namus ve onurunu etkileyecek veya onu ceza soruşturması ya da kovuşturması ile karşı karşıya bırakacak vakıalar yeminin konusu olamaz (HMK.m.226). Bedelsiz senedi kullanma TCK 156. Maddesinde suç olarak düzenlenmiş olduğundan davalı şirket yetkilisine teklif edilen yeminin usule uygun olmadığı, usulüne uygun olmayan yeminin sonuç doğurmayacağı, davacının bedelsizlik iddiasını usule uygun yazılı delil ile ispatlayamadığı anlaşılmıştır.Diğer yandan dava konusu çeklerin keşidecisinin davacı şirket olduğu, diğer davacının çeklerde şahsen sorumluluğunun bulunmadığı, şirket yetkilisi olarak hakkında ceza yargılaması yapılmasının da sonucu değiştirmeyeceği bu nedenle menfi tespit talebinde hukuki yarar ve aktif dava ehliyetinin bulunmadığı, davacı ... yönünden davanın usulden reddi gerektiği anlaşılmıştır. Davacı vekilinin İstinaf başvurusunun resen gözetilen sebeplerle kısmen kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Davacılar vekilinin istinaf isteminin resen gözetilen sebeplerle KISMEN KABULÜ ile,2- İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/02/2022 tarih, 2020/567 E., 2022/55 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, 3- Davacı ... yönünden aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın HMK 114/1-d ve 115/2 maddesi uyarınca USULDEN REDDİNE,Davalılar ... ve ...şirketine ve ... şirketine karşı açılan ispatlanamayan davanın ESASTAN REDDİNE, 4- İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;4/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL karar harcından peşin alınan 1.620,78 (peşin+tamamlama harcı) TL'nin mahsubu ile 1.193,18‬ TL fazla alınan harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,4/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4/c- Davalılar ayrı vekil ile temsil edilmişse de, davanın reddi sebebi ortak olduğundan, Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den, 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan ayrı ayrı tahsiliyle davalılara verilmesine, 5- İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin; 5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davacılar tarafından yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,5/b-İstinaf yargılaması için davacılar tarafından yapılan 220,70 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 120,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 340,7‬0 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsiliyle davacılara verilmesine,5/c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 6- 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 07/11/2024