Bölge Adliye Mahkemesi 2019/81 E. 2021/951 K.

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 44. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I DOSYA NO: 2022/759 Esas KARAR NO: 2024/1889 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 24/11/2021 NUMARASI: 2019/81 E. - 2021/951 K. DAVANIN KONUSU: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) İSTİNAF KARAR TARİHİ: 21/11/2024 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin ticari ilişkisi bulunduğu ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ... Bank A.Ş. İzmit Şubesi nezdindeki hesabı üzerine, ... seri numaralı 31.08.2018 keşide tarihli, 70.000,00 TL bedelli çeki düzenleyerek verdiğini, ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ... Faktoring A.Ş. ile yaptığı faktoring işlemi çerçevesinde lehdarı olduğu çeki ... Faktoring A.Ş.'ne ciro ve teslim ettiğini, faktoring işlemi çerçevesinde ... Faktoring A.Ş.'nin ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne çek ve fatura karşılığı 63.500,00 TL ödediğini, ... Faktoring A.Ş.'nin hamili olduğu çeki kargo ile gönderirken kaybettiğinden bahisle İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/295 esas sayılı dosyasından kayıp nedeniyle çek iptal davası açarak, çekin ibrazında ödenmemesi yönünde tedbir kararı aldırdığını, çek, muhatap bankaya ibraz edildiğinde, karşılığı bulunmasına rağmen ödeme yasağı nedeniyle ödenemediğini, çeki bankaya ibraz eden ... Faktoring A.Ş.'nin 23.11.2018 tarihinde İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından müvekkili şirket aleyhine haciz yolu ile icra takibi başlattığını, bu takip dosyasına müvekkilinin 98.219,99 TL ödemek zorunda kaldığını, böylelikle müvekkilinin söz konusu çek için 28.219,99 TL fazladan ödeme yaptığını, davalı ... Faktoring A.Ş.'nin kusurlu hareketi ile çekin kaybolmasına neden olarak müvekkilinin zararının doğmasına neden olduğunu, TBK 49. maddesi gereği kusurlu ve hukuka aykırı fiille başkasının zararına neden olanın bu zararı gidermekle yükümlü olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL zararlarının ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini” talep ve dava etmiştir. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... Faktoring A.Ş. arasında yapılan faktoring işlemi çerçevesinde ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin lehdarı olduğu, ... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ... Bank A.Ş. İzmit Şubesi nezdindeki hesabı üzerine keşide edilmiş ... seri numaralı 31.08.2018 keşide tarihli, 70.000,00 TL bedelli çeki ciro ve teslim ettiğini, Faktoring işlemi çerçevesinde ... Faktoring A.Ş.'nin ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne çek ve fatura karşılığı 63.500,00 TL ödediğini, çekin, operasyonel işlemlerinin yürütülmesi bakımından Pendik Şubesinden Genel Müdürlüğü gönderilirken, kargo şirketi nezdinde kaybolduğunu, bunun üzerine İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/295 esas sayılı dosyasından 02.04.2018 tarihinde kayıp nedeniyle çek iptal davası açarak, çekin ibrazında ödenmemesi yönünde 10.04.2018 tarihinde tedbir kararı aldırıldığını, ... Faktoring A.Ş.'nin 12.04.2018 tarihinde mahkemeye başvururak, kayıp nedeniyle iptali istenen çekin meşru hamili olduğu iddiasında bulunduğunu, mahkemenin çekin istirdadı için ... Faktoring A.Ş.'ne dava açılmak üzere süre verdiğini, Mahkemenin verdiği süre içinde İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/407 esas sayılı dosyasından dava açıldığını, bu davanın açılması sonrasında İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/295 esas sayılı dosyasından davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, davada müvekkilinin taraf sıfatının olmadığını, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından icra takibini başlatan ve çek bedelini tahsil edenin ... Faktoring A.Ş. olduğunu, icra takibinde haksız zenginleşen taraf varsa bunun ... Faktoring A.Ş. olduğunu, davanın ona karşı yöneltilmesi gerektiğini, açılan dava belirsiz alacak davası olmadığını, zarar miktarı açıklattırılarak dava harcının tamamlattırılması gerektiğini, davacı tarafından yapılan fazla ödemenin sebebinin ... Faktoring A.Ş.'nin çeki ödenmek üzere yeniden bankaya ibraz etmemesi olduğunu, ...A.Ş.'nin ödem 2018 tarihinden iki gün sonda İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesine başvurarak çekin meşru hamili olduğunu bildirdiğini, çekin ibraz tarihine kadar olan süre içinde ödeme yasağının kaldırtılması imkanının kullanılmadığını, çekin 31.08.2018 tarihinde bankaya ibraz edildiğinde de arkasına sadece mahkemenin 10.04.2018 tarihli ödeme yasağı kararının olduğunun belirtildiğini, davacının, ... Faktoring A.Ş.'ne karşı hiçbir hukuki hakkını kullanmadığını, fazla ödeme yapılmışsa bunun sorumlusunun kendisinin olduğunu, icra takibine karşı itiraz hakkını kullanmadığını, çek tazminatı ve komisyonun karşılığı olmayan çekler için istenebileceğini, ibraz tarihi itibariyle çekin karşılığının hesapta bulunması nedeniyle bu kalem alacakların istenemeyeceğini, davacının bu hususları dikkate almadan rızaen ödeme yolunu seçtiğini beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; davanın kısmen kabulü ile, 5.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf dilekçesinde; faktoring şirketlerinin daha ağır kusurlu olduğunu, Mahkemece kendilerine atfedilen kusuru kabul etmediklerini, Çekin bir ödeme aracı olduğu da düşünüldüğünde müvekkilinin tek görevinin; bu çeki ödemek olduğunu ve ilgili hesapta çek bedelinin ödenmesi için gerekli bedeli bulundurmak olduğunu, onu da yerine getirdiğini, çekin mahiyeti gereği, tedavülünün mümkün olduğunu ve bu gerçeklik karşısında müvekkilinin çek keşide edildikten sonra çekin kim tarafından ibraz edileceğini, çekin akıbetini araştırmak, çekle ilgili zayi davası açılıp açılmadığını kontrol etmek, amiyane tabirle çekin elden ele dolaşmasını takip etmek gibi bir yükümlülüğü de bulunmadığını, kaldı ki ticari teamüllerde de bu yönde bir uygulama bulunmadığını beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; bilirkişi raporuna rağmen ilk derece mahkemesince müvekkili hakkında dava konusu zararın % 50’ine denk gelen 5.000.-TL üzerinden davanın kabulüne karar verildiğini, bunun hatalı olduğunu, Davacının dava konusu fazla ödeme yaptığını belirttiği tüm ödemelerin kendi kusuru ve hatası sebebiyle yaptığı ödemeler olup, müvekkilinin bu hususta bir kusuru bulunmadığını, dava konusu çekin 31.08.2018 tarihinde bankaya ibraz edene ödenmemiş olmasının sebebinin müvekkil firma değil, İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2018/295 E. sayılı dosyasından verilmiş olan ödeme yasağı kararı olduğunu, sebepsiz zenginleşen ... A.Ş.nin çeki tahsil için tekrar bankaya ibraz etmek yerine icra takibi ile çek bedelini tahsil etmesinde müvekkilinin bir kusuru olmadığını, Davacının, icra takibi yapan ... FAKTORİNG A.Ş.’ye karşı icra mahkemesinde hiçbir hukuki hakkını kullanmadığını, dava konusu fazla ödeme yapılmasının tamamen davacının kendi kusuru ve hatasından kaynaklandığını, Davacının dava konusu çek için fazla ödeme de bulunduğu iddia ettiği bedel içinde 7.000.-TL % 10 çek tazminatı ve çek komisyonu bedeli bulunduğunu, Yüksek Mahkemenin de malumu üzere; % 10 çek tazminatı ve çek komisyon bedelinin ancak karşılığı olmayan çekler için talep edilebilecek bir tazminat iken ve dava konusu çekin arkasında karşılığı olmadığına dair bir ibare bulunmamasına rağmen davacının yine hiçbir hukuki müracaatta bulunmadan ödeme yaptığını, temerrüt hali oluşmadan bir faizin tahakkuk etmesinin de düşünülemeyeceğini, Sebepsiz zenginleşen ... Faktoring A.Ş.’ye dava açmak yerine hukuken hiçbir kusuru bulunmayan müvekkiline dava açılmasının hatalı olduğunu beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava; alacak davasıdır. Davacı; keşidecisi olduğu çekin lehdara teslim edildiğini, lehdarın da davalı ... Faktoring A.Ş. ile yaptığı faktoring işlemi çerçevesinde çeki davalıya ciro ve teslim ettiğini, faktoring işlemi çerçevesinde ... Faktoring A.Ş.'nin lehdara çek ve fatura karşılığı 63.500,00 TL ödediğini, ... Faktoring A.Ş.'nin hamili olduğu çeki kargo ile gönderirken kaybettiğini, bu nedenle Mahkemeden ödeme yasağı kararı aldığını, çek muhatap bankaya ibraz edildiğinde, karşılığı bulunmasına rağmen ödeme yasağı nedeniyle ödenmediğini, çeki bankaya ibraz eden ... Faktoring A.Ş.'nin 23.11.2018 tarihinde İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından davacı şirket aleyhine haciz yolu ile icra takibi başlattığını, bu takip dosyasına müvekkilinin 98.219,99 TL ödemek zorunda kaldığını, müvekkilinin söz konusu çek için 28.219,99 TL fazladan ödeme yaptığını beyan ederek, şimdilik 10.000 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, Mahkemece davanın kısmen kabulüne, 5.000 TL'nin davalıdan tahsiline yönelik olarak verilen karar, yukarıda açıklanan nedenlerle taraflarca istinaf edilmiştir. Dava ve icra takibine konu çek incelendiğinde; 31.08.2018 keşide tarihli, 70.000 TL bedelli, davacının keşideci, dava dışı ...San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin lehdar olduğu, çek arkasında sırasıyla lehdar, ..., ...Şti, ... Ürünleri...Şti ve son olarak ... Faktoring cirolarının bulunduğu çek olduğu, çekin son hamil ... Faktoring tarafından ibrazında ''ödeme yasağı'' nedeniyle karşılığının ödenmediğinin çek arkasına şerh verildiği anlaşılmaktadır. Toplanan delillere göre; davalı ... Faktoring A.Ş.'nin, .. seri numaralı 31.08.2018 keşide tarihli, 70.000,00 TL bedelli çeki ibraz süresi içinde ilgili bankaya ibraz edilerek çekin tahsilinin sağlanması amacıyla genel müdürlüğe gönderilmesi aşamasında kaybettiği, bunun üzerine ilgili çeke ilişkin olarak İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/295 E. Sayılı dosya ile ödemeden men yasağı kararı aldırdığı, ilgili çekin vade tarihi geldiğinde davacı firmanın banka hesabında yeterli bakiye bulunmasına rağmen ödenemediği, ... Faktoring A.Ş.nin bu çeke dayalı olarak keşideci ... San, Tic. Ltd. Şti.'ne karşı İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından haciz yolu ile icra takibi başlattığı, ödeme emrinin tebliği sonrası davacının, icra dosyasına itiraz etmeksizin 94.537,26 TL, 11.12.2018 tarihinde 3.682,73 TL ödediği, davacının çekin hamilini, çekin ibraz edildiği tarihte öğrendiğinin kabulü gerekeceği, davacının ödeme yasağı konulan çek nedeniyle sorumluluğunun sadece çek asıl borcuna yönelik olduğu, çek bedelinin sadece ... Faktoring A.Ş'ye ödenmemesinin sebebinin, Mahkemece verilen ödeme yasağı olduğu, davacının fazladan ödediği kısmı ... Faktoring A.Ş'den tahsil etmesi gerekirken davayı ... Faktoring A.Ş'ye yöneltmesinin yerinde olmadığı, mevcut bilgi, belge ve delillere göre davalının kusurunun ispatlanamadığı, bu nedenle Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, davalının başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir. Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvursunun aynı yasanın 353/1-b/2. maddesine göre kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden davanın reddine dair yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesine göre ESASTAN REDDİNE, davalı vekilinin istinaf başvursunun aynı yasanın 353/1-b/2. maddesine göre KABULÜNE,2- İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 24/11/2021 tarih, 2019/81 E., 2021/951 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, Bu kapsamda; 3- Davanın REDDİNE,4- İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;4/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL karar harcından peşin ve ıslah harcı ile alınan 485,75 TL harçtan mahsubu ile artan 58,18‬ TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 4/b-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4/c-Davalı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,4/ç-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine 13/(1). maddesine göre 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine, 5- İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin; 5/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,9‬0 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 5/b-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, 5/c-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 220,70 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 135,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 355,7‬0 TL'nin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine, 5/ç-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 21/11/2024