İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi 2020/1985 E. 2023/1543 K.

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 44. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I DOSYA NO: 2020/1985 KARAR NO: 2023/1543 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 06/12/2019 NUMARASI: 2017/569 E. - 2019/427 K. DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Tespiti İstemli) İSTİNAF KARAR TARİHİ: 11/12/2023 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde 19/01/2017 tarih ve ... no ile 1.sırasında tescilli sehpa başlıklı tasarımın maliki olduğunu, davalıların müvekkili şirketin izin ve icazetini almaksızın müvekkili adına kayıtlı ürünlerin birebir aynılarının ithal edip ve/veya her türlü ticaretini yapıp piyasada çeşitli firmalara dağıtarak sipariş için teklifte bulunan ve siparişler alan, piyasaya süren ve her türlü tanıtım vasıtalarında kullanarak müvekkilinin tasarım haklarına tecavüz ettiğini, davalı yanın iş bu haksız ve hukuka aykırı eylemlerinin tespit edilmesi üzerine Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2017/89 değişik iş sayılı dosyası ile davalı yanın müvekkili tasarımının aynısını üreterek taklidini yaptığının tespit edildiğini, bu dosyanın işlemleri devam ederken davalılardan ... şirketinin ürettiği ürünleri davalılardan ... isimli şirketin mağazasında ve https://www....com/.../ ve https://www.....com/.../ internet adreslerinde satıldığının öğrenildiğini, bu mağazaya Beykoz .... Noterliği'nin 22/09/2017 tarih ve ... no ile ihtarname keşide edildiğini, ihtarnameye rağmen müvekkilinin tasarımının aynısının satılmaya devam edildiğini, bunun üzerine 2017/144 değişik iş sayılı dosyası ile tedbire muhalefet davası ikame edildiğini, Türk Ticaret Kanunu'na göre tacir olarak kabul edilen davalı şirketin basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğü olduğunu, davalı yanın müvekkili şirketin büyük emek ve zaman harcayarak tanıttığı tasarımın birebir aynısını ve/veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin davalı şirket tarafından taklit ve tecavüz edilmek suretiyle üretilerek piyasaya sunulmuş olup bu yolla yaratılan haksız rekabetin müvekkili şirkete büyük zarar verdiğini, bu nedenle şimdilik 5.000,00 TL manevi, 5.000,00 TL maddi olmak üzere 10.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek merkez bankası krediler avans faizi ile hükmedilmesine karar verilmesini, davalıların müvekkilinin tasarım haklarına tecavüz olmak üzere haksız rekabet teşkil eden işbu eylemlerinin tespitini, durdurulmasını, önlenmesini ve haksız tecavüzün giderilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında açılan tazminat davalarında Borçlar Kanunu'nun zamanaşımına ilişkin hükümlerinin uygulandığını, davacının tecavüz oluşturan fiilin öğrenilmesinden itibaren 1 yıllık süre içerisinde dava açmasının gerektiğini, davacının dava süresini kaçırdığından davanın usulden reddinin gerektiğini, dava konusu tasarımların uzun süredir piyasada yer almakta olup davacının sonraki zamanlarda bu tasarımların patentini alarak kötüye kullandığını, müvekkilinin ürettiği sehpa ile yeni bir tasarım yaratmış olup davacı tarafından patenti alınan tasarımın aynı olduğundan bahsetmenin mümkün olmadığını, davacının iddialarını kabul etmemekle birlikte müvekkilinin bu ürünü sipariş üzerine üretmiş olup davacının tasarımından haberdar olduktan sonra herhangi bir şekilde üretmeye devam ettiğini, şartları oluşmayan davacının maddi ve manevi tazminat talebinin reddi gerektiğini talep, mesnetsiz olarak açılan davanın reddini, masraf ve ücreti vekaletin davacıya tahmilini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince; "Somut olayda davacının tescilli tasarımı ile davalı ... Tic. Ltd. Şti.'nin kullanımlarının ortalama tüketici nezdinde benzer olarak algılandıkları, davacıya ait tasarımın yenilik unsurunun bulunmaması hükümsüzlük talebi bulunmadığından nazara alınamayacağı ve tecavüzün varlığının kabulü gerektiği anlaşılmıştır. Davalı hakkında maddi ve manevi tazminat takdir edilirken ticari defterler üzerinden yapılan incelemede tazminat miktarı belirlenemediğinden TBK 50 ve 51.md'leri gereği davalının kusurunun derecesi, tecavüzün boyutu ve davacının uğradığı zarar birlikte değerlendirilerek davacının talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir. Diğer davalı olarak gösterilen ...Ticaret yönünden ise söz konusu davalının tüzel kişiliği haiz olmadığı anlaşıldığından hakkında açılan davanın reddi" Davalılar ... Limited Şirketi ve ... yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile; davalıların davacıya ait 2017/00377 tescil numaralı tasarıma tecavüzlerinin ve haksız rekabetlerinin tespitlerine, durdurulmasına, önlenmesine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, bu kapsamda davalı ...'ya ait ... instagram sayfasında bilirkişi raporu ile tespit edilen tecavüze konu ürün görselinin kaldırılmasına, mümkün olmaması halinde sayfaya erişimin engellenmesine, diğer davalı ... Limited Şirketinin adreslerinde 2017/89 D.İş sayılı dosyası üzerinde tespiti yapılan ürünlere, münhasıran bu ürünlerin üretiminde kullanılmaları kayıt ve koşuluyla üretim kalıplarına ve tanıtım evraklarına el konularak karar kesinleştiğinde imhasına, TBK 50 ve 51. Maddeleri nazara alınarak her bir davalıdan 2.000,00'şer maddi, 1.000,00'er TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak, davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davalı ... Ticareti hakkında açılan davanın söz konusu davalının tüzel kişiliğe haiz olmadığı anlaşıldığından usulden reddine karar verilmiştir. Davalı .... Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, SMK kapsamında açılan tazminat davalarında TBK'nin zamanaşımına ilişkin hükümlerinin uygulanmakta olduğunu, davacının tecavüz oluşturan fiilin öğrenilmesinden itibaren 1 yıllık süre içerisinde dava açması gerektiğini, davacının dava süresini kaçırdığından davanın usulden reddi gerektiğini, mahkeme tarafından davacıya ait ...tescil numaralı tasarıma tecavüzlerinin ve haksız rekabetlerin tespitlerine, durdurulmasına, önlenmesine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, 2017/89 D.iş sayılı dosyası üzerinde tespiti yapılan ürünlere, münhasıran bu ürünlerin üretiminde kullanılmaları kayıt koşuluyla üretim kalıplarına ve tanıtım evraklarına el konularak karar kesinleştiğinde imhasına karar verilmişse de yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu, dava konusu tasarımların uzun süredir piyasada yer almakta olup davacının sonraki zamanlarda bu tasarımların patentini alarak Kanunu kötüye kullandığını, dava konusu edilen tasarımların her ne kadar davacının adına tescil edilmiş görünmekteyse de bu ürünlerin yıllardır piyasada bulunduğunu, söz konusu sehpanın modelinin başta htts://www...com , htts://www...com, htts://www....com, htts://www...com, htts://www...com gibi online alışveriş sitelerinde Çin menşeli olarak 2011'den beri satıldığını, müvekkilin müşteri siparişi üzerine sınırlı sayıda üretim gerçekleştirdiğini, müvekkilin yıllardır Çin'den ucuza ithal edilen ürünlerin patentli olduğunu bilmediğini, bilecek durumda olmadığını, uzun yıllardır satışa sunulan ve umuma mal olmuş klasik bir tasarım haksız ve kötü niyetli olarak davacı tarafından tescil edildiğini, davacının bu yolla haksız kazanç sağlamaya çalıştığını, tasarımın davacı adına tescil edilmesinin kanuna aykırı olduğunu, daha önce aynı konuda ikame edilmiş mahkemenin 2017/144D. İş ve 2018/35 K. sayılı dosyasında da davacı tarafından aynı iddiaların sunulduğunu ve davanın reddedildiğini, bu dava esnasında söz konusu ürünlerin uluslararası ticaret sitelerinde uzun yıllardır satılmakta olduğunu gösterir evrakların sunulduğunu, ilgili dosyanın dikkate alınmasını talep ettiklerini, müvekkilin ürettiği sehpa ile yeni bir tasarım yarattığını, davacı tarafından patenti alınan tasarım aynı olduğundan bahsetmenin mümkün olmadığını, müvekkilin sipariş üzerine ürettiği ve davacıya ait ürünlerin birbirinden geometrik olarak da kullanım kalitesi olarak da farklı olduğunu, müvekkilin bu ürünü sipariş üzerine üretmiş ise de yeni bir tasarım oluşturduğunu ve davacının tasarımını taklit etmediğini, yıllardır birçok şirketçe bir şekilde piyasaya sunulan ürünü tescil boşluğundan yararlanarak tescil ettirdiğini, iddiaları kabul etmemekle birlikte müvekkilin davacının tasarımından haberdar olduktan sonra herhangi bir şekilde üretmeye devam etmediğini, müvekkilin ve davacının ticari defterleri ve faturaları incelendiğinde de bu durumun ortaya çıkacağını, ancak incelenmeden eksik incelemeyle hüküm kurulduğunu, şartları oluşmadığından davacının maddi ve manevi tazminat talebinin reddi gerektiğini, davacının mahkemenin ara kararı gereğince kendisine verilen süre içerisinde hangi davalıdan, ne kadar tazminat talep ettiğini somutlaştıramadığını, bu noktadan sonra somutlaştırmasına muvafakatleri olmadığı halde davacının tazminat talebini somutlaştırararak seçenek yaptırım belirlendiğini, muvafakatleri olmadan seçenek yaptırım seçen davacının seçiminin davaya esas alınmaması gerektiğini, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin iddialarının soyut ibarelerden oluştuğunu, sadece yargılamayı uzatmak amaçlı olduğunu, dava konusu ürünlerin patente konu olmayan yeni bir buluş basamağı bulunmayan ürünler olup tasarım tesciline konu bir ürün olduğunu, davalı tarafın özellikle patent ibaresini tekrar edip dava dosyasındaki delil ve beyanlarını farklı yönlere çekmeye çalıştığını, müvekkil şirketin dava konusu tasarımlarının davalı şirketlerce haksız ve kötü niyetli olarak ticari amaçla kullandığının tespit dosyasında sübuta erdiğini, davalı şirketin dava dosyası ile ilgisiz olan bir dosyayı mahkemeye sunarak yerel mahkeme kararının kaldırılması için soyut iddialarda bulunduğunu, davalının sunduğu davaya cevap dilekçesindeki delil listesine muvafakatleri bulunmadığını, davanın hükümsüzlük değil tasarım hakkına tecavüz davası olduğunu, iddialarının davayla ilgisi bulunmadığını, davalının ürünleri ürettiğini davaya cevap dilekçesinde kabul ettiğini bu nedenle sipariş üzerine üretimlerin tasarım hakkına tecavüz hükümlerine halel getirmeyeceğini, davalı ... şirketinin sipariş üzerine ve sınırlı sayıda ürettiğini beyan etmesine rağmen ürünleri kime sattığını veya kaç adet ürettiğini beyan etmekten kaçındığını, davalı şirketin ürettikleri ürünlerin müvekkil şirketin tescilli tasarımlarından farklı olduğu iddiasının hukuka aykırı olduğunu, davalı ... şirketinin ürettiği ürünlerin diğer davalı şirketlerin mağazalarında tespit edildiğini, ... istinaf başvuru dilekçesinde ürünleri sipariş üzerine bir kereye mahsus ürettiğini beyan etmiş olsa da diğer davalıların tespit dosyasında bu beyanlarının gerçek dışı olduğunu, davalı şirketin itirazlarının HMK sınırlarını aştığını, davalı şirketin 13.maddede açıkladıkları soyut iddiaları belirttikten sonra bu beyanlarıyla çelişir şekilde davalı şirket ürünü ile müvekkil şirketin tescilli tasarımlarının benzemediğini iddia ettiğini, istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu davacı adına tescilli ... no'lu sehpa başlıklı tasarıma konu ürünün davalı tarafından tasarım hakkına tecavüz edildiğini belirterek haksız rekabet teşkil eden bu eylemlerin tespiti, durdurulması, önlenmesi, haksız tecavüzün giderilmesi, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkeme kararına karşı davalılardan ... Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.TPMK kaydına göre, ... no'lu 1.1 sehpa tasarımının davacı şirket adına tescilli olduğu görülmüştür. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, bilirkişi heyetine ait 10.09.2018 tarihli raporda ve 24.01.2019 tarihli ek raporda; "davacı tarafa ait 19/01/2017 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tesciline konu ürün ile davalı tarafa ait ürün arasında; bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları sonucuna varıldığı, davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tesciline konu ürünün 19/01/2017 başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğu, bu sebep ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı," belirtilmiştir.6769 sayılı SMK'nun 55.md'sine göre tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Burada kanun koyucu patent ve faydalı modelden farklı olarak fonksiyona değil, görünüme koruma bahsetmiştir. Bu nedenle tecavüz iddiaları da ürünün "görünümü" nazara alınarak değerlendirilmelidir.Davalı taraf istinafında zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de tecavüz devam ettiğinden zamanaşımı işlemeyeceğinden davalının bu yöndeki istinafına itibar edilmemiştir. Davalı üretici basiretli tacir olarak özen yükümlülüğünü yerine getirmesi ve ürünün üçüncü bir kişi adına tasarım tescilinin bulunup bulunmadığını araştırması gerekmektedir. Tasarımın davacı adına tescilli olduğunu bilebilecek durumdadır. Davalı tarafından yeni tasarım yarattığına dair iddia, bilirkişi raporu karşısında yerinde değildir. Davalı vekilinin ürünün Çin menşeili olduğu ve piyasada uzun süredir var olduğuna dair savunması ise, davalı tarafça açılmış bir hükümsüzlük davası bulunmadığından dinlenebilir bulunmamıştır. Somut olayda davacının tescilli tasarımı ile davalı ...Tic. Ltd. Şti.'nin imalathanede ve kutu ambalajlarında görülen tasarımlar ile neredeyse birebir aynı olduğu, davalı ürünlerinin davacı tescilli tasarımı ile bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer olarak algılandıkları ve tecavüzün varlığının kabulü gerektiği anlaşılmış olup, mahkemece tasarıma tecavüzün tespiti ile hükmedilen manevi tazminat olayın oluş şekli tarafların durumu ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu anlaşıldığından bu istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Davalının maddi tazminat yönünden yaptığı istinaf incelemesinde, istinafa konu maddi tazminat miktarının hüküm tarihi itibarı ile kesin olduğu anlaşılmıştır.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 06/12/2019 tarih ve 2017/569 E., 2019/427 K. sayılı kararına karşı davalı ...Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 409,86 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 104,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 305,46‬ TL harcın davalı ... Tic. Ltd. Şti. tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı ... Tic. Ltd. Şti. tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 11/12/2023