Bölge Adliye Mahkemesi 2015/868 E. 2018/998 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 23. H U K U K D A İ R E S İ (İ S T İ N A F B A Ş V U R U S U N U N E S A S T A N R E D D İ) ESAS NO : 2020/220 KARAR NO : 2024/695 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ... İNCELENEN KARARIN: MAHKEMESİ : Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ : 06/12/2018 ESAS-KARAR NUMARASI : 2015/868E., 2018/998K. DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : Davalı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ : İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ : Davacı vekili; davalı ile (danışman) ... Ticaret Ltd.Şti arasında 20.06.2011 tarihli Danışmanlık Hizmet Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede müvekkili (danışman) şirket tarafından davalı (işveren) şirkete Çorum ili yakınlarında yaklaşık 350-450 MW gücünde, doğalgaz yakıtlı kombine çevirim elektrik enerjisi üretim santralinin tesis edilebilmesi için; yakıt tedariki, soğutma ve kullanma suyu temini ile ulusal şebekeye bağlantı noktası açılarından uygun bulunan bir santral sahası belirlenmesi, bu saha için işverenin uygun görüşü alınması, uygun bulunan saha için Avrupa Birliği Normlarında ÇED olumlu raporu alınması için ve EPDK'ya üretim lisans başvurusunun eş zamanlı yapılması, TEİAŞ'dan en uygun bağlantı görüşü alınması ve EPDK'dan elektrik üretim lisansı alınması konusunda müvekkilinin bedeli karşılığında danışmanlık ve hizmet vermesinde anlaştıklarını 4. maddesinde bedelin kararlaştırıldığını, anılan sözleşme ile kurulan akdi ilişkide müvekkili şirketin kendisine düşen edimini elektrik piyasası mevzuatına uygun yönlendirme ve danışmanlık hizmetiyle yerine getirdiğini, ancak lisans alma aşamasında davalı işveren şirket müvekkili şirkete haber vermeden 26.04.2013 tarihli dilekçesiyle EPDK'na başvurarak projeyi yapmaktan vazgeçtiğini, üretim lisansı başvurusunun sonlandırılmasını ve teminatlarının kendisine iade edilmesini istediğini, kurum tarafından lisans başvurusunun sonlandırılarak teminat mektuplarının iade edildiğini, davalı şirketin sözleşme kapsamı projeyi tek taraflı olarak ve müvekkiline atfı kabil bir kusur olmaksızın yapmaktan vazgeçmiş olması nedeniyle sözleşme ücretinin tamamının muaccel hale geldiğini, sözleşmenin tarafı 275045 ticaret sicil nolu ... İnşaat Taahhüt Turizm Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... ticaret sicil nolu ... Enerji Üretimi Sanayi ve Ticaret AŞ. ile birleşmiş olduğundan anılan sıfatla AŞ. adına dava açıldığını belirterek, danışmanlık hizmet bedeli olan 350,000,00 Amerikan Dolarının 02.12.2013 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının Amerikan Doları ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ve tahsil tarihindeki KDV'si ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 03.10.2018 tarihli dilekçesinde 350.000,00 USD asıl alacağın dava tarihi itibariyle %18 oran üzerinden KDV'si 63.000,00 USD'ye yönelik beyanda bulunarak dilekçe ekinde harç ikmaline ilişkin sayman mutemedi alındısını ibraz etmiştir. Davalı vekili; dava dilekçesinde davalı olarak yer alan ... Enerji Üretim ve Ticaret AŞ. ünvanlı şirketin 25.12.2013 tarihinde külli halefiyet yoluyla delil alınmak suretiyle müvekkili ... ile birleştiğini, davacının müvekkili şirket ile yapmış olduğu sözleşme nedeniyle 50.000,00 USD aldığını, dava dilekçesinde bu ödemeden bahsedilmediğini, ödemenin sözleşme kapsamında yapılmış çalışmaları karşılar nitelikte olduğunu, masrafların müvekkili şirket hesabından yapıldığını, davacının sözleşmeden kaynaklanan alacağının bulunmadığını, sözleşmenin 5-(B) bendindeki 150.000,00 USD tutarındaki ödemeye hak kazanabilmesi için hem ÇED olumlu raporunun alınması hem de EPDK'dan lisans başvurusunun uygun görüşünün alınmış olması gerektiğini ancak davacı tarafından dava dilekçesinde de belirtildiği üzere yalnızca EPDK'dan lisans başvurusunun uygun görüşünün alındığını, ÇED olumlu raporunun alınmadığını, dolayısıyla bu ödemeye hak kazanılmadığını, sözleşmeden kaynaklanan tüm bedellerin muaccel olduğu iddiasında bulunularak tamamlanmayan ve hatta hiç başlanılmayan işlerin dahi bedellerinin talep edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ : İlk derece mahkemesince "Dava, taraflar arasında akdedilen Danışmanlık ve Hizmet Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir. Deliller toplanmış bilirkişi raporu alınmıştır. Danışmanlık ve Hizmet Sözleşmesinin 20/06/2011 tarihinde imzalandığı, sözleşmenin konusunun danışman tarafından işverene Çorum ili, Kızılırmak nehri yakınlarında yaklaşık 300-450 MW gücünde doğalgaz yakıtlı kombine çevrim elektrik enerjisi üretim santralinin tesis edilebilmesi için uygun bir santral sahasının belirlenmesi, saha için işverenin uygun görüşünün alınması, işveren tarafından uygun bulunan saha için öncelikle Avrupa Birliği normlarında ÇED olumlu raporu alınması ve EPDK'ya üretim lisans başvurusunun eş zamanlı olarak yapılması, bu süreçte ÇED raporunun ve TEİAŞ'tan en uygun bağlantı görüşünün alınması ve EPDK'dan elektrik üretim lisansının alınarak işverene teslim edilmesi olduğu, ödemelerin işveren tarafından sözleşmenin imzalanması ile 10 gün içerisinde ve fatura mukabilinde danışmana toplam 50.000,00 USD + KDV avans ödemesi olarak yapılacağı, işverenin ÇED olumlu raporunun alınması ve EPDK'dan lisans başvurusunun uygun görüşünün alınması ile 7 gün içerisinde ve fatura mukabilinde 150.000,00 USD + KDV ödemesi yapılacağı, EPDK'dan üretim lisansının alınması ile 7 gün içerisinde ve fatura mukabilinde 200.000,00 USD + KDV ödemesinin yapılacağı şeklinde kararlaştırıldığı sözleşme örneğinin incelenmesinden anlaşılmıştır. Davalı tarafından EPDK'ya yazılan 26/04/2013 tarihli yazıda;"Şirketimizce Çorum İli, Çorum Organize Sanayi Bölgesi'nde kurmayı planladığımız 447,36 MWm / 436 MWe gücünde doğalgaz yakıtlı termik kombine çevrim tipindeki üretim tesisi için ilgi (a) yazımız ile Lisans Başvuru Dosyamız Kurumunuza sunulmuş olup, ilgi (b) yazınız ile uygun bulunmuştur. Bilindiği üzere, 30.03.2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun geçici 9. Maddesinin üçüncü fıkrası "Mevcut üretim veya otc-prodüktör lisanslarını ya da lisans başvurularını sonlandırmak isteyen tüzel kişilerin bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden bir ay içerisinde Kuruma başvurmaları halinde lisansları veya başvurulan sonlandırılarak teminatları iade edilir." hükmünü içermektedir. Söz konusu hüküm çerçevesinde, Şirketimizce Çorum İli, Çorum Organize Sanayi Bölgesi'nde kurmayı planladığımız 447,36MWm / 436 MWe gücünde doğalgaz yakıtlı termik kombine çevrim tipindeki üretim tesisinin inşasından vazgeçilmesi nedeni ile Lisans Başvurumuzun sonlandırılarak iptali hususunda..." talepte bulunduğu, anılan başvuru üzerine EPDK tarafından lisans talebinin iptal edildiği anlaşılmaktadır. Somut olayda davacı tarafından imzalanan sözleşme akabinde işlemler devam etmekte iken davalının yukarıda açıklanan talebi doğrultusunda lisans başvurusunu iptal etmesi neticesinde sözleşmenin haksız feshedildiği iddiası ile 350.000,00 USD + KDV'ye ilişkin sözleşme alacağının tahsili talep edilmektedir. Dosya bilirkişi kuruluna tevdi olunmuş, 05/12/2017 tarihli raporda; 150.000,00 USD + KDV'nin davalıdan talep edilebileceği bildirilmiş itiraz üzerine alınan ek raporda da aynı görüş yenilenmiştir. Tüm dosya kapsamı toplanan deliller alınan bilirkişi kurulu asıl ve ek raporuna göre; davacı ile davalı arasında 20/06/2011 tarihinde Danışmanlık ve Hizmet Sözleşmesi imzalandığı davalı firmanın lisans başvurusunu iptal etmesi neticesinde davacının sözleşmeden doğan bir kısım alacağını tahsil edemediği, sözleşme sürecinde davacının lisans başvurusuna ilişkin EPDK tarafından uygun görüş verildiği ve bu yöndeki yükümlülüğün yerine getirildiği, ÇED raporu için gerekli çalışmaların yapıldığı ÇED raporunun verilme tarihi 03/01/2013 iken Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 6 aylık ek süre verildiği, ancak başvurunun yapılma süresi bitmeden 26/04/2013 tarihinde davalının lisans başvuru talebini iptal etmesi üzerine ÇED başvurusunun yapılamadığı, bu sebeple taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından haksız feshedildiği kabul edilmekle, davacının haksız fesih aşamasına kadar yapmış olduğu işlemlerden kaynaklanan alacağını talep etmekte haklı olduğu..." gerekçesi ile "...150.000,00 USD asıl alacak ve 27.000,00 USD KDV alacağı olmak üzere toplam 177.000,00 USD nin 02/12/2013 temerrüt tarihinden işleyecek devlet bankalarının Amerikan Doları ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile davalıdan tahsiline, ..." karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : İstinaf yasa yoluna başvuran-davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: davacının hakkaniyete ve ahde vefa ilkesine aykırı hareket ettiğini, müvekkili şirket ile imzalanmış olan danışmanlık ve hizmet sözleşmesi kapsamında davacının yükümlülüklerini yerine getirmediğini, 30.03.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun lisans başvuru sürecini tamamen değiştirdiğini, davacıya sözleşme kapsamında hali hazırda 50.000,-USD tutarında yapılmış olan bir avans ödemesi mevcut olsa da yerel mahkemenin hüküm kurarken yapılmış olan bu ödemeyi dikkate almadığını, davacının 150.000,-USD hak kazanması için lisans uygun görüşünün yanı sıra ÇED olumlu raporunu da alması gerektiğini, dosya kapsamında alınmış olan hukuki görüş ile bilirkişi raporunun birbirleri ile çeliştiğini, ÇED olumlu raporunun bilirkişi raporunda belirtildiği şekilde %90 oranında tamamlanmış olduğu kabul edilmiş olsa dahi davacının 150.000,-USD’nin tamamına hak kazanamayacağını bildirerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE : Dava, danışmanlık sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir. Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-HMK m. 353/1,b,1 gereğince; Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/868E., 2018/998K. sayılı dava dosyasında verdiği 06.12.2018 tarihli kararına yönelik davalı vekilinin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE. 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 35.547,16 TL'den peşin olarak yatırılan 8.876,89 TL'nin düşümü ile kalan 26.670,27 TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan avansın karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak iadesine. 4-HMK m. 359/4 gereğince kararın taraflara resen tebliğine; tebliğ, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin Dairemiz tarafından yapılmasına. 08.05.2024 tarihinde, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK m. 361 gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi. GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 08.05.2024 Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır