Bölge Adliye Mahkemesi 2011/2121 E. 2005/3942 K.

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 45. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2021/432 KARAR NO: 2024/521 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2016/799 KARAR NO: 2018/251 KARAR TARİHİ: 05/03/2018 DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ: 24/04/2024 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin hukuk müşaviri olan Avukat ...'e ... aracın tahsis edildiğini, kullanıcı davalı şirketin cevizli adresinde olan ve davalı şirket tarafından işletilen ... AVM'de alışveriş yapmak için 16/10/2015 tarihinde araç ile giriş yaptığını aracın kapalı otoparka park edildiğini, alış verişten sonra araç başına gelindiğinde ... plakalı aracın kasıtlı olarak baştan başa sert bir cisimle çizildiğini görülünce alışveriş merkezinin güvenlik görevlilerine haber verildiğini olayla ilgili tutanak düzenlemediklerini bunun üzerine sürücü ... kendisine ait cep telefonundan polisi aradığını gelen polis tarafından hasarın tespit edildiğini, araçta 6.420,00 TL değer kaybı ve 750,00 TL iş kaybı oluştuğu tespit edildiğini, aracın sıfır kilometre bir araç olduğunu, davalı otoparkın bulunduğu AVM'yi işleten şirket olarak sorumlu olduğunu yukarıda belirtilen sebepler doğrultusunda davalının araçta oluşan değer kaybı, 6.420,00 TL ve araçtan yoksun kalma bedeli 750,00 TL olmak üzere toplam 7.170,00 TL'nin hasar tarihinden itibaren işleyen MB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. CEVAP 1- Davalı .. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... AVM'nin yönetimini imzaladığı Yönetim sözleşmesine istinaden vekaleten üstlenmiş bulunduğunu, müvekkili şirketin mal sahibi tarafından bahsi geçen Yönetim Sözleşmesi ile görevlendirilerek, mal sahibinin işini görmeyi bir ücret karşılığında üstlendiğini, ücret karşılığında başkasının işini görmeye yönelik sözleşmeler Borçlar Kanunu 502-514. madde hükümleri arasında düzenlenmiş vekalet sözleşmesini oluşturduğunu, vekilinin yaptığı veya yapmadığı işlemlerden dolayı sorumlu olduğunu, üçüncü kişilere değil, olması halinde mal sahibine karşı doğacağını, dolayısıyla söz konusu dava dosyasında alacaklı olduğunu iddia eden davacı tarafından husumetin müvekkili şirkete yönetilmesinin hukuken yerinde olmadığını, davanın pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddini, davanın esastan reddini, karar verilmesini talep etmiştir. 2-Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından talep edilen iradi taraf değişikliğinin yapılması yerinde olmadığını, olayın meydana geldiği yerdeki güvenlik hizmetlerinden ve söz konusu hizmetlerin denetimi ile kontrolünden müvekkil şirket sorumlu olmadığını, bu kapsamda, işbu davanın müvekkil şirket bakımından husumet yönünden reddi gerekmediğini, davacı tarafından söz konusu zararın bahsi geçen yerde gerçekleştiği somut delillerle ispat edilemediğini, meydana gelen olayda müvekkil şirket'in herhangi bir kusuru bulunmadığını, davacının kullandığı araçta meydana gelen zarar miktarı hesaplanırken davacının kusuru bulunup bulunmadığı dikkate alınması gerektiğini, olayın meydana geldiği otoparkta herhangi bir işletmecilik faaliyeti gerçekleştirilmemekte bu kapsamda TBK'nin saklama sözleşmesi hükümleri çerçevesinde dahi müvekkili şirket'in herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, bu nedenlerle yukarıda arz ve izah olunan sebepler doğrultusunda, davanın öncelikle esasına girilmeksizin usulden reddini, usulden red talebimizin kabul olunmaması durumunda esastan reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece ''Talep, alışveriş merkezinde valeye park için teslim edilen araçta meydana gelen hasar nedeniyle oluşan değer kaybının tahsili istemine ilişkindir. Olayın meydana geliş şekli bakımından da taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmaktadır. Buna göre araç olay günü davalı AVM'ye kapalı otoparka bırakıldığı sabit olup, aracın park edilmesi sonrasında, alış veriş sonrasında aracın baştan başa çizildiği polis tutanağına göre tozların halen üstünde olduğu bu sebeple araç hasar görmüştür. Bu hususlar ayrıca durum tesbit raporunda da yer almıştır. Aracın otoparka bırakıldığı sabittir. Davalı her ne kadar olayın burada meydana gelmediğini iddia etmiş olsa da kamera görüntüleri deliline dayanmamış olmaları ve kamrea görüntülerini davacıya vermemeleri yanında olay yeri tutanağına göre çizik sonrası tozların halen araç üstünde yer alması gözetildiğinden hareket ettiği takdirde tozların kalkacağı hayatın olağan akışı karşısında mahkememizde oluşan kanaate göre söz konusu hasarın davalı AVM otoparkında meydana geldiği vicdani kanaatine tüm dosya kapsamı deliller ışığında ulaşılmıştır. Bu durumda davalı AVM malikinin işleticisinin aracın güvenle saklanması ve özen borcunun bulunduğu açıktır. Otoparkın davalı ... Alışveriş merkezi bünyesinde bulunduğu, otoparkın alışveriş merkezine gelen müşterilere hizmet verdiği sabit olup, davacı ile davalı alışveriş merkezi ve hizmeti ifa eden diğer davalı şirket arasında bir vedia sözleşmesinin kurulduğunun da kabulü gerekir. AVM otoparkındayken hasarın oluştuğu ve adı geçen davalının da zarardan sorumlu bulunduğu sabittir. Yine otoparkın yukarda belirtilen bu niteliği karşısında davalı şirketler arasındaki sözleşme hükümlerinin davacı açısından bir etkisinin bulunduğunu kabule de imkan yoktur ve davalı ... husumet itirazlarıda yerinde değildir. Ancak ... güvenlikten değil AVM'nin yönetiminden sorumlu olması sebebiyle sorumluluğu olmadığı anlaşıldığından davalının pasif husumet itirazı yerinde görülmüştür.Davanın esası bakımından davacı değer kaybı ve yoksunluk kaybına dayanmıştır. Aracın kaza nedeniyle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal kompanentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında gözönüne alınan aracın olay tarihindeki 2.el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2.el rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi gerekir. Mahkememizce konusunda HMK 266.madde uyarınca bilirkişiden rapor alınmış buna göre ,Araç Değer Kaybı (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 30,06.2005 tarihli-20G4/5684E.; 2005/3942 K. Sayılı): ... plakalı; ... 1.6 TDI ... marka, 2015 model Siyah renkli; 1.630 ... Aracm piyasa değeri (Hasara): J20.fM)0,00TL Değer kaybına sebep olan işler; Sol ön lugn, sol arka k^n, sol arka çamurluk üzerinde düzeltme ve boya işçiliği yapılmıştır Kaza tarihi olan 16.10.2015 tarihi itibariyle Aracın hasarsız piyasa rayici; 120.CXW.00 TL’dir. Yukarda tanımlanan hasar sonrası parçalar üzerinde yapılmak zorunda kalman düzdtme ve boya işçiliği aracın piyasa rayicini doğal olarak düşürecektir, Aracın markası ... olup piyasada çok tutulan bir araçtır. Buna güre aracın hasar sonrası, kaza tarihi itibariyle, ikinci el piyasa rayici 114.000,00 TL olabilecektir. Aracın Değer Kaybı (Kaza Tarihi) = 120.000,00 TL -114000,00 TL = 6,000,00 Tl /dir. B - Araç Yoksunluk Bedeli (Onanmın süresi 5 gün’dür): Davacının yaptığı iş, bulunduğu mevkii, araca olan ihtiyaç durumu ve mevcut olan aracın seğmen ti ( U segmenti; Üst orta sınıf) de göz alındığında kaza tarihi olan 16 10.2015 tarihi itibariyle 5 gün için temin ederi 150,00 TL/gün olacaktır. Buna göre Araç Yoksunluk Bedeli (KazaTarihi :l6.10.2015) = 15(100 TL/gün 15 gün = 750,00 TL'dir C - Kusur Durumu; Dosya içeriğine göre: davacı aracın ... AVM de alışveriş yapmak için 16 10 2015 tarihinde kapalı otoparka park ettiği, alışverişten sonra araç başına geldiğinde ... plakalı aracını sol taraftan baştan haşa seri bir cisimle çizildiği görmüş polise müracaat ederek tespitini sağlamıştır. Dava konusu aracm sürücüsü ..., alış veriş yaparken, aracının güvenlikle konabileceği, hasar atmayacağı ve güvenlik kameraları ile kontrol alanında bulunan alışveriş merkezindeki otoparka koymakla tedbirli davranmış olup, araca açısından, alabileceği başkaca bir tedbir bulunmayıp, olayın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru olmadığı şeklindeki raporu da dikkate alındığında meydana gelen ve bilirkişi tarafından usul ve yasaya göre tespit edinen değer kaybı ve araç yoksunluk bedelinden yukarında açıklanan gerekçelerle davalı AVM maliki ve işletmecisi olan .... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine ve davalı ... A.Ş yönünden davanın REDDİNE" dair karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ 1-Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece ... Şti. lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu, elde olunan belgelerle sorumluluk sıfatının kime ait olduğunun belirlenemediği, taraf değişikliğine izin veren mahkemenin taraf sıfatı kalmayan ... A.Ş. bakımdan yargılama giderinin hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiği belirtilmiştir. 2-Davalı ... A.Ş. vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafından talep edilen iradi taraf değişikliğinin yapılmasının yerinde olmadığı, meydana gelen olayda davalı şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığı, işbu davalı yönünden husumet yönünden davanın reddini gerektiği, dava dilekçesinde talep edilen iş kaybı tutarının fahiş nitelikte olduğu, davacının veya araç sürücüsünün zararın meydana gelmesinde müterafik kusuru bulunup/bulunmadığının araştırılması gerektiği, TBK'nin saklama sözleşmesi hükümleri gereğince dahi davalı şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, hasarın meydana geliş şekliyle ilgili herhangi bir değerlendirme yapılmadığı ve araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığına dair herhangi bir gerekçenin gösterilmediği, bu kapsamda zararın meydana geldiği yer ve araç sürücüsünün kusuru bakımından bilirkişi raporunun yeterli olmadığı belirtilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, davacı şirkete ait aracın davalı şirketlerin yönetimindeki otoparkta hasar görmesi nedeniyle oluşan zararın tazmini istemine ilişkindir. ... A.Ş. (işveren) ile ... A.Ş. (...) Arasında düzenlenen 03.08.2012 tarihli ''İlk Kiraya Verme Yetkilendirme Sözleşmesi''nde, işverenin mutabık kalınan hizmetler çerçevesinde ,,, İstanbul Maltepe'de bulunan kendisine ait yaklaşık 30.000 -35.000 m2 kiralanabilir alanlı ikinci aşamanın, ikinci aşamanın inşaatı sebebiyle ilk aşamada etkilenen kısımların ilk aşamada yeni yaratılacak alanların kiraya verilmesi hizmeti için görevlendirdiği ve ayrıca bir bütün olarak ... Merkezi (birinci aşama ve ikinci aşama) bundan sonra proje olarak anılacağı, iş bu sözleşmenin imzalanmasıyla ...'nin kiralanabilir alanların ilk defa kiraya verilmesi konusunda münhasıran yetkili ve sorumlu olduğu belirtilmiştir. ... plakalı araç yönünden düzenlenen değer kaybı ekspertiz raporunda özetle; değer kaybı bedeli 6.420,00 ve araçtan yoksun kalma bedeli 750,00 TL olmak üzere toplam tespit edilen hasar tutarı 7.170,00 TL olarak belirtilmiştir. Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ... A.Ş. (... AVM) davalı olarak gösterilmiş ve sunulan cevaba cevap dilekçesinde aracın hasarlandığı ... AVM'nin işletmeci şirketi ile sahibi arasındaki sözleşmenin içeriğine vakıf olma durumu bulunmadığından yanılgıya düşüldüğü belirtilerek HMK 124. maddesi uyarınca taraf değişikliği yapılmak suretiyle .... A.Ş.'nin davalı olarak değiştirilmesine karar verilmesi talep edilmiştir. Prof.Dr. ... tarafından düzenlenen raporda özetle; ,,, plakalı aracın sol ön kapıdan başlayarak sol arka bagaj bitimine kadar çiziğin olduğu ve çizilmeye bağlı olarak boyaların toz şeklinde araç üzerinde olduğunun belirtildiği, aracın piyasa değerinin 120.000,00 TL olarak tespit edildiği hasar sonrası parçalar üzerinde yapılmak zorunda kalınan düzeltme ve boya işçiliği aracın piyasa rayicini düşüreceğini ve aracın hasar sonrası kaza tarihi itibari ile 2. el piyasa rayici 114.000,00 TL olabileceği nazara alındığında aracın değer kaybının kaza tarihi itibariyle 6.000,00 TL olduğu, onarım süresinin 5 gün olması nazara alındığında ise (150,00 TL x 5 gün) 750,00 TL araç yoksunluk bedeli olarak tespit edildiği belirtilmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiş olup, davacı ve davalılardan ... A.Ş. vekili tarafından ayrı ayrı istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi: -Davacı tarafından sunulan istinaf sebepleri yönünden inceleme ve değerlendirme: Hatalı olarak vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedildiği iddiası: Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise, def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır. (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 25.5.2021 T. 2011/2121 E. 2021/193 K sayılı ilam) 6100 sayılı HMK'nin 124. maddesinde "Bir davada taraf değişikliği, ancak kârşı tarafın açık rızası ile mümkündür. (2) Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır. (3) Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edilir. (4) Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hakim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda hakim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder.” hükmü bulunmaktadır.Somut davada ise; davalılardan ... A.Ş.'nin aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermediği ve HMK'nin 124/4 maddesi uyarınca lehine yargılama giderine hükmedilmesi gerektiği anlaşıldığından, mahkemece yapılan yargılama sonucunda işbu davalı lehine vekalet ücreti ve yargılama giderleri hükmedilmesinin yerinde olduğuna karar vermek gerekmiştir -Davalı tarafından sunulan istinaf sebepleri yönünden inceleme ve değerlendirme: Taraf değişikliğinin yapılmasının yerinde olmadığı yönündeki itiraz: yukarıda da belirtilmiş olduğu üzere 6100 sayılı HMK'nin 124. maddesinde bir davada taraf değişikliğinin ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkün olduğu belirtilmiş ise de aynı maddenin 3. fıkrasında maddi hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebinin karşı tarafın rızası olmaksızın hakim tarafından kabul edileceği, yine aynı maddenin 4. fıkrasında da dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hakimin karşın tarafın rızası aranmaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebileceği belirtilmiştir.Somut davada, sunulan dava dilekçesinde davalı olarak ... A.Ş. gösterilmiş ise de, ... A.Ş. (işveren) ile .... A.Ş. arasında düzenlenen sözleşme maddeleri incelendiğinde, davalı ... A.Ş.'nin kiraya verilmesi hizmeti ile görevlendirildiği anlaşılmaktadır. Dava açıldığı esnada, davalılar arasındaki sözleşme hükümlerinin ve taraftarların yüklendiği edimlerin davacı tarafından bilinmemesinin dürüstlük kuralına aykırılık teşkil etmediği de bu haliyle mahkemece 6100 sayılı HMK'nin 124. maddesi uyarınca taraf değişikliği yapılması yönündeki kararının yerinde olduğu anlaşılmaktadır. İş bu nedenle, davalı tarafça sunulan aksi yöndeki istinaf senetlerinin dosya kapsamına uygun olmadığına karar vermek gerekmiştir. Kusur yönünden inceleme: Müşteki ... tarafından davaya konu haksız fiil ile ilgili olarak yapılan şikayet başvurusu sonucunda olay yeri inceleme ve tespit tutanağı düzenlenmiştir 16.10.2015 tarihli tutanakta ... plakalı araçta yapılan incelemede sol ön kapıdan başlayarak son arka bagaj bitimine kadar çiziğin olduğu ve boyaların üzerinde çizilmeye bağlı olarak tozların bulunduğu belirtilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda da dava konusu araç sürücüsünün alışveriş yaparken, aracının güvenlikle korunabileceği, hasar almayacağı ve güvenlik kameraları ile kontrol altında bulunan alışveriş merkezindeki otoparka koymakla tedbirli davrandığı, aracı açısından alabileceği başka bir tedbirin bulunmadığı ve iş bu nedenle olayın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun olmadığı tespitinde bulunulmuştur.Dosyada yer alan bilgi ve belgeler, hükme esas alınan bilirkişi raporu ve olay yeri inceleme tutanağı da birlikte değerlendirildiğinde, ... plakalı aracın hasara uğramasının engellenmesine yönelik araç sürücüsü tarafından alınabilecek tedbirlerin alındığı ve bu haliyle olayın meydana gelmesinde araç sürücüsüne atfedilecek bir kusuru bulunmadığı açıktır. Hasar tarihi olan 16.10.2015 tarihi itibariyle aracın değer kaybı ile 5 gün için temin ederi olarak hesap edilen toplam 6.750,00 TL hasar bedelinin dosya kapsamına uygun olduğu ve iş bu bedelin davalı .... A.Ş.'den tahsil edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına göre ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu ulaşılan maddi olay ve hukuki değerlendirme usul ve yasaya uygundur. HMK'nin 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususunda re'sen ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak inceleme yapılmış, kamu düzenine aykırı herhangi bir husus tespit edilmemiştir. Davalı .... A.Ş. ve davacı vekilinin istinaf dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçelerle yerinde olmadığı anlaşılmakla istinaf başvurularının ayrı ayrı HMK'nin 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı ve davalı ... A.Ş.'nin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nin 353/1-b1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince davacı ve davalı ... A.Ş. tarafından yatırılan başvuru harcının hazineye GELİR KAYDINA,3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 35,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 391,70 TL'nin istinaf eden davacıdan tahsili ile hazineye GELİR KAYDINA, 4-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, davalı ... A.Ş. tarafından yatırılan 179,1‬0 TL harcın mahsubu ile bakiye 248,5‬0 TL'nin istinaf eden davalı ... A.Ş.'den tahsili ile hazineye GELİR KAYDINA,5-İstinaf yargılama giderlerinin davacı ve davalı ... A.Ş. üzerinde bırakılmasına, 6-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacı ve ... A.Ş.'ye ilk derece mahkemesince iadesine,7-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere, oybirliği ile karar verildi. 24.04.2024