Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/944 E. 2024/16 K.

T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/944 Esas KARAR NO : 2024/16 DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 02/10/2023 KARAR TARİHİ : 10/01/2024 KARARIN YAZILMA TARİHİ : 22/01/2024 Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkilinin ... sicil numaralı ... Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti.'nin merkezi ... Mah. ... Sitesi... Blok No... .../İstanbul'da bulunma olduğunu, Medyadan da bilindiği ... tarihinde İstanbul'un belirli yerlerinde aşırı yağışın etkisiyle sel felaketi yaşandığını, sel felaketinden müvekkilinin şirketin bulunduğu ilçe de etkilenmiş olup işletme tamamen sular altında kalmış olduğunu, ticari defterler faturalar, vergiye esas belgeler ve sair her türlü belge ve demirbaş zayi olduğunu, bu kapsamda TTK 82/7 Maddesi gereğince zayi olan aşağıdaki evrak belge ve ticari defterleri için zayi belgesi siteme zaruretinin doğduğunu beyan ettiğini, 1 Adet Klasör 2020 Şubat mh. evrakları (alış-satış-iade ft.-tahsilat mak. banka dek. ihracat byn., 2 Adet Klasör 2020 Haziran mhs. Evrakları (alış-iade ft.-tahsilat mak banka dek. ihracat byn., 1 Adet Klasör 2020 Temmuz Satış Faturaları, 2 Adet Klasör 2020 Eylül Alış-iade Ft. Tahs. Mkbz Banka Dek. Çek çıkış ve iade ft., 1 Adet Klasör 2020 Temmuz Alış-iade Tahsilat Mak. Banka Dekontu ve ithalat evrakları, 1 Adet Klasör 2020 Eylül Satış Faturaları, 1 Adet Klasör 2020 Ağustos Alış-iade Tahsilar Mak. Banka Dekontu, 1 Adet Klasör 2020 Mart Satış Faturaları, 1 Adet Klasör 2020 Ağustos Satış Faturaları, 1 Adet Klasör 2020 Şubat Satış Faturaları, 1 Adet Klasör 2020 Mart Alış-Satış-İade ft.Tahsilat Mkbz. Banka Dekontu, 1 Adet Klasör 2020 Haziran Satış Faturaları, 1 Adet Klasör 2020 Ocak Alış-iade Banka Dekontları Çek çıkış dekontları ithalat byn evrakları, 1 Adet Klasör 2020 Ocak 2020 Satış Faturaları, 1 Adet Klasör 2020 Mayıs Alış-Satış-iade ft.Tahsilat Mk. Banka Dekontları, 1 Adet Klasör 2018 imzalı Maaş Bordroları-İşkur iş gücü çizelgesi, 1 Adet Klasör 2022 İmzalı Maaş Bordroları, 1 Adet Klasör İSG Dosyası , 1 Adet Klasör 2016-2017 İmzalı Maaş Bordroları , 1 Adet Klasör Bayrampaşa Şube Evrakları , 1 Adet Klasör Karşıt İnceleme Tutanakları 3 Adet Defter İSG Tespit ve Öneri Defteri İmzalı 4 Adet Defter 2011-2012-2013-2014 Noter Tasdikli Envanter , 5 Adet Defter 2015-2016-2017-2018-2019 Noter Tasdikli Envanter , 1 Adet Defter 2017 Tasdikli Yevmiye Defteri, 1 Adet Defter 2018 Tasdikli Defter-i Kebir, 1 Adet Klasör K2 Yetki Belgesi, işletme cetveli, onaylı sanayi sicil belgeleri,onaylı kapasite raporları, imza sirküleri, vekaletname, Ticaret Sicil Gazeteleri, KDV istisna yazısı, sgk ve ikitelli vergi dairesi yazışma dosyaları, patent başvuru dosyaları, Fiili envanter tutanağı, Ticaret Odası faaliyet belgeleri 1 Adet Klasör 2020-2021 İmzalı Maaş Bordroları ,1 Adet Klasör 2022-06.2023 KDV-KDV2 Muhtasar sgk geçici vergi byn. Thk. , 1 Adet Klasör Muhtelif sözleşme ve kira kontratları, vergi dairesi yoklamaları ve tebligatları, teminat mektupları, elektrik, su, igdaş sözleşmeleri, vekaletname dosyası (avukat ve gümrükçü), belediye vergi beyan tahakkuk ve ödeme dosyası, konkordato evrakları, şirket araç fatura ve alış-satış dosyası, şirket sigorta poliçe dosyası, 1 Adet Klasör 3065 sayılı ihraç KDV evrakları göz önünde bulundurularak müvekkil şirket lehine zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, ticari defterlerin aşırı yağışın etkisiyle sel felaketi yaşandı sebebiyle TTK'nun 82/7 maddesine istinaden zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Davaya konu uyuşmlazlık, davacı tarafın 05/09/2023 tarihinde gerçekleşen aşırı yağışın etkisiyle sel felaketi nedeniyle belgelerin zayi olup olmadığı, davacı tarafın iş bu ticari defter ve belgelerin korunmasına ilişkin basiretli tacirin göstermesi gereken özen yükümlülüğü gösterip göstermediği, zayi yasal şartlarının oluşup olmadığına ilişkindir. Emsal İstanbul BAM ... HD'nin DOSYA NO: ... Esas ,KARAR NO :... Karar nolu kararında" Dava; TTK'nun 82/7 fıkrası kapsamında zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davacı vekili; davacı şirketin faaliyet gösterdiği ... Bölgesinde bulunan bir iş yerinde 31/08/2021 günü akşam 21:00 sıralarında başlayan ve büyürerek davacı şirket işyerinin de içerisinde bulunduğu birçok işyerine sıçrayan yangın sonucunda, davacı şirket iş yerinin tamamen yandığını ileri sürmüş ve sırasıyla; a) 1990, 1991, 1992, 1993, 1994, 1995,1996, 1997,1998, 1999, 2000, 2001,2002, 2003,2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016,2017, 2018 yıllarına ait yevmiye, envanter, kebir, imalat defterlerinin, b)2019 ve 2020 yıllarına ait Envanter ve imalat defterlerinin, c) 1990 ila 2020 yılları ile 31/08/2021 tarihine dek(bu tarih dahil) 2021 yılı; açılış bilançoları, ara bilançoları, finansal tablolar, yıllık faaliyet raporları, ticari sözleşmeler, ticari mektuplar, sipariş belgeleri, alış ve satış faturaları, banka ödeme dekontları, tediye ve tahsilat makbuzları, irsaliyeler ve koçanları ve sair tüm belgelerin tamamının, d)Vergi dairesi ve SGK ödeme dekontlarının, e)Personel özlük dosyaları, yıllık izin defteri, personel ücret bordroları ve hesap pusulalarının, f) Davacı şirkete ait bilgisayarların tamamı yandığı için muhasebe kayıtları ile Gelirler İdaresi Başkanlığına yüklenmemiş olan kayıtların tamamının, g)Boş çek koçanlarının (... Şubesi tarafından düzenlenen ... nolu hesaptan verilme boş çek koçanları, .... Şube tarafından düzenlenen ... nolu hesaptan verilme boş çek koçanları, ... Bankası... şube tarafından düzenlenen ... nolu hesaptan verilme boş çek koçanları,... Bankası ... Şube tarafından düzenlenen ... nolu) hesaptan verilme boş çek koçanlarının zayi olduklarının tespitine, zayi nedeniyle iptallerine ve zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece; boş çek koçanlarına yönelik keşidecinin zayi talebinde bulunamayacağı gerekçesi ile talebin hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine; 1990(dahil)-2010(dahil) yılları arasındaki döneme ilişkin olarak zayi belgesi verilmesi talep olunan defter ve belgelerle ilgili olarak TTK'nun 82/5 maddesinde öngörülen 10 yıllık saklama süresinin dolmuş bulunması nedeni ile davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmaması nedeniyle talebin usulden reddine; 2018 yılına ait imalat defteri yönünden talebin, bu defterin noter tasdiki bulunduğunun ispatlanamamış olması nedeni ile reddine, 1990 ila 2020 yılları ile 31/08/2021 tarihine dek(bu tarih dahil) 2021 yılı; açılış bilançoları, ara bilançoları, finansal tablolar, yıllık faaliyet raporları, ticari sözleşmeler, ticari mektuplar, sipariş belgeleri, alış ve satış faturaları, banka ödeme dekontları, tediye ve tahsilat makbuzları, irsaliyeler ve koçanları ve sair tüm belgelerin tamamına yönelik, Vergi dairesi ve SGK ödeme dekontlarına yönelik, personel özlük dosyaları, yıllık izin defteri, personel ücret bordroları ve hesap pusulalarına yönelik, muhasebe kayıtları ile Gelirler İdaresi Başkanlığına yüklenmemiş olan kayıtların tamamına yönelik taleplerin ise, belgelerin somut olarak belirtilmemiş olması nedeniyle reddine karar verilmiş, diğer talepler kabul edilmiştir. TTK'nun ticari defter ve belgelerin saklanması ve ibrasına yönelik 82 maddesinin 1 inci fıkrasında tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin neler olduğu sayılmıştır. Buna göre; tacir ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, alınan ticari mektupları, gönderilen ticari mektupların suretlerini, TTK'nun 64 üncü maddesinin 1 inci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri,sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. Aynı maddenin 2 inci fıkrasında; ticari mektupların, bir ticari işe ilişkin tüm yazışmalar olduğu hüküm altına alınmıştır. TTK'nun 64/1 fıkrasına göre tacir; ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir. TTK'nun 82/5 fıkrası uyarınca; aynı maddenin birinci fıkrasında öngörülen belgelerin saklanma süresi on yıldır. TTK'nun 82/7 fıkrasında; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğraması halinde, tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, bu davanın hasımsız açılacağı, mahkemenin gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebileceği, düzenlenmiştir. Mahkemece, zayi nedeniyle iptali talep edilen ticari defterlere ilişkin noter tasdik bilgileri, yangın raporu, davacının vergi borcu olup olmadığına ilişkin ödeme vergi dairesi yazı cevabı, yangın sonucu davacının sigortacısı tarafından açılan hasar dosyası celbedilerek dosya arasına alınmıştır. Somut olayda; davacıya ait boş çek koçanları, personel özlük dosyaları, yıllık izin defteri, personel ücret bordroları ve hesap pusulaları, TTK'nun 82/1 fıkrası uyarınca saklanma yükümlüğü bulunan belgeler arasında yer almadığından, bu taleplerin reddinde isabetsizlik bulunmadığı, yine noter tasdik bilgileri mevcut olmayan 2018 yılına ait imalat defteri yönünden talebin reddinde isabetsizlik bulunmadığı, davacının muhasebe kayıtları ile Gelirler İdaresi Başkanlığına yüklenmemiş olan kayıtlara yönelik talebi bakımından, hangi kayıtların Gelirler İdaresi'nce saklanmadığına yönelik talebini somutlaştırmadığı, bu talebin reddinin de yerinde olduğu anlaşılmıştır. Davacının; 1990 ila 2020 yılları ile 31/08/2021 tarihine dek(bu tarih dahil) 2021 yılı; açılış bilançoları, ara bilançoları, finansal tablolar, yıllık faaliyet raporları, ticari sözleşmeler, ticari mektuplar, sipariş belgeleri, alış ve satış faturaları, banka ödeme dekontları, tediye ve tahsilat makbuzları, irsaliyeler ve koçanları, Vergi dairesi ve SGK ödeme makbuzlarına yönelik talebi bakımından ise 1990(bu yıl dahil) ila 2010(bu yıl dahil) yılları arasın için iptalini talep ettiği belgeler bakımından saklama süresi dolduğundan, bu tarihler arası için talebin reddinde isabetsizlik bulunmadığı görülmüştür. Ancak 2011 yılından(bu yıl dahil) 2021 yılının 31/08/2021 tarihine dek( bu tarih dahil) olan döneme ilişkin, açılış bilançoları, ara bilançolar, finansal tablolar, yıllık faaliyet raporları, ticari sözleşmeler, ticari mektuplar, TTK'nun 64/1 fıkrası uyarınca ticari defterlere yapılan kayıtların dayanağını oluşturan sipariş belgeleri, alış ve satış faturaları, banka ödeme dekontları, tediye ve tahsilat makbuzları, irsaliyeler ve koçanları ile vergi ve SGK ödeme dekontlarının, TTK'nun 82/1 fıkrası uyarınca, davacının saklamakla yükümlü olduğu belgeler arasında bulunduğu, bu belgeler yönünden talebin kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmış, davacının istinaf başvurusu bu yönden haklı bulunmuştur." Somut olayın incelenmesinde, ticari defterlerin tutulma yükümlülüğünün TTK 64 ve devamı maddelerinde düzenlendiği, ticari defter ve belgelerin zayi düzenlemesinin TTK82/7 . Maddesinde düzenlendiği, bu davaların 30 günlük hak düşürücü sürede açılması gerektiği, zayi talebinin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde zayi olması gerektiği, tacirin kendi kusurundan kaynaklı olarak zayi talebinde bulunamayacağı, Davacı tarafın su baskını olayına dayanarak 2011 yılından itibaren ticari defterler ile muhasebe kayıtları, iade faturaları, ithalat -ihracat beyannameleri, çek çıkış dekontların, maaş bordroları, isg dosyaları, şube açılışları, sözleşme ve belgelerin zayinin talep edildiği, Dosyada delillerin celp edilerek bilirkişi ....'den rapor alındığı, davacının ticari defterlerini 10 yıllık süre içerisinde saklamakla yükümlü olduğu, kanuni saklama süresi geçen, noter defter onayı yapılmayan, usule uygun tutulmayan, tutulmakla yükümlü olunmayan ticari defterlerin, açık/ boş faturaların, boş çek koçanların, saklamakla yükümlü olmayan belgelerin zayinin talep edilemeyeceği, Davacı tarafın faturalara ilişkin tensip zaptında belirtilen bilgileri sunmadığı, zayi olarak belirtilen faturaların 3. Kişi şirketlerden alınan faturalar olduğunun belirtildiği, söz konusu fatura ve belgelerin somutlaştırılmadığı gibi 3. Kişi firmaların düzenlediği faturaların bu şirketlerden de teslim alınabileceği, bu nedenle zayi talebinin yerinde görülmediği, davacının talep ettiği İSG dosyası, maaş bordroları, şube evrakları, karşıt inceleme tutanağı, isg tespit ve öneri de defterinin K2 yetki belgesi ve diğer muhtelif sözleşme ve belgelerin somutlaştırılmadığı, burada belirtilen defterin noterlikçe onaylı bir defter olmadığı,davacının saklamak ile yükümlü olunan belgelerden olmadığı, yine belgelerin kurumlardan alınabilecek belgelerden olması sebebiyle aşağıda belirtilen ticari defter ve belgeler dışındaki diğer belgelere ilişkin talebin yerinde görülmeyerek reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verildi. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Açılan Davanın Kısmen Kabulü İle ; a)Davacı şirketin ... Noterliği 24.12.2010 Yevmiye No: ... ... Noterliği 26.12.2011 Yevmiye No: ... ... Noterliği 28.12.2012 Yevmiye No: .. ... Noterliği 30.12.2013 Yevmiye No: ... ... Noterliği 26.12.2014 Yevmiye No: ... ... Noterliği 28.12.2015 Yevmiye No: ... ... Noterliği 29.12.2016 Yevmiye No: ... ... Noterliği 22.12.2017 Yevmiye No: ... ... Noterliği 27.12.2018Yevmiye No: ... .... Noterliği 29.12.2016 Yevmiye No: ... 2018 Defter-i Kebir Bakırköy .... Noterliği 22.12.2017 Yevmiye No:... ticari defterlerinin ayrı ayrı zayi olduğunun tespiti ile davacı şirkete ayrı ayrı ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE, b) davacı şirketin fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 269,85-TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 157,75-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/01/2024 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır