Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/563 E. 2023/740 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/563 KARAR NO : 2023/740 İSTEM : Zayi Belgesi Verilmesi İSTEM TARİHİ : 30/03/2023 KARAR TARİHİ : 21/09/2023 YAZIM TARİHİ : 14/10/2023 Mahkememizde görülmekte olan çekişmesiz yargı işi Zayi Belgesi Verilmesi isteminin yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : İstemde bulunan şirket adına sunulan dilekçede özetle; sahibi bulunduğu ve tüm hisseleri kendisine ait olan ... Unlu Mamüller Gıda Tekstil San ve Tic. Ltd Şti'nin şu anda aktif olarak hizmet vermediği ve vergi dairesinde kapalı olduğu halde diğer resmi kurumlarda açık bulunduğu, şirketin kapatılacağı, şirket karar defterini aramalara rağmen bulunamadığı, şirket kapatılacağından karar defterine ihtiyaç olduğu nedenleriyle bulunamayan şirket karar defterinin zayiliğine karar verilmesi istenilmiştir. İstemde bulunan şirkete ait kayıtların İTO portal sayfasından çıkarılarak dosya arasına alındığı, Esenyurt Sosyal Güvenlik Merkezine ve Esenyurt Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazılar yazılmış, yazılara gelen yanıtlar dosya arasına alınmıştır. Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; istem, TTK'nin 82/7 maddesi gereğince şirket karar defterinin zıyaa uğramasından ötürü zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. TTK'nin 82. vd. maddelerinde tacirlere ticari defter ve kayıtları saklama ve istenildiğinde sunma hususunda düzenleme yapılmış, 82/7 maddesi hükmünde de, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır. İstemde bulunanın söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için, bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve özeni göstermiş olması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen nedenin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle irade dışında defter ve belgelerin tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. Zayi belgesi isteyen ilgili, şirkete ait isteme konu Karar Defteri'nin kaybedildiği iddiasıyla zayi belgesi verilmesini istemiştir. İstemde bulunana verilen süreye rağmen zıyaını istediği Karar Defter'inin noter onay tarihi ile yevmiye numarası bildirilmemiştir. İstemde bulunan şirket yetkilisi 21/09/2023 tarihli oturumunda, "Yetkilisi olduğum şirketin 2018 yılının 2. Ayında vergi kaydı silindi, defterlerim o tarihte muhasebecideydi, o tarihten beri muhasebeciyi bulamıyorum, muhasebeciye ulaşamadığım için karar defterine de ulaşamıyorum, bu nedenle zayi belgesi verilmesini istedim, istemin kabulüne karar verilsin" şeklinde beyanda bulunmuştur. Tacirin yukarıda bahsedilen yasa hükmünden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve özeni göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur. Kural olarak basiretli tacirin ticari defter ve belgelerini işletme merkezinde saklaması ve korunması için gereken önlemleri alması gerekmekte ise de, istemde bulunan şirketin ticari defterinin muhasebecide bulunduğu ve 2018 yılının 2. ayından beri muhasebeci bulunamadığından zıyaı istenen deftere ulaşılamadığı anlaşılmaktadır. Somut olaydan kaybın ne şekilde gerçekleştiği belirlenememektedir. Zayi belgesi istemi için gereken koşullardan defterlerin korunması amacı ile gereken dikkat ve özenin gösterilmediği, dosya kapsamına göre zıyaa uğramanın da irade dışında elde olmayan bir neden ile meydana geldiği belirlenememektedir. İstemde bulunanın iradesi dışında defterin kaybı yahut yok olması gerekmekte olup, şirket merkezinde saklanması ve bulunması gereken defterin şirketin muhasebecisinde bulunması ve muhasebeciye ulaşılamıyor olması, basiretli tacir yükümlülüğüyle bağdaşmadığı gibi, yasada öngörülen zayi nedenlerine de girmemektedir. İstemde bulunan yasada yazılı durumların varlığı nedeniyle isteme konu defterin zayi olduğunu ileri sürüp, kanıtlayamamıştır. Yukarıdaki açıklamalar hep birlikte değerlendirildiğinde, istemde bulunanın Karar defterinin saklanması ve korunması için gereken önlemleri almadığı, kaybın yasada belirtildiği gibi bir afet veya hırsızlık sonucu yaşanmadığı, gerekli dikkat ve özenin gösterilmediği kanaatine varıldığından istemin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere; 1-İstemin REDDİNE, 2-Alınması gereken 269,85 TL karar harcından peşin alınan 179,00 TL harcın indirilmesiyle geriye kalan 90,85 TL eksik harcın istemde bulunandan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Yargılamanın niteliği gereği yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4-Karar kesinleştikten sonra gider avansının kullanılmayan kısmının istemde bulunana geri verilmesine, Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere istemde bulunan şirket temsilcisinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/09/2023 Katip ... e-imzalıdır. Hakim ... e-imzalıdır.