Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/319 E. 2024/707 K.

T.C. ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/319 Esas KARAR NO : 2024/707 DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 29/04/2024 KARAR TARİHİ : 09/10/2024 Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait "... Mah. ... Sk. No:.. .../..." adresindeki "..." isimli ticari işletmede ... günü saat ... sıralarında yangın çıktığını, itfaiye ekiplerinin müdahalesi sonucu ancak ... günü saat ... sıralarında söndürüldüğünü, soğutma çalışmalarının ...'a kadar devam ettiğini, yangından dolayı ... kullanılamaz hale geldiğini, ticari defterler dahil yandığını, ... adet tekne ile ... adet yardımcı bot zarar gördüğünü ve müvekkilinin büyük bir zarara uğradığını, müvekkilinin iş yerinde iradesi dışında meydana gelen bu yangın sebebiyle ticari işletmesi büyük bir yıkıma uğradığını, yangında 2012- 2013- 2014- 2015- 2016- 2017- 2018- 2019- 2020- 2021 yıllarına ait tüm ticari defterler (yevmiye defteri, defter-i Kebir, envanter defteri, alım-satımlara ilişkin sevk irsaliyeleri ve faturaları, makbuzlar ve belgeler) ve belgelerin yandığını, itfaiye daire başkanlığı tarafından yangın raporu düzenlendiğini ve zararın tespitinin yapıldığını, idari binanın zarar gördüğünü ve içerisindeki belgelerin yandığı ve yanan belgelerin tasnifi ve hangi belgelerin zayi olduğunu, felaketin büyüklüğü sebebiyle ... tarihinde öğrenilebildiğini bildirerek evrakların yangın sonucunda zayi olması sebebiyle ticari defter ve belgelerin zayi olduğuna dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava; TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca açılan zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir. TTK'nın 82/7. maddesine göre, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir. Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir. TTK'nın 82/7. maddesinde tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğraması halinde tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 günlük hak düşürücü süre içerisinde zayi belgesi verilmesine ilişkin dava açılabileceği öngörülmüştür. Hak düşürücü süre mahkemece re'sen gözönünde tutulması gereken dava şartlarından olup, tüm dosya kapsamından davacı şirket yetkilisinin şirkette ... tarihinde yangın olayı yaşandığını ve şirkete ait ticari defter ve belgelerin zayi olduğunu iddia ettiği, işbu davanın ise ... tarihinde açıldığı, davacı yanın tacir olduğu, ticari defter ve belgelerin saklanması için basiretli ve tedbirli davranması gerektiği, şirkette yaşanan yangın olayından yaklaşık 2 aylık süre geçtikten sonra davanın açıldığı, davacı tarafın iddiaları nazara alındığında işbu zayi belgesi verilmesi davasının otuz günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı anlaşıldığından davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın hak düşürücü süre nedeniyle REDDİNE, 2-Alınması gerekli ...-TL maktu karar ve ilam harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer OLMADIĞINA, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/10/2024 Katip ... ¸(e-imzalı) Hakim ... ¸(e-imzalı)