İlk Derece Mahkemesi · Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/233 E. 2021/466 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Daire
- Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Esas No
- 2020/233
- Karar No
- 2021/466
- Karar Tarihi
T.C. ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/233 Esas KARAR NO : 2021/466 DAVA : Tazminat DAVA TARİHİ : 12/09/2014 KARAR TARİHİ : 05/07/2021 Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davalı şirket arasında önce davalıya ait mecurun müvekkili tarafından yıllık ... Euro bedel ile kiralanması konusunda ... tarihli, daha sonra da otelin ilk yılı olması sebebi ile müş- teresinin az olacağı düşünülerek ... tarihinden geçerli olmak üzere yıllık (... YTL +....-TL) KDV dahil ....-TL bedel ile mecuru kiraladığını, müvekkilinin ... başlangıç tarihli ilk sözleşme gereğince davalıya yaptığı ödemenin aynı mecur için 2.yıl yapılacak kira bedeli ödemesinden mahsubunun da bu sözleşmenin imzalanması sırasında kararlaştırıldığını ancak davalı şirketin müvekkili şirket çalışanlarını mecurun bu- lunduğu otele almadığını, mecurda bulunan mallarını almak isteyen müvekkilini de mecura sokmadığını, bu durumun Antalya ... asliye hukuk mah.nin ... d.iş sayılı ve ... tarihli tutanak ile tespit edildiğini bu tutanakta ayrıca mecurun boş olduğunun da tespit edil- diğini ayrıca davalı şirket yetkilisi ...'ın mecurun bulunduğu otelin depolarında müvekkiline ait her hangi bir mal olmadığını bildirdiğini, ancak aynı gün saat ... de depo- da muhafaza ettikleri malları müvekkiline teslim ettiklerini bundan sonra müvekkilinin dava- lıdan fazladan yaptığı ödemeyi iade etmesini istediğini davalının ise böyle bir iadeye yanaş- mayarak düzenlediği ... tarihli kira farkı faturasını dayanak göstermek suretiyle icra takibine giriştiğini böylece müvekkilinin fazladan ödediği ....-TL yi ödememe yolunu tercih ettiğini, yine müvekkiline ait malları otelin erzak deposunda muhafaza ederek değer kaybına uğramalarına sebep olduğunu müvekkilinin 2005 yılında zarar ettiğini şayet mecur müvekkilinin kullanımına bırakılsa idi kar edeceğini belirterek haksız eylemin gerçekleşti- rildiği ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile mecuru kullanamamaktan kaynaklanan zararı için ....-TL manevi zararı için ....-TL nin tahsilini talep etmiş bilahare ön inceleme duruşmasında bedelsiz kalan ....- TL lik kira farkı alaca- ğının ve depoda kötü şartlarda muhafaza edilen eşyaların zarar görmesinden dolayı ....- USD tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiş ve ıslah harcını da yatırmıştır. Davalı cevap dilekçesinde özetle: Taraflar arasındaki geçerli sözleşmenin ... tarihli sözleşme olduğunu, davacının mecuru teşhir salonu olarak kullandığını, bu mecurdaki işyerinin davacı tarafından ... tarihinde kapanışının verildiğini belirterek davanın reddine karar verilme- sini talep etmiştir. Taraflara arasındaki iptal edildiği belirtilen ... tarihli kira sözleşmesi incelen- diğine kira bedelinin ....-Euro+KDV olarak belirlendiği ....-Euro sunun peşin olarak ödeneceği kalanın ... tarihinde ödeneceğinin belirtildiği görülmüştür. Taraflar arasındaki kira sözleşmenin feshi ile ilgili Antalya ... asliye hukuk mah.nin ... esas sayılı gerekçeli kararı incelendiğinde davalı vekilinin cevap dilekçesinde mecu- run ... tarihinde 12 ay için kiralandığı sözleşmenin ... tarihinde sona erdiği son 8 aylık kira bedelinin davacı tarafından ödenmeden mecurun ... tarihinde boşal- tıldığını belirttiği, davacı şirket tanığının kendilerini davalının ... tarihinden itibaren içeri almadığını belirttiği; Yargıtay bozması üzerine Antalya ... asliye hukuk mah.nin ... karar sayılı ilamına göre davacının davalıya ait mecurda ... ile ... tarihleri arasında kiracı olduğunun tespiti ile sözleşmenin devamına karar veril- diği görülmüştür. Taraflar arasında düzenlenen ... tarihli tutanağa göre 14 ayrı malzeme çeşi- dinin ve 170 parça deri konfeksiyon ürününün davacı şirkete teslim edildiği anlaşılmaktadır. Davacı tarafça müvekkilinin ... tarihinde ....-USD ödeme yaptığına ilişkin tahsilat makbuzu ... tarihinde ....-USD ödeme yaptığına ilişkin tahsilat makbuzu, ... tarihinde ... USD ödeme yaptığına ilişkin tahsilat makbuzu, davalı tarafınca düzenlenen toplam ....-TL lik fatura örneğini dosyaya sunmuştur. Mahkememizce davacı defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış davacının 2003- 2004 ve 2005 yılına ait defterlerinin usulüne uygun tutulduğu davacının 2005 yılında ....-TL zarar ettiği, bu zararın ... tarihinde sona eren kiracılık ilişkisinden kaynaklanmadığı, davacı şirketin fazla ödemeden dolayı ....-TL davalı şirketten ala- caklı olduğu, davalı tarafça yapılan itiraz üzerine 2. yılın ÜFE artış oranları ve davacı şirketin defterlerinde yapılan ödemelerden alınması gereken kira bedeli ve gider faturaları mahsup edildikten sonra davacı şirketin fazla ödemeden dolayı davalı şirketten bakiye ...-TL alacağı olacağının belirtildiği görülmüştür. Yine zarar gördüğü iddia edilen 170 parça malze- menin alış-satış ve kar marjı gözetilmek suretiyle değer kaybının kesintinin mümkün olup olmadığı yönünden rapor alınmış alınan raporda malzemelerin bizatihi gözlenmemesi davacı- nın defterlerine net bir alış fiyatının mümkün olmaması sebebiyle bu miktarın belirlenemeye- ceği bildirilmiştir. Dinlenen davacı tanıklarından ilki, mağazanın bulunduğu otele 2004 yılı temmuz ayında gittiğinde kendisinin, otel çalışanları tarafından otele alınmadığını, bir diğer davacı tanığı da temmuz ayı içinde otele alınmadığını belirtmiş, davalı tanığı ise taraflar arasındaki sözleşmenin 2004 yılının mayıs ayında sona erecek olması sebebi ile yeni dönem için belirle- necek kira bedeli hususunda anlaşmazlık çıkınca davacıdan mecuru tahliye etmesinin istendi- ğini; diğer davalı tanığı, stopaj vergisini az ödemek için aylık kira bedelinin ....-TL olarak düzenlendiğini gerçekte ise yıllık kira bedelinin ... euro olduğunu; bir diğer tanık ... tarihli davacıya ait malzemenin davalı tarafından teslimine ilişkin tutanaktaki imzanın kendisine ait olduğunu bu teslim sırasında malların zarar görüp görmediğini kontrol ettiğini mağaza için sipariş edilen malların satıcı firma tarafından mağazaya teslim edilmesi gerektiğini ve güvenlikten içeri alınmaması gibi bir durumun söz konusu olmayacağını, yine bir diğer davacı tanığı, davacının bir yıl kadar mecurda kiracı olarak kaldığını beyan etmiştir. Taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan hususlardan birisi, mecurun davacı tarafından boşaltıldığı tarihin ... mü yoksa ... mü olduğu hususundadır. Davalının mecuru ... tarihinde boşaltıldığını iddia ettiği görülmüş ise de Asliye Hukuk mahkemesindeki duruşma sırasında boşaltma tarihini ... olarak belirttiği an- laşıldığından mahkememiz mecurun ... tarihinde boşaltıldığını kabul etmek gerek- tiği kanaatine varmıştır. Mahkememizce davacı tarafından yaptırılan delil tespitine ilişkin ...Asliye Hukuk mahkemesi dosyası ve kira tespiti ile ilgili ...Asliye hukuk mahkemesi dosyaları dosya ara- sına getirilmiştir. Mahkememizce BAM ın kaldırma kararından önce: Davacı özet olarak dava konusu mecuru kullanamamaktan kaynaklanan zararı için ....-TL, manevi zararı için ....-TL, bedelsiz kalan kira bedeli ödemesi için ....-TL lik kira farkı alacağı ve depoda kötü şartlarda muhafaza edilen eşyaların zarar görmesinden dolayı ... USD lik tazminatın tahsiline karar verilmesini istemektedir. Mecurun 2. yıl için kısmen kullanılamamasından dolayı davacının ne kadar zarara uğradığı dolayısı ile davalının ne miktarda sorumlu olacağı husunda Mahkememizce, davacı- nın ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bu konuda alınan bilirkişi raporunda davacının mecurun kullanılmadığı dönem 2004 yılı itibarıyla “ 2004 yılında net karını önceki kira ilişkisinin devam ettiği döneme göre oldukça yüksek tutarda arttırdığı” 2005 yılında ise ....-TL zarar ettiği belirtilmektedir. Yani davacı ... tarihleri arası dönemi de kapsayan dönemde kar etmiş, ... dönemini kapsayan 2005 yılında ise belirtilen miktarda zarar etmiştir. Tespit edilemeyen ise bu zarar veya kullanılmadığı için elde edilemeyen kar ile dava konusu mecurdan davacının faydalanmasının engellenmesi arasındaki illiyet bağıdır. Bir ticari işletmenin karlılığı, dö- nemsel olarak ülkenin ve müşteri kitlesinin ekonomik koşulları ve de işletmenin o dönem verimli çalışması ile ilgili olup salt mecurun kullanılamamasının meydana getirebileceği za- rarın tespiti imkansızdır. Ancak davacının mecuru kullanamaması zarar miktarına etkisi tam olarak tespit edilemese de hiç bir etkisinin olmadığı da ileri sürülemez. Bu durumda davacı- nın mecuru kullanamadığı dönem ve bu mecur yerine yeni bir mecur kiralayabileceği zaman ile bu eşyaların nakli masrafları dikkate alınarak hakimce belirlenmelidir. Borçlar kanununun 50/2 ve 114/2 maddesi gözetilerek hakimce olayın özellikleri hayatın olağan akışı dikkate alınmak suretiyle belirlenmelidir. Mahkememiz kanunun bu hükmünü uygulamak suretiyle davacının mecuru ... ile ... tarihleri arasında kullanamamasından eşyala- rının kendisine iade edildiği ... tarihi ile yeni bir mecur kiralayabileceği makul kabil edilmesi gereken iki aylık süre ve eşyaların yeni mecura nakliyesi için yapılacak masraf gö- zetildiğinden uğradığı zarar miktarının ...-TL olarak takdir edilmesini hayatın olağan akışına uygun bulmuştur. Bu paranın da kira dönemi sonunda istenebileceği kanaatine varılmıştır. Manevi tazminat, kişilik haklarının zarar görmesi sebebi ile istenebilecek bir tazminat olup somut olayda davacı şirketin sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan sebeplerle kişilik haklarına bir zarar geldiği ileri sürülemeyeceğinden davacının manevi tazminat talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılarak manevi tazminat talebi yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Gerek davalı tarafça otel hizmetleri sebebi ile kesilen faturalar gerek davacının uyuşmazlık konusu olmayan ödemeleri dikkate alındığında bilirkişi tarafından belirlenen ve hükme esas alınan rapora göre davacının bedelsiz kalan, fazla ödemeden kaynaklanan ....-TL alacağı olduğu kanaatine varıldığından bu alacak için ayrıca ... tarihinde ıslah harcı yatırıldığı gözetilerek davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir. Davacının mecurda satışa arz edilen 170 parça deri eşyanın uygunsuz koşullarda muhafaza edilmesinden dolayı gerçekte yapılabilecek satış bedelinden daha düşük bir bedel ile satılması sebebi ile zarara uğradığı iddiasında ise de bu iddiasını bu malları teslim aldıktan sonra mallar üzerinde bir tespit yaptırmamış oluşu böylece zarar miktarının tespit edilmemiş oluşu alınan bilirkişi raporuna göre alış ve satış bedelleri üzerinden de zarar miktarının tespit edilememesi karşısında ispatlanamadığı kanaatine varıldığı” gerekçesi ile verilen kararın istinafı üzerine BAM, “mahallinde emlakçı bilirkişi, turizm işlerinden anlayan bir bilirkişi ve mali müşavir bir bilirkişi ile keşif yapılarak, davacının kiralananla benzer nitelikteki bir işyerini ne kadar sürede kiralayabileceği belirlenip, bu süre ile sınırlı davacının ticari defterleri de incelenerek kazanç kaybının belirlenmesi … Yine, davacının defterlerinden kazanç kaybı belirlenemi- yorsa dava reddedilmemelidir. Burada kardan yoksun kalanın zararı, kusurlu fesih yüzünden mal varlığında ileride meydana gelecek çoğalmadan mahrum kalmasıdır. Bu zarar dükkan- dan tespit edilemiyorsa kiralananla sosyo-ekonomik yönden aynı çevrede açılan benzer dükkanların muhtemel cirosu, kar oranı, işletme giderlerinin ciroya oranına ilişkin ayrıntılı bilgiler toplandıktan sonra bilirkişi marifeti ile bu veriler değerlendirilerek muhtemel aylık karı tespit edilmeli ve dava konusu aynı vasıf ve özelliklere sahip başka bir taşınmazı aynı şartlarda kiralayabileceği makul süre kadar kar kaybına hükmedilmesi gerektiği” gerekçesi ile kaldırması üzerine mahkememizce mahallide keşif icra edilmiş ve bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Alınan bilirkişi heyeti raporunda özetle, Dava konusu dükkanın bulunduğu tesisin ve içeresindeki dükkanların bölgede çok tercih edildiğini, otelin müşteri portföyünün bölgedeki diğer tesislere nazaran daha seçkin bir kitleden oluştuğu, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden davacının bu dükkanda bil fiil satış yapmadığını, teşhir salonu olarak kullanıldığını ve otelde bulunan müşterileri merkez mağazasına götürdüğünün anlaşıldığını, bu satış şeklinin ek maliyetlere sebep olduğu, kiralanan dükkanın belirtilen niteliği karşısında sezon (nisan-ekim) sonuna kadar bölgede muadil bir dükkan bulmanın mümkün olamayaca- ğını, davacının ticari defter kayıtlarında bu dükkana has bir cari kayda rastlanmadığını, buna göre davacının yeni bir dükkanı ancak 4 ay gibi bir sürede bulabileceği, bir işletmecinin turizm sektöründe ödemiş olduğu kira bedelinin 5 katı kazanç sağlama gayesi içinde bulun- duğu bu kazanç içerisinde bir kira, bir birim personel, bir birim ürün maliyeti, bir birim yeni ürün ve gelecek yıl kira peşinatı, bir birim de kar olarak hedeflendiği, buna göre davacının kira bedelinin ....-TL olduğu anlaşıldığına göre bunun 5 katı olan ....-TL nin dört aylık karşılığının ....-TL olduğu ve bu miktarın da davacının kazanç kaybını oluşturduğu belirtilmiştir. Mahkememizce yapılan değerlendirmede: Dava konusu diğer hususların kaldırma kararına konu edilmemesi karşısında hükme esas alınan ve somut olaya uygun düşen ancak tahliye tarihinin bilirkişi tarafından ... olarak kabul edilerek ekim ayı sonu itibarıyla dört ay olarak yeni bir dükkan bulunabileceği hesabı yapılmış ise de bu hesaplamada 7. Ayın hesaba katılmamış olması gerektiği halde, hesaba katılmış olması, gerçekte mahkememizce taşınmazın tahliye tarihinin ... olarak kabul edilmesi ve bu tarihten sonra ekim ayı- nın sonuna kadar dört ay yirmi günlük sürenin geçecek olması karşısında dört ay üzerinden zarar belirlenmesinin mümkün olacağı kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurul- muştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, Davanın KISMEN KABULÜ İLE; Davacının mecuru kullanamamaktan kaynaklanan zararına karşılık ....-TL tazminatın kira döneminin sonu olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, Davacının bedelsiz kalan fazla ödediği ....-TL kira bedelinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine, Davacının manevi tazminat talebi ile satışı yapılan ürünlerinin zarara uğramasından kaynaklandığını iddia ettiği zararı için talep ettiği tazminatların ayrı ayrı reddine, Alınması gerekli ....-TL harçtan, peşin olarak alınan ....-TL ıslah yoluyla alınan ...-TL harcın mahsubu ile fazla alınan ....-TL harcın davacıya iadesine, Davacı tarafça bozmadan önce yapılan ....-TL ve bozmadan sonra yapılan ....-TL tebligat masrafı, keşif harcı ....-TL, keşif araç ücreti ....-TL ve bilirkişi ücreti ....-TL olmak üzere toplam ....-TL yargılama masrafının davada kabul ve reddedilen miktar dikkate alınarak hesaplanan ....-TL ve mahkememizde peşin olarak alınan harç gideri ....-TL ve tamamlama yolu ile alınan ... olmak üzere toplam ....-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlasının davacı üzerinde BIRAKILMASINA, Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE, Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen ....-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE, Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada reddedilen miktar dikkate alınarak hesap edilen ....-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa VERİLMESİNE, Manevi tazminat talebinde reddedilen miktar ve daha önce bunun kaldırma kararına konu edilmemesi gözetilerek ....-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yoluna açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.05/07/2021 Katip ... ~e-imzalı~ Hakim ... ~e-imzalı~