Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/414 E. 2019/704 K.

T.C. ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK VE İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO : 2018/414 Esas KARAR NO : 2019/704 DAVA : Alacak (Kurtarma Ve Yardımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/01/2014 KARAR TARİHİ : 15/11/2019 Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Karar sayılı kararı ile Mahkememize gönderilen Mahkememiz yukarıda esas sırasına kaydı yapılan Alacak (Kurtarma Ve Yardımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili ... Mahkemesine vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı işyerinde ...spektor(kılavuz, pilotaj yöneticisi) olarak çalışmaya başladığını ... tarihinde SGK 'dan emekli olarak SGDP ödeyerek çalışmaya devam ettiğini, ... tarihinde işten ayrılmak zorunda bırakıldığını, müvekkilinin eski bir çalışan olduğunu yapması gerekenin üzerinde bir iş yükü verildiğini, manevi baskılar souncu işten ayrılmaya zorlandığını kendisine kıdem tazminatı, yıllık izin haklarının ödendiğini, fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini, son aldığı brüt ücretin ... TL olduğunu, çalışma saatlerinin sabah ... akşam ... olmasına rağmen limana gelen yolcu yük gemilerinin operasyon yöneticiliğini yaptığından dolayı mesai saatinin çok öncesinde limanda bulunma zorunluluğu sebebiyle erken gelip akşam ... den çok sonra measisini bitirebildiğini, günde ortalama 3-4 saat fazla mesai yaptığını, Davalı işverence ... yılında müvekkili düzeyinde olan şeflere nöbet zorunluluğu getirildiğini, dilekçe ekinde sunulan e-posta örneğinden de görüleceği üzere operasyon müdürü tarafından kendisi ve kendisi gibi şeflere gönderilen maillerde çalışma saatleri dışında da nöbet tutulacağına dair talimatlar verildiğini bu işlemin ...-... yılı sonunda sonlandırıldığını, müvekkilinin kendisine gelen mail ve talimatlar doğrultusunda istenilen her an (pazar günü de dahil) görevi başında olduğunu, yapılan nöbetler karşlığında söylenen hafta içi izinlerinin de kullandırılmadığını, tutulan nöbetler karşılığında haklarının ödenmediğine ilişkin tanıkların hazır edileceğini, yapılan fazla mesai saatlerine kanıt olarak ...-... Ekim ayına kadar kartlı giriş-çıkış sistemi kullandırıldığını ve izinli olmadığı zamanlarda Dini bayramların ilk günü hariç, resmi tatillerde ise hep çalıştığını, ... yılında limana gelen ... isimli yolcu gemisinin 19 kez davalı işverenin işlettiği limana geldiğini, yolcu güvenliği için müvekkilinin gece ... te başlayan mesainin saat ...'e kadar(21 saat) devam ettiğini bu gemi yüzünden müvekkilinin 400 saat fazla mesai yaptığını, 17-22 Temmuz ... tarihinde ... uçak gemisinin operasyonunda yönetici olduğunu bu süreçte limandan ayrılmadığını, limanda konakladığını, fazla mesai yaptığını ancak fazla mesai ücretinin ödenmediğini ayrıca müvekkilinin davalı işverene ait ... çalışmakta iken ... tarihinde isimli geminin yardım talebi üzerine gemi ve mallarının kurtarıldığını, Davalı işverenin kurtarılan gemi donatanı aleyhine Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası ile dava açtığını, davalı işverene harici ödeme neticesinde davanın feragatle sonuçlandığını, davalı işverene ... USD ödendiğini haricen öğrendiklerini, buna göre mülga TTK 1230 ve meri TTK 1308 md. Uyarınca kurtarma ücreti olarak alınan paradan, gemi adamı olarak kurtarma faaliyetinde de bulunan ve o sıradaki tüm belge ve tutanaklarda imzası bulanan müvekkiline ücretten hak ettiği payın ödenmediğini, bu alacağın müvekkili açısından tazminat alacağı olduğunu, davalı şirkete alınan bu kurtarma bedelinin tespiti ile müvekkiline ödenmesi gereken miktarın tespitine ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla ....-TL. Gemi kurtarma ücretinin davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla ...-TL fazla mesai ücretinin davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın ... tarihinde açıldığını, fazla mesai alacaklarının 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, diğer mülga TTK'nın 1230. Maddesine dayalı alacak hakkının, TTK. Hükümleri uyarınca 2 yıllık iş Kanunun ve BK hükümleri uyarınca da 5 yıllık zaman aşımına tabi olduğunu, bu nedenlerle ... tarihi öncesi fazla mesai alacak iddiası yönünden zamanaşımı def'isin olduğunu, belirtilen dava kısımlarının zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının iş akdinin incelenmesinde davacıya ödenen ücretin fazla mesai ücretlerini de kapsadığını, davacı tarafından yapıldığı ileri sürülen fazla measi, yapılmış olsa dahi İş Kanunundaki haftalık 45 saatlik yasal sınırları aşan bir çalışma olmadığını, fazla çalışma süresine ilişkin ücreti davacıya yapılan aylık ücret kapsamında ödenmiş olmakla davanın bu yönden reddini talep ettiği, gemi kurtarma ücretinin ise Türk ticaret kanununda düzenlenen bir alacak olduğunu ve bu alacak yönünden davaya bakmaya görevli mahkemenin Antalya asliye ticaret mahkemesi olduğunu belirterek bu alacak yönünden görevsizlik kararı verilmesini talep ettiği görülmüştür. Dosyanın Gemi İnşaatı ve makine müh. ... e tevdii ile; davacının, davalıdan kurtarma ücreti talep edip edemeyeceği, talep edebilecekse önceki TTK uyarınca 1222.maddeden 1262. Maddeye kadar olan kısımlarda değerlendirilmek sureti ile davacının ne miktarda kurtarma ücreti talep edebileceği hususlarında rapor tanzimi için ... Denizcilik İhtisas Mahkemesine talimat yazılarak rapor alınmıştır. ... ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... talimat nolu dosyasında bilirkişi heyeti 20/11/2018 tarihli raporunda sonuç olarak; Davacı-davalı delillerinin tetkiki ve tüm dosya muhteviyatının dikkatle incelenmesi neticesinde ve denizcilik piyasasındaki hakim teamül de nazarı dikkate alınmak sureti ile, takdiri Mahkemeye ait olmak üzere bilirkişi kurulunun derdest dava ile ilgili olarak Hukuki değerlendirmenin Mahkemeye ait olmak üzere; dosyada işçilik kaynaklı hak ediş ve alacak iddialarına karşın, heyetimizce sadece kurtarma yardım deniz ticareti ve uygulaması kapsamında değerlendirme yapıldığını, davacının ... tarihi itibari ile davalı yandan ... USD karşılığı ... TL kurtarma yardım hizmeti ücretinden payı olarak dava ve talep edebileceğini, davacının davasında kısmi olarak TL talep ettiğini, faiz ve sair hususların Mahkemece değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Davalı tarafın itirazlarının değerlendirilmesi ve ESKİ TTK.nun 1224,1225,1226,1227,1230. Maddeler değerlendirilmek sureti ile, dil burnu römorkunun işlevi de değerlendirilerek, yapılan kurtarmanın " ... " sayılıp sayılmayacağı, buna göre TTK.nun 1224/3. Maddenin ne suretle uygulanacağı yada uygulanmayacağı hususunda değerlendirme yapılarak önceki bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır.... ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... talimat nolu dosyasında alınan bilirkişi heyeti EK raporunda sonuç olarak; Her türlü hukuki niteleme ve değerlendirme Mahkemeye ait olmak üzere kök raporlarında ulaşılan sonuç ve kanaatlerini değiştirmeyi gerektirir yeni bir tespit ve değerlendirmede bulunulmadığını, zamanaşımı iddia ve itirazları bakımından da huuki değerlendirmenin Mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir. GEREKÇE: Dava kurtarma alacağının tahsili istemine ilişkin alacak davasıdır. Davacının gemi ... olup olmadığı, zamanaşımı, davacının talep edebileceği alacak miktarı taraflar arasında ihtilaflıdır. Davacı vekili; ... ve ... tarihlerinde ... isimli geminin yardım talebi üzerine dilburnu römorkörünün bu gemiye yardımda bulunduğu, bu yardım neticesinde geminin kurtarıldığı, davalı tarafın kurtarma yardım ücreti alacağını aldığı fakat kurtarma faaliyetlerinde gemi adamı olarak yer alan davacıya kurtarma yardım ücreti alacağının ödenmediğini iddia etmiştir. Davalı vekili ise davacının gemi adamı olmadığını, nitekim iş mahkemesinde açılan davada da Deniz İş Kanunu hükümlerinin uygulanmadığını, davacının enspektör olduğunu, görevinin " gemilere verilecek liman hizmetleri konusunda koordine eden, onları yönlendiren ve beyaz yakalı olarak adlandırılan bir büro çalışanı " olduğunu, gemide görevli olmadığını, gemide istihdam edilen bir kişide olmadığını, kaldı ki kurtarma yardım işinin iş-hizmet akdi kapsamında bir iş de olmadığını savunmuştur. Dosya kapsamında bulunan belgelerden davacının davalı şirkette enspektör olarak çalıştığı olay tarihinde de ... romörköründe kurtarma yardım ameliyesine bizzat katıldığı dosya kapsamından sabit bulunmuştur. Olay tarihi 2007 tarihli olmakla somut olayda 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiği anlaşılmıştır. 6762 sayılı yasanın 821. Maddesinde ; Gemi adamları; kaptan, gemi zabitleri, tayfalar ve gemide istihdam edilen diğer kimselerdir şeklinde tanımlanmıştır. Deniz İş Kanununda ise ; " Bir hizmet aktine dayanarak gemide çalışan kaptan, zabit ve tayfalarla diğer kimselere "gemiadamı" denir " hükmü bulunmaktadır. Yine 6762 sayılı yasanın 1235. Maddesinde kurtarma yardım alacağının gemi alacaklısı hakkı verdiği, 1259. Maddede ise kurtarma yardım alacağına ilişkin zamanaşımı süresinin 2 yıl olduğu belirtilmiştir. 6762 sayılı yasanın 1261. Maddesinde gemi alacaklarına uygulanacak zamanaşımı süresinin hangi tarihten itibaren başlayacağı düzenlenmiş olup 1. Fıkrada ; " 1235. Maddenin 3. Bendinde yazılı gemi adamlarının alacakları hakkında hizmet veya iş münasebetinin bittiği tarihten " itibaren zamanaşımı süresinin işlemeye başlayacağı düzenlenmişken, 5. Fıkrada kurtarma ücretinden doğan alacakların kurtarma ve yardım işinin bittiği tarihten itibaren işlemeye başlayacağı düzenlenmiştir. Bu nedenle mahkememizce öncelikle zamanaşımı süresinin başlangıç tarihinin tespit edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Davacının enspektör olduğu, gemi adamı olmadığı dosya kapsamı ile sabit bulunmuştur. Davalı taraf ile davacı arasında hizmet akdinin bulunduğu sabit ise de davacının enspektör olması hasebi ile dava konusu kurtarma ücreti alacağının hizmet akdi kapsamında oluşan bir kurtarma ücret alacağı olmadığı anlaşılmakla, somut olayda 1261. Maddenin 5. Fıkrası uyarınca zamanaşımı süresinin ... tarihinden itibaren başlaması gerektiği, dolayısı ile bu tarihten itibaren 2 yıl geçmekle ... tarihinde zamanaşımı süresinin sona erdiği, davanın ise ... tarihinde açıldığı anlaşılmakla alacak zamanaşımına uğradığından davacının davasının usulden reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının davasının USULDEN REDDİNE, 2-Alınması gerekli ... harçtan peşin alınan ... harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Sarf edilmeyen gider avansın kararın kesinleşmesinden sonra iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı.15/11/2019 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır