Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/112 E. 2023/851 K.

T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/112 Esas - 2023/851 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2021/112 Esas KARAR NO : 2023/851 BAŞKAN :... ÜYE : .. ÜYE :.. KATİP : .. DAVACI .. VEKİLİ : Av. .. DAVALI ... VEKİLİ : Av.... DAVA İHBAR OLUNAN : .... Av. ... DAVA İHBAR OLUNAN : .. FERİ MÜDAHİL : 3-... Av. ... DAVA İHBAR OLUNAN : 4-.. DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 11/02/2021 KARAR TARİHİ : 15/11/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 15/12/2023 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....Müdürlüğü sorumluluk sahasında bulunan,..... Km'de 03.12.2017 tarihinde .... Tren etüt çalışması yapan iş makinesi tarafından doğalgaz boru hattına hasar verildiğini, söz konusu boru hattının ....Fabrika: nedeniyle İli kapsamında gazın kesileceğinin olay tarihinde saat 15.30 civarında,....... yetkililerince .....'na iletilmiş olduğunu, bu durum üzerine fabrikada gerekli tedbirler alınmaya başlanmış; lapa, şerbet v.s boşaltılmaya başlanmış ve 18.30 sularında 1 nolu 50 t/h VKW kazan devre dışı bırakıldığını, ...... yetkililerince oluşturulan kriz masasında gaz kesintisi tekrar görüşüldüğünü ve 04.12.2017 tarihinde sabah saat 07.00 civarında kesintinin planlı olarak yapılacağının bildirildiğini, bu durum üzerine 1 nolu 50 t/h VKW kazan tekrar devreye alınarak yeniden pancar kesilmeye devam edildiğini, ancak: 03.12.2017 saat civarında fabrikanın, yetkililerce aranarak ana iletim hattındaki gazın bar seviyesinin tekrar düştüğü, gaz çekişine devam edilmesi durumunda gazın otomatik olarak kesileceği (Shut-down), bu sebeple fabrikanın acilen durmasının gerektiğinin bildirildiğini, durumun aciliyeti nedeniyle; ....... Fabrikası'nda “duruşa geçmek” üzere tüm sistemler kademeli bir şekilde (şerbet, lapa vs) tekrar boşaltılarak 04.12.2017 tarihi saat 01.30 itibariyle fabrikanın devreden çıkartıldığını, 04122017 saat 17.00 civarında fabrika istasyonuna gaz verilmeye başlandığını, sonrasında 1 nolu 50 Vh VKW kazan 18:30'da yakılıp, Saat 21:30 itibariyle 2 buhar kazanı ve 2 türbinin devreye alındığını, bu zaman diliminde 20 saatlik duruş yaşandığını, bu nedenle büyük zararlar oluştuğunu, ayrıca gazın kesileceğinin bildirilmesi öncesi ile fabrikayı devreye alma işlemi sonrası yaşanan kapasite düşüşünün de fabrikayı zarara soktuğunu, kampanya döneminde kaza tarihinde şirketimize bağlı .....Fabrikası'nda sözü edilen olumsuzlukların yaşanmasının, şirketimiz bünyesinde büyük maddi kayba sebep olduğunu, zira kampanya dönemleri şeker fabrikalarının en yüksek kapasite ile çalıştığı dönemler olduğunu,.... Fabrikasının büyük bir üretim ve istihdam alanı olup; anlatılan zaman diliminde üretim ve verim önemli oranda sekteye uğramış ve fabrikada ciddi zarar doğurduğunu, zira üretim, günlük ortalama üretimin çok altına düştüğü, makinelerin çalışmaması ve sıcak su temin edilememesi sebebiyle ham şerbetler, şuruplar ve lapalar tahliye amacıyla boşaltılmak zorunda kalındığını, yaşanan doğalgaz kesintisi sonucunda tüm tesislerindevre dışı bırakılmak zorunda kalındığını, kesintinin sona ermesiyle birlikte fabrikada kazan ve lerin devreye alınması ve bir sonraki gün için (05.12.2017) sistemin tamamen ısıtılması harcanan doğalgaz miktarının da günlük ortalama fabrika kullanımının fazlaca üstüne çıktığını, ayrıca yaşanan kayıplar nedenivle taşeron elemanlarının 1.5 gün fazla çalışma yapıldığını ve mevcut maddi kayıpların yanında fazla çalışma maliyeti de ortaya çıktığını, dava dilekçesi ekinde sunulan 12.12.2017 tarihli uğranılan zarar kalemlerine dair tutulan tutanaklarda zararın hesaplaması ve detayları gösterildiğini, toplam zarar miktarının 1.349.391,75-TL olduğunu belirterek; arz edilen ve resen gözetilecek nedenlerle; fazlaya ilişkin ve olayda kusuru tespit edilecek diğer kişilerden müşterek ve müteselsil sorumluluk esaslarına göre tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; şimdilik 1.349.391,75-TL'nin olay tarihi olan 03.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari (avans) faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa ödenmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete işbu dava kapsamında husumet yöneltilmesi mümkün olmadığını; müvekkili şirket ile ......Yevmiye numaralı işlemi ile ".......arasında akdedilen sözleşmenin sadece tarafları bağlamakta olduğunu ve konuya ilişkin hukuki değerlendirmenin ardından iç rücu ilişkisini ilgilendirmekte olduğunun açık olduğunu...... tarafından gönderilen cevabi ihtarnamede müvekkili şirketin mevzu bahis hasardan sorumlu olduğunu göstermek suretiyle atıf yapılan ilgili maddelere göre; taraflar arasındaki sözleşmenin 32. maddesi "Danışman işin devamı süresince kaza, zarar, kayıpların meydana gelmesini önlemek amacıyla her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. Yeterli güvenlik önlemlerinin alınmaması nedeniyle doğabilecek zararlar arın tazmininden Danışman sorumludur. Bu konularda gerek idare tarafından istenen gerekse danışmanın kendi isteğiyle aldığı güvenlik önlemlerine ilişkin giderlerin tümü danışmana aittir." Hükmünün olduğunu, Zemin Etütlerinin Yapılmasına Ait Mühendislik Hizmetleri Teknik Şartnamesi Bölüm 10.9 Diğer Hususlar kısmında ise "Yüklenici firma yapılacak olan tüm çalışmalarda her emniyet tedbirini almaktan ve uygulamaktan Yüklenici sorumludur." ifadesine yer verildiğini, ancak; her iki madde de davacı tarafın iddialarında yer vermiş olduğu üzere müvekkil şirketin ilgi hasardan sorumlu olduğu gerçeğini hiçbir surette ortaya çıkarmayacağını, müvekkili şirketin; proje başında tüm sayısal verilerle beraber ...... dahil olmak üzere proje ile ilgili tüm kamu kuruluşlarından görüş istediğini, aksine, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri detaylıca incelendiğinde ise; yüklenici sıfatıyla müvekkili firmanın; bizatihi işveren sıfatını haiz diğer da Vali, İdare ve diğer teşekküller tarafından onaylanan sondaj programı çerçevesinde,...... Genel Müdürlüğü'nün onay, kontrol ve denetimi çerçevesinde çalışmalarını gerçekleştirdiğini, buna rağmen müvekkili firmamın inceleme yapılmadan hasım olarak gösterildiği, müvekkili şirket ile ; ..... Fabrikası arasında doğalgazın sevki maksadı ile düzenlenmiş olan sözleşmenin de tarafı olmadığını, Gaz sevkini temin edecek firmanın.....Fabrikasına gaz sevkiyatını yapmaması ile müvekkili şirketin eylemleri arasında hiçbir illiyet bağının söz konusu olmadığını, diğer taraftan ise;.....Genel Müdürlüğü ile müvekkili şirket arasındaki sözleşme çerçevesinde, müvekkili şirket tarafından ...... Arasında alt yüklenicilik sözleşmesi akdedilmiş olduğuru, mevzu bahis ...... Genel Müdürlüğü tarafından onaylı sondaj çalışmasının Alt Yüklenici şirket çalışanları tarafından yerine getirildiğini, buna karşılık, davacı tarafından sadece "sorumlu olduğumuz" söylemine binaen müvekkili şirkete husumet yöneltildiğini, ancak bu iş için alt yüklenici olarak bildirilen şirkete karşı herhangi bir talepte bulunulmadığını, müvekkili şirkete husumet yöneltilmesini kabul anlamına gelmemekle birlikte davanın ivedilikle; .....ve sondaj çalışmasını gerçekleştiren ve diğer davalı kuruma alt işveren olarak bildirilen ..... .......'nin davaya dahil edilmesinin gerektiğini, davacı yan tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak ikame edilen işbu davanın öncelikle usuli açıdan; aynı davanın daha önce reddedilmiş olması nedeniyle kesin hüküm teşkil eden bir karar olmasından dolayı usulden reddine, davada müvekkili şirkete haksız ve hukuka aykırı olup husumet yöneltilmiş olduğunu, husumet açısından müvekkili şirket yönüyle reddine, işbu alacağı kabul anlamına gelmemekle birlikte, alacağı talep için zaman aşımı dolduğu için zaman aşımı defi uyarınca davanın reddine, arabuluculuk görüşmeleri mevzuata uygun yapılmadığından davanın arabuluculuk yönünden usulden reddine, şayet bu talepleri kabul görmezse asla kabul anlamına gelmemekle birlikte esasa ilişkin yargılamaya geçilmesine karar verilirse, dava dilekçesi ile sürülen mesnetsiz ve hukuka aykırı iddialar ile ikame edilen işbu davanın esastan reddine, yargılama devam olunması halinde davanın,.....'a ve sondaj çalışmasını gerçekleştiren ve diğer davalı kuruma alt işveren olarak bildirilen ....i'nin davaya davalı yanında dahil edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Feri Müdahil ... vekili tarafından sunulan 18/07/2023 tarihli dilekçede bildirilen sebeplerle; bilirkişi raporundaki müvekkilinin sorumluluğuna ilişkin tespit ve değerlendirmelerin reddine karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE: Dava, haksız fiilden kaynaklanan tazminat talebine ilişkindir. ....de 03/12/2017 tarihinde yüksek hızlı tren etüt çalışması yapan iş makinesi tarafından doğalgaz boru hattına hasar verilmesi nedeniyle .....'na gaz arzının kesilmesi sonucu oluşan zararın davalı şirket ve .... İşletmesi Genel Müdürlüğü'nden müştereken ve müteselsilen tahsili talebiyle dava açılmıştır. Davacı tarafça daha önceden 15/03/2018 tarihinde aynı iddialarla .... Esasında dava açılmış, yapılan yargılama sonucunda belirsiz alacak davası açılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle 26/03/2019 tarihli kararla davanın reddine karar verilmiş, karar 17/05/2019 tarihinde kesinleşmiştir. Bilahare davacı tarafından ...9 Esas sayılı dosyasında 04/09/2019 tarihinde dava açılmış, yapılan yargılama sonucunda; mahkemece arabuluculuk dava şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar 03/01/2021 tarihinde kesinleşmiştir. Mahkememizce 10/11/2021 tarihli duruşmada davalı .... yönünden dosyanın tefrik edilerek ayrı esasa kaydedilmesine karar verilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı idare tarafından ihale edilen işin yüklenici tarafından yapılan sondaj çalışması sırasında .... Boru hattının hasar görmesi ve davacıya ait ....Fabrikasında gaz arzının kesilmesi nedeniyle davacının zararının olup olmadığı, varsa miktarı, zarardan davalıların sorumlu olup olmadığı, yargı yolu yönünden mahkememizin görevli olup olmadığı, yetkili olup olmadığı, husumetin doğru yöneltilip yöneltilmediği, arabuluculuk dava şartının yerine gelip gelmediği, alacağın zamanaşamına uğrayıp uğramadığı konusundan kaynaklanmaktadır. Davalı tarafça mahkememizin yetkili olmadığı iddia edilmiş ise de, davacının adresinin .... olduğu, 6100 Sayılı HMK'nın 16. Maddesi gereğince zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğu dikkate alınarak, yetki itirazının reddine karar verilmiştir. Diğer taraftan arabuluculuk dava şartına ilişkin itirazda bulunulmuş ise de, davacı tarafından arabuluculuk son tutanağının sunulmuş olması nedeniyle bu yöndeki itiraz da yerinde görülmemiştir. Daha önce açılan davalar sonucunda verilen kararların usule ilişkin olması nedeniyle davalı tarafın kesin hükme ilişkin savunması da kabul edilmemiştir. 2 yıllık zaman aşımı süresi içerisinde ....Mahkemesi'nde davanın açılmasıyla 04/09/2019 tarihi itibariyle zaman aşımının kesilip yeniden başladığı, bu tarihten itibaren 2 yıllık süre dolmadan mahkememizdeki davanın 11/02/2021 tarihinde açıldığı, alacağın zaman aşımına uğramadığı kanaatine varılmakla, zaman aşımı defi yerinde görülmemiş, işin esasına girilmiştir. Davalı ile .... arasında 18/04/2016 tarihli danışmanlık hizmeti alımına ait sözleşme imzalanmıştır. Sözleşmenin 6.1 maddesine göre; sözleşme konusu iş, .... arası yaklaşık 95 km ihale belgeleri eki olan teknik şartnamelerde belirtilen esaslar doğrultusunda teknik ve ekonomik yönden uygun güzergahın seçilmesi, harita alımı ve kamulaştırma haritalarının alınması, jeolojik ve jeoteknik hidrojeolojik, mühendislik jeolojisi, geoteknik ve hidrolik-hidrolojik çalışmaların yapılması, sanat yapılarının uygulama projelerinin ve güzergah alt yapısına ve üst yapısına ait kesin projelerin hazırlanması ile yapım ihalesine yönelik belgelerin hazırlanmasıdır. Söz konusu sözleşme kapsamında yapılan sondaj çalışmaları sırasında .... boru hattının hasar gördüğü anlaşılmıştır. Hasarın meydana geldiği ....Km'de keşif yapılmak suretiyle bilirkişilerden demiryolunun geçtiği yer ve inşaat sahası, doğalgaz boru hattının geçtiği yer, hasarın meydana geldiği yer konusunda rapor düzenlenmesi için.... talimat yazılmıştır. Bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen raporda; hasarın meydana geldiği bölgede olayın üzerinden yaklaşık 5 yıl geçmesinden dolayı oluşan hasarların görülemediği ve hasarla ilgili olarak da herhangi bir tespit yapılamadığı, bölgede yer altı doğalgaz boru hattı olduğuna dair de herhangi bir bilgi veya uyarı levhasının bulunduğunun gözlemlenemediği bildirilmiştir. Daha sonra dava sebebi yapılan zarara sebep olan olay ve davacının varsa zararının miktarı konusunda resen seçilecek mali müşavir, inşaat, endüstri mühendisi bilirkişisinden rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi kurulu tarafından 03/05/2023 tarihli rapor sunulmuştur. Bilirkişi kurulu tarafından olaydaki kusur durumuyla ilgili ve davacının uğradığı zarar miktarı ile ilgili tespit ve değerlendirmeler yapılmıştır. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 32. Maddesinde "Danışman işin devamı süresince kaza, zarar, kayıpların meydana gelmesini önlemek amacıyla her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. Yeterli güvenlik önlemlerinin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararların tazmininden Danışman sorumludur. Bu konularda gerek İdare tarafından istenen, gerekse Danışmanın kendi isteği ile aldığı güvenlik önlemlerine ilişkin giderlerin tümü Danışman aittir. 32.1.1-Danışman,kazaların,zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza,zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır." ve sözleşmenin eki olan; Zemin Mekaniği Ve Geoteknik Kesin Proje Raporu Teknik Şartnamesin 10.9. Maddesinde de "Bu maddenin son kısımlarında; dava konusu işte ortaya doğalgaz boru hattının delinmesiyle ilgili yüklenici sorumluluğunu belirten açıklamalar ise şöyle verilmiştir. Mütcahhit firma sahada olası altyapı ve üstyapı durumunun (doğalgaz, telefon, elektrik, su, kanalizasyon, elektrik, içme suyu, — iletim — hattı vs.) belirlenmesinden ve yerlerinin tespitinden sorumludur. Etüd çalışmaları sırasında (sondaj kuyusu açma, araştırma çukuru vs.) doğrudan yada dolaylı olarak altyapı yada üstyapı ile ilgili çıkabilecek her türlü sorunda sorumluluk yüklenici firmaya aittir. Altyapı yada üstyapı durumu çalışma alanında yapılacak faaliyetlere engel teşkil ediyorsa (sondaj, araştırma çukuru vs.) Sahada bulunan kontrol mühendisinin de onayı alınarak sondaj ve araştırma çukuru vs. lokasyonları değiştirilecektir” hükmü bulunmaktadır. Enerji Bakanlığı tarafından davalı şirkete yazılan 04/01/2017 tarihli yazıda, ekte gönderilen haritalarda görüleceği üzere 14 metre irtifak genişliğine sahip genel müdürlüğe ait 48 inclik ....iletim boru hattı ile 6 noktada kesiştiği belirtilerek 04/07/2014 tarih ve 29050 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmeliğin 7 ve 8. Maddeleri gereğince işlem yapılması gerektiği belirtilmiştir. Yapılan yargılama sonucunda, toplanan deliller, bilirkişi kurulu raporlarındaki tespitler dikkate alındığında; davalı ile....arasında akdedilen 18/04/2016 tarihli danışmanlık hizmeti alımına ait sözleşme kapsamında sondaj çalışmaları yapılırken doğalgaz boru hattının delinmesi sonucu davacıya ait ....Fabrikası'na giden doğalgaz arzının kesilmesi nedeniyle davacının zarara uğradığı, bilirkişi raporuna göre zarar miktarının 1.349.391,75 TL olduğu, zararın meydana gelmesinden davalı şirketin idare ile imzalanan sözleşmenin 32. Maddesi ve Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince sorumlu olduğu, ... tarafından davalıya hızlı tren hattıyla kesişen doğalgaz enerji hatları hakkında bilgi verilmemiş ise de, ...r Bakanlığı tarafından 04/01/2017 tarihli yazı ile 6 noktada doğalgaz iletim hattı ile hızlı tren demiryolu güzergahının kesiştiği ve 04/07/2014 tarih ve.. sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ..... Genel Müdürlüğü (botaş) Ham .... Tesislerinin Yapımı Ve İşletilmesine Dair Teknik Emniyet Ve Çevre Yönetmeliği 7 ve 8. Maddelerine göre işlem yapılması gerektiği belirtilmesine rağmen davalı tarafça sözleşme, yönetmelik ve sözleşmenin eki olan Zemin Mekaniği ve Bioteknik Kesin Proje Raporu Teknik Şartnamesinin 10.9. Maddesinde davalıya ait yükümlülüklere aykırı olarak gerekli araştırma ve kontrol yapılmadan sondaj çalışmasının yapıldığı, bu nedenle davalının zararın meydana gelmesinde kusurlu olduğu, davacı dışında.... diğer ilgililerin kusurlarının bulunmasının davacının kusurunu ortadan kaldırmayacağı ve TBK'nın 61. Maddesi gereğince davalının zararın ödenmesinden sorumlu olduğu kanaatine varılmakla, davacının davasının kabulüne ve 1.349.391,75 TL alacağın temerrüt tarihi olan 04/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davacının davasının KABULÜ ile, 1.349.391,75 TL alacağın 04/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, 2-Alınması gerekli 92.176,95 TL harçtan peşin alınan 23.044,23 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 69.132,72 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 178.433,09-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yatırılan 23.044,23 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 5-Davacı tarafından yapılan 12.712,8‬0 TL (ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE, 8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 7 ve 18/A-13 maddeleri ile bu Kanuna göre hazırlanan ve 02/06/2018 tarih ve 30439 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 26. maddesi hükümlerine göre; toplam 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davanın KABULÜNE karar verilmiş olması nedeniyle DAVALIDAN alınarak 6183 sayılı AATUHK hükümlerine göre tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/11/2023 Başkan.... ✎e-imzalıdır Üye... ✎e-imzalıdır Üye .... ✎e-imzalıdır Katip . ✎e-imzalıdır