Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2015/7633, 26.12.2018

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

ALPEREN AK VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2015/7633)

Karar Tarihi: 26/12/2018

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, Polis Koleji mezunlarına Polis Akademisi Güvenlik

Bilimleri Fakültesine sınavsız giriş imkânı sağlayan düzenlemelerin

kaldırılması nedeniyle eğitim hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvurular 7/5/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan

ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyon tarafından 2015/7640, 2015/7639, 2015/7638,

2015/7635 numaralı bireysel başvuru dosyalarının aralarında konu yönünden

hukuki irtibat bulunması nedeniyle 2015/7633 numaralı bireysel başvuru dosyası

ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

5. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

7. Başvurucular, ilköğretim sonunda girdikleri sınavlarda

başarılı olarak Polis Kolejinde eğitim ve öğrenime başlamışlardır.

8. Başvurucuların Polis Kolejine kayıt yaptırdıkları tarihte

yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre Polis Koleji mezunları sınavsız olarak

Polis Akademisi Güvenlik Bilimleri Fakültesine (Fakülte) kayıt yaptırabilmekte

ve buradan mezun olduklarında da polis amiri olarak atanabilmektedir.

A. Bireysel Başvurudan Önceki Gelişmeler

9. Başvurucular son sınıf öğrencisi iken Polis Koleji

mezunlarının sınavsız olarak Fakülteye kayıt yaptırabilmesini öngören

düzenleyici işlem hükümleri, 3/6/2014 tarihli ve 29019 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Polis Akademisi

Başkanlığı Güvenlik Bilimleri Fakültesi Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinde

Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değiştirilmiştir. Yeni

düzenlemelerde Polis Koleji mezunlarının sınavsız olarak Fakülteye kayıt

imkânları kaldırılmış ve bu öğrenciler için de sınav koşulu getirilmiştir.

10. Başvurucular, söz konusu düzenleyici işlemin ilgili

maddelerinin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Danıştayda

dava açmışlardır. Danıştay 8. Dairesi (Daire) 15/10/2014 tarihinde verdiği

kararlarla dava konusu düzenleyici işlemin bazı maddelerinin yürütmesini

durdurmuştur.

11. Yürütmenin durdurulması isteminin kısmen kabulüne dair

kararlar davalı İçişleri Bakanlığına ve başvuruculara tebliğ edilmiştir.

12. Davalı İçişleri Bakanlığının belirtilen dosyalardaki

yürütmenin durdurulması isteminin kısmen kabulüne dair kararlara karşı yaptığı

itiraz, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca (İDDK) Daire kararının

gerekçesi değiştirilmek suretiyle reddedilmiştir. İtirazın reddine dair kararın

gerekçesinde, işlem tarihi itibarıyla Polis Kolejinde öğrenim gören

öğrencilerin mevcut kazanılmış haklarını ve beklentilerini koruyan geçici

maddelere yer verilmesi gerekirken bu yönde bir düzenlemeye yer verilmediği

belirtilmiştir. Ayrıca değişiklik getiren Yönetmelik'te Fakülteye giremeyen

Polis Koleji mezunlarının talep etmeleri hâlinde polis meslek yüksekokullarına

yerleştirilecekleri yolunda bir düzenlemeye yer verilmek suretiyle Polis

Akademisine sınavsız olarak kayıt olabilme beklentisindeki öğrencilerin polis

meslek yüksekokullarına yerleşme veya bu okullardan tamamen ayrılma durumu ile

karşı karşıya kalmalarına sebebiyet verildiği ifade edilmiştir.

13. 4/4/2015 tarihli ve 29316 sayılı Resmî Gazete'de

yayımlanarak yürürlüğe giren 27/3/2015 tarihli ve 6638 sayılı Kanun kapsamında

yapılan değişikliklerle Polis Koleji kapatılmış, Polis Akademisi Güvenlik

Bilimleri Fakültesi ise Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Müdürlüğü (PAEM)

şeklinde farklı bir statü ile yeniden yapılandırılmıştır.

14. Başvurucuların 8/4/2015 tarihinde Polis Kolejinden kayıtları

silinmiş ve tasdiknameleri verilmiştir.

15. Başvurucular 7/5/2015 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuşlardır.

B. Bireysel Başvurudan

Sonraki Gelişmeler

16. Belirtilen yasal düzenlemelerdeki değişikliklerle

uyumlaştırma çalışmaları kapsamında 17/8/2008 tarihli Yönetmelik de 16/7/2015

tarihli ve 29418 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak

yürürlüğe giren Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş

ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin (16/7/2015 tarihli Yönetmelik) 43. maddesi

ile yürürlükten kaldırılmıştır.

17. Tüm bu gelişmelerin akabinde Daire; belirtilen dava

dosyalarında davaya konu Yönetmelik'in yürürlükten kaldırıldığı, dolayısıyla

karar tarihinde yürürlükte bulunmayan Yönetmelik hakkında karar verilmesine

hukuken olanak bulunmadığı gerekçeleriyle dava hakkında karar verilmesine yer

olmadığına karar vermiştir.

IV. İLGİLİ HUKUK

18. İlgili ulusal ve uluslararası hukuk kaynakları için bkz. Mevlüt Huzeyfe Uğur ve diğerleri, B. No:

2015/2924, 19/4/2018, §§ 13-25.

V. İNCELEME VE GEREKÇE

19. Mahkemenin 26/12/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucuların

İddiaları

20. Başvurucular, Polis Koleji giriş sınavını kazandıkları ve

okula kayıt oldukları tarihte yürürlükte bulunan mevzuatta Polis Koleji

mezunlarının sınavsız olarak Fakülteye kayıt yaptırabilmelerinin öngörülmüş

olması nedeniyle bu hususta haklı bir beklenti içine girdiklerini belirtmektedir.

Esasen Polis Kolejini de bu sebeple tercih ettiklerini ancak mezun olmalarına

çok kısa bir süre kala yapılan mevzuat değişikliğiyle kazanılmış haklarının yok

sayıldığını ifade eden başvurucular, Fakülteye sınavsız giriş imkânlarının

ellerinden alınması nedeniyle eğitim haklarının ihlal edildiğini ileri

sürmektedir. Başvurucular ayrıca, kazanılmış haklarını ortadan kaldıran

düzenlemeler içeren düzenleyici işlem hükümlerinin iptali istemiyle açtıkları

davalarda verilen yürütmenin durdurulması kararı gereğince Fakülteye sınavsız

olarak kayıtlarının yapılması gerektiğini, ancak idarenin yargı kararını

uygulamaması nedeniyle mahkemeye erişim haklarının da ihlal edildiğini iddia

etmektedir.

B. Değerlendirme

21. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan

hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini

kendisi takdir eder (Tahir Canan,

B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucular her ne kadar yargı kararının

uygulanmaması nedeniyle mahkemeye erişim haklarının ihlal edildiğini ileri

sürmekte ise de başvurucuların şikâyetlerinin özü, Fakülteye sınavsız olarak

kayıt yaptıramamalarıdır. Bu itibarla başvurucuların belirtilen şikâyetleri

bağlamındaki ihlal iddiaları da eğitim hakkı kapsamında incelenmiştir.

22. Anayasa Mahkemesi mevcut başvurudakiyle aynı mahiyetteki

şikayetleri Mevlüt Huzeyfe Uğur ve diğerleri kararında

incelemiştir. Mahkeme anılan kararında, başvurucuların bir yükseköğretim

kurumuna sınavsız giriş imkânı ortadan kaldırılarak sınav koşuluna tabi

kılınmalarının eğitim hakkına yönelik bir müdahale teşkil ettiği sonucuna

varmıştır. Mahkeme anılan müdahalenin kanuni dayanağının bulunduğu ve kamu

yararının gerçekleştirilmesine yönelik meşru amaçlar taşıdığı yönünde

tespitlerde bulunmuştur. Mahkeme müdahalenin ölçülülüğü bakımından;

i. Başvurucuların Fakültede (ilerleyen süreçte farklı bir hukuki

statüyle yeniden yapılandırılan PAEM'de) eğitim

alabilme haklarına halel getirilmediği,

ii. Başvurucuların diğer fakülte ve yüksekokullarda eğitim ve

öğrenim görmelerine bir mâni bulunmadığı ve nedenle somut olayda eğitim ve

öğrenim hakkının kullanımını ciddi surette güçleştirip amacına ulaşmasına engel

oluşturan bir durumdan söz edilemeyeceği, başvuruculara aşırı ve katlanılamaz

bir külfet yüklenmediği, başvurucuların eğitim hakkına yapılan müdahalenin

ölçülü olduğu ve başvurucuların eğitim ve öğrenim haklarına yönelik bir ihlal

olmadığının açık olduğu sonucuna varmış ve başvuruyu açıkça dayanaktan yoksun

olması nedeniyle kabul edilemez bulmuştur (Mevlüt Huzeyfe Uğur ve diğerleri, §§ 44-48) .

23. Mevcut başvuruda anılan karardan ayrılmayı gerektiren bir

yön bulunmamaktadır. Bu nedenle başvurunun açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Eğitim hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA

26/12/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

M. Emin KUZ

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör

:

Recep KAPLAN

Başvurucular

:

1. Muammer

TAŞLI

2. Recep

Duran YAZAR

3. Üsame Gürhan BABAYİĞİT

4. Alperen

AK

5. Yusuf Can

ALSANCAK

Vekili

:

Av. Mustafa

KOCADAĞ