Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2018/36850, 31.12.2020

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

HİDAYET TURĞUT BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2018/36850)

Karar Tarihi: 31/12/2020

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvuru, delillerin eksik ve hatalı değerlendirilmesi

ve yargılamanın uzun sürmesi nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal

edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru 12/12/2018 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik

incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul

edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet

Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle

ilgili olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucunun da aralarında bulunduğu bir kısım şüpheli

hakkında İzmir (CMK mülga 250. madde ile yetkili) Cumhuriyet Başsavcılığının

4/3/2010 tarihli iddianamesi ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme,

örgüt faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu ve uyarıcı madde ticareti yapma ve sair

suçlardan kamu davası açılmıştır.

9. İzmir (kapatılan) 10. Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK

mülga 250. madde ile görevli) (Mahkeme) 8/3/2012 tarihli kararı ile başvurucu

hakkında suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olma suçundan 1 yıl hapis;

suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu

madde ticareti yapma suçundan ise 18 yıl hapis ve 9.000 TL adli para cezasına

hükmedilmiştir.

10. Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 4/7/2013 tarihli kararı

ile suç işlemek için kurulmuş örgüte üye olma suçundan kurulan mahkȗmiyet

hükmünün onanmasına; suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti

çerçevesinde uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan hükmün ise

bozulmasına karar verilmiştir.

11. Bozma kararına uyularak devam edilen yargılama

sonucunda Mahkemenin 29/1/2014 tarihli kararı ile başvurucunun örgüt faaliyeti

çerçevesinde uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan 13 yıl 6 ay hapis ve

9.000 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına hükmedilmiştir.

12. Temyiz üzerine Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 30/6/2016

tarihli kararı ile hüküm bozulmuştur.

13. Dava dosyasının devredildiği İzmir 5. Ağır Ceza

Mahkemesince bozma kararına uyularak devam edilen yargılama sonucunda başvurucu

hakkında örgüt faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan

18 yıl hapis ve 9.000 TL adli para cezasına hükmedilmiştir.

14. Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 13/9/2018 tarihli kararı

ile hüküm onanmıştır.

15. Nihai karar olan Yargıtay 10. Ceza Dairesinin

13/9/2018 tarihli kararına ilişkin olarak Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi

(UYAP) evrak işlem kütüğü üzerinde yapılan incelemede, yargılama sürecinde

müdafi olarak görev yapan ve bireysel başvuruda da vekil olarak başvurucuyu

temsil eden başvurucunun avukatı Atilla Ertekin tarafından ilgili kararın

11/10/2018 tarihinde saat 16.35'te açılarak okunduğu tespit edilmiştir.

16. Bununla birlikte başvurucunun vekili, nihai kararın

3/12/2018 tarihinde öğrenildiğini belirtmektedir.

17. 12/12/2018 tarihinde bireysel başvuruda

bulunulmuştur.

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

18. Mahkemenin 31/12/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun

İddiaları

19. Başvurucu, delillerin eksik ve hatalı

değerlendirilmesi suretiyle mahkȗmiyetine hükmedildiğini ve yargılamanın

makul sürede tamamlanamadığını belirterek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Bireysel başvuru

usulü" kenar başlıklı 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:

"Bireysel başvurunun, başvuru

yollarının tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin

öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir. Haklı bir

mazereti nedeniyle süresi içinde başvuramayanlar, mazeretin kalktığı tarihten

itibaren onbeş gün içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte

başvurabilirler ..."

21. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün "Başvuru

süresi ve mazeret" kenar başlıklı 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

"Bireysel başvurunun, başvuru

yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin

öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir."

22. Anayasa Mahkemesi Hüseyin Aşkan (B.

No:2017/15649, 21/7/2020) kararında otuz günlük süre kuralının bireysel

başvurunun ön şartlarından biri olduğunu ve bu sürenin başlangıç tarihinin

tespitinde kanun hükmü gereği öğrenme tarihinin esas alınacağını

belirtmiştir (Hüseyin Aşkan, § 20). Anılan kararda bireysel başvuru

süresinin işlemeye başlaması yönünden nihai kararın gerekçesinin tebliğinin

öğrenme şekillerden biri olduğu, bununla birlikte başka şekillerde de

öğrenmenin söz konusu olabileceği ifade edilmiştir (Hüseyin Aşkan, §

23).

23. Bu doğrultuda Hüseyin Aşkan kararında;

kullanıcıların UYAP üzerinden yaptıkları işlemlerin (doküman oluşturma,

düzenleme, imzalama, açma, okuma ve yazdırma gibi) kayıt altına alındığı evrak

işlem kütüğünün Anayasa Mahkemesi tarafından incelenmesi sonucunda nihai

kararın açılarak okunduğuna ilişkin bir işlemin tespiti hâlinde bu işlemi yapan

ilgililerin işlem sırasında nihai kararın sonucunu öğrendiklerinin kabul

edileceği, böyle bir durumda bireysel başvuru süresinin de bu tarihten itibaren

başlatılması gerektiği belirtilmiştir (Hüseyin Aşkan, §§ 26-29).

24. Başvuru konusu olayda nihai karar olan Yargıtay 10.

Ceza Dairesinin 13/9/2018 tarihli ilamına ilişkin olarak UYAP evrak işlem

kütüğü üzerinde yapılan incelemede de ilgili kararın başvurucunun avukatı

Atilla Ertekin tarafından 11/10/2018 günü saat 16.35'te açılarak okunduğu

tespit edilmiştir. Buna göre Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 13/9/2018 tarihli

ilamının başvurucunun avukatı tarafından 11/10/2018 tarihinde UYAP üzerinden

okunduğu, bu kapsamda en geç 11/10/2018 tarihinde bireysel başvuruya ilişkin

nihai karardan haberdar olunduğunun ve bu doğrultuda bireysel başvuru süresinin

11/10/2018 tarihinden itibaren işlemeye başladığının kabul edilmesi gerekir.

Nitekim ilgili usul kuralları uyarınca sürenin münhasıran tebliğden itibaren işlemeye

başlayacağının kabul edildiği uygulamaların aksine bireysel başvuru yolunda

başvuru süresi, ihlalin öğrenilmesi esasına bağlanmıştır (benzer yöndeki karar

için bkz. Mehmet Özcan, B. No: 2019/6266, 15/1/2020, § 27).

25. Sonuç olarak bireysel başvuru konusu yargılama

sürecine ilişkin nihai karardan 11/10/2018 tarihinde haberdar olduğu anlaşılan

başvurucunun otuz günlük bireysel başvuru süresinden sonra, 12/12/2018

tarihinde gerçekleştirdiği bireysel başvurunun süre aşımı nedeniyle kabul

edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ

OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde

BIRAKILMASINA 31/12/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Hasan Tahsin GÖKCAN

Üyeler

:

Burhan ÜSTÜN

Hicabi DURSUN

Muammer TOPAL

Yusuf Şevki HAKYEMEZ

Raportör

:

Zehra GAYRETLİ

Başvurucu

:

Hidayet TURĞUT

Vekili

:

Av. Atilla ERTEKİN