Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2015/19611, 13.09.2018

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

NESLİHAN ALBAYRAK BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2015/19611)

Karar Tarihi: 13/9/2018

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, izinsiz afiş asıldığı için idari para cezası

uygulanması nedeniyle ifade özgürlüğü ile toplanma ve örgütlenme hakkının ihlal

edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru15/12/2015 tarihinde başvuru yapmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

6. Başvurucu 1999 doğumlu olup Tunceli'de ikamet etmektedir.

7. Başvurucu 2/7/2015 tarihinde, Tunceli Moğultay Mahallesi

Cumhuriyet Caddesi ile Boysan Caddesi'nin kesiştiği yerdeki trafoya, [T.]

market isimli işyerinin duvarına, [...] Bankası önündeki trafoya, 302. Sokak'ın

girişindeki duvara ve [...] Bankasının bahçe duvarına "Grup Yorum 30 yaşında devrim yürüyüşümüz sürüyor,

büyük Dersim konseri 11 Temmuz Cumartesi saat 19:00 Seyit Rıza Parkı 0212 238

81 46 [TELEFON]" yazılı çok sayıda afiş

yapıştırmıştır.

8. Başvurucu hakkında 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı

Kabahatler Kanunu'nun 42. maddesine aykırı şekilde afiş yapıştırdığından

bahisle idari yaptırım karar tutanağı düzenlenerek 2.750 TL idari para cezası

kesilmiştir.

9. İdari yaptırım kararı başvurucuya 9/9/2015 tarihinde tebliğ

edilmiştir.

10. Başvurucu 29/9/2015 tarihinde idari yaptırım kararının

kaldırılması talebinde bulunmuştur. Talebi inceleyen Tunceli Sulh Ceza

Hâkimliği 9/11/2015 tarihinde itirazı kesin olarak reddetmiştir.

11. Ret kararında; başvurucunun Tunceli Valiliği tarafından

belirlenen toplantı, gösteri ve yürüyüş güzergâh planında belirtilen afiş ve

pankart asılacak yerlerin dışında kalan yerlere hukuka aykırı bir şeklide

pankart astığının anlaşıldığı ifade edilmiştir. Kararda; olay tutanağı ile söz

konusu afişlerin asıldığına ilişkin görüntü kayıtlarının mevcut olduğu,

düzenlenen idari yaptırım kararındaki ceza tutarının eylemlerin çokluğu ve

sürekliliği dikkate alındığında fahiş olmadığı belirtilmiş ve idari yaptırım

kararı hukuka uygun bulunmuştur.

12. Başvurucu 15/12/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK

13. 5326 sayılı Kanun’un "Afiş

asma" kenar başlıklı 42. maddesinin ilgili kısımları şöyledir:

"(1) ... cadde veya

sokak kenarlarındaki kamuya ait ... alanlara, rızası olmaksızın özel kişilere

ait alanlara bez, kâğıt ve benzeri afiş ... asan kişiye, yüz Türk Lirasından üçbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir. Aynı

içerikteki afiş ve ilânlar, tek fiil sayılır.

(2)

Birinci fıkra hükmü, yetkili makamlardan alınan açık ve yazılı izne dayalı

olarak asılan afiş ve ilânlar açısından uygulanmaz. ...

...

(4) Bu

kabahatler dolayısıyla idarî para cezasına, kolluk veya belediye zabıta

görevlileri karar verir.

..."

V. İNCELEME VE GEREKÇE

14. Mahkemenin 13/9/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

15.Başvurucu; asılan afişlerin politik ve siyasi ifadeler

içermediğini, afişlerde suç unsuru bulunmadığını, herhangi bir şekilde şiddete

başvurmadığını ve anayasal hakkını kullandığını belirterek ifade özgürlüğü ile

toplanma ve örgütlenme hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

1. Genel İlkeler

16. Anayasa Mahkemesine başvuru konusu olaylarla ilgili

delilleri sunmak suretiyle olaylar hakkındaki iddialarını ve dayanılan Anayasa

hükmünün kendilerine göre ihlal edildiğine dair açıklamalarda bulunarak hukuki

iddialarını kanıtlamak başvurucuya düşer. Başvurucunun kamu gücünün işlem,

eylem ya da ihmali nedeniyle ihlal edildiğini ileri sürdüğü hak ve özgürlük ile

dayanılan Anayasa hükümlerini, ihlal gerekçelerini, dayanılan deliller ile

ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem veya kararların aslı ya da örneğini başvuru

dilekçesine eklemesi şarttır. Başvuru dilekçesinde bireysel başvuru

kapsamındaki haklardan hangisinin hangi nedenle ihlal edildiği ve buna ilişkin

gerekçeler ve deliller açıklanmalıdır (Sabah

Yıldızı Radyo ve Televizyon Yayın İletişim Reklam Sanayi ve Ticaret Anonim

Şirketi [GK], B. No: 2014/12727, 25/5/2017, § 19).

17. Yukarıda belirtilen koşullar yerine getirilmediği takdirde

Anayasa Mahkemesi, başvuruyu açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle kabul

edilemez bulabilir. İddiaların dayanaktan yoksun olmadığı konusunda Anayasa

Mahkemesinin ikna edilmesi, başvurucu tarafından ortaya konulan somut bilgi ve

belgelerin niteliğine bağlıdır. Başvurucunun başlangıçta, başvuru hakkında

kabul edilemezlik kararı verilmesini önlemek için başvuru formu ve eklerinde

iddialarını destekleyici belgeleri sunması ve gerekli açıklamaları yapması

zorunludur (Sabah Yıldızı Radyo ve

Televizyon Yayın İletişim Reklam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, §

20).

18. Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvurularda,

başvurucuların başvurularını titizlikle hazırlama ve takip etme yükümlülükleri

vardır. Mahkeme, başvurucunun soyut şekilde birtakım Anayasa hükümlerine atıfta

bulunmasının iddiaların ispatlandığı anlamına gelmeyeceğini birçok kez

vurgulamıştır. Bundan başka Anayasa Mahkemesi; başvurucunun başvuru formunu

özenle doldurmak, ihlal iddiasının dayanağı olan tüm olayları göstermek,

başvuruyu aydınlatacak ve hükmün esasını etkileyecek argümanları destekleyici

tüm belgeleri başvuru dilekçesine eklemek yükümlülüğü olduğunu ve bir bilgi

veya belge elde edilememişse bunun da nedenlerini açıklamak yükümlülüğü

olduğunu belirtmiştir (Şeref ve itibarın korunması hakkının ihlal edildiği

iddiasının kanıtlanamadığına ilişkin bir karar için bkz.Ünal Yiğit, B. No: 2013/1075, 30/6/2014, §§ 25, 26; özgürlük ve

güvenlik hakkı ile adil yargılanma haklarının ihlal edildiği iddialarının

kanıtlanamadığına ilişkin bir karar için bkz. Veli

Özdemir, B. No: 2013/276, 9/1/2014, § 26; hakkaniyete uygun

yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasının kanıtlanamadığına ilişkin bir

karar için bkz. Tevfik Tunç, B.

No: 2014/11204, 8/12/2016, §§ 52, 53; Hüseyin

Çiftçi, B. No: 2014/3439, 28/9/2016, §§ 43-53; haberleşmenin

gizliliğinin ihlal edildiği ve ayrımcılık iddialarının kanıtlanamadığına

ilişkin bir karar için bkz. Sadullah Remzi

Karagöz, B. No: 2014/8870, 8/6/2016, §§ 39-47; yasak sorgu

yöntemlerine başvurulduğu iddiasının kanıtlanamadığına ilişkin bir karar için

bkz. Feyzullah Erarslan, B. No:

2014/7226, 4/11/2014, §§ 36-39; özel hayatın gizliliği ve konut dokunulmazlığı

haklarının ihlal edildiği iddialarının kanıtlanamadığına ilişkin kararlar için

bkz. Nevzat Albayrak ve diğerleri,

B. No: 2013/9822, 22/6/2015, §§ 43-51; Zeki

Rüzgar, B. No: 2013/6084, 6/4/2016, §§ 29-33; kötü muamele yasağının

ihlal edildiği iddiasının kanıtlanamadığına ilişkin bir karar için bkz. N.A., B. No: 2013/5076, 6/4/2016, §§

16-23; yargılamada kullanılan delillerin yargılamanın adilliğini etkilediği

iddiasının kanıtlanamadığına ilişkin bir karar için bkz. Hamdullah Demirtaş, B. No: 2013/3552,

15/12/2015, §§ 27-30; adil yargılanma ve etkili başvuru yolu hakkının ihlal

edildiği iddiasının kanıtlanamadığına ilişkin bir karar için bkz. Murat Karayel (2), B. No: 2013/2125,

16/9/2015, §§ 23-28 ).

2. İlkelerin Olaya

Uygulanması

19. Başvuru konusu olayda, izinsiz afiş astığı gerekçesiyle

başvurucuya 2.750 TL idari para cezası verilmiştir. İlk derece mahkemesi,

başvurucunun, Tunceli Valiliği tarafından belirlenen toplantı, gösteri ve

yürüyüş güzergah planında belirtilen afiş asılacak

yerlerin dışında kalan yerlere hukuka aykırı bir şeklide afiş astığının tespit

edildiğini belirtmiş veidari para cezası verilmesini

hukuka uygun bulmuştur.

20. Başvurucu, başvuru formunda izinsiz afiş asmasından dolayı

idari para cezası verilmesi nedeniyle ifade özgürlüğü ile toplanma ve

örgütlenme hakkının ihlal edildiğini belirtmektedir. Başka bir ifadeyle,

başvurucu yalnızca ve soyut olarak idari para cezası verilmesinin söz konusu haklarını

ihlal ettiğini ileri sürmüştür.

21. Başvuru konusu idari yaptırım kararının gerekçesi 5326

sayılı Kanun'un 42. maddesine dayanmaktadır. Anılan Kanun maddesinde kamuya ait

alanlarda afiş asılmasını yetkili makamın, özel alanlarda ise malikinin iznine

bağlı kılmış ve izin koşulu yerine getirilmeden afiş asılmasını idari para

cezası yaptırımına tabi tutmuştur. Anılan Kanun'un gerekçesinden, kamuya ait

alanlarda afiş asmanın yetkili makamın iznine tabi kılınmasının görüntü

kirliliğinin engellenmesi amacına dayandırıldığı anlaşılmaktadır. Bu konuda

kanun koyucunun takdir yetkisi bulunmakta olup, kişilerden afiş asmadan önce

izin koşulunun yerine getirilmesinin beklenmesi makul kabul edilmelidir.

22. Bu kapsamda başvurucu, izinsiz afiş asmak suretiyle Kanun'un

açık hükmüne aykırı davranışı nedeniyle idari para cezası şeklinde yaptırım

uygulanmasının ifade özgürlüğü ile toplanma ve örgütlenme hakkının nasıl ihlal

ettiğini gösterebilmiş değildir. Başvurucu, ihlal iddiasına ilişkin delillerini

sunma ve bireysel başvuru kapsamındaki haklardan hangisinin hangi nedenle ihlal

edildiğine ilişkin açıklamalarda bulunma yönündeki yükümlülüğünü yerine

getirmemiş; dolayısıyla ileri sürdüğü iddiaları temellendirememiştir.

23. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. İfade özgürlüğü ile toplanma ve örgütlenme hakkının ihlal

edildiği iddiasının açıkça dayanaktan yoksun

olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

13/9/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Serruh KALELİ

Hicabi DURSUN

Kadir ÖZKAYA

Raportör

:

Yücel ARSLAN

Başvurucu

:

Neslihan

ALBAYRAK

Temsilcileri

:

1. Velisi Aynur

ALBAYRAK

2. Velisi

Hasan ALBAYRAK