Yargıtay 5. Ceza Dairesi 2023/11089 E. 2023/12722 K. – Görevi Kötüye

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2023/1182 Değişik iş SUÇ : Görevi kötüye kullanma İNCELEME KONUSU KARAR : İtirazın reddine ilişkin Şuhut Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.03.2023 tarihli ve 2023/16 İhbar, 2023/13 sayılı soruşturmaya yer olmadığına dair Kararına vaki itirazın reddine ilişkin merci ... 2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 28.03.2023 tarihli ve 2023/1182 Değişik iş sayılı Kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 28.03.2023’de kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 09.10.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 13.11.2023 tarihli ve KYB-2023/109748 sayılı yazısı ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 13.11.2023 tarihli ve KYB-2023/109748 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesinde yer alan "Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar." şeklindeki, "İhbar ve şikâyet" başlıklı 158. maddesinde yer alan, "(6) (Ek: 15.8.2017-KHK-694/145 md.) İhbar ve şikâyet konusu fiilin suç oluşturmadığının herhangi bir araştırma yapılmasını gerektirmeksizin açıkça anlaşılması veya ihbar ve şikâyetin soyut ve genel nitelikte olması durumunda soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilir. Bu durumda şikâyet edilen kişiye şüpheli sıfatı verilemez. Soruşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar, varsa ihbarda bulunana veya şikâyetçiye bildirilir ve bu karara karşı 173 üncü maddedeki usule göre itiraz edilebilir. İtirazın kabulü hâlinde Cumhuriyet başsavcılığı soruşturma işlemlerini başlatır. Bu fıkra uyarınca yapılan işlemler ve verilen kararlar, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından görülebilir." şeklindeki açıklamalar karşısında, Dosya kapsamına göre, ihbar eden ...'in 27.02.2023 tarihli dilekçesinde önceki dönemlerde Şuhut Ziraat Odası Başkanlığında aktif görevde bulunduğunu, halen anılan Ziraat Odası Başkanı olan Ömer Tuncay'ın haksız eylemleri nedeniyle görevinden ayrıldığını, 2022 yılı Aralık ayında delege seçilerek yeniden aktif görev almak istediğini, ancak mevcut başkan ve yönetim kurulu üyeleri tarafından hukuka aykırı olarak alınan karar ile seçim listesine girmesinin engellendiğini, bu karara karşı ... İdare Mahkemesinde dava açtığını ve anılan Mahkemenin 08.02.2023 tarihli kararıyla yürütmenin durdurulmasına karar verildiğini, dosyanın halen 2023/31 esas sayılı dosya numarasıyla derdest olduğunu, anılan bu yürütmeyi durdurma kararı sonrasında Şuhut Ziraat Odası Başkanlığının 15.02.2023 tarih ve 87970105-2023/10 sayılı kararıyla ihbar edenin Ziraat Odası Başkan ve Yönetim Kurulu Üyelerine mesnetsiz hakaret ve iftiralarda bulunduğundan bahisle oda üyeliğinden 7 Ay süre ile uzaklaştırması yönünde karar verilmiş ise de böyle bir olayın yaşanmadığını, aralarında oluşan husumet nedeniyle delege seçilmesini engellemek amacıyla Şuhut Ziraat Odası Yönetim Kurulu Başkan ve Üyelerinin görevlerini kötüye kullanarak İdare Mahkemesinin yürütmeyi durdurma kararını hükümsüz kılmak için akabinde bu şekilde bir karar alındığını, anılan karara karşı da İdare Mahkemesinde iptal davası açtığını beyan ederek şikayetçi olması üzerine, her ne kadar Cumhuriyet Başsavcılığının 07.03.2023 tarihli kararında, Şuhut Ziraat Odası Başkanlığının 15.02.2023 tarihli kararının bir idari işlem olduğu ve bu konuda karar verme yetkisinin İdare Mahkemelerine ait olduğu, ihbar edilenlerin görevlerini kötüye kullandıkları iddiasının ancak idari mercilerin kararlarından sonra değerlendirilebileceği, mevcut deliller ile ihbar edilenler hakkında anılan suçu işlediklerine dair inandırıcı ve somut delillerin bulunmadığı gerekçesiyle herhangi bir araştırma yapılmadan soruşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, Müştekinin ayrıntılı olarak beyanının alınarak, ihbar edilenler ile müşteki arasında bir husumetin bulunup bulunmadığının araştırılması, müştekinin 7 Ay süre ile oda üyeliğinden uzaklaştırılmasına ilişkin karara dayanak belgelerin de getirtilerek kararda bahsi geçen olaya ilişkin tanıklar dinlenildikten ve İdare Mahkemesinde açılan davaların akıbetinin araştırılması sonucunda hukukî durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği cihetle, şikayet konusu fiiilin suç oluşturabileceği ve Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun'un 160. maddesi uyarınca delil toplaması gerektiği değerlendirilmekle, soruşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE 1.Şikayetçinin dilekçesinde belirttiği; Şuhut Ziraat Odasınca 11.12.2022 tarihinde yapılan seçimde Yarışlı Köyü delegesi olarak seçilmesi üzerine Oda üyeliğinin pasif olduğu gerekçesiyle delegeliğinin iptal edildiği, bu işlemin iptali için açtığı dava sırasında ... İdare Mahkemesinin 08.02.2023 tarihli kararı ile yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi üzerine, Şuhut Ziraat Odası Meclisinin 14.02.2023 tarihli ve 01 sayılı yazısı ile Oda yönetim kurulunun 13.02.2023 tarihli ve 07 sayılı teklifi, Oda meclisinin 14.02.2023 tarihli ve 01 sayılı Kararı ile oda üyeliğinden 7 ay süre ile uzaklaştırma cezası aldığının bildirildiği, oda üyeliğinden uzaklaştırılmasına ilişkin disiplin cezasının dayanaksız olup yürütmeyi durdurma kararının uygulanmaması amacıyla verildiği ve bu şekilde yönetimdeki kişilerin görevi kötüye kullanma suçunu işledikleri iddiaları üzerine, Şuhut Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.03.2023 tarihli ve 2023/16 İhbar, 2023/13 sayılı Kararı ile şikayet konusu edilen eylemlerin idari işlem niteliğinde olduğu, görevi kötüye kullanma iddiasının ancak idari mercilerin vereceği karardan sonra değerlendirilebileceği, ihbar edilenlerin atılı suçu işlediklerine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulanmadığı gerekçeleriyle soruşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir. Şikayetçinin itirazı üzerine merci ... 2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 28.03.2023 tarihli ve 2023/1182 Değişik iş sayılı Kararı ile soruşturmaya yer olmadığına dair kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek itirazın reddine hükmedilmiştir. 2.5271 sayılı Kanun'un 158 inci maddesinin altıncı fıkrası "İhbar ve şikâyet konusu fiilin suç oluşturmadığının herhangi bir araştırma yapılmasını gerektirmeksizin açıkça anlaşılması veya ihbar ve şikâyetin soyut ve genel nitelikte olması durumunda soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilir. Bu durumda şikâyet edilen kişiye şüpheli sıfatı verilemez" hükmünü içermektedir. Anılan hükmün gerekçesinde düzenleme ile suç oluşturmayan veya soyut ve genel nitelikteki ihbar ve şikayetler için soruşturma öncesi bir değerlendirme mekanizmasının oluşturulmasının ve ihbar ve şikayetlerin soruşturma evresi başlatılmadan hukuki sonuca bağlanmasının hedeflendiği belirtilmektedir" düzenlemeleri yer almaktadır. 5271 sayılı Kanun'un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. Aynı Kanun'un 172 nci maddesi "(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir...", 173 üncü maddesi“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3) (Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir..." hükümlerini içermektedir. 3.Yukarıda yer verilen kanuni düzenlemelerde de belirtildiği üzere Cumhuriyet savcısı, suç oluşturmayan veya soyut ve genel nitelikteki ihbar ve şikayetler haricinde evrakı soruşturmaya kaydederek, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. Karara itiraz edilmesi halinde itirazı inceleyecek olan Sulh Ceza Hakimliğince, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir. 4.6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu'nun (6964 sayılı Kanun) 42 nci maddesinde, Odaların ve Birliğin paraları ile para hükmündeki evrak, senet ve sair malları aleyhine suç işleyen yahut bilanço, zabıtname, rapor ve diğer her çeşit kağıt, defter ve kayıtlar üzerinde suç mahiyetinde değişiklik yapan veya bunları kasten yokeden uzuvlara dahil kimseler ile memur ve hizmetliler hakkında devlet memurları hakkındaki cezaların uygulanacağının öngörülmesi karşısında; Şuhut Ziraat Odası başkanı ve yönetim kurulu üyeleri şikayete konu eylemler sebebiyle kamu görevlisi gibi cezalandırılabilmelerine olanak bulunmadığı ve özgü suç niteliğindeki görevi kötüye kullanma suçunun faili olamayacakları şikayete konu fiillerin sûbutu halinde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun (5326 sayılı Kanun) 32 nci maddesinde düzenlenen ... aykırı davranış kabahatini oluşturacağı hususu da nazara alınarak, farklı gerekçeyle verilen Şuhut Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.03.2023 tarihli ve 2023/16 İhbar, 2023/13 sayılı soruşturmaya yer olmadığına ilişkin karar ile bu karar itiraz üzerine verilen ... 2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 28.03.2023 tarihli ve 2023/1182 Değişik iş sayılı Kararın sonucu itibarıyla doğru olduğu anlaşıldığından, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir. III. KARAR Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlenen ihbarname münderecatı yerinde görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesindeki koşulları taşımayan KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE, Dosyanın, Mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 28.12.2023 tarihinde karar verildi.