Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2012/12998 E. 2012/22569 K.

Mahkemesi :İş Mahkemesi No : 2009/999-2012/281

Dava, davalı işverene ait sürücü kursu iş yerinde direksiyon hocası olarak eylül 1994-Aralık 2005 arası dönemde hizmet akdine dayalı olarak geçen ancak Kuruma kayıt ve tescil edilmeyen noksan bildirimlerin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, bozmaya uyularak 01.09.1994-22.03.1998 arası dönem yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum avukatı ile davalı işveren şirket avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu. Temyiz konusu hükme ilişkin dava, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi 22.03.1998 tarihinden önceki döneme yönelik istemin hak düşürücü süre nedeniyle, sonraki döneme ilişkin istemin ise kanıtlanamadığı gerekçesiyle reddine dair ilk hüküm, Dairemizin hükmüne uyulan 12.05.2009 tarihli ilamıyla “Davanın yasal dayanağı 506 Sayılı Yasanın 79. maddesi olup ilgili madde hükmünde; yönetmelikte tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalıların, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilecekleri öngörülmüştür. Somut olayda, dava, ...742 sicil sayılı ... Eğitim Hizmetleri San. Tic. Anonim Şirketi’ne karşı yöneltilmiştir. Davalı iş yerinin 16.10.2002 tarihinde kapsama alınıp aynı tarihli giriş bildirgesi düzenlendiği ve 16.10.2002-30.06.2002 arası dönemde kısmi olarak 856 gün bildirim yapıldığı, gerek bildirime konu gerekse talebe konu dönemle çakışan biçimde başka iş yeri çalışmasının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Mahkeme, davacının 22.03.1998-15.10.2002 tarihinde ...829 sicil sayılı ... Sürücü Eğitim Merkezi Anonim Şirketi unvanlı başka bir iş yerinde çalıştığını gerekçe göstererek 22.03.1998 tarihinden önceki döneme ilişkin talebin hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar vermiştir. Dava dışı ...829 sicil sayılı ... Sürücü Eğitim Merkezi Anonim Şirketi’nin ise 01.08.1990 tarihinde kapsama alınıp ancak davacıya ilişkin giriş bildirgesi düzenlenmediği fakat 22.03.1998-15.10.2002 arası dönemde 2002/2. dönemde 15 günlük noksanlık dışında tam olarak bildirimin yapıldığı, gerek talebe konu gerekse bildirime konu dönemlerle çakışan başka iş yeri çalışmasının bulunmadığı, ticaret sicil memurluğu kayıtlarına göre de dava dışı bu iş yerinin 01.01.1999 tarihinde tasfiyesine karar verilip tasfiyenin sona erdiğinin 18.05.2005 tarihinde tescil ve 24.05.2005 tarihinde ilan edildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, öncelikle, tespite konu çalışmanın tasfiye edilen dava dışı ...829 sicil sayılı şirkete ait iş yeri ile davalı ...742 sicil sayılı şirkete ait aynı iş yerinde geçip geçmediği hususu ile her iki şirket arasında 506 sayılı Yasanın 82. maddesi hükmüne göre bir devir veya intikal durumunun bulunup bulunmadığı irdelenmeli aksi halde, SSK cevap dilekçesinde bahse konu edilen ve davacı tarafından verildiği bildirilen 26.09.1994 tarihli şikayet dilekçesi araştırılıp anılan dilekçenin ...829 sicil sayılı dava dışı şirkete ilişkin bulunduğunun ve dilekçe doğrultusunda davacıya ilişkin bir tespitin varlığının belirlenmesi halinde gerek 22.03.1998 tarihinden önceki gerekse sonraki dönemin hak düşürücü süreye uğramayacağı kabul edilmeli, davacı, bildirim dışı sürelerin tespitini istediğine göre, bu iş yerinde çalıştığı kayden tespit edilen bordro tanıkları ile davacı tarafından bildirilen diğer tanıkların bilgilerine başvurulmalı, bu bağlamda, “Ay içinde bazı iş günlerinde çalıştırılmadığı ve ücret ödenmediği beyan edilen sigortalıların 30 günden az çalıştıklarını açıklayan bilgi ve belgelerin işverence prim bildirgelerine eklenmesi şarttır.” Düzenlemesi ile “Sigortalıların 30 günden az çalıştığını gösteren bilgi ve belgelerin Kuruma verilmemesi veya verilen bilgi ve belgelerin Kurumca geçerli sayılmaması halinde, 30 günden az bildirilen sürelere ait primler Kurumca resen tahsil ettirilerek 80. madde hükümlerine göre tahsil olunur…” düzenlemesini içeren 4447 sayılı Kanun ile 506 sayılı Kanunun 79. maddesine eklenen 2. ve 3. fıkra hükümleri ile söz konusu bilgi ve belgelerin neler olduğunu düzenleyen Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 20/j maddesi hükmü gözetilmeli, davacının fiili çalışmalarının varlığı ve süresi hiçbir kuşku ve duraksamaya meydan vermeyecek biçimde belirlenip sonucuna göre talep konusunda hüküm kurulmalıdır.” biçimindeki gerekçeyle bozuluştur. Bozma sonrası yürütülen yargılama sürecinde; Kurum tarafından ...742 ve ...829 sicil sayılı şirketler arasında 506 sayılı Yasanın 82. maddesi kapsamında devir ya da intikal müracaatının bulunmadığı bildirilmiş, her iki şirketin adres ve ortaklarının bildirilmesi yönündeki müzekkereye karşı düzenlenen Ticaret Sicil Memurluğu cevabi yazısında; kurucu ortaklardan sonraki hissedar ve hisse miktarlarının tescile tabi bulunmadığı belirtilerek bu konuda açıklayıcı bilgiler verilmemiş, ayrıca biri ...413 diğeri ...775 sicil sayılı iki ayrı şirket kaydı gönderilmiş ve bunlardan ilkinin eski unvanının “... Eğitim Hizmetleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi” yeni unvanının ise “... ... Eğitim Merkezi Anonim Şirketi” olduğu, ikincisinin ise ilk eski unvanının “... Sürücü Eğitim Merkezi Anonim Şirketi” ikinci eski unvanın “... ... Eğitim Merkezi Anonim Şirketi” yeni unvanın ise “Tasfiye Halinde ... ... Eğitim Merkezi Anonim Şirketi” olduğu belirtilmiş, ancak bunların ...742 ve ...829 sicil sayılı şirketlerle ilgisi belirtilmediği gibi mahkemece de bir araştırma yapılmamış, bozmaya konu 26.09.1994 tarihli dilekçenin esasen 26.09.2004 tarihli olduğu buna istinaden 19.10.2004 tarihi yoklama memuru tutanağının ise ...829 sicil sayılı şirketle ilgisinin olmayıp tutanağın ...742 sicil sayılı şirket işyerine ilişkin bulunduğu tespit edilmiş, tanık dinlemeyen mahkeme, 02.03.2012 tarihli bilirkişi raporuna göre yazılı biçimde davanın kabulüne karar vermiştir. Bozmaya uyulduğuna göre, mahkemece, bozma doğrultusunda yargılama yapma ve hüküm tesis etme zorunluluğu doğar. Mahkemece, dava dışı ...829 sicil sayılı “... Sürücü Eğitim Merkezi Anonim Şirketi” nin davalı ...742 sicil nolu şirkete devir edilip edilmediği, her iki işyeri dosyası Kurumdan getirilip incelenmeli, devir varsa, davacının, dava dışı ...829 sicil sayılı şirketteki çalışması blok çalışma teşkil edeceğinden, hak düşürücü sürenin söz konusu olmayacağı düşünülüp talep yöntemince irdelenerek sonucuna göre karar verilmelidir. Aksi takdirde ve devir söz konusu değil ise dava dışı ...829 sicil sayılı “... Sürücü Eğitim Merkezi Anonim Şirketi” nin sicilden terkini nedeniyle ihyası sağlanıp, husumet bu şirkete de yöneltildikten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı düşüncelerle eksik tahkikat sonucu karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Kabule göre de yukarıda unvanları belirtilen ...413 ve ...775 sicil nolu şirketlerin, davalı ...742 ve dava dışı ...829 sicil sayılı şirketlerle ilişkisi araştırılmadan yazılı biçimde hüküm tesisi edilmesi yerinde görülmemiştir. O halde; davalı Kurum avukatı ile davalı işveren avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli hüküm bozulmalıdır. ...: Açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ... Eğitim Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş.'ye iadesine, 20.11.2012 gününde oy birliğiyle karar verildi.