Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2011/3094 E. 2012/7323 K.

Mahkemesi :İş Mahkemesi No :789-1091 Dava, itirazın iptali,takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, taraflar vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Davalı kız çocuğuna, Kurum sigortalısı iken ölen babasından dolayı 01.02.1983 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlandığı; davalının, 1975-1996 arasında Emekli Sandığına tabi çalışması nedeniyle, 15.02.1996 tarihinden itibaren bu sigortalılığına dayalı olarak emekli aylığı bağlandığı; davalının, gerek, 26.11.1982 tarihli beyan-taahhüt belgesinde ve gerekse 03.12.1982 tarihli ölüm aylığı başvurusunda Emekli Sandığına tabi çalışmasını belirtmeyerek gizlediği; davacı Kurum tarafından, Emekli Sandığından bağlanan aylık tarihi gözetilerek 21.02.1996 - 18.11.2005 tarihleri arası dönem yönünden tahakkuk ettirilen yersiz aylıklar ile, bu aylıkların ödeme tarihlerinden takip tarihine kadar işlemiş yasal faizi takibe konu yapılmıştır. Mahkeme, davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 68. maddesinde değişiklik öngören 4958 sayılı Yasanın yürürlük tarihini dikkate alarak 06.08.2003-18.11.2005 arası dönem aylıklar ile, bu aylıkların 01.03.2006 temerrüt tarihinden itibaren işlemiş yasal faizinin istirdata konu yapılabileceğinden hareketle davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 68/I-C-a maddesinde, aylık bağlanma koşulları yönünden “sosyal sigortaya, emekli sandıklarına tabi bir işte çalışmayan, buralardan gelir veya aylık almayan kız çocuklarına” aylık bağlanması olanağı öngörürken; aynı maddenin VI bendi kız çocuklarına bağlanan aylığın kesilmesi nedeni olarak “çalışma ve evlenme” halini kabul etmekteydi. Söz konusu VI numaralı bende 4958 sayılı Yasanın 06.08.2003 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 35. maddesiyle “buralardan gelir veya aylık almaya” ibaresi eklenerek böylelikle “Sosyal Sigortadan, Emekli Sandıklarından aylık veya gelir almaya başlama” olgusu, hak sahibi kız çocuklarına bağlanan aylığın kesilme nedeni olarak benimsenmiştir. İnceleme konusu olayda, davalı kız çocuğunun aylık bağlama tarihi itibarıyla Emekli Sandığına tabi çalışıyor olması ve bu haliyle, ölüm aylığı bağlanma koşullarının başlangıç itibarıyla bulunmadığı; giderek, hukuki tavsifle bağlı olunmamakla birlikte, davalı Kurum’un, sadece, 21.02.1996-18.11.2005 tarihleri arası yersiz dönemi takibe ve davaya konu yapmış olmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu anlamda, istirdat dönemini 06.08.2003-18.11.2005 tarihleri arası dönem olarak alan mahkemenin kabulü hatalıdır. Ancak, 5510 sayılı Yasanın 96. maddesi, “Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler; a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden, b) Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmi dört ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, yirmi dört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır…” düzenlemesini içermesi karşısında; anılan maddenin “a” bendi çerçevesinde davalı Kurumca istirdatı mümkün olan yersiz ödeme miktarı ve işlemiş faiz tutarı belirlenerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerekirken; istirdat dönemini 06.08.2003-18.11.2005 arası ve faiz başlangıcını da 15 gün ihtarlı 16.02.2006 tarihli ödeme yazısı gözetilerek 01.03.2006 olarak alınması suretiyle, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, taraflar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 12.04.2012 günü oybirliği ile karar verildi.