İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/1401 E. 2020/493 K.

T.C. İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2015/1401 Esas KARAR NO : 2020/493 DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 11/12/2015 KARAR TARİHİ : 07/10/2020 Davacı tarafından davalı aleyhine açılan alacak davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi. İDDİA VE TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalının şahıs şirketi olan TK İş Makine ve Yedek Parça Ticareti ... isimli işyerini 11/07/2011 tarihinde verilen vekaletname uyarınca vekaleten işlettiğini, işlerin yürütülmesi için davacı ile davalının ilk olarak aylık 5.000,00 TL ücret konusunda anlaştıklarını, kârın ne olacağı kestirilemediğinden işlerin durumuna göre ücretin yeniden belirlenmesi konusunda tarafların anlaştıklarını, davalıya ait ticari işletmenin kamu kurumlarından yüksek bedelli işler aldığını ve davacının kendi işyeri gibi sahiplenerek davalıya ait işletmeyi işlettiğini, davalının 03/10/2012 tarihinde kendisine azilname gönderdiğini, müvekkilinin işyerini vekaleten işlettiği dönemde ne bir icra takibi ne de borç ödemesi yapılmaması gibi bir durumun söz konusu olduğunu, davacının davalının para kazanmasını sağladığını, ancak davalı tarafça kendisine vaat edilen ücretlerin ödenmediğini, davalı yanın ayrıca şirketi zarara uğrattığı gerekçesiyle müvekkili aleyhinde İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında tazminat davası açtığını, davacı müvekkilinin 15 aylık emeğinin karşılığı olarak hiçbir ücret almadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP VE SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ve kardeşi...in ... İş Makineleri Ltd. Şti. adlı işyerlerinin olduğunu, davacı ve kardeşine ait işyerine gelen farklı markalara ait işlerin kaçırılmaması için yeni bir işyeri açılması gerektiği gerekçesiyle aynı işyerinde çalışan müvekkili adına yeni bir işletmenin kurulduğunu, davacı ve kardeşinin bu işyerinin açılması konusunda kendisine yardım edeceklerini davalıya söylediklerini, bu şekilde iki işyerinin bağlantılı içinde uzun süre çalıştığını, müvekkilinin davacı ve kardeşine güvendiği için vekaletname verdiğini, davacı ve kardeşinin müvekkiline ait işyerinde ticari faaliyetlerini istedikleri gibi sürdürdüklerini, müvekkilinin iş kazası geçirdiğini, bir süre işten uzak kaldığını, sonrasında davacı ve kardeşinden bilgi ve belge istediğinde kendisine herhangi bir bilgi ve belge verilmediğini, müvekkilinin kendi işyerinde yok sayıldığını, bunun üzerine işyerini kapattığını, davacıya ve kardeşine azilname gönderdiğini, ayrıca mali müşavir tarafından müvekkiline teslim edilmesi gereken ticari belgelerin müvekkiline tesliminin yapılmadığını, öncelikle davanının zamanaşamı yönünden reddi gerektiğini, davanın ticari dava olmadığını, mahkemenin görevsiz olduğunu, davanın hukuki dayanağının net olarak ortaya konulmaması nedeniyle de esastan reddi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DAVA: Dava, davalıya ait ticari işletmenin vekaleten işletilmesinden kaynaklanan ücret alacağı isteğine ilişkindir. DELİLLER: -Bornova... Noterliği'nin 13/01/2016 tarihli yazısı ve eki, -İzmir.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas sayılı dava dosyası, -Bilirkişi ...ün bilirkişi raporu. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 449/1. maddesinde ticari temsilcinin tanımı; “ticari temsil, bir ticarethane veya fabrika veya ticari şekilde işletilen diğer bir müessese sahibi tarafından işlerini idare ve müessesenin imzasını kullanarak bilvekale imza vazetmek üzere sarih veya zımni kendisine mezuniyet verilen kimsedir" şeklinde yapılmıştır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)’nun 547/1 maddesinde ise ticari temsilciyi “Ticari temsilci, işletme sahibinin, ticari işletmeyi yönetmek ve işletmeye ilişkin işlemlerde ticaret unvanı altında, ticari temsil yetkisi ile kendisini temsil etmek üzere, açıkça ya da örtülü olarak yetki verdiği kişidir.” şeklinde tanımlanmıştır. Bunun yanında ticari vekilin tanımı, ticari vekil, bir ticari işletme sahibinin, kendisine ticari temsilcilik yetkisi verilmeksizin, işletmesini yönetmek veya işletmesinin bazı işlerini yürütmek için yetkilendirdiği kişidir şeklinde yapılmıştır. Ticari temsilci gibi ticari vekalet de, BK’nun 32 vd. (TBK 40 vd.) maddelerinde düzenlenmiş temsilin ticari hayatın ihtiyaçlarına uydurulmuş bir türüdür. Dolayısıyla ticari vekalet, ticari temsil gibi tek taraflı hukuki işlemle verilen bir temsil yetkisini içerir. Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; Bornova... Noterliği'nin 11/07/2011 tarihli ve...yevmiye numaralı vekaletnamesi ile davalıya ait...a ve Yedek Parça Ticareti-... isimli işletmesi için vekil olarak tayin edilen davacının, Bornova ... Noterliği'nin 03/10/2012 tarihli ve...yevmiye numaralı azilname tarihine kadar davalıya ait iş yerini ona vekaleten idare ettiği, işbu dava ile ücret alacağı talebinde bulunduğu, mülga 818 sayılı BK'nun 386/TBK'nun 502. maddesine göre taraflar ücrete ilişkin bir anlaşma yapmamışlarsa özel yasalarda aksi açıkça öngörülmemiş ise ya da teamül aksini öngörmüyorsa vekaletin kural olarak ücretsiz olduğu, ticari vekilliğin düzenlendiği mülga 818 sayılı BK'nun 453/TBK'nun 551. maddesinde de ticari vekillikte ücret akdine ilişkin bir düzenlemenin mevcut olmadığı, bilindiği üzere ticari vekil, bir ticari işletme sahibinin kendisine ticari temsilcilik yetkisi vermeksizin, işletmesini yönetmek veya işletmesinin bazı işlerini yürütmek için yetkilendirdiği kişi olduğu, somut uyuşmazlık bakımından taraflar arasında ücrete yönelik bir anlaşma bulunmadığı gibi davacının ticari vekil olarak ücrete hak kazanacağına dair özel bir kanun hükmünün de olmadığı, doktrinde ticari vekillikte ücretin teamül gereği ödenmesi gerektiğinin ifade edildiği, böylelikle taraflarca kararlaştırılmamış olsa bile davacının ücrete hak kazanacağı, ancak Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/06/2016 tarih ve... Karar sayılı ilamına göre davacı ve kardeşi...n davalı adına işlem yaptıkları dönemde herhangi bir belgesi olmadan ve davalının aktifini azaltıcı şekilde toplam 10.876,00 TL tutarında ödeme ve işlem yaptıkları, davalıyı bu miktarda zarara uğrattıkları, bu nedenle davacının 818 sayılı BK'nun 390/TBK'nun 506. maddesinde düzenlenen özen yükümlülüğünü ihlal ettiği, davalı tarafından yapılan azlin haklı olduğu ve ticari teamül gereği davacının ücret talep etme hakkını yitirdiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporunun usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli 54,40 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 27,70 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 26,70 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDEDİLMESİNE, 3-Mahkememizce bu yargılama nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Davalı dava ve duruşmalarda kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan 2020 yılı AAÜT'nin 13/1-2. maddesine göre hesap ve takdir edilen 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE, 5-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE, Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.07/10/2020 Katip ... E-İMZA Hakim ... E-İMZA