İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/791 E. 2025/1056 K.

T.C.

İZMİR

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/791 Esas

KARAR NO : 2025/1056

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali )

DAVA TARİHİ : 22/08/2025

KARAR TARİHİ : 26/12/2025

Davacı vekili tarafından açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek iptali) çekişmesiz yargı işinin mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hamili olduğu 3 adet çekin kaybolduğunu belirterek zayi nedeni ile çeklerin iptaline ve ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA:

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 818/1(s). maddesi delaletiyle, aynı Kanunun 757. vd. maddelerine dayalı zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

DELİLLER:

- ... 17/12/2025 tarihli yazısı,

-Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 01/09/2025, 12/09/2025 ve 23/09/2025 tarihli ilanları.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Talep, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, HMK'nın 382/2(e)-6. hükmü gereğince çekişmesiz yargı işidir.

6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi delaleti ile çekler bakımından iptal davaları açısından uygulanması gerekli TTK'nın 757 ve devamı maddelerinde iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir hak olup, TTK'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi çek elinde iken zayi olduğuna dair inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, senedin bir suretini ibraz etmek yahut da senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

TTK'nın 763. maddesinde de "mahkemece dilekçe sahibinin poliçe elindeki ziyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulduğu taktirde verilecek ilanla poliçeyi eline geçirene belirli bir süre içerisinde poliçeyi getirmeyi davet eder, aksi halde poliçenin iptaline karar verileceğini ihtar eder." hükmü düzenlenmiştir.

Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.

Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'ne müzekkere yazılarak 6102 Sayılı TTK'nın 760. maddesi uyarınca çek üzerinde hak iddia edenlerin veya bu çeki elinde bulunduranların mahkememize müracaat etmeleri hususununu 3 kez ilan edilmesi istenilmiş, 01/09/2025, 12/09/2025 ve 23/09/2025 tarihlerinde usulüne uygun yapılan gazete ilanlarına rağmen TTK'nın 761. maddesine göre üç aylık yasal süre içerisinde talep konusu çeki elinde bulunduran kişilerin mahkememize iptali istenen çekle ilgili herhangi bir müracaatta bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamındaki deliller bir arada değerlendirildiğinde; zayi nedeniyle iptal isteminde amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu, çek iptali talebinde sonucunda verilen karar keşideci borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanı sağladığı, talepte bulunma hakkının hamile ait olduğu, somut olayda talebe konu çeklerin içeriği hakkında bilgi sunulmasına göre talep edenin hamil olduğunun kabulü gerektiği, bu sebeple talepte bulunanın iş bu talepte bulunmasında hukuki yararı bulunduğu, söz konusu çeklerin zorunlu unsurları taşıdığı, çekleri elinde bulunduranların mahkememize müracaat etmeleri hususunda gerekli yasal ilanların usulüne uygun olarak yapıldığı, yasal süresi içerisinde iptali istenen çekler hakkında mahkememize müracaat eden olmadığı, çeklerin talep edenin istemi dışında zayi olduğu konusunda kanaat oluştuğu, talep yönünden yasal bir engelin bulunmadığı ve diğer yasal şartların oluştuğu anlaşılmakla talep konusu çeklerin iptaline karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM:

Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-)Davanın KABULÜNE,

... Şubesi, ... Çek Seri Numaralı, keşide yeri Antalya olan, 25.11.2025 Keşide Tarihli, keşidecisi ... Şti. Olan, Lehtarı ... A.Ş. Olan, 391.000,00 TL tutarlı çek,

... Şubesi, ... Çek Seri Numaralı, keşide yeri Antalya olan , 25.12.2025 Keşide Tarihli, Düzenleyeni ... Şti. Olan, Lehtarı ... A.Ş. Olan, 391.000,00 TL tutarlı çek,

... Şubesi, ... Çek Seri Numaralı, keşide yeri Antalya olan , 25.01.2026 Keşide Tarihli, Düzenleyeni ... Şti. Olan, Lehtarı ... A.Ş. Olan 392.000,00 TL tutarlı çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,

2-Alınması gerekli harç peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

3-Mahkememizce bu yargılama nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin talebin mahiyeti gereği talep eden üzerinde BIRAKILMASINA,

4-Ödeme yasağının kararın kesinleşmesinden sonra KALDIRILMASINA, kararın kesinleşmesinden sonra ... Şubesine müzekkere yazılarak talep konusu çek üzerine konulan ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir şerhinin kaldırılmasının İSTENİLMESİNE, ihtiyati tedbir nedeniyle yatırılan teminatın 6100 sayılı HMK'nın 392. maddesi gereğince işlem yapılarak talep edene İADESİNE,

5-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca talep eden tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra talep edene İADESİNE,

Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/12/2025

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı