İlk Derece Mahkemesi 2025/563 E. 2026/80 K.

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/563 KARAR NO : 2026/80

DAVA : Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi DAVA TARİHİ : 05/08/2025 KARAR TARİHİ : 12/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili banka tarafından tanınan kredi limiti çerçevesinde imzalanan finansal kiralama sözleşmelerine dayanarak, sözleşme ve eki belgelerde yazılı malların davalı şirkete kiralandığını, kiracı/borçlu şirketin, bu sözleşmeye konu borçlarını ödemede temerrüde düşmesi üzerine, müvekkili banka tarafından Üsküdar ... Noterliğinin 09.12.2024 tarihli ve... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile fesih ihbarında bulunularak borçların ödenmesi için yasa ve sözleşme muvacehesinde süre verilmişse de, ihtarnameye rağmen borçlar/kira bedelleri ödenmediği gibi, Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu ve finansal kiralama sözleşmesi gereği mülkiyeti müvekkili bankaya ait olduğu tartışmasız olan finansal kiralama konusu malların müvekkil bankaya teslim edilmediğini, bu kapsamda finansal kiralama sözleşmesinin sona ermiş olduğunu, tüm bu nedenlerle öncelikle finansal kiralama konusu malların, kaçırılma ihtimalleri ve müvekkili bankanın olası zararları dikkate alınarak müvekkili bankaya ve/veya 3. kişiye yediemin sıfatıyla teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini; malların rayiç bedellerinin tespiti ile teminat mukabilinde mallar üzerine tasarruf yetkisi kullanmalarına izin verilmesini; yapılacak yargılama sonunda ise fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 12/05/2022 tanzim tarihli finansal kiralama sözleşmesinin(eki niteliğindeki protokollerin) feshinin tespiti ile finansal kiralama konusu 20+5 ton çift kiriş köprülü vinç ve vinç yolunun müvekkili şirkete iadesini talep etmiştir. Davalı vekili, davanın reddini talep etmiştir. Dava, finansal kiralamaya konu malın iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır. Mahkememizce taraflar arasında akdedilen 21/07/2022 tarihli ve 26720-2019 sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, Üsküdar ... Noterliğinin 09.12.2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ şerhi, fatura, ticari defter ve kayıtlar, cari hesap kayıtları, ödeme planı vs. dosyamız arasına alınmış, finansal kiralama uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir. Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır. Finansal kiralama uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 15/01/2026 tarihli rapor ile; davalı tarafından gerek 2019 nolu projenin 13 taksiti ve gerekse 2020 nolu projenin 2 taksiti; yani her iki projenin tüm taksitlerinin ödenmediği, 60 günlük sürenin dolduğu 07.02.2025 temerrüt tarihinden önce davalı tarafından hiçbir kira borcunun taksitlerinde ödeme yapılmadığı, 07.02.2025 temerrüt tarihi itibariyle davalının 22.01.2025 tarihli 4.675.986,76-TL kira/taksit tutarı ve 23.01.2025 tarihli ve 500,00-TL kira/taksit tutarı olmak üzere toplam 4.676.486,76-TL ödenmeyen kira/taksit borcu olduğu, davalının temerrüt tarihi olan 07.02.2025 tarihinin fesih tarihi olduğu ve bu tarih itibariyle davalının ödenmeyen toplam 4.676.486,76-TL borçlu göründüğü, ihtarname ile verilen süre içerisinde talep edilen borcun ödenmemesi nedeniyle 07/02/2025 temerrüt tarihi itibariyle dava konusu finansal kiralama sözleşmesinin fesih olduğunu ve finansal kiralama konusu malın da iade koşullarının oluştuğu tespit edilmiştir.

Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete gönderilen Üsküdar ... Noterliğinin 09.12.2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 5 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır. Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir. Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür. Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malı verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı ve bu hususun finansal kiralama uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenen 15/01/2026 tarihli rapor ile de tespit edildiği anlaşıldığından, denetime ve hüküm tesisine elverişli bulunan bilirkişi raporuna da itibar edilerek, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜNE, davaya konu 21/07/2022 tarihli inansal Kiralama Sözleşmesi'nin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE, 2-Dava konusu; "-... marka, 2022 model, ... seri numaralı, ...GTIP numaralı 20+5 ton çift kiriş köprülü vinç ve vinç yolu" emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE, 3-İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/10/2025 tarih ve ... Esas sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, 4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına, 5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 200.079,99-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 50.020,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 150.059,99-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından peşin olarak yatırılan 50.020,00-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 422.770,0-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvurma harcı, 10.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 151,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 10.766,40-TL yargılama giderinin, davalı traftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avanslarının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/02/2026

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır