İlk Derece Mahkemesi 2025/278 E. 2025/278 K.

T.C. .......... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/278 Esas - 2026/377 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. .......... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/278 Esas KARAR NO : 2026/377

....................... ........................... .................................... .................................................. ............................................................. ..................................................................... DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 12/12/2024 KARAR TARİHİ : 30/04/2026 KARAR Y. TARİHİ : 18/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete ait .............. plakalı araç ve ona bağlı olarak çalışan vincin hizmet sözleşmesi kapsamında Şırnak ili Merkez ilçesi Şehit Öğretmen ....... lokasyondaki sondaj kulesinde çalışırken 21.07.2024 tarihinde sondaj kulesinin altı çökerek alana devrilmesi sonucu hasar gördüğünü, olay sebebiyle kolluk tarafından gerekli incelemelerin ve fotoğraflama işlemlerinin yapıldığını, Şırnak Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2024/9395 soruşturma sayılı ve 2024/7076 soruşturma sayılı dosyalarının incelenmesini talep ettiklerini, olayın meydana gelmesinde davalı tarafın kusurlu olduğunu belirterek .............. plakalı aracın pert bedeline karşılık şimdilik 5 TL’nin, araca bağlı çalışan vincin onarım bedeline karşılık şimdilik 5 TL’nin, vincin değer kaybına karşılık şimdilik 5 TL’nin ve .............. plakalı araç ve ona bağlı olarak çalışan vinç elde edecek kazançtan mahrumiyet sebebiyle oluşan zarara karşılık şimdilik 5 TL’nin hakkın doğum tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davadan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 03/03/2026 tarihli ıslah dilekçesi ile; pert total bedelini 1.052.000,00 TL'ye, onarım bedeli talebini 1.096.800,00 TL'ye, mahrumiyet talebini ise 3.600.000,00 TL'ye ıslah etmiştir. SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davalı ile akdedilen hizmet alım sözleşmesinin 31. maddesinde .......... mahkemelerinin yetkili kılındığını, yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, olayın meydana gelmesinde davalının kusuru bulunmadığını, doğa olayından kaynaklanmış bir kazanın meydana geldiğini, davanın kendisinden beklenen tüm özeni yerine getirdiğini ve tüm tedbirleri aldığını, davacının talep ettiği zarar ve tamirat bedellerinin piyasa değerinin çok üzerinde olduğunu, davacının müterafik kusuru bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Dava dilekçesi ekinde sunulan 21/07/2024 tarihli tutanağın incelenmesinde; "Şırnak ili. Merkez ilçesi, Seslice Jandarma Karakol Komutanlığı sorumluluk alanında bulunan Şehit Öğretmen Aybüke Yalçın 27. Lokasyondaki sondaj kulesinin altı çökerek alana devrilmiştir. 21.07.2024 günü ............................koordinatında sondaj kulesinin Alkanlar Vinç Lojistik İş Makinaları Petrol İnşaat Gıda Nakliye Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Ltd.Şti.'ye ait .............. plakalı vincin üzerine düşerek zarar gördüğünü şirket yetkilisi .................) tarafından komutanlığımıza bildirilmiştir. Karakoldan yeterli kuvvet hazırlanarak olayın yaşandığı lokasyon intikal edilmiştir. Olay yerine gelindiğinde ....................... şase no'lu .............. 32308 model markalı iş makinesinin hasar gördüğü tarafımızca görülmüş olup hasar gören iş makinesinin üzerinde sondaj kulesinin yıkılmış şekilde olduğu tarafımızca görülmüştür. Bahse konu olayın sondaj kulesinin altının çökmesi sonucu yıkıldığı değerlendirilmektedir. Çökme sonucu ........................ şase no'lu vinç aracın ön tarafının motor kısmı ile birleştiği, vinç kısmının bir bölgesinin maddi hasar gördüğü görülmüştür. Yaşanan olayda vinç aracında bulunan hiçbir şahıs yaralanmamıştır. Araçta çalışan Seyithan ŞAHİN'in yıkılma işlemi görür görmez kendini atarak hiçbir zarar görmeden atlatmıştır. Yaşanan olayda kendisinin veya başka kişi ya da kişilerin kastı, suçu ve şikayeti olmadığını beyan etmiştir. Bölgede başka kaza meydana gelmemesi amacıyla gerekli incelemeler ve fotoğraflama işleminin yapılmasına müteakip Olay yerinde güvenlik önlemleri ve incelemelerin devam etmesi sebebiyle aracı olay yerinden bir süre sonra kaldırılacaktır. Vinç operatör kullanmaya bağlı kazanın olmaması nedeniyle alkol testi alınamamıştır. İş bu tutanak tarafımızca tanzim edilmiş olup hazırda bulunanlarca müştereken imza altına alınmıştır." denildiği ve tutanak altında Jandarma Astsubay Kıdemli Çavuş ve Jandarma Uzman Çavuş imzalarının bulunduğu bu itibarla dava konusu kazanın 21.07.2024 tarihinde, .............. plakalı araç ve ona bağlı olarak çalışan vinçin hizmet alım sözleşmesi kapsamında Şırnak İli Merkez İlçesi Şehit Öğretmen Aybüke Yalçın 27. Lokasyondaki sondaj kulesinde çalışırken, sondaj kulesinin altının çökerek .............. plakalı araç ve ona bağlı olarak çalışan vincin üzerine düşmesi sonucu davacı şirkete ait araca ve vince zarar vermesi suretiyle meydana geldiği anlaşılmıştır. Dava konusu aracın 2009 model .......... 3230S ticari araç olduğu anlaşılmıştır. Batman Ticaret ve Sanayi Odasının 23/12/2024 tarihli cevabi yazısına ek vinç bilgilerinin gönderildiği görülmüştür. Taraflar arasında Şehit Aybüke Yalçın Lokasyonlarında Kullanılacak Vinç Kiralama Hizmeti Alımına Ait Sözleşme akdedildiği, sözleşmede davacı şirketin yüklenici sıfatıyla bulunduğu, sözleşme uyarınca davalı şirketin ihtiyacı olan ve sözleşmede ayrıntılarına yer verilen vinçlerin yüklenici tarafından sağlanması işine ilişkin olduğu, sözleşmenin; "Sözleşme Bedeline Dahil Giderler" başlıklı 6. maddesinde; "Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü vergi (KDV hariç) resim, harç ve benzeri giderler ile yüklenicinin çalıştıracağı personele ait tüm işçilik hak ve alacakları, eğitim, ulaşım, nakliye ve yaptırılması gerekli ise her türlü sigorta giderleri, yasal giderler teklif fiyata dahildir" şeklinde olduğu görülmüştür. Mahkememizce dava konusu kazaya ilişkin olarak tarafların kusur durumunun ve davacının talep ettiği alacak kalemlerinin tespiti amacıyla Makine Mühendisi bilirkişiden rapor alınmış, alınan bilirkişi raporunda; dava konusu olayda; davacı şirkete ait .............. plakalı araç ve ona bağlı çalışan vinçin kusurunun bulunmadığı, Jandarma tutanağında da belirtildiği üzere; sondaj kulesinin alt kısmının çökmesi sonucu kazanın meydana geldiği değerlendirilerek davalı şirketin kusurlu olduğu 21.07.2024 tarihinde gerçekleşen kaza nedeniyle 2009 model .......... 3230S, .............. plakalı aracın güncel değerinin; 1.250.000,00 TL, kaza tarihindeki değerinin 1.150.000,00 TL, sovtaj değerinin 98.000 TL olduğu, sovtaj değeri düşülerek araç zararının 1.052.000,00 TL olduğu, dava konusu kazada, hasar aldığı vinçin malzeme, işçilik ve nakliye bedelleri ile belirtilmiş olan ve onarımı için KDV dahil 1.096.800,00 TL hasar oluştuğu, yapılan onarımların uyumlu olduğu ve bu bedelin makul olduğu, 21.07.2024 tarihinde oluşan kaza nedeni ile vinç aksamında değer kaybı oluşmadığı, Vinç onarımı nedeni ile onarım atölyesindeki işlemde geçen makul olan sürenin 60 Gün olduğu ve günlük mahrumiyet bedelinin kaza tarihinde, amortisman giderleri düşülerek 60.000 TL olduğu, Toplam mahrumiyet bedelinin 3.600.000,00 TL olduğu bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davadaki uyuşmazlık; hizmet akdi sebebiyle davacıya ait araç ve ona bağlı vincin davalı işyerinde çalışığı sırada davalıya ait sondaj kulesinin üzerilerine yıkılması sebebiyle .............. plakalı araç ile ona bağlı vincin zarar görüp görmediği, varsa davacının talep edebileceği hasar bedeline ilişkindir. Taraflar arasında hizmet akdi bulunduğu hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Eldeki dosya Batman 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 19/03/2025 tarih, 2024/1470 Esas, 2025/348 Karar sayılı karar ile davalının yasal süresi içerisinde sunulan yetki itirazının incelendiğinde, sözleşmenin 31. maddesinde sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü uyuşmazlıkta .......... Mahkemelerinini yetkili kılındığı, tarafların tacir sıfatını haiz oldukları, yetki sözleşmesinin geçerli olduğu gerekçesiyle ve yetkisizlik kararı uyarınca dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir. Tüm dosya kapsamı bilirkişi raporları ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi uyarınca davacı şirket tarafından .............. plakalı araç ve ona bağlı vincin Şehit Aybüke Yalçın Lokasyonlarında kullanılmak üzere davalı şirkete kiralandığı, 21/07/2024 tarihinde çalışma esnasında .............. plakalı Ford Kargo 3230S model markalı iş makinesinin üzerine sondaj kulesinin yıkılması sebebiyle iş makinesinin ve ona bağlı vincin hasar gördüğü bu kazanın oluşumunda davalı şirketin kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Araç Pert Total bedeline yönelik olarak yapılan incelemede Türkiye Sigorta Birliği internet sitesinde yer alan arşiv kullanılarak geçmişe dönük değerlendirme için bilirkişi marifeti ile bir orantı hesaplanmış ve kaza tarihinden rapor tarihine kadar dava konusu araçta % 8'lik değer artışı tespit edildiği, bu oran kullanılarak; aracın kaza tarihindeki hasarsız piyasa değerinin=0,92 x 1.250.000,00= 1.150.000,00 TL olarak hesaplandığı, meydana gelen bu kazadan dolayı dava konusu aracın onarılamaz durumda ve trafik güvenliği açısından onarımı mümkün olmadığından, Pert total işlemi yapılması uygun görüldüğü ve bu nedenle, sovtaj araştırmasının yapıldığı, sovtaj değerinin ortalama 98.000 TL olarak tespit edildiği, bu değerin kaza tarihinde hesaplanan araç değerinden düşüldüğünde araç pert total bedeli (1.100.000,00-98.000,00) 1.052.000,00 TL olarak hesaplanmıştır.

Vinç onarım bedeline yönelik olarak yapılan incelemede, 2009 model .......... 3230S .............. plakalı araçta meydana gelen zararın 1.052.000,00 TL olduğu, Vinçte işçilik ve onarım bedeli olarak KDV dahil 1.096.800,00 TL hesaplama yapıldığı ve aracın onarımı için 1.096.800,00 TL hasar oluştuğu ve onarımın oluşan hasarla uyumlu olduğu anlaşılmıştır. Kazançtan mahrumiyet tespitine yönelik yapılan incelemede, araçların tamir süreleri, yedek parça temin süreci, işçilikte karşılaşılabilecek sorunlar, onarım yeri ve ortam şartları vb. birçok etkene bağlı olarak değişebildiği, dava konusu iş makinesi için gerekli olan tüm parçalar temin edildikten sonra; aracın tamir süresinin, işçilik, montaj, boya gibi işlemler için aşağıdaki değerlendirme yapıldığı, yedek parça temin ve diğer işlemler için; 10 gün, dava konusu aracın onarıma hazırlanması, onarımların yapılması için; 50 gün olmak üzere, onarım için gereken toplam makul sürenin 60 gün olarak kabulü ile vinç kiralama sözleşmesinde belirlenen birim fiyatlar üzerinden kaza tarihindeki vinç kiralama bedelinin, araç amortisman değeri de düşülerek 60.000.00 TL olarak değerlendirilmiş; 60 günlük toplam mahrumiyet bedeli (60 Gün x 60.000,00 TL/Gün = 3.600.000,00 TL) 3.600.000,00 TL olarak hesaplanmıştır. Değer kaybı tespitine yönelik yapılan incelemede taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesinin 6. maddesi uyarınca davalı şirketin bu tutardan sorumlu olduğu Vinçler ağır iş makineleri sınıfında yer almakta olup, kaza sonrası onarım gördüğünde, makinenin yapısal ve fonksiyonel bütünlüğü sağlandığı, bu nedenle, vinçte kaza nedeniyle ayrı bir değer kaybı tespitinin mümkün olmadığı, Vincin gereken aksamlarının yenilendiği ve fonksiyonel olarak çalışır hale getirilmiş olduğu anlaşılmakla değer kaybı bedeli talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Neticeten Pert total bedeli talebinin kabulü ile 1.052.000,00-TL'nin davalı şirketten kaza tarihi olan 21/07/2024 işleyecek ticari faiziyle alınarak davacıya ödenmesine, Vinc onarım bedeli talebinin kabulü ile 1.096.800,00-TL'nin davalı şirketten kaza tarihinden ( 21/07/2024) işleyecek ticari faiziyle alınarak davacıya ödenmesine, Vinçten elde edilecek kazançtan mahrumiyet bedeli talebinin kabulü ile 3.600.000,00-TL'nin davalı şirketten kaza tarihinden ( 21/07/2024) işleyecek ticari faiziyle alınarak davacıya ödenmesine, değer kaybı bedeli talebinin reddine karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM : Ayrıntılı gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE, 1-Pert total bedeli talebinin kabulü ile 1.052.000,00-TL'nin davalı şirketten kaza tarihinden 21/07/2024) işleyecek ticari faiziyle alınarak davacıya ödenmesine, 2-Vinc onarım bedeli talebinin kabulü ile 1.096.800,00-TL'nin davalı şirketten kaza tarihinden ( 21/07/2024) işleyecek ticari faiziyle alınarak davacıya ödenmesine, 3-Vinçten elde edilecek kazançtan mahrumiyet bedeli talebinin kabulü ile 3.600.000,00-TL'nin davalı şirketten kaza tarihinden ( 21/07/2024) işleyecek ticari faiziyle alınarak davacıya ödenmesine, 4-Değer kaybı bedeli talebinin reddine, 5-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 392.699,50-TL harçtan peşin ve ıslah ile alınan 98.602,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 294.096,90-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 6-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00 TL'nin red ve kabul oranına göre 3.599,99 TL'sinin davalıdan, 0,01 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 735.902,80-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 9-Davacı tarafından yapılan 19.375,00-TL (posta ve tebligat gideri, bilirkişi ücreti toplamı) yargılama giderinin davanın red/kabul oranına göre hesaplanan 19.374,95-TL yargılama gideri ile 427,60 TL peşin harç, 98.175,00 TL ıslah harcı, 427,60 TL başvurma harcı ve 60,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 118.466,95 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 10-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin (e-duruşma) ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .......... Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 30/04/2026