İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/243 E. 2026/313 K.

T.C. İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/243 Esas KARAR NO : 2026/313

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 08/04/2025 KARAR TARİHİ : 15/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Sigorta A.Ş.'ye ... no'lu 14.12.2022 - 14.12.2023 başlangıç ve bitiş tarihli İşyeri Paket Sigorta Poliçesi ite sigortalı bulunan ... Şirketi'ne ait "..." adresindeki iş yerinin dış mekânında bulunan tentenin 11.11.2023 tarihinde, davalı ... A.Ş.'nin malik/işleteni olduğu ... plakalı aracın çarpması sonucunda hasara uğradığını, Dava konusu hasarın meydana gelmesinin akabinde sigortalı iş yeri yetkilisi tarafından düzenlenen tutanakta; "... adresinde bulunan işyerinin dış mekanında bulunan tenteye 11.11.2023 tarihinde saat 21:51 de ... plakalı ... Belediyesine ait çöp aracı tenteye çarparak hasar vermiştir. Araç ile ilgili personelden ruhsat ve poliçe bilgileri ile ilgili bir belge temin edilememiştir." şeklinde beyanda bulunulduğunu, Müvekkili şirkete yapılan hasar ihbar sonucu ... numaralı hasar dosyasından görevlendirilen sigorta eksperi tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda; "Tarafımıza iletilen hasar tarihi fotoğraflarında... plakalı Mercedes marka, çöp toplama aracının iş yeri tentesine çarptığı, çarpma etkisi ile manuel tentenin hasar gördüğü belirlenmiştir. Hasarın ... plaka numaralı araç şoförünün dikkatsizliği/kusuru nedeniyle meydana geldiği kanaatine varılmıştır. Hasar tarihi fotoğraflarında ... plaka no.lu araç üzerinde ... Belediyesi ibaresi görülmüş olup, beyaz zemine siyah karakterli ... plaka no.lu plakanın resmi plaka olmadığı anlaşılmıştır. Sigortalı, araç ve sürücüye ait bilgilerin temin edilemediğini beyan etmiştir. Hasarın ... plaka no.lu araç sahibine rücu imkânı bulunduğu ve toplam tazminat tutarının 6.500,00.-TL olduğu" şeklinde görüş ve kanaat belirtildiğini, |Ekspertiz raporundan ve dosyadaki diğer tüm bilgi ve belgelerden anlaşılacağı üzere davalı ... A.Ş.'nin malik/işleteni olduğu ... plakalı aracın sürücüsünün, müvekkili şirkete sigortalı bulunan ...Şirketi'ne ait iş yerinin dış mekanında bulunan tentede meydana gelen zarara 6100 kusuru ile sebebiyet verdiğini, Müvekkili ... Sigorta A.Ş. nin dava konusu olay nedeniyle ekspertiz raporundaki tespitler doğrultusunda sigortalısına 04.12.2023 tarihinde 6.500,00.-TL sigorta tazminatı ödediğini, Müvekkil ... Sigorta A.Ş. sigortalısına yapmış olduğu ödeme ile TTK'nın 1472.maddesi uyarınca sigortalının haklarına halef olduğundan borçlu/davalıya karşı rücu hakkının doğduğunu, Davalı ... A.Ş. ...plakalı çöp toplama aracının malik/işleteni olduğundan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun “İşleten Ve Araç İşleticisinin Bağlı Olduğu Teşebbüs Sahibinin Hukuki Sorumluluğu” başlıklı 85. Maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” gereğince kusursuz sorumlu olduğunu, Müvekkili şirket tarafından ödenen sigorta tazminatının rücuen tahsili için, davaya konu olayda kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın trafik sigortacısı ... A.Ş.'ye rücu başvurusunda bulunulmuş ise de ...A.Ş. nin ödemeyi reddettiğini, Dava konusu olay nedeniyle ödenen tazminatın, zarar sorumlusu olan davalı/borçludan tahsili amacıyla ... 27. İera Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile yapılan icra takibine davalı/borçlunun itirazı üzerine icra takibi durmuş olduğundan ve arabuluculuk görüşmeleri sonuçsuz kaldığından müvekkili şirketin alacağının tahsili için işbu itirazın iptali davasının açılması zaruretinin doğduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davalı/borçlunun ... 27. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına karşı yaptığı haksız itirazın iptaline, takibin asıl alacak ve ferileri üzerinden devamına, %20 'den az olmamak kaydı ile icra inkâr tazminatının ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı/borçludan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; İtirazın iptali davasının yasal süresi içerisinde açılmadığını, Dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, Sigorta şirketinin rücu hakkının oluşmadığını, Müvekkili ... şirketinin maliki olduğu ...plaka sayılı aracın kaza tarihini de kapsar şekilde ...Tic. A.Ş.' ye kiralanmış olduğunu, pasif husumet yokluğu bulunduğunu, Müvekkili şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, Müvekkili şirketin konu trafik kazasında sadece aracın maliki konumunda ve trafik kazasına yönelik herhangi bir dahili olmadığını, kazanın meydana gelmemesi için alabileceği hiçbir önlemin de bulunmadığını, kiralanan aracın işletilmesi, kullanımı esnasında alınacak tüm önlemler ve çalışacağı alanın tamamen kiracı olan kurumun takdiri dahilinde olacağını, Kaza tespit tutanağında müvekkili şirket aleyhine tespit olunan kusur oranlarını kabul etmediklerini, Nitekim maddi hasarlı trafik kazasında tespit olunacak kusur oranları son derece teknik ve detaylı bir inceleme gerektirdiğini, kaza tespit tutanağında tespit olunan ve herhangi bir bağlayıcılığı olmayan kusur oranlarının kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafın hangi şartlar altında kime rücu edebileceğinin uygulamalarında her gün karşılaştıklarını, buna rağmen müvekkili şirket yönünden hukuki bir dayanak olmaksızın rücuya ilişkin icra takibine girişildiğini, Bu sebeple icra takibi başlatmasının hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğinden davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini, davanın usülden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : ... 27. İcra Müdürlüğünün... E. sayılı dosyası, Sigorta poliçesi, kaza tespit tutanağı, ödeme dekontu, taraf beyanları, Davalı ...Şirketi ile ... A.Ş. arasında imzalanan kira sözleşmesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davacı tarafından açılan dava, İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır. Taraflar arasındaki ihtilaf, Davacının ödemiş olduğu 6.500 TL tazminat için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır. ... 27. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine sigorta tazminatından kaynaklanan 6.500,00 TL asıl alacak, 808,49 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 7.308,49 TL alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun yasal süresi içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı, geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli bir itiraz olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır. İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK M.190). İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Borçlu itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı değildir, borçlu her türlü borca itirazını ödeme emrine itirazından bağımsız olarak ileri sürebilir. Deliller toplandıktan sonra davaya konu " ..." adresindeki iş yerinin dış mekanında bulunan tentenin 11.11.2023 tarihinde, ... plakalı aracın çarpması sonucunda hasara uğramasına dayalı olarak davacı tarafça yapılan ödeme suretiyle sigorta şirketi tarafından ödenen bedelin uygun olup olmadığı, davacının rücu hakkının olup olmadığı, davacının varsa davalıya Rücu Edebileceği Alacağın (asıl alacak ve faizin ayrı ayrı hesaplanarak) miktarın tespiti için dosya tente sistemleri konusunda uzman İnşaat Mühendisi Bilirkişi ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi mahkememize sunmuş olduğu raporunda özetle, "...TTK 1472 Maddesine göre; Sigortacı , sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücu davası, aslında bir tazminat davası olup bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsi nitelikte bir eda davasıdır. Yukarıdaki kanun maddesine göre Davacı, sigorta ettiren yerine geçeceğinden Davalı firmadan ödediği bedeli talep edebileceği uygun görülmüştür. Davacı şirketin dava dilekçesinde alacak talebi: 6500,00TL + İşlemiş faiz: 808,49 TL =7.308,49 TL. Davalıdan talep edilmesi gereken bedel: 6.568,60 TL..." görüş ve kanaate varıldığını bildirmiştir. Tüm dosya kapsamı değerlendirilmekle; İşleten tanımı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahibinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de; bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devredilmesi halinde, artık üzerinde fiili hakimiyetin kalmadığı ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının da kalktığı durumlarda o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekecektir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi ...esas, ... karar sayılı kararı) Somut olayda; Davalı ... ile dava dışı kiralayan ...arasındaki ... Plakalı aracın 01.10.2022 ve 30.09.2024 tarihleri arasında kira sözleşmesinin uzun süreli kiralamaya ilişkin olduğu, ... tarafından da Beyoğlu Belediyesine uzun süreli kiralandığı uzun süreli araç kiralama sözleşmesi kapsamında aracın kiralanmış olması sebebi ile davalı ...şirketinin işleten sıfatına sahip olmayacağı ve uzun süre ile kiralanan araçtan davalının sorumluluğuna gidilemeyeceği, her ne kadar kira sözleşmesi vergi dairesine bildirilmemişse de, aracın... Belediyesinin kullanımında olduğunun İhbar olunan ... Belediyesinin de kabulünde olduğu anlaşıldığından açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın reddine, 2-Harçlar Kanununca alınması gerekli 732,00 TL ilam harcından peşin yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,40 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE, 3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 7.308,49 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya - davalıya iadesine, Dair KESİN olmak üzere davacı ve ihbar olunan ... vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/04/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır