İlk Derece Mahkemesi · Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi
Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/1912 E. 2026/433 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Daire
- Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi
- Esas No
- 2025/1912
- Karar No
- 2026/433
- Karar Tarihi
T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : KARAR NO :
BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP :
TALEP EDENLER :
VEKİLİ :
FERİ MÜDAHİL : VEKİLİ :
İLİŞKİLİ KİŞİ : VEKİLİ : İLİŞKİLİ KİŞİ : VEKİLİ : İLİŞKİLİ KİŞİ : VEKİLİ :
İLİŞKİLİ KİŞİ :
VEKİLİ : İLİŞKİLİ KİŞİ : VEKİLİ :
DAVA : Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h)) DAVA TARİHİ : 30/12/2025 KARAR TARİHİ : 16/04/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan konkordato (adi konkordatodan kaynaklanan (iik 285 ila 308/h)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : TALEP :Konkordato talep eden vekili dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin Diyarbakır Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün .....sicil numarası ile işlem gören .....ve Özel Sağlık Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin ikamet amaçlı binaların inşaatı (müstakil konutlar, birden çok ailenin oturduğu binalar, gökdelenler vb. nin inşaatı) (ahşap binaların inşaatı hariç)” işi ile iştigal ettiğini, şirketin temsil ve ilzamının şirket müdürü talep eden .....olduğunu, 2023 yılında meydana gelen depremler nedeniyle inşaat ve işçilik maliyetlerinde artışların olması, ödenek yokluğu nedeniyle iş yapılan resmi kurumlar tarafından hakedişlerin zamanında ödenmemesi, kurların ve faiz oranlarının yükselmesi, alacak ve borçların vadelerinde meydana gelen uyumsuzluklar gibi olumsuzlukların üst üste gelmesi nedeniyle müvekkillerinin bu olumsuzlukları bertaraf edemediğini, bu suretle, müvekkilleri hakkında geçici mühlet kararı verilerek konkordato tedbirlerinin uygulanmasını, geçici mühlet sonunda yapılacak inceleme sonucunda da bir yıllık kesin mühlet kararı verilmesini talep etmiştir. Talep, İİK'nın 286 vd.maddelerinde belirtilen konkordato istemine dayanmaktadır. Konkordato borçlu ile alacaklıları arasında mahkemenin gözetiminde yapılan ve borçlunun malvarlığının iflas usulüyle tasfiyesini önleyen veya durduran bir borç tasfiyesi sözleşmesidir.Yapılacak olan tasfiye sözleşmesi yani konkordatonun tasdiki alacaklıların çoğunluğunun kabulüne ve İİK'nın 305. a-b-c-d-e maddesinde belirtilen şartların gerçekleşmesine bağlıdır. Mahkememizin .....tarihli tensip tutanağı 6 no'lu ara kararı gereğince; dosya kapsamında bir kısım mali tablo ve belgelerin sunulduğu görülmekle belgelerin HMK.nın 266. maddesi gereğince Vergi Usul Kanunu, genel muhasebe ilkeleri ve diğer mali mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde düzenlenip düzenlenmediği özel ve teknik bilgi gerektiren konulara ilişkin olduğundan bu konuda sunulan belgeler ile sınırlı olarak bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Bilirkişi tarafından sunulan .....tarihli raporda sonuç olarak; ".....Madencilik ve Özel Sağlık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden; dava dosyasına sunuları kayıt ve belgeler üzerinde yapılan incelemeler neticesinde; konkordato talebinde bulunan davacı firmanın dosyaya sunulan mali tabloların Vergi Usul Kanunu, Genel Muhasebe İlkeleri ve diğer mali mevzuat hükümlerine uygun oldukları, İİK'nun 286. Maddesi ve bu kapsamda çıkarılan yönetmelik uyarınca konkordato talebine eklenmesi gerekli olan tüm kayıt ve belgelerin dosyaya sunulmuş olduğu .....tarihli ara bilanço dışında mali tabloların ve belgelerin Vergi Usul Kanunu'na, genel muhasebe ilkelerine ve diğer mevzuat hükümlerine uygun düzenlendiği, belgeler arasında açık çelişki bulunmadığı, gerçeğe aykırı, usulsüz bilgi ve belge bulunmadığı, konkordato ön projesi ekinde sunulan ara bilançonun başvuru tarihi esas alınarak değerlendirilmesi gerektiği; 90 günü aşan ara bilanço tarihli mali tabloların dosyada eksiklik oluşturacağı ve mahkemece bu eksikliğin giderilmesinin talep edilmesinin yerinde olacağı, Hamdullah Kardeşoğlu yönünden; Davacı gerçek kişinin davacı şirketin projesine atıfta bulunan konkordato ön projesine göre; borçlu gerçek kişi tüm borçlarının %100'ünü yani tamamını ödemeyi adi borçlulara ek yıllık %30 faiz ödemeyi teklif ettiği, borçlarını konkordatonun mahkemece tasdik edilmesi kararını takip eden aydan itibaren üç ayda bir ödemeli 12 eşit taksit halinde ödenmesinin teklif edildiği, alacaklıların bu haliyle herhangi bir alacaklarından vazgeçmeleri gerekmediği hususlarının tespit edildiği, davacı gerçek kişinin İİK'nun 286/b maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan yönetmeliğin 5.b maddesine göre şirketten alınacak 100.000,00.-TL net huzur hakkı ve 22.750,00 TL emekli maaşı getirisinin bulunduğu, davacı gerçek kişi tarafından dosyaya İİK'nun 286/c maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan yönetmeliğin 5. maddesine göre sunulması gereken belgelerin (tüm alacaklılarım, miktarlarını ve imtiyaz durumlarını gösteren listelerin) sunulduğu, İİK'nun 286. Maddesi ve bu kapsamda çıkarılan: yönetmelik uyarınca konkordato talebine eklenmesi gerekli olan tüm kayıt ve belgelerin dosyaya sunulmuş olduğu" şeklinde rapor tanzim edilmiştir. Konkordato talep eden vekili tarafından .....tarihli dilekçe ile .....tarihli ara bilançoların sunulduğu anlaşılmıştır. Mahkememizin .....tarihli ara kararı 1 no'lu bendi uyarınca; dosyanın ön rapor sunan bilirkişiye yeniden tevdii ile talep edenler vekili tarafından sunulan .....tarihli dilekçe de incelenerek; HMK.nın 266. maddesi gereğince Vergi Usul Kanunu, genel muhasebe ilkeleri ve diğer mali mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde düzenlenip düzenlenmediği özel ve teknik bilgi gerektiren konulara ilişkin olduğundan bu konuda sunulan belgeler ile sınırlı olarak bilirkişi incelemesi yapılmasına, ancak konkordato kurumunun niteliği ve geçici konkordato mühleti talebinin en kısa sürede değerlendirilip sonuçlandırılması gerektiğinden 3 gün içinde mali tabloların ve belgelerin Vergi Usul Kanunu'na, genel muhasebe ilkelerine ve diğer mevzuat hükümlerine uygun düzenlenip düzenlenmediği, belgeler arasında açık çelişki bulunup bulunmadığı, gerçeğe aykırı, usulsüz bilgi ve belge bulunup bulunmadığı yönünden ek rapor sunulmasının istenilmesine karar verilmiştir. Bilirkişi tarafından sunulan .....tarihli ek raporda sonuç olarak; "İİK’nun 286. Maddesi ve bu kapsamda çıkarılan yönetmelik uyarınca konkordato talebine eklenmesi gerekli olan tüm kayıt ve belgelerin dosyaya sunulmuş olduğu" bildirilmiştir. Mahkememizin .....Esas sayılı dosyasında; talep edenler vekilinin talebi ve dosya kapsamı nazara alınarak; Mahkememizin .....tarihli ara kararı ile; talep edenler hakkında 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verilerek geçici konkordato komiseri atanmıştır. İİK' nın 287. maddesinin 5.fıkrası, kesin mühlete ilişkin 291 ve 292.maddelerin geçici mühlet bamkımından da kıyasen uygulanacağını öngörmektedir. Buna göre geçici mühlet içerisinde iyileşme ümİdinin olmaması ve konkordatonun tasdiki ihtimalinin görülmemesi nedeniyle geçici mühlet içinde konkordato talebinin reddedilebileceği ve davacı iflasa tabi ise ve İİK'nın 292.maddesindeki şartlardın biri gerçekleşmiş ise iflasa tabi talep edenin iflasına da karar verilebileceği anlaşılmaktadır. Konkordato Komiseri tarafından sunulan .....tarihli raporda sonuç olarak; "Konkordato talep eden şirketin 53.544.141,02.-TL tutarında hak ediş bedellerinin alınmadığının tespit edildiği, talep eden şirketin konkordato talebinin kabulüyle birlikte geçici kabul noksanlıklarını tamamlamak için daha önce işi yapan firmalarla görüşüldüğü, bütün işlerde bahse konu olan noksanlıkların tamamlanması için iş yerlerinde, şantiyelerde çalışmalara fiilen başlandığı, bir aylık süreçte çalışmaların devam ettiği, yapılan çalışmalarla yapılan imalatlara ilişkin hakkediş rapor hazırlıklarının devam ettiği, bu dönemde yapılan imalatlara ilişkin ödeme yapılmadığı, bir aylık süreç içerisinde nakit giriş ve çıkışları olmadığı, yapılan ve yapılmakta olan eksik ve kusurlu işlerin yapımına ilişkin ödemelerin ise hakkediş esasına göre yapılacağının anlaşıldığı, bu yöntemle hakkedişlerin kurumdan onaylanmasından sonra ilgili kişilere ödeme yapılması hususlarında anlaşıldığının tespit edildiği, konkordato talep eden şirketin ön konkordato projesinde sunulan Mizan, Gelir Tablosu ve Bilançoda yer alan mali bilgilerin incelendiği, Mizan Gelir tablosu ve Bilançoda yer alan kalemlerin teyit işlemlerinin devam ettiği, konkordato talep eden şirketin komiserlik denetim ve gözetiminde faaliyetine devam ettiği ve ana faaliyetini ilgilendiren ödemeleri ise komiserlik onayı ile yapıldığı" şeklinde rapor ibraz edilmiştir. Konkordato Komiseri tarafından sunulan .....tarihli geçici mühlet sonu raporunda sonuç olarak; "konkordato talep eden gerçek kişinin aldığı gayrimenkulleri şirket adına tescil ettirdiği ve şirket aktifine kaydettirerek mal kaçırma niyetinin olmadığı, şirketin geçici mühlet suresi içerisinde taahhüdü altındaki işlere ait geçici kabul noksanlıklarını tamamlanması için çalışmalara başlamasına rağmen, ödeneklerin serbest bırakılmaması nedeniyle hakkedişe bağlanan 23.638.874,19.-TL tutarındaki hakkediş bedellerinin alınmadığı, diğer işlerinde yapılan imalatların hakkediş raporlarına bağlanma çalışmalarının devam ettiği, rapor tanzim tarihi itibariyle şirkete herhangi bir nakit girişi olmadığı, söz konusu işlerden elde edilecek kârın konkordato kaynaklarının ikinci büyük kalemi arasında yer aldığı, işlerden alınacak hakkediş bedellerinin kârın hesaplanmasının esasını oluşturduğu, söz konusu hakkediş bedelleri alındıktan sonra kâr hesaplamasının yapılabileceği ve ön konkordato projesinin başarıya ulaşıp ulaşmayacağı kanaatine varılabileceği, bu sebeplerden dolayı talep edeninin ön konkordato projesinin uygulanabilir nitelikte olup olmadığı, projenin başarıya ulaşıp ulaşmayacağına dair herhangi bir kanaate varılmadığı, talep eden şirketin ön konkordato projesinin uygulanabilir nitelikte olup olmadığına dair kanaate varılabilmesi için işlerde alınacak hakkediş bedellerinin alınmasına imkan sağlayacak ek süreye ihtiyaç duyulduğu" şeklinde rapor tanzim edilmiştir. Dosya kapsamındaki deliller, makul güvence raporu, konkordato ön projesi, bilirkişi raporu ve komiser raporlar hep birlikte değerlendirildiğinde; Talep Eden .....Yönünden; Talep eden ....., talep eden şirketin tek ortağı ve yetkilisi olduğu, talep edenlerin aynı talep dilekçesi ile birlikte konkordato isteminde bulundukları, talep eden .....sunduğu konkordato ön projesine göre; diğer talep eden .....Madencilik ve Özel Sağlık Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin konkordato prtojesinin başarıya ulaşması halinde kendi projesinin de başarıya ulaşacağının açıklandığı, talep eden .....faaliyetinin bulunmadığı, kefalet borçlarının da borç olarak kabul edilmesi ve bu borçların da nasıl ödeneceğine dair proje sunulması gerektiği, talep edenin böyle bir projesinin bulunmadığı, projenin kendine özgü hiçbir konkordato tedbiri ve hedefi içermediği, tamamen .....Madencilik ve Özel Sağlık Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin ön projesi üzerine temellendirildiği (yaslanma proje) anlaşılmıştır. Oysa, talep edenin konkordato talep ve projesinin .....Madencilik ve Özel Sağlık Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin konkordato talep ve projesinden bağımsız olması ve konkordato tasdik koşullarının bağımsız bir şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir. Talep edenin sırf alacaklıların icra takibine maruz kalmamak için konkordato talep ettiği, sadece alacaklıların icra tehdidinden kurtulmak amacı ile konkordato talep etmenin bu müessesenin amacına uygun düşmediği anlaşılmakla; talep eden .....tarafından açılan talepte, İİK'nın 308.maddesi gereğince konkordato talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Talep eden .....Özel Sağlık Sanayi Ticaret Limited Şirketi yönünden; Talep eden projesinde ödeme süresini üç ayda bir 12 taksitle ödeyecek şekilde 36 ay olarak belirlemiş, ayrıca tasdikten itibaren 1 yıl ödemesiz dönem talep etmiştir. Yani, talep eden borçlu şirket kanunda ön görülen mühletleri kullandıktan sonra yeni bir mühleti kullanmak istemektedir. "Konkordato mehli talebi ile birlikte mahkemelerce kanundan kaynaklanan birtakım tedbirler alınmakta ve bu tedbirler tasdik kararı verilmesine kadar devam etmektedir. Bu süreler kanun koyucu tarafından kesin olarak belirlenmiş olup hakim tarafından artırılması mümkün değildir. Mahkemelerce tasdik kararı verilmesinden sonra ödemesiz dönemin kabul ediliyor olması tedbirlerin bu süre kadar uzamasına sebep olacaktır ki böyle bir sonuç konkordatonun amacına uygun düşmez...." (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 03.07.2023 tarih 2023/885 Esas, 2023/2518 karar sayılı ilamı) Yukarıda yer verilen Yargıtay ilamı karşısında, talep edenin projesi değerlendirildiğinde, talep eden tarafça 1 yıllık bir ödemesiz dönem öngörülmüş olmaktadır. Dolayısıyla tasdik ile ödeme başlatılmadığı takdirde, tedbir süresi kanuna aykırı olarak uzatılmış olacaktır. Projede faizsiz veya düşük faizle ödeme talep edilmesi tipik tenzilat konkordatosu örnekleridir. Konkordatonun tasdik şartlarından birisi de teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması olup, borca batık olmayan, mevcut malvarlığı ile borçlarını ödeyebilecek olan şirketin tenzilat konkordatosu talep etmesi İİK 305/1-b maddesi kapsamında mümkün değildir. Borçlu .....ve Özel Sağlık Sanayi Ticaret Limited Şirketi tasdikten sonraki dönemde 1 yıl ödemesiz dönem sonrası 36 ayda borcunu ödeyeceğini belirterek proje sunmuş, 3 yıl için toplamda %30 oranında faiz ödemeyi teklif etmiştir. Bu teklif ödemesiz olarak geçen mühlet süreleri ve öngörülen ödemesiz dönem değerlendirildiğinde, yıllık %5 düzeyinde bir faize isabet etmektedir. Yürürlükteki mevzuata göre .....tarihinden itibaren uygulanan yasal faiz oranı yıllık %24, yine .....tarihinden itibaren uygulanan avans faiz oranı yıllık %39,75'tir. Tüm bu veriler ve ülkemizin ekonomik koşulları değerlendirildiğinde; borcunun iki katından fazla mal varlığı bulunan şirketin, teklif edilen projesinin borçlunun kaynakları ile uyumlu olmadığı, ayrıca hak ve menfaat dengesini alacaklılar aleyhine olacak şekilde bozduğu sonucuna varılmıştır. Konkordato ucuz kredi temini yolu olarak kullanılamaz. Benzer mahiyette, Yargıtay .....Hukuk Dairesi'nin .....Esas, .....Karar sayılı ilamında anaparaya ilave edilen yıllık %7 faiz teklifi tenzilat konkordatosu kabul edilmiştir. Talep eden .....Özel Sağlık Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin, şirketin konkordato projesinin ülkemizin ekonomik koşullarına ve faiz mevzuatına göre çok düşük faizli ödeme teklifini içerdiği, bu haliyle tenzilat konkordatosu niteliğinde olduğu, borca batık olmayan ve ödeme gücü olan davacı şirketin düşük faizli ödeme yani tenzilat konkordatosu talebinin İİK’nın 305/1-b maddesinde ifade edilen teklifin borçlunun kaynakları ile orantılı olması şartına aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır. Diğer taraftan talep eden şirketin finansal tabloları incelendiğinde; 2023 yılında yaklaşık 15.000.000,00.-TL düzeyinde geçmiş yıl zararının bulunduğu, yine 2024 finansal tablolarına göre geçmiş yıl zararlarının yaklaşık 19.000.000,00.-TL'ye çıktığı, şirketin 2025 yılı ilk 9 aylık dönemde zarar ettiği, proforma gelir tablosuna göre .....tarihleri arasında 7.500.000,00.-TL net satış öngörüldüğü, ilgili dönemde şirket hesabına fon girişi olmadığı, yine 2026 yılı için 175.000.000,00.-TL satış hedeflendiği, ilk 3 aylık dönemde şirket kasasına hiç para girmediği, bu durumda işletme giderlerinin ödenmesinin dahi güçleştiği değerlendirilmiştir. Yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere; talep eden şirketin projesinin tenzilat konkordatosu olduğu, sunulan tenzilat konkordatosunun şirketin kaynakları ile uyumlu olmadığı, kanuna ve Yargıtay uygulamasına aykırı olarak ödemesiz dönem öngörüldüğü, şirketin sürekli olarak zarar ettiği, geçici mühlet içinde hiç fon girişi olmadığı, netice olarak talep eden şirketin konkordato ön projesinin gerçekleşme ihtimalinin bulunmadığı anlaşılmakla; talep eden şirket borca batık olmadığından ve doğrudan iflas sebepleri de bulunmadığından; İİK'nın 308.maddesi gereğince talebin reddine karar vermek gerekmiştir. Açıklanan tüm nedenlerle, aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Talep edenlerin konkordato istemlerinin AYRI AYRI REDDİNE, 2-Talep edenler lehine Mahkememizin .....tarihli ara kararı ile verilen geçici mühlet kararının ve geçici mühlet tedbirlerinin derhal kaldırılmasına, 3-İİK'nın 288/2 maddesi uyarınca talebin reddine karar verildiğinin ve ihtiyati tedbir kararlarının kaldırıldığının ilgili kurum ve kuruluşlara bildirilmesine, 4-İİK'nın 288/3 maddesi uyarınca talebin reddine karar verildiğinin ve ihtiyati tedbir kararlarının kaldırıldığının ilan edilmesine, 5-Komiserin görevinin derhal sonlandırılmasına, 6-Komiserin görevinin sonlandırıldığının Diyarbakır Bilirkişilik Bölge Kurulu'na bildirilmesine, 7-Alınması gereken 732,00.-TL harçtan, peşin alınan 615,40.-TL harcın mahsubu ile bakiye116,60.-TL karar ve ilam harcının talep edenlerden müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek Hazineye irat kaydına, 8-Talep edenler tarafından yatırılan ve harcanan yargılama giderinin talep edenler üzerinde bırakılmasına, 9-Yargılama sonucunda ve resen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse resen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıranlara iadesine, Dair konkordato talep edenler vekili, .....Bankası A.Ş. Vekili ve .....bank vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben Mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Başkan Üye Üye Katip