İlk Derece Mahkemesi 2024/673 E. 2025/417 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP :

DAVACILAR : 1- 2- 3- 4- 5- 6- 7- VEKİLİ : DAVALI : DAVA : Kooperatifin İhyası DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Davacılar vekilinin davalı aleyhine açtığı işbu dava üzerine Akşehir Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 24.07.2024 tarih ve ... Esas ... sayılı görevsizlik kararı üzerine dava dosyası mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yapılan açık yargılaması sonunda; HEYETİMİZCE GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili 23.07.2024 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ... T.C.kimlik numarası ile nüfusa kayıtlı iken vefat ettiğini, müvekkillerinin murisii ...'ın adına kayıtlı bulunan Konya ... ilçesi ... Mevkii ... Ada ... parsel (öncesinde ... Parsel) de kayıtlı taşınmazını "dükkan karşılığı kat yapım sözlemesi" imzalamak suretiyle ihyası talep edilen S.S.... Toplu işyeri Yapı kooperatifi'ne devrettiğini, müvekkillerinin murisi ile kooperatif arasında imzalanan sözleşme gereğince taşınmazın mülkiyeti kooperatif adına devir edilmiş ise de kooperatifçe sözleşmeye aykırı hareket edildiğini ve inşaat yapılmadığını, müvekkillerinin murislerine halef olmaları sebebiyle taşınmaz için tapu iptali ve tescil davası açmak istediklerini, ancak Akşehir Ticaret Sicil Memurluğu'nca 10.02.2014 tarihinde sicilden Geçici 7. madde gereğince re'sen terkinine karar verildiğini, Tüzel kişiliğinin ihyası talep edilen SS ... Toplu Konut Yapı Kooperatifi hakkında tasfiye işlemleri gerçekleştirilmemiş olup re'sen terkin edildiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun Geçici 7-15 maddesi "Ticaret sicilinden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanlar haklı sebeplere dayanarak mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilir." hükmünün amir olduğunu, müvekkillerinin murisleri ...'a halef olmaları nedeniyle açacak oldukları tapu iptali ve tescil davasını taraf olarak yöneltebilmek için kooperatif tüzel kişiliği'nin ihyası için bu davanın açılması gereğinin doğduğunu belirterek, S.S. ... Toplu İşyeri Yapı kooperatifi'nin tüzel kişiliği'nin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı tarafa dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği ancak davalının davaya karşı herhangi bir cevap vermediği gibi kendisini vekil ile de temsil ettirmediği anlaşılmıştır. Tarafların bildirmiş oldukları delilleri, Konya İli ... İlçesi ... Mevkii ... ada ... parsel (öncesinde ... parsel) sayılı taşınmaz ile Konya İli ... İlçesi ... ada 69 parsel sayılı taşınmazın tüm tedavülleri ile birlikte tapu kayıtları, ihyası istenen S.S.... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi adına aktif ve pasif kayıtlı varsa tüm taşınmaz kayıtları, dava dışı S.S. ... Toplu İşyeri Yapı kooperatifi'nin ticari kayıtları dosyamız içerisine celbedilmiştir. Dava "Kooperatifin İhyası" davasıdır. Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Davacıların, murisi ... T.C.kimlik numarası ile nüfusa kayıtlı iken vefat ettiğini, murisi ...'ın adına kayıtlı bulunan Konya ... ilçesi ... Mevkii ... Ada ... parsel (öncesinde ... Parsel) de kayıtlı taşınmazını "dükkan karşılığı kat yapım sözlemesi" imzalamak suretiyle ihyası talep edilen S.S.... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'ne devrettiğini, davacıların murisi ile Kooperatif arasında imzalanan sözleşme gereğince taşınmazın mülkiyeti kooperatif adına devir edilmiş ise de; Kooperatifçe sözleşmeye aykırı hareket edildiğini ve inşaat yapılmadığını, murislerine halef olmaları sebebiyle taşınmaz için tapu iptali ve tescil davası açmak istediklerini, ancak Akşehir Ticaret Sicil Memurluğu'nca 10.02.2014 tarihinde sicilden Geçici 7. madde gereğince re'sen terkinine karar verildiğini, tüzel kişiliğinin ihyası talep edilen S.S.... Toplu Konut Yapı Kooperatifi hakkında tasfiye işlemleri gerçekleştirilmemiş olup re'sen terkin edildiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun Geçici 7-15 maddesi "Ticaret sicilinden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanlar haklı sebeplere dayanarak mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilir." hükmünün amir olduğunu, davacıların murisi ...'a halef olmaları nedeniyle açacak oldukları tapu iptali ve tescil davasını taraf olarak yöneltebilmek için kooperatif tüzel kişiliği'nin ihyası için bu davanın açılması gereğinin doğduğunu belirterek, S.S.... Toplu İşyeri Yapı kooperatifi'nin tüzel kişiliği'nin ihyasına karar verilmesini talep ve dava ettiği, davalının davaya karşı herhangi bir beyanda bulunmadığı anlaşılmıştır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanun' un 98.maddesinde; "Bu kanunda aksine açıklama olmıyan hususlarda Türk Ticaret Kanunundaki Anonim şirketlere ait hükümler uygulanır." şeklinde, 6102 sayılı TTK'nun 547. maddesinde; "(1)Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler. (2)Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir." şeklinde düzenlemelerin yapıldığı görülmüştür. Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin 05/.../2014 tarih ve ... Es. ... Kar. Sayılı ilamında; ".....Kooperatifin tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer. Bunun için de öncelikle tasfiye işlemlerinin eksiksiz tamamlanması gerekir. Şayet tasfiyesi gereken hususlar eksik bırakılmışsa, tüzel kişilik ticaret sicilinden silinse bile, kooperatifin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin kabulü olanaksızdır. İşte bu gibi durumlarda, menfaati olanlar tarafından, kooperatif tüzel kişiliğinin ihyası için dava açılabilir. İhya davası açmakta hukuki yarar bulunmalı, bunun için tam olmasa da, kanaat uyandırıcı bazı delillerin varlığı aranmalıdır. Hiçbir neden ve açıklama gösterilmeden, bir kanıt sunulmadan, soyut, içi boş nedenlere dayalı ya da terkinden uzunca bir süre geçtikten sonra, kötüniyetle, salt kooperatifi zarara uğratmak amacıyla ihya isteminde bulunulması halinde hukuki yararın bulunmadığının kabulü de gerekir. Bir kooperatifin ihyası, emek, mesai, masraf ve zaman gerektirdiğinden, ihya davasının, gerçek amacına uygun, inandırıcı nedenlere ve delillere dayalı olarak açılması gerekir. Bu noktada sınır, TMK’nın 2. maddesinde yazılı dürüstlük kuralları ile çizilmelidir. Somut olayda, aynı zamanda eldeki davanın davacısı olan .........tarafından açılan ihraç kararının iptali istemli dava reddolunmuştur. Davacı tarafça, terkin olunan kooperatife yapılan ödemelerin iadesinin isteneceği belirtilmişse de, bu yönde bir dava açılmadığı gibi hiçbir somut delil de sunulmamıştır. Hâl böyle olunca, az yukarıda açıklanan ilkeler de gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır..." şeklinde kabul edildiği görülmüştür. Akşehir Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 23.09.2024 tarihli yazı cevabı ile; Dava dışı Sınırlı Sorumlu ... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'nin Ticaret Sicilinin ... -Yunak sicil numarasında 09.04.1991 tarihinde tescil edildiğini, TTK'nun Geçici 7.maddesi uyarınca kendilerine yapılan ihtar ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanan ilana rağmen süresi içerisinde bildirimde bulunmadığından 10.02.2014 tarihinde Müdürlüklerince resen terkin edildiğinin bildirildiği, tasfiyesi gereken bir hususun olması halinde tüzel kişilik ticaret sicilden silinse bile kooperatif tüzel kişiliğinin sona ermeyeceği, menfaati olanlar tarafından kooperatifin ihyası için dava açılabileceği, bir kooperatifin ihyası, emek, mesai, masraf ve zaman gerektirdiğinden, ihya davasının, gerçek amacına uygun, inandırıcı nedenlere ve delillere dayalı olarak açılması gerektiği, aksi takdirde terkinden uzunca bir süre geçtikten sonra ihya isteminde bulunulmasının dürüstlük kuralı ile bağdaşmayacağı ve hukuki yararında bulunmayacağı, ihyası istenen Sınırlı Sorumlu ... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'nin Akşehir Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 10.02.2014 tarihli tescil işlemi ile terkin edildiği, terkin tarihinden itibaren yaklaşık 10 yıl sonra muris ... mirasçıları davacılar tarafından ihya davasının açıldığı, bu konuda açılmış bir dava olmadığı gibi somut hiç bir delil de sunulmadığı, dava dilekçesinde belirtilen taşınmazın ... tapu sicil müdürlüğünden gelen kayıtlara göre ihyası talep edilen kooperatif adına kayıtlı olmadığı, miras yolu ile davacılara intikal ettiği, satış yoluyla 3. Şahsa temlik edildiği, yine ... Tapu Sicil Müdürlüğünden verilen müzekkere cevabında kooperatif adına kayıtlı aktif ve pasif tapu kaydının bulunmadığının bildirildiği, davacılar tarafından aradan geçen bunca zamandan sonra ve kooperatif adına bahsedilen taşınmazın kayıtlı olmaması nedeniyle dava açılmasının TMK'nun dürüslük kuralı ile bağdaşmadığı, dava açmakta hukuki yararlarının bulunmadığı, Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin 15/.../2011 tarih ve ... Es. ... Kar.sayılı ilamında da benzer şekilde kabul edildiği, dava şartlarına ilişkin düzenlemenin 6100 sayılı HMK.nun 114.ve 115.maddelerinde düzenlendiği, HMK.nun 114/1-h maddesinde; Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması'nın dava şartı olduğunun, aynı kanunun 115.maddesinde mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağının ve taraflarında her zaman ileri sürebileceğinin, dava şartlarının noksan olması halinde davanın usulden reddine karar verileceğinin, HMK'nun 138/1.maddesinde mahkemenin öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebileceğinin düzenlendiği, davacı tarafın S.S.... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'nin ihyasını talep etmekle hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmakla davanın hukuki yarar dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye187,80 TL harcın davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad KAYDINA, 3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde BIRAKILMASINA, 4-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer OLMADIĞINA, 5-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansı bulunması halinde ilgilisine İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/06/2025

Başkan Üye Üye Katip

* Bu evrak UYAP-DYS üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.