Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/447 E. 2024/1067 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/ KARAR NO : 2024/

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI :

TASFİYE MEMURU : VEKİLİ : Av.

DAVA : İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki)) DAVA TARİHİ : 07/07/2023 KARAR TARİHİ : 25/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:Müvekkiline ait ... ili, ... ilçesi, .../... Mahallesi, ...,..., Sayfa No:... tarla vasıflı taşınmazın tapu kaydına davalı ...'nın tasfiye memuru olarak atandığı ... İnşaat Elektrik Proje Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. lehine olmak üzere; 31/07/1996 Tarihli, yevmiye numaralı, faizsiz, 2.200.000.000,00 Eski TL bedelli süresiz üst sınır ipoteği tesis edilmiş olduğunu, ipoteğin tesisi tarihinden bugüne kadar çeyrek asrı mütecaviz süre geçmiş olduğunu, bu uzun süre zarfında lehine ipotek tesis edilen ... İnş. Elekt. Proje Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ticaret sicilinden re'sen terkin edildiği öğrenilmiş olduğunu, bu nedenle ipotek fek işlemine şamil olmak üzere ... Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2022/ E. - 2023/ K. Sayılı dosyası ile ikame ettikleri ''şirketin ihyası'' davasında, lehine ipotek tesis edilen işbu şirketin ihyasına ve huzurdaki davada davalı olan ...'nın ise tasfiye memuru olarak atanmasına karar verilmiş olduğunu, müvekkili tarafından ... 12. İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. Sayılı dosyası ile İİK'nun 153. Maddesi uyarınca ipotek kaydının terkini için dava dışı şirket aleyhine girişilen takipte, ipotek borcunun tespiti ve taraflarınca icra dosyasına depo edilmesi için bilirkişi kök ve ek raporu tanzim edilmiş olduğunu, usul ve yasaya aykırı tanzim edilen bilirkişi kök raporuna karşı ileri sürdükleri itirazları neticesinde, icra dosyasında alınan bilirkişi ek raporunun sonuç kısmında''... Fek edilmesi talep edilen, ipoteğin, üst sınır ipoteği olduğu, ipotek borcunun faiz ve masraflar dahil ipotek limitini aşamayacağı, bu nedenle ipotek borçlusunun ödemesi gereken ipotek borcunun 2.200,00 ₺ olması gerektiği tespit edilmiştir.'' müvekkilinin ipotek alacaklısına olan borcunun 2.200,00 TL olduğu tespit ve ispat edildiğini, müvekkili tarafından 2.200,00 TL ipotek bedeli icra dosyasına depo edilerek, şirketin tasfiye memuru ve huzurdaki davada davalı olan ...'ya işbu ipotek bedelini alması ve mezkur ipoteğin fekkini yerine getirmesi için icra dairesi kanalıyla tebligat gönderildiğini, davalı tarafın, ipotek bedeline itirazında dayandığı her iki sebep de hukukî dayanaktan yoksun olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilerek, davalının icra dosyasına depo edilen ipotek bedeline yönelik itirazlarının reddine, davacıya ait taşınmaz üzerindeki ipoteğin fekkini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir. Davalı şirket tasfiye memuru vekili cevap dilekçesinde özetle: İpoteğin fekki amacı ile başlatılan icra takibinde alınan ilk bilirkişi raporundan sonra tekrar rapor alınmış ve müvekkili aleyhine miktarlar belirlenmiş olduğunu, bu miktar üzerinden ipoteğin kaldırılmasını kabul etmediklerini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilerek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep etmiştir. DELİLLER: Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan-itiraz dilekçeleri, ... 12. İcra Müdürlüğünün 2022/... sayılı icra takip dosyası, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/ sayılı dosyası, ... Tapu Müdürlüğü’ne, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ: Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davacı adına kayıtlı ... ili, ... ilçesi, .../... Mahallesi, ..., ... , Sayfa No:... taşınmaz üzerindeki ipoteğin fekki istemine ilişkindir. İİK'nun 153/1.maddesinde; "İpotekle temin edilmiş ve vadesi gelmiş bir alacağın borçlusu icra dairesine müracaatla alacaklısının gaip ve yerleşim yerinin meçhul bulunduğunu veya borcu almaktan ve ipoteği çözmekten imtina ettiğini beyan ederse, icra dairesi, on beş gün içinde daireye gelerek parayı almasını ve ipoteği çözmesini alacaklıya usulüne göre tebliğ eder. Alacaklı bu müddet içinde gelmediği veya gelipte kanunen makbul bir sebep beyan etmeksizin parayı almaktan ve ipoteği çözmekten imtina eylediği takdirde borçlu borcunu icra dairesine tamamiyle yatırırsa icra mahkemesi verilen paranın alacaklı namına hıfzına ve ipotek kaydının terkinine karar verir... " hükmüne yer verilmiştir.Somut olayda; davacı vekili tarafından ... 12. İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasına müracaat ile ipotek bedeli olarak 27/04/2023 tarihinde 2.200,00 TL depo edilmiş ve dosyamız davalısı Tasfiye Halinde ... İnşaat Elektrik Proje Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin tasfiye memuru olan ...'ya muhtıra çıkarılmıştır.Tasfiye Memuru ... vekili aracılığıyla 12/06/2023 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ipotek bedeli olarak belirlenen 2.200,00 TL ye itiraz ettiklerini belirtmişlerdir.Davacı tarafça bunun üzerine Mahkememizde dava açıldığı tespit edilmiştir.Davacı tarafın talebinin İİK'nın153.maddesi uyarınca ipotek bedelinin depo edilmesi nedeniyle ipoteğin fekkine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.Taraflar arasında ipotek bedelinin uyarlanması gerekip gerekmediği noktasında uyuşmazlık çıktığı tespit edilmekle birlikte İİK'nın 153.maddesine göre ipotek alacaklısına muhtıra tebliğ edilmiş, muhtıraya karşı süresi içerisinde itiraz edilmiştir. Bu halde İcra Hukuk Mahkemesi tarafından olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi gerektiğinden Mahkememizin görevsizliğine, ... İcra Hukuk Mahkemeleri’nin görevli olduğuna dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.(Emsal mahiyette ... BAM 37. HD'nin 2018/ Esas 2018/ Karar sayılı ilamı ve ... 12. HD'nin 2010/ Esas 2010/ Karar sayılı ilamı da dikkate alınarak)Mahkememiz kararının davacı vekilince İstinaf edilmesi üzerine ... 1. Hukuk Dairesinin 2024/ Esas ve 2024/ Karar sayılı kararı ile; "Mahkemece; talebin İcra ve İflas Kanunu'nun 153. maddesi gereğince yapıldığı ve bahsi geçen kanun maddesinde icra mahkemesinin görevli olduğunun belirtildiği gerekçesi ile İcra Hukuk Mahkemesine yönelik görevsizlik kararı verilmişse de; İİK'nun 153. maddesinde; “İpotekle temin edilmiş ve vadesi gelmiş bir alacağın borçlusu icra dairesine müracaatla alacaklısının gaip ve yerleşim yerinin meçhul bulunduğunu veya borcu almaktan ve ipoteği çözmekten imtina ettiğini beyan ederse icra dairesi onbeş gün içinde daireye gelerek parayı almasını ve ipoteği çözmesini alacaklıya usulüne göre tebliğ eder. Alacaklı bu müddet içinde gelmediği veya gelipte kanunen makul bir sebep beyan etmeksizin parayı almaktan ve ipoteği çözmekten imtina eylediği takdirde borçlu borcunu icra dairesine tamamiyle yatırırsa icra mahkemesi verilen paranın alacaklı namına hıfzına ve ipotek kaydının terkinine karar verir.” düzenlemesi mevcuttur. Bu yasal düzenleme içeriğinden anlaşılacağı üzere; kendisine bu madde şartlarında ihbar çıkarılan ipotek alacaklısı, ipotek bedelinin günün koşullarına uyarlanması için genel mahkemelerde dava açabilir ve böyle bir dava açtığını belirterek, icra müdürlüğündeki ipoteğin fekki talebine itiraz edebilir. İpotek alacaklısı, böyle bir dava açmadan ipoteğin fekki talebi üzerine ipotek bedelinin günün koşullarına uyarlanması gerektiği sebebi ile borçlunun yatırdığı parayı almaktan ve ipoteği çözmekten imtina edebilir. Bu sebep, İİK'nun 153. maddesinde yazılı "makul" sebep niteliğindedir. Somut olayda; istinaf incelemesine konu olan bu dosyanın davacısı ...'in, ... İli, ... İlçesi, .../... Mah., ada, parsel sayılı taşınmazda davalı şirket lehine tesis edilen ipoteğin İİK'nun 153. maddesinde usul çerçevesinde kaldırılması için ... 12. İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasından talepte bulunduğu, icra dosyasında bilirkişi raporunun alındığı, ipotek alacaklısının vekili aracılığı ile sunduğu 12/06/2023 tarihli dilekçe ile ipotek bedeli hesabının hatalı yapıldığını ve yeniden hesaplama yapılması gerektiğini ileri sürdüğü görüldüğünden, İİK'nun 153. maddesinde belirtilen makul sebebin ipotek alacaklısı tarafından itiraz olarak ileri sürüldüğü, dolayısı ile artık İİK'nun 153. maddesinde İcra Mahkemesinin hemen karar verme yetkisine ilişkin şartların ortadan kalktığı ve talebin genel mahkemede yargılamayı gerektirir hale geldiği anlaşılmıştır. Bu durumda, genel mahkeme niteliğindeki Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından işin esasına girilmesi gerekirken, İcra Hukuk Mahkemesine yönelik görevsizlik kararı verilmesinin isabetli olmadığı kanaatine varılmıştır. Bu itibarla davacı vekilinin istinafı yerinde olduğundan, HMK'nun 353/1-a-3. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, yargılama yapılıp davanın esasına girilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı vekilinin istinafının kabulü ile, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/10/2023 gün ve 2023/ Esas, 2023/ Karar sayılı kararının HMK.'nun 353/(1)-a/3. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine gönderilmesine," gerekçesiyle mahkememize gönderilmiştir.Mahkememizce dosya yeniden esasa kaydedilerek, dosyanın nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.Nitelikli hesap uzmanı bilirkişi Av. ... ' in 26/10/2024 tarihli raporunda özetle; İpoteğin kurulduğu 31.07.1996 tarihinden icra takibi tarihi olan 21.09.2022 tarihi itibarı ile 2.000.000.000,00.TL nın güncelleme yapıldığı takdirde 331.160,04.TL olabileceği,ipoteğin kurulduğu 31.07.1996 tarihinden dava tarihi olan 07.07.2023 tarihi itibarı ile 2.200.000.000,00.TL nın güncelleme yapıldığı takdirde 457.350,66.TL olabileceği, ipoteğin kurulduğu 31.07.1996 tarihinden icra takibi tarihi olan 21.09.2022 tarihi itibarı ile 2.000.000.000,00.TL nın işleyecek yasal faiziyle birlikte 15.059,21.TL Olabileceği, İpoteğin kurulduğu 31.07.1996 tarihinden dava tarihi olan 07.07.2023 tarihi itibarı ile 2.000.000.000,00.TL nın işleyecek yasal faiziyle birlikte 15.215,98.Tl. olabileceği, mütalaa edilmiştir. Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davacı adına kayıtlı ... ili, ... ilçesi, .../... Mahallesi, ..., ..., Sayfa No:... taşınmaz üzerindeki ipoteğin fekki istemine ilişkindir.İlgili taşınmazın tapu kayıtları-ipotek evrakları incelendiğinde; 31/07/1996 tarihinde yevmiye nolu 22000000000 ETL bedelli ipotek konulduğu, ipotek açıklaması incelendiğinde davacıya ait taşınmazın tamamına, davalı şirket ile olan ticari ilişkileri neticesinde gelmiş ve gelecek her türlü borçların teminatı olarak fekki alacaklı şirket tarafından bildirilinceye kadar müddetle birinci derece bila faizli 2.200000.000 TL ipoteğin davalı şirket lehine tesis ve tescil talep edildiği ve ipoteğin bu şekilde tesis edildiği anlaşılmıştır.İpotek kişisel bir alacağın teminat altına alınması amacını güden ve bir taşınmaz değerinden alacaklının alacağını elde etmesini sağlayan sınırlı bir ayni haktır. İpotek tesisi için rehin edilecek taşınmaz maliki ile alacaklı arasındaki anlaşmanın(rehin sözleşmesi)bulunması ve rehin sözleşmesinin Türk Medeni Kanununun 856. maddesi gereğince tapu siciline tescil edilmesi gerekir.Alacak sona erdiği halde alacaklı, terkin taahhüdünü iradesiyle yerine getirmezse, taşınmaz maliki ipoteğin fekkini (kaldırılmasını) dava yolu ile isteyebilir.Somut olayda; incelenen ve ipotek akdinin çerçevesini tayin eden 31/07/1996 tarihli resmi akit tablosu içeriğinden ipoteğin,ileride gerçekleşecek veya gerçekleşmesi muhtemel olan bir alacağın teminatı olarak tesis edildiği görülmektedir. Bu haliyle ipotek, azami meblağ (üst sınır ipoteği) ipoteğidir. Türk Medeni Kanununun 851 ve 881. maddelerinde ifadesini bulan azami meblağ (üst sınır) ipoteğinde alacağın ulaşacağı miktar önceden belirsiz olduğundan taşınmazın ne miktar için teminat teşkil edeceği ipotek akit tablosunda gösterilen limitle sınırlanabilir. Türk Medeni Kanunu'nun 875.maddesinde belirtilen ve ipotekle teminat altına alınan ana borç, gecikme faizi, icra takip giderleri ve taraflarca kararlaştırılan eklentilerden oluşan borcun toplam miktarının bu limiti aşması olanaklı değildir. ...'nın 1989/- E.- 1989/ K. ve 24.05.1989 tarihli kararında da ilgili kural benimsenmiştir. Bu kural uyarınca üst sınır ipoteğinde alacak bakımından bir üst sınır tespit edilerek teminatın kapsamı saptanmaktadır. Bu şekilde rehin edilen alacağın tutarı değil, ipotekli gayrimenkulün sorumlu olduğu üst miktar belirlenmektedir. O halde teminat, alacağı ve alacaklı icra takibi yapmışsa takip giderleri ile temerrüt faizlerini, üst sınıra kadar sınırlamaya tabi olmaksızın sağlamaktadır. Kısaca, ipoteğin üst sınır ipoteği olması durumunda borçlu sadece ipotek akit tablosunda belirtilen miktar ile sınırlı olmak üzere sorumludur. 31.07.1996 tarihli ipotek bedeli 2.200.000.000 TL ile sınırlı olmak üzere üst sınır ipoteğidir. Taraflar arasında ipotek alacaklısının davacı hakkında icra takibi yaptığı/alacak davası açtığı vs. ve bu işlemlerle davacının temerrüde düşürüldüğü iddiası da bulunmamaktadır.Mahkememizce ... 'de yapılan araştırmalar neticesinde eski 2.200.000.000 TL nin günümüz koşullarında 2.200,00 TL ye karşılık geldiğinin tespit edildiği, davacı tarafça da işbu bedelin icra dosyasına depo edildiği anlaşılmakla birlikte, davanın kabulüne, buna göre davacı ... adına kayıtlı, ... İli ... İlçesi .../... Mahallesi ... ... sayfa no: ... te kayıtlı tarla vasıflı taşınmazda bulunan ... İnşaat Elektirik Proje Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. lehine kurulan 31/07/1996 tesis tarihli, yevmiye nolu, 2200000000.00 ETL bedelli ipoteğin fekkine, ... 12. İcra Dairesi’nin 2022/... Esas sayılı dosyasına 27/04/2023 tarihinde depo edilen 2.200,00 TL ipotek bedelinin davalı şirketin tasfiye memuru ...’ya ( ... )ödenmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.(Emsal mahiyette ... 14. HD'nin 2012/ Esas 2012/ Karar sayılı ilamı da dikkate alınarak) H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere, 1-Davanın KABULÜNE, buna göre davacı ... adına kayıtlı, ... İli ... İlçesi .../... Mahallesi ... ... sayfa no: ... te kayıtlı tarla vasıflı taşınmazda bulunan ... İnşaat Elektirik Proje Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. lehine kurulan 31/07/1996 tesis tarihli, yevmiye nolu, 2200000000.00 ETL bedelli ipoteğin FEKKİNE, 2-... 12. İcra Dairesi’nin 2022/... Esas sayılı dosyasına 27/04/2023 tarihinde depo edilen 2.200,00 TL ipotek bedelinin davalı şirketin tasfiye memuru ...’ya ( ... )ödenmesine, 3-İlgili icra müdürlüğüne gerekçeli kararın bir suretinin gönderilmesine, 4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 150,28 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 179,90 TL'den mahsubu ile artan 29,62 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine, 5-Davacı tarafından yapılan 782,50 TL yargılama gideri, 179,90 TL başvuru harcı, 150,28 TL nispi karar ilam harcı toplamı 1.112,68 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 2.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, dava değeri, HMK’nın 341/2. Maddesi uyarınca kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/11/2024

Katip e-imzalı

Hakim e-imzalı