İlk Derece Mahkemesi 2024/357 E. 2024/357 K.

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/357 Esas - 2026/683 Karar Türk Ulusu Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO : 2024/357 Esas KARAR NO : 2026/683

DAVA : ALACAK DAVA TARİHİ : 27/05/2024

KARAR TARİHİ : 22/09/2026 YAZIM TARİHİ : 29/09/2026 Mahkememizde açılan alacak davasının yapılan yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili ; Dava konusu 28.02.2021, 31.08.2020, 31.01.2021 ve 31.08.2020 tarihli sözleşmeler kapsamında müvekkilinin; Fiyat farkı, Ek Fiyat farkı, Artırımlı Fiyat farkı alacaklarının, anılan kararnameler ve yasal düzenlemeler kapsamında davalıdan tahsiline; bu talep kabul görmez ise, sözleşmelerin yapıldığı tarihten sonraki süreçte değişen ve ağırlaşan ekonomik şartlar, yüksek enflasyonist ortam, paranın satın alma gücündeki kayıp, yakıt fiyatlarındaki artış, işçilik maliyetlerindeki artışlar vs hususlar sayın Mahkemece dikkate alınarak, sözleşmenin ve dayanağı olarak kabul edilen ilgili sözleşmelerin ve teknik şartnamenin ilgili maddelerinin güncellenerek/uyarlanarak Fiyat farkı, Ek Fiyat farkı, Artırımlı Fiyat farkı alacaklarının hesaplanması sonucu, şimdilik 10.000,000 TL olmak üzere 40.000,00 TL alacaklarının fiyat farklarının ödenmesi gereken günlerden, sayın Mahkeme aksi kanaatte ise davalının temerrüt tarihlerinden itibaren ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davacı Müvekkilinin hakedişlerinden haksız yere kesilen 579.808,57 TL alacaklarından fazlaya dair hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 70.000,00 TL alacaklarının her bir alacaklarının sözleşmeye göre ödenmesi gereken günlerden, sayın Mahkeme aksi kanaatte ise davalının temerrüt tarihlerinden itibaren ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, 31.08.2020 tarihli sözleşme kapsamında kiralanan araçlar, hasarları tamir ve bakım yapılmadan teslim edildiği için araç hasarlarına ilişkin fazlaya dair hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL alacaklarının her bir alacaklarının sözleşmeye göre ödenmesi gereken günlerden, sayın Mahkeme aksi kanaatte ise davalının temerrüt tarihlerinden itibaren ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, 31.08.2020 tarihli sözleşme kapsamında kiralanan araçların hasarları zamanında tamir edilmediğinden ve yine lastikleri yenisi ile değiştirilmediğinden, araçlar geç tesliminden kaynaklı, sözleşmenin 4.3 maddesinde yazılı teslim süresinin bitimi ile teslim tarihi arasında (15.01.2023 - 01.02.2023 ) geçen süreye ilişkin fazlaya dair hak ve alacaklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000, 00 TL kira alacaklarının her bir alacaklarının sözleşmeye göre ödenmesi gereken günlerden, Mahkeme aksi kanaatte ise davalının temerrüt tarihlerinden itibaren ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep edilmiştir. YANIT : Davalı vekili ; Taraflar arasında sözleşmeler imzalandığını, sözleşmeler kapsamında davacı tarafından müvekkili şirkete iş makinası ve ekipman sağlanması taahhüt edildiğini, ancak sözleşme süresine kiralanan araçların arızalanmaları nedeniyle farklı tarihlerde kullanılamadığını ve dava dışı ... tarafından ikame araç kiralanarak ikame araçlara ait kiralama tutarları ve cezaların müvekkili şirketten kesildiğini, meydana gelen zararların davacıya ait araçlardan kaynaklanması nedeni ile sözleşmede yer alan açık hüküm doğrultusunda söz konusu cezalar müvekkili şirket tarafından da davacıya rücu edildiğini ve davacının hak ediş ödemelerinden kesildiğini, işbu davaya konu sözleşmelerin söz konusu kararname kapsamında olmadığını, bu nedenle davacı tarafa fiyat farkı ödemesi yapılmadığını, davacı tarafa sözleşme kapsamında ek fiyat farkı ödemesi yapılmasının mümkün olmadığını, davacının hak ediş kesintilerinin usulsüz olduğunu iddia ederek geri ödenmesini talep etse de yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu, davacıdan kiralanan makinaların arızalanması nedeniyle kullanılamamasının hem müvekkili şirketi hem de üst kurum ... İşletmelerini zarara uğrattığını, davacı her ne kadar zararın kendilerine bildirilmediğini iddia etse de forkliftlerde meydana gelen arızaların davacı firma yetkililerine bildirildiğini, ancak davacının gerekli aksiyonu zamanında alamamış olması nedeni ile işlerin aksamaması için ikame araç kiralandığını, davacının ikame araçların fahiş bedelle kiralandığını iddia etmiş olsa da söz konusu kiralamaların yapılmasına sebebiyet verenin de davacı taraf olduğunu, davacının ... Sulh Hukuk Mahkemesinde açtığı tespit davasında bazı hasarların makul yıpranma dışında olduğu tespit edilmiş ise de alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, davacının sigortadan bir ödeme alıp almadığının da incelenmesinin gerektiğini, davacının araçların teslim alındığı tarihe kadar olan süre için kira bedelini talep etmesinin hukuki bir dayanağı bulunmadığını, davanın ... İşletmelerine ihbarı gerektiğini belirterek davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir. İhbar Olunan ... ... vekili ; Davaya dahil edilmelerinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, zaman aşımı itirazları bulunduğunu, müvekkili açısından husumet olmadığını, davacı tarafın söz konusu taleplerinin hiçbir hukuki dayanağı olmadığını, davacıdan yapılan tüm kesintilerin sözleşmelere ve hukuka uygun olduğunu, davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmeye göre kiralanan ekipman ve araçlardan kaynaklanan nedenlerle üst kurum olan müvekkilinde meydana gelecek zararın ve bu nedenle uygulanacak cezaların davacı mal sahibinin hak edişlerinden kesileceğinin belirtildiğini, davaya konu sözleşmelerin söz konusu kararname kapsamında olmadığını, bu nedenle davalı tarafından davacı tarafa fiyat farkı ödemesi yapılmadığını, davacı şirketten kiralanan makinaların arızalanarak kullanılamamış olması nedeniyle müvekkilinin maddi zarara uğradığını, davacı her e kadar zararın kendilerine bildirilmediğini iddia etse de müvekkili şirketin yetkilileri tarafından meydana gelen arızaların davacı tarafa bildirildiğini, bu nedenlerle davacı iddiaların gerçeği yansıtmadığını, belirterek taraflarına husumet ve sorumluluk yüklenmemesi ile haklarında karar tesis edilmemesine, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : -Sözleşme suretleri, -Fatura suretleri, -Tutanaklar, -Arabuluculuk tutanakları, -Tarafların ticari defter ve kayıtları, -Bilirkişi raporları. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davadaki talep, dava dışı ... A.Ş.'nin çeşitli birimlerinde kullanılacak değişik tip-model ve iş makinelerinin temini amacı ile taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca; Sözleşme hükümleri ev .... Kararnamesi uyarınca koşulları oluştuğu iddiası ile a-) Fiyat Farkı, Ek Fiyat Farkı ve Artırımlı Fiyat Farkı uygulanmasının gerektiği gerekçesi ile oluşan alacak için 40.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline, Fiyat farkı ödemesinin yerinde görülmemesi halinde b-) sözleşmenin hakim müdahalesi ile uyarlanmasına, davalının temin ettiği iş makinelerinden kaynaklanan nedenlerle sözleşme hükümlerine aykırı davranıldığı gerekçesi ile araçlar yerine ikame araçta kullanılması dahil oluştuğu ileri sürülen, bu nedenle c-) asıl işveren ... tarafından davacı hakedişlerinden yapıldığı söylenen kesintiler ve cezaların, buna neden olduğu gerekçesi ile davalıdan tahsiline 70.000,00 TL, Temin edilen araçların davalı tarafından temin ve bakımı yapılmadan davacıya iade edilmesi dolayısı ile oluşan 5.000,00 TL davacı zararının davalıdan tahsiline ve araçların d-) kiralama sözleşmesinde iade ve teslim edilmeyip daha sonraki tarihte iade edilmesi dolayısı ile oluştuğu ileri sürülen 5.000,00 TL kira alacağının davalıdan tahsili istemine ilişkindir. .... Sulh Hukuk Mahkemesinin .... Değişik İş sayılı dosyası istenmiş, UYAP sistemi üzerinden dosyada bulunan evraklar gönderilmiştir. Davanın ... İşletmelerine ihbar edilmiş, ... tarafından davaya yanıt veriş, istenilen belgeler mahkememize sunulmuştur. Davacı tanıkları ... ile ...'in beyanlarının alınması için .... Mahkemelerine talimat yazılmış, ilgililerin beyanları alınarak mahkememize gönderilmiştir. Mahkememiz tarafından görevlendirilen bilirkişiler .... tarafından dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler üzerinde inceleme yapmak suretiyle sunulan, bilirkişi kök raporu ile ek raporlarına göre; araç arızalarına dayalı olarak ikame kiralamalar nedeniyle davacı alacağından yapılan ikame kira ve ceza bedelleri kesintilerinin 520.833,82-TL olduğu, ikame araç kira bedellerinin piyasa rayiçlerine uygun tespit edilmesi gereği, ikame kiralama yapılan dönemde ceza kesintisi yapılamayacağı, 48 saati aşan arızalarda forklift için günlük 500,00-TL ve diğer araçlar için günlük 250,00-TL kesinti yapılacağı, hususları dikkate alındığında yapılabilecek kesintinin 131.825,20-TL olduğu, ikame araç kirası ve cezalara ilişkin davacıdan yapılan haksız kesinti tutarının ( 520.833,82 TL - 131.825,20-TL = 389.008,62-TL) 389.008,62 olduğu, bu miktarın davalıdan tahsili gerektiği kabul edilmiştir. Davacının .... Kararnamesi uyarınca talep edilen fiyat farkı - ek fiyat farkı- artırılmış fiyat farkı ile ilgili talepleri yönünden yapılan değerlendirmede, 4735 Sayılı Yasanın geçici 5. Maddesine göre " 01/12/2021 tarihinden önce .... sayılı yasaya göre ihalesi yapılan sözleşmelerde 01/07/2021 ile 31/12/2021 tarihleri arasında gerçekleştirilen kısımlar için, ihale dokümanında fiyat farkı verilmesine ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın 01/07/2021 ile 31/12/2021 tarihleri arasında ihalesi yapılan işlerde yüklenicinin başvurusu üzerine sözleşmesine göre hesaplanan fiyat farkına ilave olarak idarece ek fiyat farkı verilebilmesi ve ayrıca bu sözleşmelerin yüklenicinin başvurusu ve idarenin onayı ile devredilebilmesi imkanı getirilmiş olup, sözleşmenin taraflarından biri idare ve sözleşme kamu ihale kanuna göre ihale edilen işten kaynaklansa idi fiyat farkı verilmesi gerekecek idi. İş Kamu İhale Kanununa göre ihale edilmediği gibi, sözleşmenin taraflarından biri idare olmadığı için fiyat farkı ödeme koşullarının oluşmadığı kabul edilmiştir. Sözleşmenin yerine getirilmesinden sonra uyarlama talep edilmesinin mümkün olmadığı, davacının sözleşmelerin süreleri bitip ifa tamamlandıktan sonra uyarlama istediği, bu hali uyarlama talebinin kabulünün söz konusu olmadığı kabul edilmiştir. Malzemelerin kirlenmemesi için önlem almak, ambalajlamak ve/veya forklift çalışması sonuna kadar başka yere taşımak davalı ve dava dışı asıl işverenin sorumluluğunda olduğu ve davacıdan malzeme zayiatı nedeniyle yapılan 58.973,75-TL kesintinin davacıya iadesinin gerektiği kabul edilmiştir. Davalının makul kullanım dışındaki yıpranmalardan kaynaklananlar dışında oluşan hasar bedeli olan 52.000,00-TL'nin davalıdan tahsilinin gerekeceği kabul edilmiştir. Davacının araçların geç teslim alınması nedeniyle kira kaybı alacağı isteği olup, 15/01/2023 tarihli ihtarname ile sözleşme süresinin uzatılmayacağı davalı tarafından davacıya bildirilmiştir. Araçların 15/01/2023 tarihinde davacı tarafından bulundukları yerden teslim alınması mümkün hale gelmiş olup, araçlardaki hasarın giderilmediği, lastik yenilemelerinin yapılmadığı gerekçeleri ile araçların davacı tarafından teslim alınmadığı, bu hali ile teslimin gecikmesinin davacıdan kaynaklandığı için geç teslimden kaynaklı kira alacağı talebinin yerinde olmadığı kabul edilmiştir. Davacı vekili tarafından 05/07/2026 tarihli ıslah dilekçesi ile alacak taleplerini ayrı ayrı yükseltmiş, .... Sulh Hukuk Mahkemesinin .... Değişik İş sayılı dosyasında yapılan masrafların da işbu davada yargılama gideri olarak kabul edilmesini talep etmiş, gerekli harcını dosyaya yatırmıştır. Toplanan delillere göre; davacının fiyat farkı talebi, sözleşmenin uyarlanması ve araçların geç teslim edildiği gerekçeleri ile davalıdan talepte bulunmasının mümkün olmadığı, ikame kiralama yapılan dönemde ceza kesintisi yapılamayacağı, 48 saati aşan arızalarda forklift için günlük 500,00,00TL ve diğer araçlar için günlük 250,00-TL kesinti yapılacağı, hususları dikkate alındığında yapılabilecek kesintinin 131.825,20-TL olduğu, ikame araç kirası ve cezalara ilişkin davacıdan yapılan haksız kesinti tutarının ( 520.833,82 TL - 131.825,20-TL = 389.008,62-TL) 389.008,62 TL olduğu ve bunun davalıdan tahsili gerektiği, yine malzemelerin kirlenmemesi için önlem almak, ambalajlamak ve/veya forklift çalışması sonuna kadar başka yere taşımak davalı ve dava dışı asıl işverenin sorumluluğunda olduğu ve davacıdan malzeme zayiatı nedeniyle yapılan 58.973,75-TL kesintinin davalıdan tahsili gerektiği, yine olağan kullanım dışında araçlarda meydana gelen 52.000,00 TL hasar bedelinin de daha önce temerrüt gerçekleşmediği ve ara bulucuya başvuru ile temerrüt gerçekleştiği için 29/09/2023 arabulucuya başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak değişen oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili gerektiği kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur. HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-) Davanın KISMEN KABULÜNE, 447.982,37 TL haksız ceza kesintisi ile hasarlı araçların olağan kullanım dışındaki hasarlarının tamiri için yapılan 52.000,00 TL'den oluşan toplam 499.982,37 TL'nin 29/09/2023 arabulucuya başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak değişen oranlı avans faizi ile birlikte DAVALIDAN ALINIP DAVACIYA ÖDENMESİNE, 2-) Davacının fazla isteminin REDDİNE, 3-) ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .... Değişik İş sayılı dosyasından yapılan tespit giderlerinin yargılama giderleri arasında değerlendirilmesine, 4-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 34.153,80 TL harçtan, dava açılışında alınan 2.049,30 TL peşin harç ve ıslah nedeniyle alınan 10.758,53 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 12.807,83 TL harcın düşülmesi ile kalan 21.345,97 TL harcın DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE, 5-) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 4.480,11 TL arabuluculuk ücretinin DAVACIDAN, 8.959,89 TL arabuluculuk ücretinin DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE, 6-) Davacı tarafından mahkememiz dosyasında yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 2.155,00 TL tebligat ücreti, 75.000,00 TL bilirkişi ücreti, 116,50 TL posta gideri, toplamı 77.699,10 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 51.798,79 TL'si ile dava açılışında alınan 2.049,30 TL peşin harç ve ıslah nedeniyle alınan 10.758,53 TL ıslah harcı toplamından oluşan 64.606,62 TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 7-) Davacı tarafından ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ....Değişik İş sayılı dosyasında yapılan ve yargılama gideri olarak sayılmasına karar verilen 82,40 TL başvurma harcı, 29,00 TL tebligat ücreti, 2.750,00 TL bilirkişi ücreti, 1.274,90 TL keşif harcı, 8,00 TL posta gideri, 250,00 TL keşif araç gideri toplamı 4.394,30 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 2.929,50 TL'si ile dava açılışında alınan 82,40 TL peşin harç toplamından oluşan 3.011,90 TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 8-) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 79.997,18 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 9-) Davalının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle ret edilen miktar için karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE, 10-) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak İADESİNE, Dair, davacı vekilinin ve davalı ... ŞİRKETİ vekilinin YÜZÜNE KARŞI, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.22/09/2026

Katip .... Hakim .... e - imzalıdır e - imzalıdır

Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.