İlk Derece Mahkemesi 2024/339 E. 2026/91 K.

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2024/339 Esas KARAR NO: 2026/91 DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) DAVA TARİHİ: 13/05/2024 KARAR TARİHİ: 29/01/2026

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

DAVA:Davacı vekili ---- harç tarihli dava dilekçesinde özetle; "Müvekkili şirket tarafından, ---sigortalı olan ----- adresinde ------ tarihinde çıkan yangın sebebiyle hasar meydana gelmiş olduğunu, İtfaiye Olay Raporu'na göre;-------sayılı binanın zemin katındaki -18 derece soğuk hava deposunun, girişine göre sağ tarafında bulunan çalışır vaziyetteki soğutma fan grubunun elektrik tesisatında meydana gelen arızadan dolayı oluşan elektriksel ısınma neticesi, kablo izolasyonunun eriyerek yanmasıyla yangın başlangıcının meydana geldiği kanaatine varılmış" olduğunu, Yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde yangının; zemin katta bulunan -18 soğuk oda içerisindeki duvara monteli ev aparatörünün elektrik hattında oluşan anlık kısa devre sonucu açığa çıkan kıvılcımın, oda içerisindeki plastik sandıklara ve emtialara sıçraması sonucu başladığı, depoda istiflenen muhtelif çeşitte börek, mantı vb. emteanın, gerek yanmak ve islenmek gerekse de yangın söndürme çalışmalarında kullanılan suyun/kuru kimyevi maddenin sirayetine maruz kalarak hasara uğradığının tespit edilmiş olduğunu, Teknik Uzman Bilirkişinin yapmış olduğu incelemede;----soğuk hava deposundaki fan motorunun --- fazlarından özellikle ------- fazının kablosunun bağlantı noktasında (klemensler) ark-kıvılcım oluşması sonucunda, elektrik kablolarının izolasyonunda başlayan yangının çevreye yayıldığının anlaşılmış olduğunu, yangının başlangıç noktası olarak fanın üzerindeki fan motoru kablo izoleleri olduğunu, elektrik ana panosu ve soğuk hava deposu aydınlatma elektrik tesisinde herhangi elektriksel ve mekanik bir sorunun görülmemiş" olduğunu tespit edildiğini, Sigortalı şirketin, müvekkili şirkete yaptığı bildirim sonrasında yapılan ekspertiz incelemeleri neticesinde, sigortalı işyerinde ----- zararın tespit edilmiş olduğunu, koruma kurtarma giderlerinin ise (----- koku ıslahı, ---- Bina temizliği, --- Ekmek taşıma imha,----Branda olmak üzere) toplam ------ olduğunu, Poliçe kapsamındaki muafiyetler uygulandıktan sonra, emtea hasarı olarak --- tarihinde --- koruma kurtarma masrafı olarak--- tarihinde --- olmak üzere toplam ---- sigortalılarına ödenmiş olduğunu, Yangının başladığı soğuk odaların --- tarihli fatura ile ------- firmasından satın alındığını, kıymetlerin bakımlarının ise yine aynı firma tarafından yapılmakta olduğunun, ekte sunulmuş olan fatura ve servis formları ile sabit olduğunu, yangının davalı tarafın kusurundan kaynaklanmış olup zarardan sorumluluğunun bulunduğunu, TTK.'nun 1481. maddesi gereğince; müvekkili şirket tarafından yapılan ödemelerin rücuen tahsili amacıyla, arabuluculuk başvurusu yapmış olmalarına rağmen davalı taraf ile bir anlaşma sağlanamamış olduğunu İddia etmiş ve sonuç olarak, davalarının kabulüne, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla ----- hasar ödemesinin ödeme tarihlerinden itibaren işlemiş avans faiz ile tazminine karar verilmesini talep etmiştir." denmiştir.

CEVAP:Davalı vekili ----- tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili firma ile davacının sigortalısı --------tarihli yapım işleri sözleşmesi ( soğuk hava deposu yapımı) başlıklı sözleşmenin imzalanmış olduğunu, buna göre sigortalının fabrikasında bulunan soğuk hava depolarının bir kısmının yapım işinin müvekkili tarafından gerçekleştirilmiş ve iş bedeli olarak ---- olacak şekilde anlaşılmış ve ------ no.lu fatura ile iş sahibine teslim edilmiş olduğunu, Söz konusu sözleşmenin 4-b maddesinde açık ayıplar için garanti süresinin 2 yıl, gizli ayıplar için de 5 yıl olarak belirlenmiş ve her türlü kurulum, montaj ve imalat hatasına karşı 2 yıl garanti verilmiş olduğunu, ayrıca 4-h maddesinde kurulum ve teslim sonrası cihazların yıllık bakım sözleşmesi ( 6 ayda bir defa periyodik bakım) yapılmaz ise garanti şartlarının hükümsüz kalacağının belirlenmiş olduğunu, Öncelikle yangın çıkan odadaki makinaların garanti kapsamında kalmadığını öncelikle ve önemle belirtmek gerektiğini, zira davacı tarafça makinanın sözleşmeye uygun şekilde periyodik bakımlarının yapıldığına dair belge sunulmamış ve sigortalı tarafından periyodik bakımların hiçbir zaman yaptırılmamış olduğunu, Ancak makinalarda arıza çıkması halinde müvekkili şirkete ulaşılarak arıza çıkan makinaların arızalarının giderilmiş, bunun dışında müvekkili şirket yetkililerinin defalarca kez ikaz etmesine rağmen, periyodik bakım sözleşmesi müvekkili şirket ile sigortalı arasında imzalanarak cihazların düzenli bakımlarının yaptırılmamış olduğunu, Anılan cihazların çalışma prensiplerine göre yılda 3 defa hafif bakım diye tabir edilen bakımların, 1 defa da ağır bakım diye tabir edilen bakımın yapılması gerektiğini, müvekkili şirket tarafından bakım sözleşmesi hazırlanarak davacının sigortalısı ------ gönderilmişse de, bakım ödemesi yapmak istemeyen sigortalının bu sözleşmeyi imzalamamış ve cihazların gerekli bakımlarını yaptırmamış olduğunu, ------- gönderilen bakım sözleşmesinin bir örneğini dilekçe ekinde sunduklarını, davacı tarafından sunulan "bakım formlarının" ise gerçekte bakım formu olmayıp, sair cihazlarda çıkan arızaların giderilmesi için çağrı üzerine gidilen teknik servis formları olduğunu, Ayrıca bu formların fabrikada çalışan diğer makinaların da teknik servis formları olup, yalnızca yangın çıkan makinaya ait formlarmış gibi izlenim yaratılmaya çalışıldığını, uzman kişi tarafından yapılacak inceleme neticesinde bu hususun ortaya açıkça çıkacağını, Sonuç olarak --- tarihinde anlaşılarak --- tarihinde teslim edilen cihazlar, yangın tarihi olan ------- tarihine kadar geçen üç buçuk sene içinde gerek kurulum, montaj ve açık ayıplar yönünden 2 yıllık süre gerekse de gizli ayıplar yönünden periyodik bakım şartına uymadıklarından garanti süresi kapsamında olmayıp, müvekkili firmaya bu noktada kusur izafe edilemeyeceğini, yangının çıkış sebebine bakıldığında, cihazların açıkta bulunan elektrik kablolarının erimesi sonucu cihazların altına konulan plastik sepetlerin erimesinden kaynaklı çıktığı göz önüne alındığında, yangının çıkış sebebinin makinadaki gizli bir kusurdan kaynaklandığının söylenemeyeceğini, Davacının sigortalısının cihazları kullanım talimatlarına aykırı olacak şekilde kullanmış olduğunu, makinanın kurulumu esnasında verilen teknik eğitimlerde ve makina üzerine yapıştırılan etiketlerde soğuk hava üfleyen bu cihazların önüne, altına ve yakınına yükleme yapılmaması gerektiğinin anlatılmış olduğunu, zira bu husus genel bir bilgi olup soğutma cihazlarının önüne arkasına bir şeyler konulmaması gerektiği ve devamlı soğutma yapmak üzere çalışan cihazların bulunduğu odaların kapasitesinin üstünde yüklenmemesi gerektiği, izolasyonunun ısıyı korumaya yönelik olması gerektiği, bu işi yapan şirket yetkililerince bilinmekte olduğunu, bilinmesinin de basiretli bir tacir olma yükümlülüğünün gereği olduğunu, ancak tüm bu bilgi ve uyarılara rağmen soğuk hava depolarının kapasitelerinin çok üstünde ve odaları soğuk tutmaya yarayan cihazları da adeta boğacak şekilde yüklenildiğinin, davacı tarafın delilleri arasında sunmuş olduğu fotoğraflarla sabit olmuş olduğunu, Ekte sunulan fotoğraflarda, soğuk hava depolarında soğutma cihazlarının önüne ve altına ürün yerleştirildiğinin görüldüğünü, bu durumun soğutucuların kapasitesinin üzerinde ve sağlıksız çalışmasına neden olduğunu, gerekli soğutma derecesine ulaşamadığı için cihazın sürekli olarak çalışmasına neden olduğunu, bu hususun cihazın normal çalışmasının üzerine çalışmasına ve yangın olayında olduğu gibi fazla ısınmasına neden olabildiğini, Diğer bir önemli hususun ise yangının cihazdan çıkmamış olduğunu, fotoğraflarda görüleceği üzere yangının çıktığı odada cihazın halen çoğunlukla sağlam kalmış olduğunu, yangının esas çıkma sebebinin cihazın altına konulmaması gereken plastik sepetler olduğunu, bu sepetlerin üzerine sıçrayan kıvılcımlardan dolayı plastik eriyerek yoğun duman çıkmasına sebep olmuş olduğunu, halbuki sigortalı sorumlu davranıp soğutucuların önüne - altına kapasitesinin üzerinde ve yanıcı özelliği yüksek olan plastik sepetleri koymamış olsaydı bu yangının başlamayacağını, Ayrıca, fabrikanın elektrik hattında bulunması gereken devre kesici sigortaların devreye girmemesinin de enteresan olduğunu, zira cihazda kaçak akım gerçekleştiği ve kıvılcım çıkardığı olayın oluşundan belli olup, fotoğraflarda görüldüğü üzere eriyen sepet miktarından bunun kısa olmayan bir süre devam ettiğinin anlaşılmakta olduğunu, bu aşamada fabrikanın elektrik panosunda bulunması gereken sigortaların devreye girerek elektriği kesmesi gerekirken, yangın çıkana kadar kısa devrenin devam etmesi de fabrikanın o dönemdeki elektrik tesisatının kusurlu olabileceğine kuvvetli bir karine teşkil ettiğini, Yangına müdahalenin eğitimsiz personel tarafından yapıldığının, bilinçsizce müdahale edilerek zararın büyüdüğünün fotoğraflardan anlaşılmakta olduğunu, zira yangın çıkan odadan çıkarılan malzemelere bakıldığında yangının uzun sürmediğinin, cihazların dahi halen yerinde ve sağlam olduğunun anlaşıldığını, yangının fabrikanın zemin katında başlamış ve yalnızca bir soğuk odada vuku bularak bitmiş olduğunu, yangına doğru müdahale edilmiş olsaydı, içinde merdiven dahi olmayan çıkışların, asansörle yapıldığı fabrikanın üst katlarında bu denli zarar oluşmasının önüne geçilebilmesi mümkün olurdu, ancak anlaşıldığı üzere yangına müdahale bilinçsizce yapılmış ve zararın büyümesine sigortalının kendi kusuru ile yol açmış olduğunu,Düzenli bakımları yaptırılmadan çalıştırılan cihazların, kapasitesinin üstünde ve kullanım talimatlarına aykırı şekilde istiflenen soğuk oda, devreye girmeyen elektrik sigortası ve bilinçsizce yapılan müdahaleler neticesinde oluşan zararda, müvekkiline izafe edilebilecek kusur bulunmadığını, bu nedenle açılan davanın reddi gerektiğini Savunmuş ve sonuç olarak, fazlaya ilişkin her türlü haklarının saklı kalması kaydıyla, hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz iddialara dayanan davanın reddine, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; sigortacının, dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine dayanarak ödediği hasar bedelinin, hasardan sorumlu olduğunu iddia ettiği davalıdan 6102 Sayılı TTK'nin 1472. maddesi uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir.TTK nun 1472-(1)maddesi; "Sigortacının, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlululara karşı dava hakkı var ise bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmış ise, sigortacı mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek ,dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." şeklindedir. Halef olma (halefiyet) bir kişinin hukuken diğerinin yerine geçmesi anlamına gelir.6098 sayılı TBK'nın 49. maddesine göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Haksız fiile dayalı bir borcun doğabilmesi için, hukuka aykırı bir fiil bulunmalı, fiili işleyenin kusuru olmalı, sonuçta bir zarar doğmalı, zarar ile işlenen fiil arasında da uygun nedensellik bağı bulunması gerekir. ------- tarihli ara karar ile dosyanın bir sigorta bilirkişisi, bir makine mühendisi ve bir Elektrik ve Elektronik mühendisi bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve -------tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiş sonrasında davacı taraf itirazları dikkate alınarak itirazların karşılanması amacıyla dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiş ve ---- tarihli kök rapor ile aynı sonuca ulaşır ek raporlar dosyaya teslim edilmiştir.Bilirkişi kök raporunda özetle; "1.Sigorta yönünden yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda;Davacı ---- tarafından, sigortalısına ----- hasar tazminatı ödenmiş olduğu ve TTK.'nun 1481. maddesi gereğince sigortalısının haklarına halef olması nedeniyle, ödediği tazminatın rücuen tahsili amacıyla davalı--------- aleyhine işbu davayı açmış olduğu, 2.Elektrik Elektronik mühendisliği açısından yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda; Dava konusu yangının davalının kurulumunu yaptığı soğutucu fan grubu cihazının elektrik tesisatı/bağlantısından kaynaklandığı anlaşılmakla, taraflar arasındaki uyuşmazlığın da cihazın elektrik bağlantı kablolarından kaynaklanan bu yangına cihazdaki bir kusurun sebep olup olmadığının tespit edilmesi ile davalının varsa bir kusur / ayıptan sorumlu tutulup tutulamayacağının tespit edilmesi noktalarında toplandığı,Dosyadaki fotoğraflarda da görüldüğü ve uzman görüş raporunda tespit edildiği şekliyle dava konusu yangının soğutucu fan grubunun üç fazlı elektrik tesisat kablosu ----- fazı bağlantı klemensindeki bağlantı yerindeki arktan kaynaklandığı anlaşıldığına göre, bu durumun klemens bağlantı yerinden ısınmaya yol açacak ölçüde izin verilenin üzerinde akım geçmesinin yangına sebep olduğunu gösterdiği,Sonuç olarak, soğutucu fan grubu cihazında sonradan ortaya çıkan bir parça arızasının veya çalışma şeklinde meydana gelen bir sorunun cihazın yüksek akım çekmesine sebep olması ile elektrik tesisat kablosundan olağan dışı akım geçmesine ve yangına sebep olduğu, yangının oluş şekli itibariyle elektrik tesisatındaki herhangi bir kusur veya aksaklıktan bahsedilemeyeceği,Makina mühendisliği açısından yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda;Dava konusu soğuk hava deposu cihazının elektrik şebekesi kaynaklı elektriksel dalgalanmanda kaynaklı makina üzerinde oluşturduğu ilave yük ile evaparatör fan motorunun fazla akım çekmesinde kaynaklı olarak izolasyon kablolarının ısınmış olabileceği---------Tarihinde yapılan keşifte yangının çıkış noktası olarak belirlenen -18 C derece soğuk oda depo evaparatör fanının çalışmakta olduğu görülmüş ve yapılan incelemede soğutma evaparatöründe ayıplı bir hususa rastlanmamış olduğu, 4. Kusur Açısından yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda;Yukarıda 2. maddede izah edildiği üzere, ---- tarihinde sigortalı mahalde yapılan keşif sırasında yangının çıkış noktası olarak belirtilen -18 C derece soğuk oda depo evaparatör fanının çalışmakta olduğu açıkça tespit edilmiş olduğundan, yapılan incelemede soğutma evaparatöründe ayıplı bir hususa rastlanılmamış olduğu ve dolayısıyla da üreticisi firma olan davalı -------- herhangi bir kusurunun bulunmadığı görüş ve kanaatine varmıştır." şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.Somut olayda her ne kadar davacı tarafça meydana gelen yangında soğuk odaların satın alındığı davalı şirketin kusuru ve sorumluluğu bulunduğu ileri sürülmüş ise de mahkememizce hükme esas alınan kök ve ek bilirkişi raporları ile de tespit edildiği üzere dava konusu yangının çıkış noktasının evaparatör fan elektrik klemens bağlantısında oluştuğu bununla birlikte dava konusu soğutma gruplarının 3 ayda bir periyodik bakıma tabi tutulması gerektiği ancak dosyadaki deliller itibariyle dava konusu soğutma gruplarına ilişkin davalı tarafça 5 defa servis hizmeti verilmesine karşın bunlardan 4 adetinin arıza-onarım sadece 1 adedinin yangın hadisesinden 6 ay öncesine ait periyodik bakım olduğu ayrıca dava konusu ürünlerde herhangi bir ayıp tespit edilmediği de dikkate alındığında sorumluluğun periyodik bakım onarım yükümlülüğünü meydana getirmeyen davacı sigortalısında olduğu ve davalıya kusur atfedilmemesi sebebiyle halefiyete dayanarak rücuen tazminat talep etme şartlarının gerçekleşmediği tespit edilmiştir.Hükme esas alınan bilirkişi raporları doğrultusunda davacı sigortanın haklarına TTK'nın 1472.maddesi uyarınca halef olduğu dava dışı sigortalının uğradığı zararın, davalı tarafından gerçekleştirildiğinin ispat edilemediği, zarar ile fiil arasında uygun illiyet bağının bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2- Peşin alınan 8.710,30 TL harçtan, alınması gerekli 732,00 TL peşin harcın düşümü ile geri kalan 7.978,30 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına , 4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 5-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre 81.607,20 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-3.600,00 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına, Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/01/2026