İlk Derece Mahkemesi 2024/33 E. 2025/1144 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Trafik Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 10/01/2024 KARAR TARİHİ : 17/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin kendisine ait .....plakalı araç ile Elazığ Bulvarı üzerinde yolun sağ tarafında seyir halinde iken kolordu kavşağına geldiğinde yine aynı istikamette orta şeritte seyreden sürücü .....sevk ve idaresindeki .....poliçe numarası ile davalı sigortalısı .....ait .....plaka sayılı araç ile sağ Dicle Bulvarı istikametine dönüş yapmak istediği esnada aracının sağ ön kısımlarıyla çarpışmaları neticesinde yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda davalı şirketin sigortalısı .....plakalı araç sürücüsünün 2918 Sayılı KTK'nin 56/1A-5 (Sürücünün kavşaklarda şerit değiştirmesi) maddesini ihlal ettiği belirlendiği, arz ve izah olunan sebeplerle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla .....plakalı araçta meydana gelen hasarın onarım bedeli yönünden 50.000,00TL, araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle 50.000,00TL, aracın serviste kaldığı süre zarfınca aracı kullanamamaktan kaynaklı araç mahrumiyeti nedeniyle 30.000,00TL olmak üzere toplam 130.000,00TL'nin faiziyle birlikte taraflarına ödenmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa tahmilini arz ve talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla mezkur davadan önce davacı taraf dava konusu araç hasarı için araç hasarı tazminatı açısından hasar başvurusunda bulunulmuş müvekkil şirket tarafından sigortalı araç kusuru oranında araç hasarı tazminatı ödemesi yapılmış olup, zararın tamamının karşılandığını, tazminata ve davaya konu aracın ''araç hasarı tazminatı'' için davacı tarafa ve onarım için yetkili servis ve firmalara toplamda 52.750,00 TL ödendiğini, davacı tarafın kazanç kaybı ve araç mahrumiyeti taleplerinin trafik poliçesinde teminatı dışı olduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafın sigortalının kusurunu ve zararını usulen ispat etmesi gerektiğini, bu sebeplerle araç hasarı tazminatına ve değer kaybı tazminatına ilişkin müvekkili şirketçe hasar dosyalarında yapılan ödeme sonrası müvekkil şirketin sorumluluğun kalmadığı aksi halde bakiye poliçe limitinin karar verilirken dikkate alınmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmilini arz ve talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, trafik kazasından kaynaklı sigorta şirketine yöneltilmiş eksik ödendiği iddia olunan hasar bedeli ile değer kaybı, ikame araç bedeli ve davacı tarafından ödenen yediemin ücretinin tazmini istemine ilişkin olduğu tespit edildi. Dosyanın incelenmesinde, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığı, poliçede araç başına maddi tazminat limitinin 120.000,00 TL olarak belirtildiği, dosya içeresinde yer alan araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağına göre .....tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiği, dava açılmadan önce arabuculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen hasar nedeniyle değer kaybı oluşup oluşmadığı, davacıya ait aracın onarımı sonrasında ödenmesi gereken hasar bedelinin ve değer kaybı bedelinin eksik ödenip ödenmediği, buradan varılacak sonuca göre davacının değer kaybı ile hasar bedeli ve aracın tamirde kaldığı süre boyunca ikame araç bedeli, aracın yedieminde kaldığı süreye ilişkin yediemin ücretini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkin olduğu tespit edildi. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir. Mahkememize sunulan .....tarihli trafik bilirkişi raporunda özetle; " .....plakalı otomobil sürücü .....2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun "53'üncü maddesinin a bendinde sürücüler Sağa dönüşlerde dönüş işaretini vermeye, Sağ şeride veya dönüşe ayrılmış şeride girmeye, hızını azaltmaya, dar kavisle dönmeye zorunludurlar. Kuralına uymayarak aynı kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84/f maddesinde yer alan ASI KUSURLARDAN (f) bendindeki “doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma” KURALLARINI İHLAL ETTİĞİ, YÜZDE YÜZ (%100) KUSURLU olduğu; kazada .....plakalı otomobil sürücü .....ise; kural ihlalinin olmadığı" mütalaa edilmiştir. Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan .....plakalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, davacının anılan kazanın oluşumunda atfı kabil kusurunun olmadığı kabul edilmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Anılan ilkeler doğrultusunda makine mühendisi tarafından hazırlanan .....tarihli ek raporda özetle; ".....tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacıya ait .....Plakalı, .....Model, .....Motor nolu.....Şasi nolu, .....Marka İki Tekerli Motorlu Bisikletin maddi zarar gördüğü anlaşılmakta olup, dava dosyasına sunulan eksper raporunda ( .....tarafından düzenlenen ) ; gidon, arka led, multimedya kumandası, sağ sol dikiz ayna, sinyal e far tuş bağlantısı, ön far, sağ sinyal, kriko, ön çamurluk, arka çamurluk, sağ fren kolu, hidrolik kutusu, sağ fren hidrolik hortum, ön amortisör tk, .....amp tesla tip lityum batarya akü nün kullanılamaz duruma geldiği, 50.250 TL yedek parça masrafının, 2500 TL de işçilik gideri oluştuğu görülmüş olup, toplamda KDV hariç 52.750 T.L maddi zararının olduğu" raporda ibraz edilmiştir. .....tarihli makine mühendisi bilirkişi ek raporunda özetle; " .....Plakalı, .....Model, .....Motor nolu, .....Şasi nolu, .....Marka İki Tekerli Motorlu Bisikletin .....tarihli kazası sonrası; 52.750 TL hasar bedeli, 9.000 TL değer kaybı ve 4.686,92 TL ikame araç gideri oluştuğu anlaşılmakta olup, toplam maddi zararın 66.436,92 T.L olacağı" mütalaa edilmiştir. Anılan kök ve ek rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davacının değer kaybı zararının 9.000,00 TL olduğu kabul edilmiştir. Davalı sigorta şirketi tarafından yaptırılan onarım neticesinde ilgili firmalara ödenen onarım bedeli miktarının 52.750,00 TL olduğu ve ilgili onarım bedeli dışında hasar onarım bedeli oluşmadığı kabul edilerek davacının hasar onarım bedeli tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir. Davacının aracında meydana gelen değer kaybı gerçek zarar (doğrudan zarar) kapsamında ise de, araç mahrumiyeti zararı ve yedi emin ücreti dolaylı zararlardan olup, davalı sigorta şirketinin bu zararlardan sorumluluğu bulunmadığından, davacının araç mahrumiyet bedeli ve yediemin ücreti istemlerinin ayrı reddine karar verilmiştir. Davalı sigorta şirketi, sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, tespit edilen değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Buna göre tüm dosya kapsamı ile kök ve ek makine mühendisi bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davacının talep edebileceği değer kaybı miktarının 9.000,00 TL olduğu, dava açılmadan önce sigorta şirketi tarafından 4.245,00 TL değer kaybı ödemesi gerçekleştirildiği, bakiye değer kaybı zararının 4.755,00 TL olduğu kabul edilmiştir. .....tarihli celsede davacı vekilinin ıslah dilekçesi sunulamasına ilişkin talebi üzerine tarafına ıslah dilekçesinin sunulması için 1 hafta kesin süre verilmiş, kesin süre içerisinde sunulmadığı takdirde hiç ıslah yapılmamış gibi dosyada karar verileceği ihtar edilerek ilgili duruşma zaptı davacı vekiline .....tarihinde tebliğ edilmiştir. Davacı vekili tarafından ıslah dilekçesi kesin süre dışında .....tarihinde sunulmuş davalı yana ilgili dilekçe .....tarihinde tebliğ edilmiştir. Verilen kesin süre içerisinde ıslah dilekçesinin sunulmamış olması nedeniyle davada hiç ıslah yapılmamış gibi değerlendirme yapılmıştır. Dava dilekçesinde değer kaybı yönünden talep edilen 10,00 TL talep ile bağlı kalınarak talebin kabulü ile 10,00 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. iş günü sonrasına denk gelen .....tarihinden itibaren uygulanacak yasal faiz (sigortalı aracın hususi kullanıma özgülendiği dikkate alınmakla) ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar verilerek aşağıdaki şekildi hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere: 1-Davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE; a) 10,00 TL değer kaybının davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine, b) Davacının hasar onarım bedeli isteminin reddine, c) Davacının araç mahrumiyet zararı ve yediemin ücreti isteminin reddine, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 269,85 TL harç ve sonradan yatırılan 162,00 TL ıslah harcın mahsubu ile bakiye 183,55 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL peşin harç, 269,85 TL başvuru harcı ve 162,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 701,70 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4- Davacı tarafından yapılan 167,50 TL tebligat ve posta gideri, 4.700,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.867,50-TL yargılama giderinin kabul/red oranı da dikkate alınarak 1.216,87 TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 10,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 30,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranı dikkate alınarak 780,00 TL'lik kısmının davalıdan tahsili, bakiye kalan kısmının ise davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim