İlk Derece Mahkemesi 2024/286 E. 2026/130 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLLERİ :

DAVALILAR :

VEKİLİ : DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 13/03/2024 KARAR TARİHİ : 10/02/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA VE TALEP : Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle: Davacı taraf ile davalı taraf arasında dava konusu taşınmazların iklimlendirme sistemi daire içi tesisatının döşenmesine dair ... tarihli sözleşmenin akdedildiği, sözleşme kapsamında yapılan işlerin eksiksiz bir şekilde teslim edildiğinin davacı taraf tarafından iddia edildiği, yapılması gereken işlerin eksik yapıldığı ve kırımlar yapılırken daha önce yapılan inşaat imalatlarına zarar verildiği gerekçesiyle sözleşme kapsamında belirtilen iş karşılığı yapılması gereken ödemenin davalı taraf tarafından yapılmadığı, ödemenin yapılması amacıyla mevcut durumun davalı tarafa ...tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarname ile bildirildiği, bu talebine olumsuz yanıt alan davacı taraf tarafından yasal sürecin başlatıldığı, sözleşmeye konu olan "daire içi klima tesisatının döşenmesi" işinin sözleşmeye uygun ve eksiksiz olarak yapıdığı, sözleşme konusu edilen işten kaynaklanan bedelin (968.220,00 TL) şimdilik 1.000,00 TL'sinin davalılardan dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA : Davalılar vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle: Davacı vekili tarafından, müvekkil ...aleyhine başlatmış olduğu iş bu davadan önce müvekkile ihtarname göndermiş ve Diyarbakır İcra Müdürlüğünün ...icra takibi başlatıldığını, tüm görüşmelerde sözlü olarak kendilerine verilen cevap, Alacaklı vekilince müvekkile Batman ...Noterliği aracılığıyla keşide edilen ...tarih ve ...yevmiye nolu ihtarnameye verilen cevapta da belirtildiği üzere Dosyaya sunulan ...(Sehven ...yazılmıştır) tarihli sözleşmeden de anlaşılacağı üzere borç, yapılan işin tam ve eksiksiz teslimi yapıldıktan sonra 90 gün vadeli çek olarak ödeneceğinden, Öncelikle iş teslim/kabulünün yapılması gerektiğini, oysaki davacı tarafından müvekkile taahhüt edilen iş eksik yapıldığından teslimatı da yapılmadığını, borcun muaccel olmadığını, teslimat durumunda müvekkilin iş bedeli olan o gün vadeli çeki teslim edebileceği şeklinde yazıya döküldüğünü, iş tamamlanmış ve eksiksiz teslim edilse dahi nakdi para talebinde bulunulamaz ancak teslim tarihinden itiberen 90 günlük çek talep edilebilir.davacı tüm uyarılarımıza rağmen işi teslimden imtina edip nakit para talebinde bulunmaktadır. bu itibarla davacı alacak davası değil edimin ifası davası açması gerekir. bu yönüyle açılan dava usule aykırı olduğunu, davanın reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. BİLDİRİLEN VE TEMİN EDİLEN DELİLLER; 1-Mahkememizce bilirkişi heyetinden aldırılan ...tarihli bilirkişi raporu; Dava konusu işin metrajının belirlenmesi için gerekli ölçümlerin yapıldığı video kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda dava konusu işin toplam metrajının 1.847,7 metre olduğu, sözleşme kapsamında belirlenen birim fiyat (275 TL) dikkate alınarak yapılan hesaplamada davacı tarafından yapılan işin toplam bedelinin 508.117,50 TL olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı anlaşıldı. 2-Mahkememizce bilirkişi heyetinden aldırılan ...tarihli ek rapor; ...tarihli kök raporda belirtilen metraj hesabında bir hata veya eksiklik olmadığı, ...blokta toplam ...adet 3+1 dairenin olduğu, 25 dairenin daire içi iklimlendirme sistemi tesisatının davacı firma tarafından çekildiği, A1 blok kapsamında yapılan işin toplam metrajının 752,5 m olduğu, A2 blokta toplam 52 adet 2+1 dairenin olduğu, 51 dairenin daire içi iklimlendirme sistemi tesisatının davacı firma tarafından çekildiği, A2 blok kapsamında yapılan işin toplam metrajının 1095,2 m olduğu, birim fiyat 275 TL olduğundan, davacı tarafından yapılan işin toplam bedelinin (752,5+1095,2)x275=508.117,50 TL olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı anlaşıldı. Davacı taraf ile davalı taraf arasında dava konusu taşınmazların iklimlendirme sistemi daire içi tesisatının döşenmesine dair ...tarihli sözleşmenin akdedildiği, sözleşme kapsamında yapılan işlerin eksiksiz bir şekilde teslim edildiğinin davacı taraf tarafından iddia edildiği, yapılması gereken işlerin eksik yapıldığı ve kırımlar yapılırken daha önce yapılan inşaat imalatlarına zarar verildiği gerekçesiyle sözleşme kapsamında belirtilen iş karşılığı yapılması gereken ödemenin davalı taraf tarafından yapılmadığı, ödemenin yapılması amacıyla mevcut durumun davalı tarafa ...tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarname ile bildirildiği, bu talebine olumsuz yanıt alan davacı taraf tarafından yasal sürecin başlatıldığı, sözleşmeye konu olan "daire içi klima tesisatının döşenmesi" işinin sözleşmeye uygun ve eksiksiz olarak yapıdığı, sözleşme konusu edilen işten kaynaklanan bedelin (968.220,00 TL) şimdilik 1.000,00 TL'sinin davalılardan DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava; eser sözleşmesi nedeniyle alacağın tahsili istemine ilişkindir. Dava dilekçesinde özetle davacı taraf ile davalı taraf arasında dava konusu taşınmazların iklimlendirme sistemi daire içi tesisatının döşenmesine dair ...tarihli sözleşmenin akdedildiği, sözleşme kapsamında yapılan işlerin eksiksiz bir şekilde teslim edildiği ancak iş karşılığı yapılması gereken ödemenin davalı taraf tarafından yapılmadığı, ödemenin yapılması amacıyla mevcut durumun davalı tarafa ...tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarname ile bildirildiği, sözleşme konusu edilen işten kaynaklanan bedelin (968.220,00 TL) şimdilik 1.000,00 TL'sinin davalılardan dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizle tahsiline dair dava açıldığı anlaşılmıştır. Davalı ...vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle işin gereği gibi tamamlanmadığı, eksik yapıldığı, bunun da davacının ihtarnamesine verilen cevabi ihtarnamede davacı tarafa bildirildiği, işin eksik ifa edildiği, iş tamamlandığında ise davacıya 90 gün vadeli çek ödeneceğinin kararlaştırıldığı buna göre para talebinde bulunulamayacağı ve davanın reddi gerektiğinin savunulduğu anlaşılmıştır. Diğer davalı ...vekilince ise sözleşmenin tarafı olmadığından bahisle davanın reddi gerektiği savunulmuştur. Mahkememizce tarafların tacir olup olmadığına dair yapılan araştırma neticesinde Batman Vergi Dairesince verilen cevapta davacının 2023 yılı beyannamesini bilanço usulüne göre bildirdiği, Gökalp Vergi Dairesinden gelen cevapta ise davalı ...'in bilanço usulüne göre defter tuttuğu, diğer davalı ...ise işletme hesabına göre defter tuttuğunun belirtildiği buna göre davacı ve davalı ...tacir olması nedeniyle davanın nisbi ticari dava olduğu ve bu yönüyle diğer davalı olan ...in tacir sayılmaması durumunda dahi davaya özel nitelikte olan Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılması gerektiğinden Mahkememizin görevli olduğu kanaati ile yargılamaya geçilmiştir. Davacı tarafça dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşmeye bakıldığında sözleşme başlığının " ...Projesi Klima Bakır Borulaması Sözleşmesi" olup genel itibariyle Diyarbakır ili Kayapınar ilçesi ...ada ...nolu parselde yapılacak olan ...konutlarının klima bakır borularının döşenmesi işinden ibaret olup sözleşme tarihinin ...sözleşme taraflarının ise ...ve ...olup; müteahhit olarak da ...'in adının yer aldığı, sözleşmenin ödeme şekli başlığı altında " bu belirtilen işe ve niteliklere karşı olarak toplam 3+1 daire bulunmakta olup bu bedeli montaj işçiliği, malzeme çekmesi, kat temizliği, fazla malzemenin kattan inmesi, yemek temizlikleri dahildir. Toplamda 50 daire olup metre birim fiyatı 275 TL dir" şeklinde birim fiyat üzerinden ödeme belirlendiği görülmektedir. Buna göre Mahkememizce ...tarihinde yapılan işin eksik imalat savunmasına ilişkin olarak tamamının sözleşmeye uygun şekilde ifa edilip edilmediğinin tespiti için keşif icra edilmiş, bilirkişilerce yerinde yapılan tespitlerden sonra ...tarihli raporda dava konusu işin metrajının belirlenmesi için gerekli ölçümlerin yapıldığı video kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda dava konusu işin toplam metrajının 1.847,7 metre olduğu, sözleşme kapsamında belirlenen birim fiyat (275 TL) dikkate alınarak yapılan hesaplamada davacı tarafından yapılan işin toplam bedelinin 508.117,50 TL olduğu sonuç ve kanaatine varıldığının görüldüğü, bu rapora davacı vekilince itiraz edildiği, bunun üzerine alınan ...tarihli kök raporda belirtilen metraj hesabında bir hata veya eksiklik olmadığı, ...blokta toplam ...adet ...dairenin olduğu, 25 dairenin daire içi iklimlendirme sistemi tesisatının davacı firma tarafından çekildiği, A1 blok kapsamında yapılan işin toplam metrajının 752,5 m olduğu, A2 blokta toplam 52 adet 2+1 dairenin olduğu, 51 dairenin daire içi iklimlendirme sistemi tesisatının davacı firma tarafından çekildiği, A2 blok kapsamında yapılan işin toplam metrajının 1095,2 m olduğu, birim fiyat 275 TL olduğundan, davacı tarafından yapılan işin toplam bedelinin (752,5+1095,2)x275=508.117,50 TL olduğunun tespit edildiği görülmüştür. Bilirkişi raporunda sözleşmeye konu işin eksiksiz ifa edildiğinin net bir şekilde tespit edildiği bunun da sözleşmeye konu her bir blok için ayrı ayrı yerinde değerlendirme yapılmak sureti ile belirlendiği bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşıldığından hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmış ve rapor hükme esas alınmıştır. Bundan sonra davacı vekilince davanın ...tarihli ıslah dilekçesi ile bilirkişi raporu doğrultusunda 508.117,50 TL ıslah edildiği görülmüş, ıslaha karşı ...ve ...vekilince itiraz dilekçesi sunulduğu anlaşılmışsa da sözleşme gereğinin yerine getirildiği bu sebeple birim fiyat üzerinden ödenilecek bedelin bilirkişi heyetince tespit edildiği, her ne kadar taşeron olarak davacı asilin yanında dava dışı ...isimli şahsın da isminin yazılı olduğu görülse de şahısların ihtiyari dava arkadaşı olduğundan bahisle davada yer almasının zorunlu olmadığı ve sözleşmede bedele yönelik bir paylaşım da yer almadığından davacının bilirkişi heyetince belirlenen bedele hak kazandığı kabul edilmiş olup ...yönünden kabulüne karar verilmiş; ...yönünden ise her ne kadar davacı tarafça tarafların birlikte iş yaptıkları(adi ortaklık olduğu) iddia edilmişse de sözleşmenin nispiliği ilkesi uyarınca sözleşmede yalnız ...'in isminin olduğu ...'in isminin bulunmadığı gözetilerek ...yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. (emsal niteliğinde Ankara BAM 31. HD 2024/212 E ve 2025/119 K sayılı kararı ile Konya BAM 5.HD 2024/1592 E ve 2025/1778 K) HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere; 1-Davanın ...yönünden KABULÜNE; 508.117,50 TL bedelin davalı ...'in temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ...ten alınarak davacıya verilmesine, 2-Davanın ...yönünden ise pasif husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE, 3-Kabul edilen 508.117,50 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 34.709,51 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 9.104,99 TL harcın düşümü ile eksik kalan 25.604,52 TL harcın davalı ...tahsili ile hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 8.677,39 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 9.532,59 TL harcın davalı ...alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacının karşıladığı 3.834,00 TL tebligat gideri, 22.500,00 TL bilirkişi ücreti, 3.030,30 TL keşif gideri olmak üzere toplam 29.364,30 TL yargılama giderinin davalı ...alınarak davacıya verilmesine, 6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı ...alınarak Hazineye İrat Kaydına, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 508.117,50 TL üzerinden takdir edilen 81.298,80 TL vekalet ücretinin davalı ...alınarak davacıya verilmesine, 8-Davalı ...kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 7/2 maddesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 45.000,00 vekâlet ücretinin, davacıdan alınarak davalı ...verilmesine, 9-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim