İlk Derece Mahkemesi 2024/234 E. 2025/926 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/234 Esas KARAR NO: 2025/926 DAVA: Ticari Şirket (Pay Defteri Kaydına İlişkin) DAVA TARİHİ: 26/03/2024 KARAR TARİHİ: 30/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Pay Defteri Kaydına İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalılardan ----- müvekkilleri arasında müvekkillerinin mülkiyetindeki --------- parsel sayılı taşınmaz üzerine ----- tesisi inşa edilmesi hususunda ----- akdedildiğini, sözleşmeye konu -------sayılı parsel kesinleşen imar planına göre yapılan imar uygulaması sonucunda birden fazla parsele ifraz edilmiş ve nihayetinde -----uygulandığı -------parsel numarası ile tescil edildiğini, yüklenici sözleşmenin 2. maddesinde öngörülen ---- kurulumu işlemlerini sözleşmenin 3. maddesinde belirtilen 10 adet şirket üzerinden yürütmüş, tesisin inşasını tamamlamış, ------ tarihinde yapı ruhsatlarını almış, ----- tarafından tesisin geçici kabulü yapılmıştır. Adlarına ------- akdedilen geçici kabul işlemi ve ----- akdedilen elektrik bağlantı anlaşmaları gereğince ürettiği elektrik enerjisini ---- satmakta ve bedelini tahsil ettiğini, müvekkillerine devredilecek şirket --------- olduğunu, yüklenicinin sözleşmedeki arsa sahiplerine devredeceği eserden maksat bu şirketin devrinden ibaret olduğunu, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında anılan şirketlerin tamamı tek ortaklı şirket şeklinde olduğunu, şirketlerin yönetim kurulu başkanı ise eser sözleşmesinin yüklenicisi yüklenici------ olduğunu, sözleşmenin ------Maddesinde bitirilmiş tesis önceliğinin arazi sahibine ait olacağı ------- tarihinde tesisi tamamlayacağı, ---- gücünde bir adet ----- tesisinin arsa sahiplerine devredileceği, ---- tamamlanıp arazi sahibine devri ile eş zamanlı olarak tamamlanan------tesisinin kapladığı alanın yüklenici --------bila bedel devredileceği hüküm altına alındığını, eserin teslimi için en geç ----- tarihi taahhüt edilmesine rağmen yaşanan gecikme nedeniyle yüklenici aleyhine ---------Esas dosyasında belirsiz alacak-tazminat davası açılmıştır. Yine dava açılmasından sonra devam eden ilave süre için bu kez aynı gerekçelerle ------- dosyasında dava açıldığını, yüklenici edimlerini yerine getirmede yaşanan gecikme nedeniyle kendisine duyulan güvensizliği bertaraf edebilmek adına ---- tarihinde ek taahhütname düzenleyerek ----- borçtan ari olarak ----- hariç devir tarihine adar enerji satışından kaynaklanan hak ve yükümlülükleriyle birlikte arza sahiplerine en geç -------- tarihine kadar devredeceği taahhüdünde bulunmuş, bu taahhüdünü ihlali halinde sözleşmeden kaynaklanan diğer haklar baki kalmak üzere her ay ----- gecikme tazminatı ödeyeceğini beyan ettiğini, aynen ifa yoluyla müvekkillere devredilecek ------Numarasında kayıtlı olduğunu, şirket ----- değere sahip olup başlangıçta tüm payı-------- adına nama yazılı hisse senedine bağlandığını, Eser sözleşmesine konu olan ve müvekkillere devredilmesi gereken şirketin sözleşmede kararlaştırılan ---- ile birlikte her türlü borçtan ari olarak ve şirketin------ tarafından geçici kabulünü takip eden süreçteki elektrik enerji satış gelirleri ile birlikte devredilmesi gerekmekte olduğunu, dava tarihi itibariyle şirketin taahhüt edilen mali özellikleri taşıyıp taşımadığı, eksik ve kusurları ve bu eksiklik ve kusurların eserin arsa sahiplerince kabule icbar edilemeyecek derecede olup olmadığı hususları delillerin toplanması ile ortaya çıkacağından bu aşamada bilinmelerine olanak bulunmamaktadır. Müvekkillerin 6098 sayılı yasanın 474. Maddesi kapsamındaki mükellefiyetlerini ve 475. Ve ilgili diğer maddelerinde düzenlenen yasal haklarını kullanabilmelerine imkan tanıyacak maddi ve hukuki durum ------- mahkemece kayyım yönetimine devri ile mümkün olabileceğini beyan ederek ------ unvanlı şirketin nama yazılı payları üzerindeki davalı ------ mülkiyetindeki payların eşit paylarla davacılara devrine, yeddiemindeki nama yazılı pay senedinin davacılara teslimine,---------unvanlı şirketin pay defterinin ve düzenlenmiş muvakkat ilmühaberler ya da varsa sair pay senetlerinin mahkemeniz emanetine alınmasına ve nihai kararla davacılara teslimine, teslim edilmeyen pay defteri ya da muvakkat ilmühaberler ile pay senetlerinin hükümsüzlüklerine,--------unvanlı şirkete hemen etkili olmak ve karar kesinleşinceye kadar devam etmek üzere üzere tedbiren yönetim kayyımı atanmasına ,yönetim kayyımına gereken yetkilerin verilmesine, Uyuşmazlığın ----- unvanlı şirketin paylarının mülkiyet hakkına ilişkin olması nedeniyle şirketin kayıtlı bulunduğu-----müzekkere yazılarak; ------- ortaklık durumu gibi mülkiyet devrine ilişkin değişiklik öngören hususların tescilinin engellenmesine,---- tarihinde tescil edilmiş tek ortaklık durumunun sona erdiğine dair bildirimin TTK md. 490/II fıkrası hükmüne aykırı olduğunun ticaret siciline izharına; yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP:Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacıların dava konusu aynı yerde -----yapılması için öncesinde ------sözleşme akdettiklerini, bu firma ile sözleşmesini fesheden davacıların bu kez -----tarihinde müvekklilim ile sözleşme akdettiğini, müvekkilinin kendisi ile akdedilen sözleşmeden hemen bir gün sonrasında ---- tarihinde tesisin izin süreleri bitmeden -------- başvurduğunu, ardından---- talep edilecek süre uzatımında kullanılmak üzere bu kez ---- yevmiye numarası ile '' Düzenleme şeklinde ----- akdedildiğini, müvekkilinin derhal süreci başlattığını ver süre uzatımı için ----- gerekli başvuruları yaptığını, ancak ------tarafından talep reddedildiğini, davacılar sürecin başında imar başvursunu yaptıklarını beyan ettiklerini, halbuki sonradan anlaşıldığı üzere davacı tarafın bu başvuruların tamalanması için ilgilenen aracı kişiye ödemelerini yapmamış ve imar hususları akamete uğrattığını, dolayısıyla süreç ilerlemediğini, yani müvekkilinin başvuru dilekçesinde yalnızca ormana ilişkin hususlarda açıklama yapıp süre uzatımı isterken diğer alanlarda da imar uygulamalarının yapılmadığını öğrendiğini, ---- kapsamda izin vermediğini, süreç bu şekilde ilerlerken söz konusu tarihlerde dünya genelinde pandemi olarak kabul edilen Covid 19 salgınının da etkisiyle, yasal mevzuat değişikliği ile ''bağlantı anlaşması imzaladığı halde yönetmelikte belirlenen süreeler içeriinde geçici kabulü tamamlanmayan tesisler için 120 gün ek süre verildiğini, bunun üzerine müvekkilinin derhal imar çalışmalarına başladığını, bu aşamada yukarıda ifade edildiği üzere covid-19 salgını olması nedeniyle imar işlemleri de uzadığını, müvekkilinin böyle zor bir dönemde bir şekilde süreci ilerletmiş olup tekrardan ---- süre uzatım talebinde bulunduğunu, başlatılmış olan imar çalışmaları henüz sonuçlanmadığı için ----- numaralı karar ile davacılara devri yapılacak olan------------diğer şirketlerin süre uzatım talebine ilişkin olarak Söz konusu talebin Elektrik Piyasasına Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinin 19. Maddesinin 1. Fıkrası ile Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 35. Maddesinin ikinci fıkrası hükmü kapsamında mücbir sebep ve kurul tarafından uygun bulunan haller kapsamında değerlendirilmemesine, --------- diğer şirketlerin lisanssız elektrik üretimi bağlantı anlaşması süre uzatım talebinin imar izninin başvuru aşamasında olmasından dolayı reddedilmesine karar verildiğini, bu husus ---------evrak ile müvekkilime bildirildiğini, müvekkilinin red kararına rağmen işin takibini devam ettirerek tekrardan süre uzatım talebinde bulunmuş olup bu kez--------- tarihine kadar uzatılmıştır. -----süreci devam ederken imar planı onaylanmış ve ----- müvekkilim sahaya girerek tesisi yapmaya başlamıştır.-----tarihi itibarylede tesis bitirildiğini, tesisin kabulü için belediyeden ruhsat alınması gerekmekte olduğunu, ancak imar uygulama çalışması henüz bitmediğinden tesisler bitmesine rağmen ruhsat alınamadığını, tekraren ----başvuru yapılarak durum izah edilmiş ve -----tarihine kadar ek süre verildiğini, bu aşamada 18. Madde imar uygulaması sonuçlandırılmış ve ---------gereğince işlem tamamlanarak kesinleştiğini, ------- imar durum belgesi için başvurulduğunu, ------tarihi itibariyle de belge alındığını, hemen ardından ruhsat başvurusunda bulunulmuş ver ---- tarihi itibariyle de ruhsat alındığını, --------- tarihi itibariyle de şirket ve arazinin devrine ilişkni olarak hiç bir engel kalmadığını, müvekkilinin edimin ifası için tapuya müracaatta bulunduğunu ve şerhleri kaldırdığını, bu dahi tek başına müvekkilinin iyiniyetini göstermekte olduğunu beyan ederek açılan davanın öncelikle, görev, iş bölümü, yetki, derdestlik ve dava şartı nedeniyle, aksi halde esastan reddine, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile Davacı ile davalı ---- arasında davacıların maliki olduğu----- santralinin inşası için imzalanan ----- kapsamında davacıya devri taahhüt edilen---- paylarının, şirkete ait nama yazılı paylar üzerinde davalı ------ mülkiyetindeki payların ve yeddiemindeki nama yazılı pay senetlerinin davacıya devri talebine ilişkindir.----------yazılan müzekkerelere cevap verildiği, müzekkere yazı cevaplarının dosya arasına alındığı görüldü. Davada aktif ve pasif taraf husumetinin sağlandığı anlaşılmış olup taraflar arasında bu hususta çekişme yoktur.7155 sayılı Kanun’un 20. Maddesi ile eklenen 5/A maddesi uyarınca arabuluculuk başvurusunda bulunulmuştur. arabuluculuk son tutanağında icra dosya borcunun ödenmesi hususunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin arabuluculuk son tutanağı dosya arasına alınmıştır. Dosya Şirketler Hukuku ve Borçlar Hukuku alanında Uzman, Elektrik Mühendisi ve Mali Müşavirden oluşan Bilirkişi heyetine tevdi edilerek aldırılan ------ tarihli bilirkişi raporunda özetle ; Ticari defterlerinin noter açılış ve kapanış onaylarının süresinde yapıldığı, ticari defterlerin TT.K'nu ve V.U.K'nu hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, Olayda eser sözleşmesi olduğu için davalıların pay devirleri ile arazi devrinin aynı anda yapılması gerektiğini ileri süremeyeceği, ------ paylarının davacılara devredildiği ve devrin pay defterine kaydedildiği, görüş ve kanaatine ulaşıldığını belirten raporunu mahkememize sunmuştur.Dava dilekçesi,cevap dilekçesi,dosyaya celbedilen belgeler ----------- tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı ile birlikte yapılan değerlendirmede ;Davacı ile davalı ---- arasında, davacıların maliki olduğu------- kapsamında, davacıya devri taahhüt edilen ----- paylarıyla ilgili, şirkete ait ve diğer davalı ------mülkiyetindeki yeddiemindeki nama yazılı pay senetlerinin davacıya devrinin talep edildiği,imzalanan sözleşmeler kapsamında araziler üzerine kurulan -------- yapıldığı, taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesi niteliğindeki sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüğünü davacının yerine getirdiği,taraflar arasındaki sözleşmeye göre yüklenici ------- öncelikli santrali ve şirket paylarını davacılara devretmesi daha sonrasında sözleşmeye konu arazilerin devrini talep edeceğinin kararlaştırıldığı, ödemezlik definin düzenlendiği BK 97. Maddesinde ; “karşılıklı borç yükleyen sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş veya ifasını önermiş olması gerekir.” hükmünün düzenlendiği, dolayısıyla ödemezlik defiinin söz konusu olabilmesi için karşılıklı bir sözleşmenin olması, edimler arasında karşılık ilişkisinin olması, edimlerin mevcut ve muaccel olması, taraflardan birinin önce ifa yükümlülüğünün bulunmaması gerektiği, karşı edimin hiç veya gereği gibi ifa edilmemiş ya da ifasının teklif edilmemiş olmasının gerektiği, somut olay incelendiğinde---------değerindeki hisse senedini davalı-------- değerindeki hisse senedini diğer davalı --- devredildiği, davalı----- şekilde şirkete ortak olduğu, davalı ----- değerindeki hissesini ---- devrettiğini, davalı --------- değerindeki hissesini dava dışı -----devrettiği, bu şirketin davalı ----- olduğu, sonrasında ---- davacılar ---------- devredildiği ve pay defterine kayıt edildiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğinde olduğu, pay devirleri ile arazi devrinin aynı anda yapılması gerektiğine yönelik davalı savunmasının dinlenemeyeceği, zira eser sözleşmesinde önce ifa yükümlülüğünün yükleniciye ait olduğu, yüklenicinin kendi borcunu ifa etmeden iş sahibinden borcunu ifa etmesini isteyemeyeceği, davalıların öncelikle şirket paylarını davacılara devredip ancak bundan sonra arazinin sözleşme kapsamında devrini talep edebileceğini, her ne kadar şirket payları devredilerek pay defterine işlenmiş ise de; fiilen teslim edilmediği, davacıların davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu anlaşıldığından davacıların haklı taleplerinin kabulü ile Davalı --------- devredilen nama yazılı--------- devredilmesine ve fiilen teslimine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davanın KABULÜ ile Davalı------olan davalı ---- sonrasında-------------- devredilmesine ve fiilen teslimine, 2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 238,48-TL'nin yatıran tarafa iadesine, 3-Davacılar tarafından yapılan (yatırılan harçtan iadesine karar verilen harç düşüldükten sonra kalan) ; 615,40 TL Harc ile 427,60-TL Başvuru Harcı, 21.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.472,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 23.515,75TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, 4-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13 İkinci Kısım İkinci Bölüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, 5-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ------- ücretin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde ---------- Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/10/2025