İlk Derece Mahkemesi 2024/228 E. 2025/727 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO:2024/228 Esas KARAR NO :2025/727

DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:20/06/2023 KARAR TARİHİ:23/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ... numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi tarafından ABD’de bulunan ... firmasından 13.05.2022 tarihinde ... nolu mal faturası karşılığı 11 PALET / 203 KUTU/ BRÜT. 5,615.47 KG/ NET. 5,075.00 KG ... ... ilaç film kaplama emtiasının satın alındığını, sigortalı tarafından satın alınan emtiaların Türkiye'ye deniz taşıma yolu ile nakliyesi için davalı taraf ile anlaşıldığını, davalının acentesi tarafından emtiaların konteynere yüklendiğini, ... .../9 nolu konteyner içerisinde parsiyel yük şeklinde ABD’den ... adlı gemiyle ... Limanı’na taşınan emtiaların hasara uğradığının tespit edildiğini, hasara uğrayan emtialardan dolayı zarara uğrayan sigortalının müvekkili şirkete ihbarda bulunması üzerine sigorta poliçesi kapsamında açılan ... sayılı hasar dosyası kapsamında gerçekleştirilen ve Sigortacılık Kanunu madde 22/17'ye göre delil niteliğinde olan ekspertiz raporu incelemesi sonucu 12/09/2022 tarihinde dava dışı sigortalıya emtialarda meydana gelen hasarına ilişkin 18.600,36 TL tazminat ödemesi yapıldığını, davaya konu hasarın meydana gelmesinde davalı taşıyanın 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 1178/1. maddesi gereğince asli kusurlu olduğu ve maddi hasardan %100 oranında sorumlu olduğunu, ekspertiz raporunda ''İbraz edilen hasar tutanağına, fotoğraflara ve yapılan tespitlere göre hasarın; ... ... nolu konteynerde istifleme & sabitleme hatası sebebiyle sevkiyat esnasında diğer parsiyel yüklerin bahse konu emtiayı ezmesi şeklinde nakliyeci ... A.Ş. sorumluluğunda meydana gelmiş olabileceği görüş ve kanaatindeyiz." şeklinde tespitlerde bulunulduğunu, ekspertiz raporunda emtialarda meydana gelen zararın 18.600,36 TL tespit edildiğini ve tespit edilen tutar sigortalının bizzat hesabına ödendiğini, ödeme tutarı olan 18.600,36 TL olsa da taşımanın deniz yolu ile yapılıyor olmasından dolayı taşıyıcı davalının sorumluluk sınırının özel çekme hakkı üzerinden belirlenmesi gerektiini, buna göre sigortalıya ait bir kap hasarlanmış olması sebebiyle; 1 kap*666,67 SDR (...Right)* 23,8 TL (ödeme tarihindeki SDR kuru) = 15.866,00 TL tutarındaki taşıyıcı davalının sorumluluğu bulunduğunu, sigortalıya müvekkili şirketin poliçeye istinaden ödediği 15.866,00 TL hasar tazminatının ve ödeme tarihinden itibaren yürütülen avans faizinin rücuen tahsil edilmesi talebiyle .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, müvekkili şirket tarafından sigortalıya ödenen tazminatın, şirketin sigortalıya ödeme yaptığı tarih itibariyle işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkili şirkete ödenmesi talebiyle dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak netice elde edilememesi nedeniyle bu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, dosyaya konu alacağın belirlenebilir ve likit alacak niteliğinde olduğunu belirterek davanın kabulüne, .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin 16.518,49 TL üzerinden devamına, davalı aleyhine %20 oranından az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın usulden reddini talep ettiklerini, itirazın iptali davasının düzenlenmiş olduğu İİK. 67 maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği yönündeki amir hükme aykırı olarak davacı tarafın davalı müvekkiline ait itiraz dilekçesi tebellüğ etmeden ikame edilen davanın dinlenemeyeceğinden davanın öncelikle bu yönden reddini talep ettiklerini, davacının sunmuş olduğu dava dilekçesiyle yükün 13.05.2022 tarihli konteyner yüklemesinde istifleme & sabitleme hatasıyla gerçekleştiği iddia edilmekle hasarın 17.05.2022 - 03.02.2023 tarihli abonman sözleşmesi kapsamında bulunmadığını, yükün sigortalanmasına ilişkin en azından sigorta priminin ilk taksidinin ödenmemesiyle sigortacının sorumluluğu başlamayacağından davanın bu yönden de reddini talep ettiklerini, davacının aktif dava ehliyeti bulunmaması nedeniyle davanın husumetten reddini talep ettiklerini, davacının sunmuş olduğu delillerden yükün 13.05.2022 tarihinde konteyner yüklemesinde istifleme & sabitleme hatasıyla gerçekleştiği iddia edilmenin yanında dava konusu yük satış faturası ve mal teslim şeklinin FCA olduğunun görüldüğünü, malın konteynere yüklemesindeki sorumluluğun yurtdışı satıcıda olduğunu, taşıma konusu yükün yola ve yüke elverişli ambalajının yapılması yanında yükleme ve istiflemeyi de kendisinin gerçekleştirdiğini, deniz taşımasını gerçekleştirecek armatöre teslim etmesiyle hasardan birinci derecede sorumlu olduğunu, davacının davayı göndericiye yönelik ileri sürmesi gerekirken davalı kusuru yüklemesini kabul etmek mümkün olmadığından davacının davalı müvekkiline yönelik bu yönden de aktif dava ehliyeti bulunmadığını, davacının dava dilekçesinde konteynerde istifleme & sabitleme hatasıyla gerçekleşen hasarın ... A.Ş. tarafından gerçekleştiği ileri sürülmesi nedeniyle davanın ihbarını talep ettiklerini, yükün ambalajı, yüke ve denize elverişli olmadığından davalı müvekkiline sorumluluk yüklenemeyeceğini, dava dosyasına intikal eden resim görüntülerine bakıldığında "her biri 25-kg net ağırlıkta toz emtianın naylon içinde çok ince ve dayanaksız karton kutu içine konularak çok sayıda karton kutunun da ahşap palet üstüne istiflenerek çok ince streç naylonla sarılarak" taşıyana teslim edilmesiyle hasara neden olunduğunu, yükün göründüğü şekliyle Amerika ülkesinde okyanus gibi açık denizden her türlü fırtına ve dev deniz dalgalarıyla boğuşacak gemiyle her türlü deniz ve hava muhalefetine dayanaklı ambalaj şekline uyulmamış olması nedeniyle hasar oluştuğundan davalı müvekkilinin kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, hasarın davalı taşıyana kusur yüklenecek sorumluluk alanında gerçekleşip gerçekleşmediği anlaşılamadığından taşıyanın sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, dava konusu olayda aksi bir hüküm halinde madde 1186 uyarınca deniz taşımasında taşıyanın sorumluluğunu sınırlayan özel çekme hakkı (daha aşan tutarlara ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla) aşan taleplerin de reddini talep ettiklerini, davacı tarafın dava dilekçesiyle her ne kadar %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı talep etmişse de dava konusu olayda şartlarının mevcut olmaması nedeniyle bu yöndeki talebinin de reddini talep ettiklerini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizde açılan işbu davanın, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin, Mahkememiz ... Esas sayılı dosyasına iade etmesi ile açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişi Serbest Mali Müşavir ... tarafından tanzim edilen 04/10/2024 havale tarihli raporda özetle; incelenen dava dışı sigortalı ... San. Tic. A.Ş.’ye ait 2022 yılı Ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken yevmiye defteri kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK. hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olduğu, dava dışı sigortalı ... San. Tic. A.Ş.’nin 2022 yılı ticari defterlerini TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutmasından dolayı dava dışı sigortalı ... San. Tic. A.Ş.’nin 2022 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı ... Sigorta A.Ş.’nin taşıma esnasında hasara uğrayan mallar için ... A.Ş. aracılığı ile 15.09.2022 tarihinde dava dışı sigortalı ... San. Tic. A.Ş.’ye 18.600,36 TL tutarında EFT göndererek hasar tazminat bedelini ödediği, dava dışı sigortalı şirketin gelen EFT’yi 15.09.2022 tarihinde 682 yevmiye numarasıyla ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, dava dışı ... tarafından 13.05.2022 tarihli 18818723 numaralı 192.944,00 USD tutarlı faturanın dava dışı sigortalı ... San. Tic. A.Ş. ünvanına düzenlenmiş olduğu, dava dışı sigortalı şirketin tarafına düzenlenen faturayı 13.05.2022 tarihinde ... yevmiye numarasıyla ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, dava dışı sigortalı ... San. Tic. A.Ş. tarafına düzenlenen 192.944,00 USD tutarındaki faturaya istinaden dava dışı ...’ye toplam 193.291,40 USD eft göndererek ödeme yaptığı, dava dışı sigortalı ... San. Tic. A.Ş.’nin gönderdiği eft’yi 20.07.2022 tarihinde ... yevmiye numarasıyla ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, başka bir ifadeyle dava dışı sigortalı ... San. Tic. A.Ş.’nin dava konusu emtiaya ait fatura bedelini dava dışı ...’ye ödediği, dava dışı sigortalı ... San. Tic. A.Ş.’nin ticari defter kayıtlarında; hasara ilişkin ikame mal ya da mahsuplaşma kaydının bulunmadığı sonuç ve kanaatlerine varılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Kimya Mühendisi ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 22/09/2025 havale tarihli raporda özetle; konteynere parsiyel olarak yüklenen 203 koli sigortalı ilaç emtiasından 1 adedinin yırtık ve ezik şekilde hasarlı olarak tahliye edilmiş olduğu ve ilaç maddesinin hijyen özelliğini kaybetmiş olması sebebiyle amacına uygun kullanılamayacağı, davacının tazminat talep edebileceğine hükmedilmesi halinde poliçe kuruna göre hasar tutarının 16.909,41 TL olduğu, ancak taleple bağlılık ilkesi gereğince ödenebilir tazminat tutarının 16.518,49 TL olması gerekeceği, davacının aktif, davalının da pasif husumet ehliyetlerini haiz olduğu, yükteki hasarın teslimden önce tespit edilmiş olduğu, bu sebeple ayrıca bir hasar ihbarına gerek kalmadığı, dava konusu hasarın dosyada mevcut deliller doğrultusunda konteyner içerisindeki yükün taşıyanın muhafazası altında iken zarar gördüğü anlaşılmakla, taşıyan sıfatına sahip davalının TTK. madde 1178 ve devamı hükümleri uyarınca dava konusu zarar sebebiyle sorumluluğu olduğu, davacının tazminat talep edebileceğine hükmedilmesi halinde, poliçe kuruna göre hasar tutarının 16.909,41 TL olduğu, ancak taleple bağlılık ilkesi gereğince ödenebilir tazminat tutarının 16.518,49 TL olması gerekeceği sonuç ve kanaatlerine varılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava; Nakliyat Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalıya rücu edilmesi istemine ilişkin açılan itirazın iptali davasıdır . Davacı sigorta şirketi tarafından 15.12.2022 tarihinde davalı hakkında ilamsız icra takibi başlattığı, davalı tarafça 19.12.2022 tarihinde takibe itiraz edildiği, davacının itirazın iptali davasını 20.06.2023 tarihinde ikame ettiği, hasarın 30.06.2022 tarihinde gerçekleştiği davacının hak düşürücü süre içerisinde takip başlattı ve süresinde itirazın iptali davasını açmış olduğunu anlaşılmıştır. Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla, davacının TTK 1472 maddesi gereğince halef sıfatını ve hali ile aktif husumet ehliyetini kazanabilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesinin kurulmuş olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ancak bu ödemenin geçerli bir sözleşme uyarınca ve gerçek hak sahibine yapılması gerekmektedir. Sigortacının halefiyeti, kanundan kaynaklandığından kendiliğinden meydana gelir. Sigortacı tazminatı ödediği anda, sigortalının yerine geçer ve sigortalının zarara sebep olan üçüncü şahsa karşı olan talep hakkı düşer. Son olarak ise halefiyetin gerçekleşmesi için, zarar nedeni ile sorumlu bulunan üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. Sonuç olarak davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Somut olayda davacı sigorta şirketinin sigortalısı ... ilaç kimyaevi maddeleri A.Ş. Tarafından USA da yerleşik Kerry isimli firmadan satın alınan 11 palet /203 kutu/brüt 5.615,47 kg, ağırlığında ve 16,2 metreküp hacmindeki ... ... ilaç film kaplama cinsi emtianın emtianın davalı taşıyan tarafından akdi taşıyıcı sıfatıyla ABD Newyork limanından Türkiyeye nakliyesinin üstlenildiği, ... nolu konteyner içerisinde parsiyel yük şeklinde ABD' den ... adlı gemiyle önce ... Limanı'na, limandan da kamyonla ... Gümrük Müdürlüğü'ne bağlı ... Geçici Depo'ya sevk edildiği, burada konteynerin tahliyesi esnasında 3 kabın hasarlı olduğunun tespit edilerek, gümrük işlemleri sonrası ... Deposuna sevk edildiği , bu hususun teslimden önce tespit edilerek tutanak altına alındığı, dava konusu eşyanın uğradığı hasara ilişkin ekspertiz raporunda hasarın nedeni olarak, konteynerde istifleme & sabitleme hatası sebebiyle, sevkiyat esnasında diğer parsiyel yüklerin bahse konu emtiayı ezmesi sonucu meydana gelmiş olabileceğinin gösterildiği, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısı firmaya emtia nakliyat sigorta poliçesi kapsamında 12.09.2022 tarihinde 18.600,36 TL ödeme yaptığı, sözleşmede FCA teslim şartının öngörülmesi nedeniyle hasarın gemiye teslim ile sigortalıya geçtiği yine itibar edilen SMM bilirkişi raporuna göre sigortalı tarafından mal bedelinin satıcı firmaya ödenmiş olduğundan mal üzerinde menfaati bulunan sigortalıya yapılan ödeme ile davacının sigortalının haklarına halef olduğundan aktif husumetin gerçekleştiği yine davalının ise davacı firmaya karşı akdi taşıyan sıfatıyla taşımayı üstlendiğinden pasif husumetinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Taşıyana ihbar yükümlülüğünün TTK 1185. maddede düzenlediği, TTK madde 1185/1 uyarınca "zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak" bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." TTK madde 1185/2'de ise eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı hüküm altına alınmıştır. Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir (TTK madde 1185/4).Uyuşmazlığa konu olayda, parsiyel taşımalarda yükün konteyner içerisine yüklenmesi ve istiflenmesi işini taşıyan ve/veya adamları yapmakta olduğu, 29.05.2022 tarihinde ABD'nin Newyork limanından ... no.lu konteynere parsiyel yük olarak yüklenerek “...” isimli gemiyle önce .../İstanbul limanına kadar olan denizyoluyla taşındığı, limandan da kamyonla ... Gümrük Müdürlüğü'ne bağlı ... Geçici Depo'ya sevk edildiği, burada konteynerin tahliyesi sırasında dava konusu 1 kolinin yırtık ve ezik şekilde hasarlı olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır. Böylece TTK m. 1185 f. 1 hükmü geçerli bir hasar ihbarının yapıldığı, dolayısıyla hasarın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten ileri geldiğine dair karine oluştuğu, akti taşıyan davalı'nın meydana gelen hasardan sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. TTK madde 1178/2 uyarınca hasarın eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla davalının sorumluluğuna gidilebilecektir. Dolayısıyla, emtianın nihai teslim yerine kadar olan aşamada meydana gelen hasardan Davalı, taşıyan sıfatı ile sorumludur. Emtianın Newyork Limanı'ndan İstanbul ... limanına kadar yapmış olduğu uzun deniz yolculuğu esnasında fırtınalı havaya ve kaba dalgalara bağlı olarak meydana gelen sarsıntılar sırasında, konteyner içerisine yüklenen eşyaların üst üste özensiz istiflenmesi ve sabitleme işlemlerinin yetersiz olması nedeniyle hareket ederek birbirine çarpması sonucu emtiada hasar oluştuğu yönünde mahkememizde kanaat oluşmuş ve bilirkişi raporundaki tespitlerin olaya uygun düştüğü anlaşılmıştır. Bilirkişi raporuna göre davacının emtianın hasarlanması nedeniyle 16.909,41 TL zararının meydana geldiği tespit edilmiştir. Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak açıklanan nedenlerle neticede taleple bağlılık ilkesi gereği 15.866 TL asıl alacak 652,49 TL faiz üzerinden kabulü ile alacak miktarı yargılama neticesinde tespit edilmiş olduğundan İİK 67 maddesi gereğince şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar bilirkişi raporunda takipte talep edilen faiz yönünden bir hesaplama yapılmamışsa da bu durum yeniden rapor alınmayı gerekli görülmeyerek mahkemece hesaplama yapılmış: sigorta şirketince hak sahibine ödeme yapıldığı 12.09.2022 tarihinden itibaren davacının faiz talep edebileceği değerlendirilmiş, takibin 15.12.2022 (Anapara * faiz oranı * gün sayısı) olduğu ve arada geçen 94 günlük faizin doğduğu, yıllık faizin %15,75 bu hesaba göre davacının 652,49 TL faize hak kazandığı anlaşılmış ve faiz yönünden kabul kararı verilmiştir. Davacı sigortacı halefiyet ilkesi gereğince sigorta tazminatını sigortalısına ödemiş olduğundan sorumlulara karşı sigortalının yerine geçmekte ve ödediği tazminat bedelini rücuen sorumlulardan talep edebilmektedir. Davacının yaptığı ödeme tarihinde sigortalısına halef olduğu anlaşılmakla, faiz başlangıç tarihinin sigortalısına yaptığı ödeme tarihi olarak kabul edilmiş, ayrıca davalının temerrüde düşürülmesi aranmamıştır. HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜ ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın iptali ile takibin takip talebindeki hal ve şartlar üzerinden devamına, 2-Yasal şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine, 3-Karar harcı olan 1.128,37 TL'den peşin alınan 199,51 TL'nin mahsubu ile bakiye 928,86 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (405,01 TL ilk harç, 1.233,75 TL posta ücreti ve 28.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 29.638,76 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı vekili için takdir edilen 16.518,49 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.23/10/2025

Katip ... e-imzalıdır

Hakim .... e-imzalıdır