İlk Derece Mahkemesi · İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2024/2 E. 2025/164 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Daire
- İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
- Esas No
- 2024/2
- Karar No
- 2025/164
- Karar Tarihi
T.C. İSTANBUL 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/2 Esas KARAR NO :2025/164
DAVA:Patent (Tecavüzün Mevcut Olmadığının Tespiti İstemli) DAVA TARİHİ:03/01/2024 KARAR TARİHİ:17/12/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Patent (Tecavüzün Mevcut Olmadığının Tespiti İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin 29/12/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ...'te faaliyete geçirilen AR-GE merkezinde ürün geliştirme faaliyetlerine öncelik veren, yatırımları ağırlıklı olarak hastane ürünleri alanında olduğu, Davalılardan ... BV firmasının TR 2017/... sayılı patentin tescil sahibi, ... İlaç Sanayi ve Ticaret Ltd Şti firmasının ise bu patentle korunan ... ... İçeren Ampul isimli ürününün Türkiye'de ruhsat sahibi olduğu, Davalıların bu patent tesciline dayanarak müvekkile ait ... ruhsat nolu “... .../1 ml” isimli ürünün anılan patent haklarına tecavüz teşkil ettiğini ileri sürerek müvekkile ait ürün ruhsat dosyası üzerinde inceleme yapılması ve bu ürünün üretim, satış ve benzeri faaliyetlerin tedbiren durdurulması talebiyle değişik iş davaları açtığı, İstanbul Avrupa, İstanbul Anadolu, Ankara ve Kırıkkale mahkemeleri olmak üzere davalıların şu ana kadar aynı taleple beş ayrı değişik iş talebinde bulunduğu, davalılar durdurulmazsa bu şekilde tüm Türkiye'yi dolaşıp lehine bir karar çıkarana kadar her bir yargı çevresinde tespit talep etmeye devam edebileceği, Devlet Malzeme Ofisi (DMO) gibi devletin kurumlarına ihtar çekip bu ürünle ilgili müvekkil faaliyetlerinin durdurulmasını talep ettikleri, Davalılara ait zikredilen patentin bir molekül patenti olmadığı, ikincil patentlerden olduğu, Davalı ... B.V. firmasına ait TR 2017 ... (TR 771) sayılı “Farmasötik ... bileşimi” başlıklı patentin, Türkiye'de ... B1 patentinin validasyonu ile geçerli olduğu, TR77I patentinin tescil edilmiş 9 adet istemi bulunduğu, 1 ve 9 numaralı istemlerin bağımsız istemler olduğu, ... ... 1 patentin, WO 2012 042371 numaralı PCT başvurusundan Avrupa Patent aşamasına girerek tescil edildiği, tescil edilmiş istem 1'in işlem giriş aşamasında Avrupa Patent Ofisi'ne sunulan 28.10.2011 tarihli istem 1'de pH değerinin 5-6 arası olarak belirtildiği, 29.08.2013 tarihli değişiklikle, istem 1'de belirtilen pH değerinin 5.26-5.8 olarak sınırlandırıldığı, 26.10.2015 tarihli değişiklik ile, istem 1'de belirtilen pH'nın 5.1 - 5.9 olarak düzenlendiği, 19.5.2016 tarihli değişiklikle istem 1'deki pH'nın 5.2 - 5.65 olarak yeniden daraltıldığı, 15.11.2016 tarihindeki tescilde pH değerinde bir değişiklik olmadığı, sonuç olarak ... B1 başvuru işlemleri incelendiğinde, tescil edilen istem | ve 9'da belirtilen pH değerinin başlangıçta 5-6 arasında olduğu, ancak başvuru işlemleri devam ederken pH değerinin 5.2 - 5.65 olarak sınırlandırıldığı, Müvekkil ruhsat dosyasında bulunan, 09-F-03.15 doküman numaralı Bitmiş Ürün Analiz Sertifikası Formunda, ... ve ... seri numaralı ürünlerin pH değerlerine ilişkin yapılan analiz sonucuna göre ... seri numaralı ürünün pH değerinin 5.11 olduğu, ... seri numaralı ürünün pH değerinin 5.12 olduğu, ... 100 meg/1 ml Enjeksiyonluk Çözelti Uzun Dönem Stabilite Raporu başlıklı, ... doküman numaralı, 02.08.2021 tarihli belgeden görüleceği üzere, ... çözeltisinin; Başlangıçtaki pH değerinin 5.11; 3. aydaki pH değerinin 5.09; 6. aydaki pH değerinin 5.10; 12. aydaki pH değerinin 5.07 olduğu, Yukarıdaki değerlendirmelere göre, Müvekkilin ... ticari isimli ürünün pH değerinin, TR2017 ... patentinde belirtilen sınırlama olan 5.20 — 5.65 aralığının dışında olduğu, Ayrıca, tekniğin durumdaki ... A1 başvurusunda (WO *452 yayın tarihi 10.04.2008, TR 2017 ... rüçhan tarihi olan 30.09.2010) Tablo 1'de 10mg/ml konsantrasyonun ... içeren çeşitli formülasyonların 4.00, 5.00 ve 5.25 gibi pH'lara sahip olduğu, dolayısıyla 5.00, 5.25 ve civarındaki pH değerlerinin zaten tekniğin durumunda 10.mg/ml ... içeren formülasyonlar için bilindiği, Müvekkil ürünündeki ... konsantrasyonu da 10 mg/ml olduğundan, bu ürünün analiz sonuçlarında ölçülen pH değerlerinin 5.12, 5.11, 5.09, 5.10, 5.07 olup, zaten tekniğin durumundaki formülasyonlarda açıklandığı, TR 2017 ... patentinde yer alan 1 ve 9 no.lu bağımsız istemlerde belirtilen formülasyonun pH değerinin başvuru işlemlerinde başlangıçta 5.00 — 6.00 olarak belirtilip, Avrupa Patent Ofisi nezdindeki işlemler sırasında 5.20 — 5.65 arasında olacak şekilde sınırlandırıldığı, Diğer yandan müvekkil ürün bilgileri incelendiğinde, analizi yapılan ... ve ... serilerinin pH değerlerinin sırasıyla S.l1 ve 5.12 olup, yine yapılan stabilite testlerinde pH değerinin 5.07-5.11 arasında olduğu ve ürünün stabil olduğunun kanıtlandığı, Bu nedenlerle müvekkil ürününün pH değerinin, davalı patentinde belirtilen sınırlama olan 5.20 — 5.65 aralığının dışığında olduğu, ayrıca tekniğin durumundaki ... Al başvurusunda da pH değeri 5.00, 5.25 olan 10 mg/ml ... içeren formülasyonların açıklanması vesilesiyle bu pH değerindeki forülasyonların zaten tekniğin durumunda bilindiği, sonuç olarak müvekkil ürününün davalıya ait TR 2017 ... sayılı patentin kapsamında olmadığı, Müvekkilin TİTCK, İlaç Ruhsatlandırma Dairesi Başkanlığı, Ruhsatlı İlaçlar Teknolojik Değerlendirme Birimine başvurup, ... ürünü ile ilgili olarak, 15.06.2023 tarihinde bitmiş ürün ve raf ömrü pH limitlerini 5.0-5.15 aralığında olacak şekilde daha da daraltarak güncellediği, Müvekkile ait ruhsatname bilgilerinin patent tecavüzü teşkil etmeyeceğini, bu hususta ... İstisnası diye adlandırılan yasal düzenleme olduğunu, patent tecavüzünden bahsedilebilmesi için ortada bir ürün olması gerektiği, hali hazırda müvekkilin Üretilmiş bir Ürününün olmadığı, ürünle ilgili test ve analiz çalışmalarının ise mezkur istisna kapsamında olduğu, ayrıca işbu analiz ve test çalışmalarında elde ettiği pH değerlerinin de (5.07-5.12 aralığında) davacı patentinde yer alan pH değerlerinin (5.20-5.65 aralığı) çok altında çıktığı ve haliyle davalı patenti kapsamı dışında olduğu, Müvekkilin yine de hiçbir tereddüde ve tartışmaya mahal vermemek adına ruhsat dosyası üzerinde yeniden bir daraltmaya daha gittiği ve üreteceği ürünle ilgili pH değerlerinin 5.0-5.15 aralığına daraltıldığı hususları da dikkate alındığında müvekkil ürününün patent kapsamı dışında kaldığı ve davalıların patentine tecavüz etmediği gibi, davalı ürünlerine haksız rekabet de teşkil etmediği, Müvekkile ait ... ruhsat numaralı “... ...” isimli ürün ve ruhsatının ve sair faaliyetlerinin davalıların TR 2017/... no ile tescilli patentten doğan haklarına, bu patentle korunan ... ... Çözelti İçeren Ampul ürününe SMK m. 154 uyarınca tecavüz ve haksız rekabet teşkil etmediğinin tespiti istenmiştir. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun (TİTCK) 24.12.2024 tarih ve E-...-045.02-... sayılı mahkememize sunmuş olduğu cevap yazısında;“Mahkemenizin 2024/2 Esas sayılı dosyasına kayden davacı Davacı, ... ... Anonim Şirketi ile Davalı, ... BV arasında Mahkemenizde görülmekte olan patent (Tecavüzün Mevcut Olmadığının Tespiti İstemli ) davası nedeniyle; “... .... Enjeksiyonluk Çözelti” isimli ilaç için ruhsata ilişkin tüm bilgi ve belgelerin Mahkemenize gönderilmesi..." ifadeleri ile bilgi talep edildiği, ve “11/12/2021 tarihli ve 31686 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği'nin 40. Maddesinde, bir beşeri tibbi ürüne ruhsat almak üzere başvuru sahibi tarafından Kuruma sunulan bilgiler gizlidir. Bu gizlilik Kurum tarafından korunur.” hükmüne yer verilerek Bakanlığımıza gizli bilgilerin korunması hususunda mükellefiyet yüklenmiştir. İlgi müzekkere ile istenilen bilgilerde, Bakanlığımızın korumasında ve gizliliği bulunan bilgiler olduğundan ve gizliliğin korunması kaydı ile Bakanlığımıza teslim edildiğinden ilgili firmalar yönünden Bakanlığımızın sorumluluğu doğabilecektir. Bu itibarla, Mahkemenizce de uygun görülmesi halinde, ilgi dosyanız için incelenmesi gereken ilaç ruhsat dosyası belgelerinin Kurumumuzda, yerinde ilgili teknik personelimizin de hazır bulunduğu bir ortamda incelenmesi istendiği” bildirildiği görülmüştür. Davalı vekilinin cevap dilekçesinde; Davacı yan tarafından yasanın şart koştuğu zorunlu arabuluculuk şartı yerine getirilmediğinden dosyanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine, Davacı yanın müvekkiline yöneltilen ... isimli ürünlerinin TR 2017/... sayılı patente tecavüz etmediğinin tespiti talebinin pasif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle usulden reddine, davacı yanın ... isimli ürünlerinin TR 2017/... sayılı patente tecavüz etmediğinin tespiti talebinin; muarazanın men'i, haksız rekabetin tespiti ve tazminat taleplerinden vakıalar, konu ve dava türü açısından farklılık göstermesi sebebiyle iş bu davadan tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmesine, Davacı yanın dava dilekçesinde yer alan tüm haksız iddia ve taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı yana yükletilmesine, karar verilmesini beyan ve talep ettiği görülmüştür. Avrupa Patent vekili ..., kimya alanında uzman akademisyen Prof. Dr. ..., haksız rekabet alanında uzman akademisyen Dr. Öğr. Gör. ... ve İlaç alanında uzman akademisyen eczacı bilirkişi Prof. Dr. ... tarafından sunulan 26/06/2025 tarihli raporda; "Dava dosyasında ve Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nda yapılan yerinde inceleme neticesinde; ... ...” ürününün, TR 2017 ... T4 sayılı patentin koruma kapsamına girmediği, Teknik tespitler dışında, davalının patent hakkına tecavüz iddiaları ile gerçekleştirdiği sair eylemlerin haksız rekabete yol açıp açmadığına ilişkin değerlendirmelerin takdirinin Mahkemenize ait olduğu, Düşünce ve kanaatine ulaştığımızı nihai takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere saygılarımızla arz ederiz." Şeklinde görüş ve kanaatini bildirilmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE : Taraf vekillerinin sundukları 17/12/2025 tarihli dilekçeleri ile davadan karşılıklı olarak feragat ettiklerini ve yargılama gideri ile vekalet ücreti taleplerinin olmadıklarını bildirdiği anlaşılmıştır. Davacı vekilinin sunduğu vekaletnamesinin incelenmesinde davadan feragate yetkisinin bulunduğu anlaşılmıştır. HMK.nun 307 ve devamı maddelerinde davadan feragat ve şekli açıkça belirtilmiştir. HMK 307. maddesi düzenlemesine göre feragat davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. Feragat beyanı dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır, hüküm ifade etmesi için karşı tarafın veya mahkemenin muvafakatine bağlı değildir (HMK 309. madde). Feragat hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir (HMK 310. Madde). Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacı vekilince sunulan 17/12/2025 tarihli dilekçe ile davadan feragat ettiklerinin beyan edildiği, vekaletname incelendiğinde davacı vekilinin davadan feragat yetkisinin bulunduğu görülmekle davanın feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere, 1-Davanın feragat nedeniyle REDDİNE, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 22.maddesi ve aynı Kanunda belirtilen 1 nolu Harçlar Tarifesi uyarınca, feragat yargılamanın ilk celsesinden sonra vuku bulduğundan Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının 2/3'ü olan 410,27 TL'nin, peşin yatırılan 269,85 TL'nin mahsubu ile ile eksik kalan 140,42 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Taraflarca tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı vekilinin talebi bulunmadığından vekalet ücreti ve yargılama gideri takdirine yer olmadığına, 5-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, tarafların yokluğunda (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/12/2025
Katip ... ¸e-imzalıdır
Hakim ... ¸e-imzalıdır