İlk Derece Mahkemesi 2024/1349 E. 2025/777 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALILAR :

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 11/11/2024 KARAR TARİHİ : 24/06/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin sevk ve idaresindeki .....plakalı aracı Mezopotamya Bulvarı Nazım Hikmet Caddesi İstikameti .....ile .....No:.....AA dükkanların önü güvenli şeritte park halinde iken .....tarihinde ve saat .....sularında Davalı Araç Maliki .....ve Davalı Sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı araçla trafiği tehlikeye düşürecek şekilde şerit değiştirerek öncesinden iki farklı araca çarpmış ve sonrasında müvekkiline ait .....plakalı aracın sol arka yan kısımlara çarpması suretiyle maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, müvekkili adına .....Şirketi'ne .....tarihinde başvuru yapıldığını, ancak sigorta şirketi başvuruya herhangi bir cevap veya ödeme yapmadıklarını, davanın kabulünü, davalı araç maliki .....ve davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın haksız fiil ve kusuru ile meydana gelen trafik kazası neticesinde; .....plakalı araçta oluşan şimdilik 10 TL değer kaybının olay tarihinden itibaren işleyecek reskont avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, şimdilik 10 tl araç mahrumiyet bedelinin olay tarihinden itibaren işleyecek reskont avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; .....plakalı araç müvekkil şirket nezdinde .....poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile .....-.....tarihleri arasında sigortalıdır. Poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına 200.000,00-TL olduğunu, dava konusu aracın hasar onarım masrafları kasko şirketi olan .....sigorta a.ş tarafından karşılanmış ve ödenen tutar müvekkil şirkete rücu edildiğini, bu kapsamda müvekkili şirket kasko şirketine .....tarihinde 106.290,62 TL ödendiğini, araçta oluşan değer kaybı için davacı vekiline .....tarihinde 93.709,38 TL ödeme yapıldığını, Davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. DELİLLER; 1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile ....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır. 2-Kaza tespit tutanağı; .....günü saat .....sıralarında Diyarbakır İli Kayapınar İlçesi Fırat Mahallesinde .....sevk ve idaresindeki ait (park halindeki) .....araç ile .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın çarpışması sonucu davaya konu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğinin belirlendiği, tutanağın iki polis memuru tarafından imza altına alındığı anlaşılmıştır. 3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin 120.000,00-TL olduğu anlaşılmıştır. 4-Hasar Dosyası; Davacı tarafın başvurusu üzerine hasar dosyasının oluştuğu, dava konusu aracın hasar onarım masrafları kasko şirketi olan .....Sigorta A.Ş tarafından karşılanmış ve ödenen tutar müvekkili şirkete rücu edildiği, kasko şirketine .....tarihinde 106.290,62 TL ödediği, araçta oluşan değer kaybı için davacı vekiline .....tarihinde 93.709,38 TL ödeme yapıldığı, toplamda 200.000 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. 5-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu, .....plakalı aracın .....adına kayıtlı olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir. 6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporlar: Kaza tarihi itibari ile değer kaybı (.....) fiyatının: 234.000,00 TL (İki Yüz Otuz Dört Bin Türk Lirası) olabileceği, davalı .....Şirketinin dava konusu .....plakalı araç için 106.290,62 TL hasar ödemesi ve 93.709,38 TL değer kaybı olmak üzere toplam 200.000,00 TL ödeme yaptığı, .....kaza tarihi itibari ile toplam maddi kayıp miktarının 543.487,20 TL (Beş Yüz Kırk Üç Bin Dört Yüz Seksen Yedi Türk Lirası Yirmi Kuruş) olabileceği .....tarihli trafik kazasında .....plakalı araç sürücüsü .....%0 oranında kusurlu olduğu ve .....plakalı araç sürücüsü .....%100 oranında kusurlu olduğu durumda; davalıların toplam maddi kayıp tutarının %100'ündensorumlu olması ve .....Anonim Şirketinin ödediği 200.000,00 TL miktarın toplam maddi kaybın %100'ü olan 543.487,20 TL'den mahsup edilmesi halinde kaza tarihi itibari ile (543.487,20-200.000,00-343.487,20) 343.487,20 TL (Üç Yüz Kırk Üç Bin Dört Yüz Seksen Yedi Türk Lirası Yirmi Kuruş) daha ödeme yapması gerekti kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır. 7-Davacı vekilinin .....tarihli ıslah dilekçesi: Değer kaybı yönünden şimdilik 10,00 TL olan alacaklarını .....Ve .....yönünden bilirkişi kök raporu doğrultusunda değer kaybı talebimizi 140.280,62 TL arttırarak 140.290,62 TL olarak ıslahını, İkame Araç Bedeli yönünden şimdilik 10,00 TL olan alacağımızı bilirkişi kök raporu doğrultusunda fazlaya ilişkin dava ve haklarımız saklı kalması kaydıyla davalılar .....ve .....yönünden Araç İkame Bedeli talebimizi 27.350,00 TL arttırarak 27.360,00 TL olarak ıslahına ve söz konusu tutarların kaza tarihinden itibaren reskont avans faiziyle birlikte davalılar .....Ve .....ten müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, davalı .....Sigorta A.Ş' nin teminat limitlerinin dolması nedeniyle hakkında ıslah hakklarını kullanmadıklarını talep ettikleri anlaşılmıştır. DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile davacının aracın onarımda iken geçen sürede ikame araç bedelini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, araç mahrumiyet bedelinin, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 09.12.2019 gün ve E:2017/5583, K:2019/11651 sayılı kararında belirtildiği üzere; aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra veyahut araç perte ayrılması gerekli ise yeni araç satın alıncaya kadar geçecek makul süre belirlendikten sonra davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle hesaplanması hususlarında rapor düzenlenilmesi gerektiğini belirtmiştir. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde davacıya ait park halindeki .....araca davalı .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın çarpışması sonucu davaya konu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğinin belirlendiği, tarafların kazanın oluş şekline ilişkin bir itirazda bulunmadığı, olay oluşuna göre de; davacıya ait aracın park halinde olması nedeni ile kusur yüklenebilecek bir hareketinin bulunmadığı, davalı .....sevk ve idaresinde bulunan aracın KTK gereğince trafikte gösterilmesi gereken gerekli dikkat ve özen yükümlülüğüne hareket etmemesi nedeni ile kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği ve tam kusurlu olduğu; davacıya ise atfedilecek kusur bulunmadığı anlaşılmıştır. Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup mahkememizce bu yönteme uygun olarak hazırlanan .....tarihli rapora göre davaya konu araçta oluşan hasar ile kazanın uyumlu olduğu, kaza tarihi itibari ile aracın hasar görmeden önceki piyasa bedeli ile aracın hasar gördükten sonraki rayiç bedeli dikkate alındığında oluşan değer kaybı dikkate alındığında davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yeterli olmayacağı, 234.000TL değer kaybı tazminatının meydana geldiği, araç mahrumiyet bedelinin ise 27.360,00TL olacağı belirtilmiştir. Raporun kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli .....tarihli rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır. Davalı .....sigortanın .....plakalı aracın kaza tarihi itibari ile ZMMS sigortacısı olduğu, aracın kaza tarihindeki teminat limitlerinin 200.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında zararı üstlendiği, davacıya ait aracın hasar onarım masrafları kasko şirketi olan .....Sigorta A.Ş tarafından karşılanmış ve ödenen tutarın davalı sigorta şirketine rücu edildiği, kasko şirketine .....tarihinde 106.290,62 TL ödediği, araçta oluşan değer kaybı için davacı vekiline .....tarihinde 93.709,38 TL ödeme yapıldığı, toplamda 200.000 TL ödeme yapıldığı, teminat limitinin böylelikle tüketildiği anlaşılmakla davalı sigorta şirketi yönünden değer kaybı tazminatı talebi açısından davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Araç mahrumiyet bedeli yönünden ise bu zarar kalemi dolaydı zarar tazminat kalemi olup, poliçe kapsamında kalmadığından bu yönü ile de davalı sigorta şirketi yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı .....kaza gerçekleştiğinde aracın maliki olmakla işleten sıfatı bulunmakla KTK hükümleri gereğince, davalı .....ise TBK haksız fiil hükümleri gereğince meydana gelen doğrudan ve dolaylı zararlardan kusuru oranında sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Araç işletenenin ve sürücünün davalıya ait aracın kazaya mahal veren sürücüsünün kusuru oranında zararı üstlendiği, sürücünün ise kazada tam kusurlu olduğunun anlaşıldığı; hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen değer kaybı tazminatının 234.000TL olarak belirlendiği, 12 günlük ikame araç bedelinin ise 27.360,00TL olacağı, değer kaybı tazminat talebi yönünden davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme tenzil edildiğinde 140.290,62TL bakiye değer kaybının kaldığı ve davacının bu bedelleri davalı işleten ve sürücüden talep edebileceği anlaşılmakla bu davalılar yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Faiz başlangıç tarihi açısından ise; Yargıtay kararlarında belirlendiği üzere haksız fiil hükümleri gereğince davalıların kaza tarihinde temerrüde düşeceğinin belirtildiği anlaşılmakla kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Faiz türü bakımından ise; davalıya ait aracın ticari kullanıma özgülenmiş olduğu anlaşılmakla olmakla talep doğrultusunda avans faize hükmedilmiştir. Davalı .....sigorta şirketi dava tarihinden sonra ödeme yapmış olduğu anlaşılmakla arabuluculuk ücreti davalı sigorta şirketinin üzerinde bırakılmıştır. HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere; 1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; A) Davacının değer kaybı tazminatı talebi olan 140.290,62TL'ye kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar .....ile .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, -Davalı sigorta şirketi yönünden teminat limiti tüketilmiş olmakla talebin reddine, B) Davacının araç mahrumiyet tazminatı talebi olan 27.360,00TL'ye kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar .....ile .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, -Davalı sigorta şirketi yönünden talebin reddine, 2- Kabul edilen bedel olan 167.650,62TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 11.452,21 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL harcın ve 2.863,00TL ıslah harcının düşümü ile eksik kalan 8.161,61 TL harcın davalılar .....ile .....müştereken ve müteselsilen tahsiliile hazineye irad KAYDINA, 3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı ve 2.863,00TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.718,20TL harcın davalılar .....ile .....müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 1.437,50TL ve bilirkişi ücreti 3.400TL olmak üzere toplam 4.837,50TL yargılama giderinin davalılar .....ile .....müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalıların karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 30.000,00TL vekâlet ücretinin davalılar .....ile .....müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına, 8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim