İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2024/13 E. 2025/1109 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2024/13
- Karar No
- 2025/1109
- Karar Tarihi
T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/13 KARAR NO : 2025/1109
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 04/01/2024 KARAR TARİHİ : 22/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı karşı dava dilekçesinde özetle: davacı ve davalı şirketler arasında imzalanan güneş paneli satın alım sözleşmesi ve proforma teklifi üzerinden Davacı şirketin sözleşme konusu edimlerini belirtilen süreler içerisinde güneş panellerinin üretimini ve tesliminin yapılmasına rağmen, davacı şirkete sözleşmenin 2.5.maddesi hükmü kapsamında, güneş panellerinin paketleme bedeli olan 6903,00 USD 'nin faturası (Ek-2) ile T.C. ------, Noterliği' nin yevmiye No.lu ve 02.03.2023 tarihli ihtarname (Ek-3) ile 7 gün içerisinde ödemesinin yapılması talep edilmiş olmasına rağmen herhangi bir ödeme yapılmamış olup, temerrüde düşürüldüğü, anılan kısmı talepler ve 09.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizleri ile tazmin ve tahsili talebi ile ----- İcra Müdürlüğü'nün ------. Sayılı dosyası üzerinden ilamsız takip başlatılmış olup, davalı tarafça borca itiraz edilmek üzere takip durdurulmasına karar verildiği, davacı şirket ile şirketiniz arasında 29.06.2022 tarihli güneş paneli satışına ilişkin sözleşme imzalandığı, Anılan sözleşme bedeline sadece ve sadece güneş paneli bedelleri dahil olup, gerek proforma faturasında, gerekse ürün faturasında da açıkça fatura içerikleri açıklamasında ürün bedeline ilişkin olduğu, kutu bedellerini kapsamadığı anlaşılmaktadır. Davacı şirket tarafından sözleşmeye konu ürünler tarafınıza eksiksiz ve ayıpsız şekilde taşıma kutuların içerisinde teslim edildiği, Buna göre teslimi gerçekleşen güneş panellerinin kutulardan boşaltılarak nakliye bedeli tarafımızdan karşılanmak üzere iade edilmesi talep edilmişse de bugün ki tarih itibariyle davacı şirkete iadesi gerçekleştirilen herhangi bir kutu bulunmadığı, Mevcut sözleşmesine ek 116 Adet daha panel eklemiş olup, toplamda 1170 adet güneş paneli 39 kutu ile sevk edildiği, Taraflar arasındaki sözleşmenin 2.5 maddesi hükmüne göre; “Malların sevk edildiği orijinal ambalajı olan ahşap palet ve kontraplak kutular satıcının faturasına ve işbu sözleşme bedeline dâhil olmadığı, Alıcı, panelleri kutularından çıkardıktan sonra, bu kutuları doğru bir şekilde istifleyerek koruma altına almaya ve satıcının gönderdiği kamyona yükleyerek satıcıya irsaliye karşılığı iade etmekle yükümlü olduğu, Kutuların iade nakliye bedelleri Satıcı tarafından ödeneceği, Ziyan edilen kutuları Satıcı Alıcıya her biri 150 USD olarak fatura ve tahsil edecektir.” açıkça yer aldığı, Buna göre; davacı şirket tarafından sevkiyatı gerçekleştirilen 39 adet kutunun, davalı şirket tarafından zayi olduğuna ve teslim edilemeyeceğine ilişkin beyanlarına istinaden sözleşmenin 2.5 maddesi hükmü gereği Ek-2' de sunulan fatura içeriğinde---- --- * KDV 6.903,00 USD (26.01.2023 tarihli 1 USD 18.785 TL) karşılığı 129.672,86 TL şeklinde tarafınıza fatura edilmiştir. Anılan zayi olan kutu bedeli faturası karşılığı bedeli 7 gün içerisinde müvekkil şirketin ilgi banka hesabına yatırılmasını, aksi halde muhatap şirketiniz aleyhine yasal yollara başvurulacağını ------. Noterliği'nin Yevmiye No.lu ve 03.03.2023 tarihli ihtarname ile ihtaren bildirildiği, .Anlaşma konusu cam-cam güneş paneli ürünlerin nitelikleri gereği korunaklı paketlerle teslimi müvekkil şirket mutat paketleme politikası olup, (EK-4 kullanım kılavuzu, paketleme uygulamasına ilişkin form-paketlerin teknik detay resimleri, maliyet faturaları) paket dediğimiz şey sadece basit anlamda karton kutulardan ibaret olmayıp, küp şeklinde saç çerçeveli levha ahşap çerçeve içerisinde oturtulmuş panellerin birbirine çarpmasını, kırılması önleyici zemin ve tavanda silikon tutakları ve ayıraçları olan panellerin dizilimi ve yerleştirilmesinden sonra kalın mukavva ile dört bir yandan kapatılan her pakette 30 adet panelin istiflenebildiği paketlerin ebatları: 112cm*175cm* 104cm olan dava dilekçesi ekinde resimleri sunulan aynı zamana üretimi yapan firmanın faturalarından da anlaşılacağı üzere maliyeti 150 USD *KDV tutarında olan nitelikli paketlerdir. Davacı şirket satım anlaşması yapılan taraflara ürünlerin teslim ederken bu şekilde paketlere istifleyerek teslim etmekte ve sonrasında Alıcı'nın nakliyesi ile paketlerin fabrikaya iadesi gerçekleştirilmektedir. Davalı şirket ile yapılan anlaşma gereği toplamda 1170 adet güneş paneli 39 kutu kullanılmış olup, ürünlerin taşınma sonrasında proforma fatura detayında da belirtildiği üzere paketlerin davacı şirkete iadesi edilmesi gerektiği, Diğer taraftan davalı şirkete öncesinde sunulan kullanım kılavuzunda ürünlerin ne şekilde paketlendiği, nakliyesinin nasıl yapılması gerektiği, ürünlerin paketlerden ne şekilde çıkarılıp uygulama yapılacağı, paketlerin ekte sunulan davacı şirketin ürün kullanım kılavuzunda belirtildiği gibi kırılmadan, hasar görmeden tekrar kullanılmak üzere iadesinin mutat olduğu açıkça belirtildiği, Davacı şirket çalışanları paketlerin iadesi için davalı şirket çalışanları ile irtibata geçtiği ve sahadaki paketlerin miktarı ile iadesi hakkında geri dönüş yapacaklarını söylemişlerse de herhangi bir geri dönüş yapılmayarak, davalı şirket anılan paketleri müvekkil şirkete iade etmekten imtina ettiği, Şayet paketlerin mülkiyetinin davalı tarafta kalacağı öngörülseydi, yada davacı ile arasında bu yönde bir anlaşma olsaydı ekteki paket faturasında görüleceği gibi hatırı sayılır bir maliyeti bulunduğundan V.U.K 'nu ve KDV Kanunun ilgili maddeleri gereğince ayrıca fatura edilmesi ya da aynı faturada paketleme bedelleri de eklenmesi gerekeceği açıktır. Bunun üzerine davacı şirket tarafından sözleşme konusu ürünlerin taşınmasında kullanılan 556 Adet paketin davalı tarafa gönderilen paketlerin müvekkil şirkete iadesini, iade edilmemesi halinde; Katma Değer Vergisi Kanununun (2/4) üncü maddesine göre, kap ve ambalajların geri verilmelerinin mutat olduğu hallerde teslim, bunlar dışında kalan şeyler itibarıyla yapılmış sayıldığı, Buna göre, geri verilmesi mutat olan ambalaj maddelerinin içine konuldukları maddelerle birlikte tesliminde vergi, asıl maddenin bedeli üzerinden hesaplandığı, Bu durumda, ambalaj maddesi verginin kapsamına girmediğinden vergiye tabi tutulduğu, Çünkü, kap ve ambalaj içine konulan maddelerin el değiştirmesinde, geri verilmeleri mutat olmak şartıyla kap ve ambalajlar teslim edilmiş yani mülkiyeti devredilmiş sayılmaz, kap ve ambalajlara ait tutarlar teslim bedeline dahil edilmediği, ancak kap ve ambalajların boş olarak veya içlerine konulan madde ile birlikte geri dönmeyecek şekildeki teslimleri vergiye tabidir. Geri dönmek üzere teslim edildiği halde geri dönmeyeceği kesinlik kazanan kap ve ambalajlar için de geri dönmeyeceğinin kesinlik kazandığı tarih itibarıyla KDV uygulanması gerektiği talep ve dava etmiştir. Davalı karşı cevap dilekçesi özetle: Davacı şirket, sözleşme bedeline sadece güneş paneli bedellerinin dahil olduğu, faturanın kutu bedellerini kapsamadığını iddia etmiştir. Ancak kutu vs. ürünle birlikte ne varsa davacı şirket tarafından düzenlenen ilk fatura, bunların bedellerini de kapsamakta, faturada düzenlenmeyen kutu bedeline yönelik talep sebepsiz zenginleşme amacı taşımaktadır. Zira her firma üretmiş olduğu ürünü uygun bir ambalaj ile paketlemek zorundadır. Davacı şirketin güneş paneline ait teknik bilgi formlarında da paketleme bilgisi yer almaktadır ve kutu ücretlerinin ayrıca isteneceğine dair bilgi yer almadığı, Davacı, sözleşmeye konu ürünlerin davalı şirkete eksiksiz ve ayıpsız şekilde taşıma kutularının içinde teslim edildiğini, güneş panellerinin kutularından boşaltılarak kendilerine iadesini istediklerini belirtildiği, ancak başlangıçtan itibaren bir bütün halinde yapılan anlaşma ve bu doğrultuda hareket edilmesi karşısında kutu bedellerinin talep edilmesi hukuka aykırı ve kötü niyetlidir. Bu konuda davacı şirket tarafından müvekkil şirkete herhangi bir bildirimde bulunulmadığı gibi KDV dahil 6.903 USD üzerinden fatura düzenlenmiştir. Davacı, müvekkil şirkete fayda sağlamanın aksine maddi ve ticari zarara neden olmasına rağmen haksız kutu bedeline yönelik düzenlenen fatura 28.02.2023 tarihinde iade edilmiştir. Müvekkil şirketin, davacıya karşı bahse konu fatura veyahut başkaca bir borcu bulunmamaktadır. Kaldı ki iade fatura düzenlenmemiş olsa dahi davacı tarafça kutu bedellerine yönelik sonradan düzenlenen faturanın hukuki değeri bulunmamaktadır. Davacı şirket, ürünlerin müvekkil şirkete eksiksiz ve ayıpsız şekilde taşıma kutularının içerisinde teslim ettiğini iddia etmiş, ancak davacı şirketten gelen ürünler 06.12.2022-07.12.2022 Tarihlerinde müvekkil şirkete değil-isimli işyerinin ----- adresine sevk edilmiştir. Ürünlerin sevkinden sonra davacı şirket, kutuların iadesi için taraflara herhangi bir araç gönderimi de yapmamıştır. Ürünlerin sevk edildiği yerde bekçi harici kimse de bulunmamakta, ürünlerin müvekkil şirkete kutularla birlikte teslimine dair bilgi ve belge bulunmamaktadır. Bu nedenle, bir satım ilişkisinde davacı taraf sattığı malın miktarını ve alıcıya teslimini ispat etmek zorundadır. Dolayısıyla kutuların akıbeti konusunda müvekkil şirketin bilgisi bulunmadığından buna yönelik bilgi ve belgelerin davacı şirketten ya da ----- müzekkere yazılarak onlardan temini, ayrıca davanın ----- ihbarı gerekmektedir. Davacı şirket, 6 Aralık 2022 tarihinde göndermiş olduğu ürünlerin kutusunu | ay sonra yani 9 Ocak 2023 tarihinde talep etmiştir. Davacı şirketin, bu şekilde ek bir taleple sebepsiz zenginleşmeyi amaçladığı ortadadır. Ayrıca sonradan düzenlenen faturanın kabulü anlamına gelmemekle birlikte davacı şirket tarafından iadesi istenen kutulara yönelik fatura bedelleri de çok yüksek olup kabulü mümkün değildir. Bununla birlikte ekte sunmuş olduğumuz ve taraflar arasında sonradan düzenlenen faturalara bakıldığında hem kutu bedellerinin ayrı bir başlık halinde düzenlendiği hem de davaya konu icra takibi ile talep edilen miktardan daha düşük oldukları görülecektir. Bu konuda davanın reddinin yanı sıra kutuların sözleşme tarihindeki bedellerinin belirlenmesi açısından dosyanın bilirkişiye tevdii gerekmektedir. Kutuların iade nakliye bedelleri Satıcı tarafından ödenecektir" denilmektedir. Söz konusu ürünlerin müvekkil şirkete gönderilmediği, bu nedenle müvekkil şirketin sorumluluğun doğmadığı beyanlarımızı tekrarla, davacı şirket kutuların iadesi için kamyon göndermediği gibi iade nakliye bedelleri de karşılanmamıştır. Davacı şirketin asıl niyetinin haksız kazanç elde etmek olduğu ve kutuları değil de kutular üzerinden sebepsiz zenginleşmeyi amaçladığı görülecektir. Burada dikkat edilmesi gerekli ÖNEMLİ 2 HUSUS vardır. Birincisi davacı şirket, paket ve kutuların özelliğini dava dilekçesinde teferruatlı belirtmiş olsa da kutuların varlığını ve özelliklerinin aynı olduğu ile iddia etmiş olduğu paketlemedin müvekkil uhdesinde olduğunu ispatlayamamıştır. Bu nedenle yalnızca davacının iddia ve talepleri üzerinden hareket edilemeyeceği açıktır. Söz konusu ürünler bizzat müvekkil şirkete değil de ihbar edilmesi gerekli 3. bir şirkete gönderilmiş olduğundan talebin de onlara karşı yürütülmesi gerekmektedir. Yine kabul manasına gelmemekle birlikte sözleşme içeriğinde kutuların iadesi için kamyon gönderileceğinin belirtilmesi karşısında yazışmaların önem arz etmeyeceği, davacı şirketin öncelikle üzerine düşen yükümlülüğü zamanında yerine getirmesi gerekli idi. Ayrıca ürünlerin geç gelmesi nedeniyle cezai şart ve müvekkil şirketin uğramış olduğu zarar nedeniyle KARŞI DAVA ikame edilecektir. Ezcümle müvekkilin, davacının icra takibine ve davaya konu ettiği faturada yazılı şekilde borcu bulunmamakta olup aksine müvekkil şirket davacıdan hem ürünlerin geç gelmesi hem de uğranılan zarar nedeniyle alacaklı konumda olduğu, şeklinde cevap dilekçesi sunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Asıl dava, taraflar arasında imzalanan sözleşmeden kaynaklı kutu bedelinin tahsili amacıyla ---- İcra Müdürlüğünün ---- esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminat talebine ilişkin olduğu görüldü, karşı davanın sözleşmeden kaynaklı gecikme cezası, gecikme tazminatı, üretim kaybı tazminatı ve fazla ödeme iade talebine ilişkindir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150/1 ve 5 maddeleri uyarınca "(1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. (...) (5) İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır."Dosyanın incelenmesinde taraf vekillerince davanın takipsiz bırakıldığı davanın takip edilmemesi sebebiyle dosyanın işlemden kaldırıldığı, dosyanın işlemden kaldırıldığı, tarihten itibaren 3 ay içinde yenilenmediği, bu sebeple yukarıda atıf yapılan yasa hükmü uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği, yargılama giderlerinin davacı aleyhine hükmedilmesi gerektiği kanaatine varılmış, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; HMK'nın 150/5. maddesi uyarınca DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA, 2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 615,40 TL harcın, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 3.413,65 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 2.798,23 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 4-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26 (2) maddesi ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin asıl davacı ve karşı davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 5-Hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,Dair, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi'nin ilgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu karar verildi.