İlk Derece Mahkemesi 2024/116 E. 2026/221 K.

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/116 Esas KARAR NO : 2026/221 DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 14/02/2024 KARAR TARİHİ : 26/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin, --------- numaralı Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile --------Ş.'ni nakliye rizikolarına karşı sigortaladığını, 17.06.2022 tarihli ---------- numaralı fatura ile 26 palet (3.510 plastik kasa; net 22.700 kg; brüt 24.600 kg) taze nektarin emtiasının --------Ş. Firması tarafından ------- firmasına gönderilmek üzere 16.06.2022 tarih ve --------- numaralı sevkiyat irsaliyesi ile davalı ---------- Şirketi firması bünyesindeki --------- plakalı çekici/ soğuk zincirli frigofrik kasalı römorka yüklendikten sonra sürücü ---------- emtianın +3 derecede direkt olarak gitmesi gerektiği belirtilerek sevk irsaliyesine not düşüldükten sonra aracın------- -------- Limanına sevk edildiğini, --------, --------- Gümrük Müdürlüğü tarafından tutulan 19.06.2022 tarih ve ---------- numaralı gümrük beyannamesi doğrultusunda ---------- Limanında emtianın kontrollerinin yapıldığını ve ---------- plakalı dorse çekiciden ayrılarak ---------- plakası takılarak ---------- Gemisine yüklenerek --------- Limanı üzerinden ---------- gönderilmek üzere yola çıktığını, ürünler ---------- Limanında gümrük işlemleri yapıldıktan sonra alıcı firma tarafından kontrol edildiğinde emtiasının bozulmuş olduğu görülerek derhal survey raporu tutulduğunu, taşıyıcının kusuruna bağlı olarak emtiayı +3 derecede muhafaza etmesi gerekirken frigofrik dorsenin soğutucusunun sevkiyat boyunca yeterli soğutma yapmaması ve nektarin emtiasının yüksek ısıda bozulmasına, çürümesine, küflenmesine ve değer kaybına sebebiyet verdiğini, dava konusu hasarın meydana gelmesinde taşınmayı üstlenen davalı şirketin taşıyıcı sıfatıyla, diğer davalı --------- şirketinin ise taşıyıcı şirketin sorumluluk sigortacısı olarak müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, dava konusu hasar sonrası yapılan ekspertiz çalışmalarına göre hasar miktarının 9.631,02 USD olarak tespit edildiğini, söz konusu hasar sebebiyle müvekkili şirketin sigortalısına 9.631,02 USD tazminat ödemesi yaptığını, bu kapsamda TTK 1472(1) maddesi uyarınca sigortalısının talep haklarının halefi olduğunu, davalılara yapılan taleplerine olumlu cevap alınamaması nedeniyle davalılar aleyhine -------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe haksız ve hukuka aykırı şekilde itiraz olunarak takibin durmasına sebebiyet verdiklerini iddia ederek, borçluların --------İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine karşı yaptığı haksız itirazların iptaline, takibin aynen devamına, asıl alacağa takip taleplerindeki gibi faiz işletilmesine, haksız itiraz eden borçlular aleyhine alacak tazminatına hükmedilmesini, tüm yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı --------- Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı şirket tarafından açılan işbu davanın yetkisiz Mahkemede açıldığını, görevli ve yetkili Mahkemelerin -------- Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle davanın öncelikle yetki yönünden reddi gerektiğini, dava dilekçesindeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirketin taşıma işinden kaynaklı sorumluluğunun bulunmadığını, iddia edilen zarara ilişkin olarak müvekkili şirkete usulüne uygun hasar bildiriminde de bulunulmadığını, davacı tarafın haksız kazanç elde etmek amacıyla işbu davayı açtığını, davacı tarafın iddia ettiği gibi bir durumun söz konusu olmadığını, CMR konvansiyonu uyarınca taşıma işlerinde sorumluluk alanlarının fazlasıyla değişken olabildiğini, özellikle frigo dorse hasarlarında emtianın yükleme ve istiflemesi noktasında taşıyıcının sorumluluğunun bulunmadığını, davacı tarafın iddialarını kabul etmemekle birlikte yükleme ve istiflemede yapılan hata dolayısıyla soğuk hava dorse içinde gerekli dolaşımı sağlayamamış ise de bu durumda taşıyıcı olan müvekkili şirketin sorumluluğunun ortadan kalkacağını, bu sebeple yükleme ve istifleme anına ilişkin varsa kamera kayıtlarının gönderici şirketten talep edilmesi gerektiğini, taşımaya konu aracın bakımlarının eksiksiz olarak zamanında yapıldığını, aracın soğutma sisteminde de herhangi bir arıza bulunmadığını, yine taşımaya konu ürünlerin hangi ısıda taşınması gerektiğine dair taraflar arasında imzalanmış herhangi bir sözleşme bulunmadığını, bu kapsamda ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, ortaya çıktığı iddia edilen zararın sebebinin dorselerin ortalama sıcaklığından kaynaklandığına dair hiçbir hukuki delil ve dayanak bulunmadığını, davacı sigorta şirketinin sigortalısının yükleme ve istifleme noktasında üzerine düşeni tam olarak yapıp yapmadığını araştırmadan başvuru sonucunda ödeme yaptığını, davacı tarafından alınan ekspertiz raporunun evrak üzerinden alınmış olmasından dolayı olayı aydınlatma konusunda yeterli olmadığını, ayrıca yokluklarında yapılan tespitlere muvafakatlerinin da bulunmadığını, hasara veya teslimdeki gecikemeye yol açan olayı taşımanın hangi kısmında meydana geldiğine ilişkin ispat yükünün bunu iddia eden tarafa ait olduğunu, dava konusu olayda ortaya çıkan zarar ile müvekkili şirket arasında herhangi bir ilişkinin söz konusu olmadığından illiyet bağının bulunmadığını, müvekkili şirketin herhangi bir kusurlu eyleminin de söz konusu olmadığını, bu nedenle müvekkili şirkete bu olay nedeniyle herhangi bir sorumluluk yüklenemeyeceğini, gümrükten kaynaklanan sorunlar ve aksaklıklarda müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, gümrükleme işlemleri yada alıcının malı geç alması nedeniyle bir beklemenin mevcut olması halinde bu durumda nakliyecinin sorumluluğunun da olmayacağını, dolayısıyla müvekkili şirket tarafından ürünlerin taşıma işi yapılmasından sonra bozulduğu iddia edilen malların ne kadar süre gümrükte bekletildiğinin belli olmadığını, yüklemecinin deposunda malların ne kadar süre bekletildiği ve mallarda ne oranda sorun olduğunun bilinmediğini, bu hususun da tartışma konusu yapılması gerektiğini, ayrıca davacı tarafın soğutaj yöntemiyle ne kadar ürün kurtarıldığına ilişkin bir bilgiye yer verilmediğini, bu durumun taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafın taleplerini kabul anlamına gelmemekle birlikte taleplerin zamanaşımına uğradığını, yine davacı tarafın taleplerini kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafın taleplerinin sebepsiz zenginleşme niteliğinde olduğunu savunarak, öncelikle davacı tarafın yetkisiz icra dairesinin bulunduğu yerdeki Mahkemede açmış olduğu davasının dava şartı yokluğundan reddine, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde yetki itirazlarının kabulü ile işbu dava hakkında yetkisizlik kararı verilerek dosyanın bakmakla yetkili olan -------- Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, yargılama sonucunda müvekkili şirket aleyhine açılan işbu davanın reddine, davacı aleyhine dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa vükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibari ile; taşıma sözleşmesine dayalı olarak başlatılan --------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- takip sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı talebinden ibarettir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık;davacı nezdinde ----------- numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı emtianın davalı-------- firması tarafından taşınması sırasında hasara uğrayıp uğramadığı, hasara uğradıysa hangi miktarda hasara uğradığı, davalının kusuru bulunup bulunmadığı, davacı tarafından sigortalısına yapılan ödemenin lütuf ödemesi teşkil edip etmediği, davalıların sorumluluğunu ortadan kaldıran bir halin bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır. ---------- İcra Müdürlüğü'nün --------- takip sayılı icra dosyası celp edilmiş incelenmesinde; takip alacaklısının davacı, takip borçlusunun davalılar olduğu, asıl alacak ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 9.631,02USD alacak üzerinden ---------- numaralı fatura ile taşıma iş üstlenilen sigortalıya ait emtianın borçlu tarafa ait araçlar ile ----------- arası taşınması sırasında zayi olması, poliçe gereği ödenen tutarın rücuen tahsili için 24/03/2023 tarihinde takip başlatıldığı, davalının 30/03/2023-31/03/2023 tarihinde itiraz dilekçesini sunması üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, itiraz dilekçesinin davacı/ alacaklıya tebliğ edilmediği ve eldeki davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır. Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi kök rapor içeriğine göre; davacının, davanın dayandığı icra takibine konu ettiği asıl alacağını, derdest davanın kabulü halinde takibe konu ettiği miktar üzerinden 9.631,02 USD olarak (davalı sigorta şirketi, aleyhine başlatılan icra takibine itiraz edip takibi durdurmuş ise de kendisine tebliğ edilen muhtıraya da cevap sunmadığından) davalı taraftan rücuen talep edebileceği ve somut olayda selefi konumundaki dava dışı sigortalısı ----------Ş.'den, bu miktar üzerinden aldığı İbraname ile dava konusu hasara sebebiyet verenler hakkında sigortalısı --------- her türlü “dava, talep ve haklarını” devralan davacı sigortacının bu alacağına, miktarı infaz aşamasında belirlenmek üzere (“Hak sahibi ödenecek tazminat i steyebilir. Yılda % 5 üzerinden hesap edilecek bu faiz, ödeme isteğinin yazılı olarak, taşımacıya gönderildiği tarihten başlar. Böyle bir istekte " hükmünü havi CMR Md.27/1'e göre) takip tarihinden itibaren yıllık %5'i aşmayacak şekilde döviz faizi de bulunulmamış ise, tahakkuk dava açıldığı tarihten itibaren yapılabileceğini bildirmişlerdir. Sigorta uzmanı bilirkişinin eklendiği heyet bilirkişi raporunda özetle; davacı -------.Ş. tarafından dava dışı ---------Ş. için 21.04.2022-21.04.2023 vadeli, Nakliyat Abonman Emtia Sigorta Poliçesi düzenlenmiş olduğu, dava konusu hasarın meydana gelmiş olduğu 23.06.2022 tarihinde sigorta poliçesinin yürürlükte bulunduğu, Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi Genel Şartları ve bu şartlara üstün hüküm ifade eden poliçede belirlenen Klozları ve Özel Şartları kapsamında teminat verilmiş olduğu, dava konusu hasarın poliçe teminatı kapsamında bulunduğu, davacının dava dışı sigortalı---------Şti.'ne 23.11.2022 tarihinde, tespit edilen 9.631.02 USD hasar tutarını ödemiş olduğu, sigortalının hak ve alacaklarını ibra etmiş olduğu, davacınındava dışı sigortalısına bu miktara kadar halef olabileceği, davalı --------Ş. tarafından diğer davalı ve fiili taşıyıcı -------- Şti. adına 03.01.2021-03.11.2022 vadeli, ----------poliçe nosu ile Nakliyat Blok Abonman Sigorta Poliçesi düzenlenmiş olduğu, düzenlenmiş olan bu poliçe ile Yıllık Sevk Bedeli Azami 500.000.00.-TL Geniş teminat verilmiş olduğu, emtea taşımalarında “Her bir hasar ve olayda Sigorta bedeli üzerinden 3.000, EUR tenzili muafiyet uygulanacaktır “ koşulu bulunduğu, poliçenin emtianın taşınması faaliyetlerinden kaynaklanabilecek taşıdığı emtianın hasar veya zıyanına yasal sorumluluğuna teminat sağlamak amacıyla Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları ile bu şartlara nazaran üstün olan yazılı ve/veya ekli özel şartlar ve klozlar çerçevesinde akdedilmiş “ olduğu, dava dosyasında mevcut belgeler içinde dava konusu sevkiyata ait -------- düzenlemiş olduğu poliçe ve dava konusu hasar talebi ile ilgili hasar dosyasının görülemediği, 15.01.2025 tarihli dilekçe ekinde -------- Poliçe ve -------- firmasının-------- hasar rapor ve eklerinin yer aldığı,--------- firması -------- ekiplerinin ---------- 25.06.2022 tarihinde ---------- gemisinden indirilen ---------- plakalı dorse içindeki emtia üzerinde yapmış olduğu incelemeler sonucunda hazırlamış oldukları ---------- numaralı raporda ; ayıklama sonrası 5.621.17 kg çürük nektarin tespitinin yapılmış olduğu, Md.23/3'de öngörülen (5.621,17 kg. x 8,33 SDR—) 46.824,35 SDR'lik mesuliyet sınırının karşılığı (46.824,35 SDR x 1,30643$ —) 61.172,73 USD. olarak (yani rücu konusu yapılan miktarın çok üzerinde olduğu), ---------- nolu Sigorta Poliçesi ile Taşıyıcının sorumluluğunu teminat altına alan davalı-------- sigortanın poliçede öngörülen 3.000,- Euro“luk tenzili muafiyet dışında kalan hasar miktarı yönünden diğer davalı fiili taşıyıcı --------- Şti.” nin dava konusu zarardan müşterek ve mütesel sorumlu olacağı, uyuşmazlık ile ilgili heyetçe sadece görüş bildirildiği, kök rapora vaki itirazlar içerisinde davalı taşıyıcının CMR Konvansiyonunda öngörülen sorumluluğu yönünden 10.02.2025 tarihli kök raporda daha önce açıklanan görüşte değişikliğe gidilmesini gerekli kılan herhangi bir hususun bulunmadığı” yönündeki kanaatlerin; hukuki yönden takdiri ve zamanaşımı itirazının değerlendirmesinin Mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir. Tüm dosya kapsamı ve denetime elverişli hükme esas alınan bilirkişi rapor içeriğine göre; davacı şirket dava dışı ---------Ş. için 21.04.2022-21.04.2023 vadeli, Nakliyat Abonman Emtia Sigorta Poliçesi düzenlenmiş olduğu, dava konusu hasarın meydana gelmiş olduğu 23.06.2022 tarihinde sigorta poliçesinin yürürlükte bulunduğu, sigortalı emtianın taşınması konusunda davalı --------- Şti. tarafça anlaşıldığı, taşınan emtianın zarar görmesi nedeniyle davacının dava dışı sigortalı ---------Şti.'ne 23.11.2022 tarihinde, tespit edilen 9.631.02 USD hasar tutarını ödemiş olduğu, sigortalının hak ve alacaklarını ibra etmiş olduğu, davacının dava dışı sigortalısına bu miktara kadar halef olabileceği, davalı --------Ş. tarafından diğer davalı ve fiili taşıyıcı--------- Şti. adına 03.01.2021-03.11.2022 vadeli, ----------- poliçe nosu ile Nakliyat Blok Abonman Sigorta Poliçesi düzenlenmiş olduğu, düzenlenmiş olan bu poliçe ile Yıllık Sevk Bedeli Azami 500.000.00.-TL Geniş teminat verilmiş olduğu, emtea taşımalarında “Her bir hasar ve olayda Sigorta bedeli üzerinden 3.000, EUR tenzili muafiyet uygulanacaktır “ koşulu bulunduğu, poliçenin emtianın taşınması faaliyetlerinden kaynaklanabilecek taşıdığı emtianın hasar veya zıyanına yasal sorumluluğuna teminat sağlamak amacıyla Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları ile bu şartlara nazaran üstün olan yazılı ve/veya ekli özel şartlar ve klozlar çerçevesinde akdedilmiş “ olduğu, 15.01.2025 tarihli dilekçe ekinde ------- Poliçe ve ---------- firmasının ---------- hasar rapor ve eklerinin yer aldığı,--------- firması survey ekiplerinin --------- 25.06.2022 tarihinde --------- gemisinden indirilen --------- plakalı dorse içindeki emtia üzerinde yapmış olduğu incelemeler sonucunda hazırlamış oldukları ---------- numaralı raporda ; ayıklama sonrası 5.621.17 kg çürük nektarin tespitinin yapıldığı, Md.23/3'de öngörülen (5.621,17 kg. x 8,33 SDR—) 46.824,35 SDR'lik mesuliyet sınırının karşılığı (46.824,35 SDR x 1,30643$ —) 61.172,73 USD. olarak (yani rücu konusu yapılan miktarın çok üzerinde olduğu), -------- nolu Sigorta Poliçesi ile Taşıyıcının sorumluluğunu teminat altına alan davalı--------- poliçede öngörülen 3.000,- Euro“luk tenzili muafiyet dışında kalan hasar miktarı yönünden diğer davalı fiili taşıyıcı ---------- Şti.nin dava konusu zarardan müşterek ve mütesel sorumlu olduğu, TTK 1472 madde kapsamında davacının rücu alacağına yönelik takip başlattığı, takibe itiraz üzerine eldeki davanın süresinde açıldığı, taşınması için teslim edilen emtia için gerekli tüm güvenlik önlemini almayarak zararın meydana gelmesinde kusuru bulunan davalı- taşıyıcı ile birlikte sigortacısının müşterek ve müteselsilen sorumluğunun bulunduğu, sigortalıya yapılan ödeme kapsamında kanun gereği halef olan davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir. Alacak yargılamayı gerektirdiğinden likit olmadığı kanaatiyle davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1)Davacının davasının KABULÜ ile-------- İcra Dairesinin ---------- esas sayılı takibine yapılan itirazın 9.631,02 USD üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine 2)Davacı lehine hükmedilen tutara yıllık %5 oranını geçmemek üzere takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereği değişen oranlarda Devlet Bankalarının USD cinsi para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranın uygulanmasına, 3)Likit alacak olmadığı ve alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine, 4)Alınması gerekli karar harcı 20.253,16 TL’den peşin olarak yatırılan 4.144,25 TL'nin mahsubu ile 16.108,91 TL bakiye harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına, 5)Davacı tarafça yatırılan 4.144,25 TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 6)Davacı tarafından yapılan 488,40 TL ilk dava masrafı, 22.000,00 TL bilirkişi, 231,00 TL tebligat müzekkere gideri olmak üzere toplam 22.719,40 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 7)Davalı taraflarca sarfedilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 8)Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 47.438,24 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 9)Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, 10)Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içinde (HMK 345/1), mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle, Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair davacı vekili ile davalı sigorta vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/03/2026