İlk Derece Mahkemesi 2024/1121 E. 2025/1339 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : 23/09/2024 KARAR TARİHİ : 23/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... günü sürücü ...sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketinin ...numaralı poliçesiyle zorunlu trafik sigortası yapılan ...plaka sayılı araçta yolcu olarak bulunan müvekkilim, sürücünün aracın kontrolünü kaybetmesi sonucu oluşan kazada ağır yaralandığını, bir yıldan fazla tedavi gören müvekkilinin tedavisinin neticesinde oluşan arazlar nedeniyle davalı sigorta şirketine ...nolu hasar dosyasından usulünce başvuru yapıldığını, davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya herhangi bir ödeme yapılmadığını, belirsiz alacak davası talebiyle 10,00TL sürekli iş görmezlik tazminatının kaza tarihinde itibaren işleyecek faiziyle davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, fazlaya ilişkin dava ve talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla ;10,00TL geçici iş görmezlik, 10,00TL bakıcı gideri ve 10,0TL tedavi gider ve masraflarının kaza tarihinde itibaren işleyecek faiziyle davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ...plakalı araç müvekkil şirket nezninde KTK zorunlu mali mesuliyeti (trafik) sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış olup,poliçenin kaza tarihi itibari ile şahıs başına daimi sakatlık/ölüm teminat limiti belirlenen meblağlar ile sınırlı olduğunu, ...tarihinde sigortalımız aracın yapmış olduğu kaza neticesinde davacının maddi tazminat talebiyle huzurdaki dava ikame edilmiş ise de; davanın reddi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, davanın öncelikle usulden reddini, davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; 1-Mahkememizce Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilimdalı Başkanlığından alınan maluliyet raporu; ...Doğumlu ...T.C. numaralı ....tarihinde maruz kaldığı trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle engel/özür/maluliyet oranının değerlendirilmesinde; “Kişinin engel oranının %23 ve sürekli olduğu, ...tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet, yeme, içme, vb.) ihtiyaç süresinin 1 ay olduğu, ...tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresinin 12 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği anlaşılmıştır. 2-Mahkememizce aktüerya bilirkişisinden aldırılan kök rapor ile ek raporlarda ; ...tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu malul kalan davacı ...sayın mahkemece aldırılan maluliyet raporu doğrultusunda maddi zararının hesaplamasının yapılmış olduğu, maluliyet raporuna göre kaza sonucu % 23 oranında malul kalan ve geçici iş göremezlik dönemi 12 ay olarak tespit edilen ve ayrıca | ay süreyle bakıcıya ihtiyaç duyan davacının bilinen ve bilinmeyen dönem geçici ve sürekli işgücü kaybına ilişkin maddi zararının yukarıdaki tablolarda hesaplandığı, davacının kaza tarihinde pasif çalışma evresi içerisinde olması nedeniyle geçici iş göremezlik tazminatının hesaplanamadığı, Trafik kazası sonucu sakatlanma ve ölüm halinde 2023 yılı(01.01.2023-31.12.2023) için kişi başına azami teminat miktarı 1.200.000,00 TL olduğu, keza sağlık gideri teminatının(tedavi gideri, bakıcı gideri ve GİG tazminatının) da ayrıca 1.200.000,00 TL olduğu, hesaplanan tazminatın teminat limitlerinin altında olduğu, takdiri sayın mahkemede olmak üzere davalı sigorta şirketinin söz konusu limitle sınırlı sorumlu olduğu, varsa müterafik kusur veya hatır taşıması indiriminin takdiri sayın mahkemede olmak üzere, davacının kusursuzluk durumuna göre hesaplanan tazminat miktarının 771.232,19-TL olduğu kanaatine varıldığı, ...tarihli ek raporda toplam tazminat miktarının 806.781,11-TL olduğu, ...tarihli raporda ile toplam tazminat miktarının 917.305,20-TL olduğu kanaatine varıldığı anlaşıldı. 3-Mahkememizce tedavi giderlerine ilişkin alınan bilirkişi raporunda; Kişinin hastaneden çıktıktan sonra evine özel araçla dönmesi, takip-tedavi ve kontrol için özel araçla ev ve hastane arasında gidiş-dönüş yapması gerekmektedir. 2023 yılı için bu ulaşım masrafı 1000 TL uygun bulunmuştur. Ayrıca pansuman ve temizlik ürünleri için 500 TL harcama ön görülmüştür. Özel diyet gereksinimi için 1000 TL uygun bulunduğu, kişinin trafik Kazasına bağlı yaralanmasının ağırlık ölçüsü dikkate alındığında, SGK kapsamı dışında kalan ve fatura edilemeyen tedavi giderlerinin (ulaşım ve pansuman gideri) tarafımca hesaplandığında 2500 TL kabul edilmesi uygun bulunmuş olduğu anlaşıldı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, ...tarihinde davacının içinde yolcu olarak bulunduğu ...plaka sayılı araçta seyir halinde iken gerçekleşen tek taraflı yaralamalı trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve tedavi ve bakıcı gideri tazminat kalemlerinden oluşan maddi tazminat taleplerine ilişkin açılan dava olduğu anlaşılmıştır. Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır. ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır. ...tarihinde gerçekleşen kazada davacının yolcu olarak bulunduğu aracın sürücüsünün oğlu ...olduğu, davalı sigortanın ise davacının içinde bulunduğu aracın ZMSS sigortacısı olduğu, ZMSS sigorta poliçesine göre ...-...tarihleri aralığını kapsar şekilde kişi başı sakatlanma ve ölüm limitinin 500.000,00 TL; kişi başı sağlık gideri limitinin ise 500.000,00 TL olduğu ancak Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife uygulama Esasları Hakkında Yönetmelikte yapılan ...tarihinde yapılan düzenleme ile 500.000 TL olan teminat limitleri ayrı ayrı 1.200.000,00 TL ye yükseltiği anlaşılmıştır. Davacının talebine konu sürekli iş göremezlik zararının kişi başı sakatlanma ve ölüm teminatına; kalan taleplerinin ise sağlık gideri teminatına dahil olduğu, SGK ya yazılan müzekkere cevabına göre kaza tarihi sonrası davacı lehine geçici iş göremezlik ödenmesinin mümkün bulunmadığı ve ödeme yapılmadığının belirtildiği görülmüştür. Davacı ile davalı arasındaki ilişki ise davacının araçta tüketici konumunda olmadığı ve davalı sigorta şirketi ile arasında herhangi bir sözleşmesel ilişki bulunmadığından bahisle Mahkememizin görevli bulunduğu kanaati ile yargılama yapılmıştır. Mahkememizce davacının SGK hizmet dökümleri, hastane tedavi kayıtları, CBS dosyası dosyamız arasına alındıktan sonra maluliyet durumunun tespiti amacıyla kaza tarihi olan ....tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan ...tarihli raporda davacının engel oranının % 23 ve sürekli olduğu, bakıcı ihtiyaç süresinin 1 ay olduğu, iyileşme süresinin 12 aya kadar uzayabileceğinin belirtildiği görülmüştür. Rapora karşı itirazlar bulunduğu anlaşılmakla Mahkememizce davacının yaşı itibari ile belindeki hasar durumunun kaza tarihi öncesi var olup olmadığı yani kaza ile maluliyet arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığına yönelik Dicle ATK ya yeniden müzekkere yazılmış Dicle ATK ca verilen yanıtta ise beldeki hasar durumunun kaza tarihi sonrası oluştuğunun belirtildiği görülmüş bu nedenle de Dicle ATK nın ...tarihli kök raporunun hükme esas alınmasına karar verilmiştir. Mahkememizce kazaya ilişkin olarak kazanın tek taraflı gerçekleşmesi ve buna ilişkin kaza tespit tutanağı bulunması davacının da araçta "yolcu" olarak yer alması nedeni ile kusura yönelik olarak rapor alınmamıştır. Ancak hatır taşıması yönünden davalı şirketin cevap dilekçesinde itirazı bulunduğu anlaşıldığından bu yönde değerlendirilme yapılması gerekmiş, davacının, ...plaka sayılı aracın sürücüsünün annesi olduğu bu nedenle aile bireyleri arasında hatır taşımasının söz konusu olamayacağı anlaşılarak hatır taşımasına ilişkin itirazların reddine karar verilmiştir. ( Emsal niteliğinde Yargıtay kapatılan 17. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2018/1026 Esas 2019/12123 Karar sayılı içtihadı) Bundan sonra dosyanın davacının maluliyeti göz önünde bulundurularak TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemi üzerinden rapor tanzimi için aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiş, aktüerya bilirkişisince hazırlanan ...tarihli raporda davacının kaza tarihinde 69 yaşında olduğu ve evli olduğu, kaza tarihindeki yaşının 60 yaş olup pasif çalışma döneminde bulunması nedeni ile geçici iş göremezlik tazminatına hak kazanamayacağı, bunun dışında sürekli iş göremezlik tazminatının bilinen dönem için 95.551,53 TL, bilinmeyen dönem için 665.672,66 TL ve bakıcı giderinin de 10.008,00 TL olarak hesap edildiği anlaşılmıştır. Rapor sonrası davacı ve davalı vekilinin itirazları doğrultusunda kaza tarihi olan ...tarihi esas alınarak geçici iş göremezlik hesabı yapılmak üzere dosyada ek aktüerya raporu alınmış olup ek raporda seçenekli olarak geçici iş göremezlik tazminatının hesaplanması olmuş hesap raporunda davacının kaza tarihinde 60 yaş üstü olması nedeni ile geçici iş göremezlik hesabı yapılmamasının doğru olduğu, kalan hesaplamanın da Yargıtay içtihatları uyarınca doğru hesap edildiği kaza tarihi olarak da ...tarihinin belirtildiği görülmekle hükme esas alınmasına karar verilmiştir. Bunun dışında ...tarihinde dosyamız arasına sunulan ve SUT uzmanı tarafından hazırlanan tedavi giderlerine ilişkin raporda 2.500,00 TL tedavi masrafının bulunduğunun belirtildiği görülmüştür. İlgili rapor da hüküm kurmaya elverişli bulunduğundan hükme esas alınmıştır. Davalı vekili sürekli iş göremezlik zararı ve tedavi gideri ile bakıcı giderinin , ZMMS poliçesinde teminat altına alınmadığını ileri sürse de "Tedavi giderleri kapsamında, sigorta şirketinin, motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan sorumluluğun zorunlu olarak sigorta teminatına bağlanması nedeniyle yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 Sayılı Yasa ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. Söz konusu düzenlemede; trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin karşılanacağı belirtilmiştir. Trafik kazası sonucu hastalık sigortası kapsamında Kurumca sigortalıya yapılan geçici iş göremezlik ödemeleri, yasa kapsamı içerisinde bulunmamakta olup, Kurumca sigortalıya yapılan geçici iş göremezlik ödemeleri, işletenden, şoföründen ve zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitleri içerisinde kalmak koşuluyla sigorta şirketinden tahsili mümkün olduğu bulunmaktadır."(Yargıtay 10.HD.2014/5225 E-2014/6200 K) "01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5 maddesinin "Sağlık Giderleri teminatı" başlıklı (b) maddesinde "Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamındadır. Sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi hükmü gereğince sona ermiştir." ifadesi ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamında saymıştır. Bir başka ifade ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar, 1-Tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, 2-Tedaviyle ilgili diğer giderler, 3-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler, Sağlık giderleri kapsamında sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir. Oysa 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır. Bu düzenleme gereği ZMSS Genel Şartlar A.5 (b) maddesi ile yaralının tedavisine başlanmasından maluliyet raporu alınıncaya kadarki süre içindeki; 1-Bakıcı giderleri 2-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler (geçici iş göremezlik kayıpları) 3-Sağlık hizmeti giderleri kapsamında sayılarak 6111 sayılı torba Kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanunu'nun 98.maddesi ile sınırları belirlenen sağlık giderleri teminatı kapsamını genişletmiştir. Bu nedenle bir kanun maddesinin kapsamı idarenin bir düzenlemesi olan genel şartlar ile genişletmesi ve daraltması düşünülemez. Böyle bir durum varsa kanuna aykırı genel şart maddesi, tebliğ vs uygulanması kanunun ilgili maddesine aykırılık teşkil eder.(Trafik kazalarından doğan cismani zararlar ve tazmini- Konya Barosu yayınları. sayfa 7-8 Yargıtay HGK Üyesi: Hüseyin TUZTAŞ). İzah edilen nedenlerle, davalı vekilinin bu yöndeki itirazları yerinde görülmemiştir. Buna göre Mahkememizce yukarıda açıklanan nedenler ile usule uygun olarak hazırlanan bilirkişi raporları doğrultusunda ve de poliçe teminat limitleri olan 1.200.000,00 TL olduğu tespiti ile davacı tarafça poliçe teminat limiti göz önünde bulundurularak ...tarihinde talep artırımında bulunduğu tespiti ile açılan davanın aşağıdaki şekilde kabulüne ilişkin hüküm ihdas edilmiştir. Davacının dava tarihinden önce KTK'nun 97. maddesi uyarınca davalıya başvurduğu sabit olup sigorta şirketine ne zaman başvurduğu ve temerrüt tarihi tespit edilemediğinden ara buluculuk başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü işletilmek sureti ile temerrüt tarihi belirlenmiş olup kazaya sebebiyet veren aracın kullanım amacının hususi olduğu görülerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan sebeplerle;

1-Davanın KABULÜ ile 761.224,19 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 10.008,00 TL bakıcı gideri tazminatı ile 2.500,00 TL tedavi gideri tazminatı olmak üzere toplamda 773.732,19 TL tazminatın arabuluculuk başvuru tarihinden 8 iş günü sonrası olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 52.853,65.-TL harçtan, peşin alınan 427,60.-TL harcı, sonradan yatırılan 1.230,20.-TL ıslah ve 3.215,33.-TL tamamlama harcının ile eksik kalan 47.980,52.-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 3-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile Hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 1.230,20 TL ıslah ve 3.215,33 tamamlama harcı olmak üzere toplam 5.300,73 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davacının karşıladığı 722,90 TL tebligat ve müzekkere gideri, 7.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.922,90 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Yargılama sırasında davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1 maddesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 122.059,83.-TL vekâlet ücretinin, davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 8-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim