İlk Derece Mahkemesi 2023/926 E. 2025/550 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2023/926 Esas KARAR NO: 2025/550 DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 08/06/2016 KARAR TARİHİ: 01/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen 08.07.2013 tarihli sözleşme ve ------ yılında yapılan ek sözleşmeler ile davalı firmaya ait ---- yapılacak olan -------, mermer denizlik, döşeme ve merdiven kaplaması ve muhtelif mermer işlerinin müvekkil firma tarafından yapılacağını, davalı firmanın, müvekkili firma tarafından yapılacak işlerin karşılığı olarak 245.000,00-TL karşılığında ----- karşılığında ----- karşılığında -------- daireyi müvekkili firmaya veya müvekkili firmanın istediği şahsa tapu devrini yapmak suretiyle ödeyeceğini, kalan bedelin ise nakit olarak ödeneceğini, davalı tarafın müvekkili firma tarafından yapılan işler karşılığında toplam bedeli 546.979,10 TL olan kısmı çekler vermek suretiyle ödediğini, muhtelif 55.335,00 TL tutarındaki diğer ödemeleri yaparak toplamda 1.203.314,70 TL ödeme yaptığını, geride ödenmeyen 313.000,00 TL tutarında alacağının kaldığını, bu alacağın 245.000,00-TL karşılığında -------Nolu dairenin devri borcundan, kalan 68.055,13 TL.'sinin nakit olarak ödenmesi gereken bakiye alacağın olduğunu beyanla, HMK 107. maddesi uyarınca toplanacak delillere göre fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 313.000,00 TL tutarındaki alacağın (alacağın 245.000,00-TL'sine karşılık müvekkili firmaya verileceği kararlaştırılan ---- nakit olarak tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 09.07.2018 tarihli dilekçesiyle; müvekkili davacının davalıdan olan 245.000,00-TL alacağına karşılık verilmesi kararlaştırılan davalıya ait ---------- bulunan ----- dairenin dava tarihinden sonra 3. kişiye devredilmiş olması nedeniyle bu daireye ilişkin alacağın HMK 125. madde 1. fıkrasının b bendi gereği devreden davalı taraf hakkında tazminat davası olarak devam ettirilmesini talep etmiş, 24/07/2019 tarihli dilekçesi ile davasına konu talebini 15.000,00 TL artırarak 328.000,00 TL 'ye yükselterek, talep olunan tüm alacakların ihtar tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müvekkili firmaya ödenmesi yönünde davasını ıslah etmiştir.

SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ---- müvekkili şirket arasında----- yapıldığını, bu sözleşmeye göre davacı şirketin, müvekkilinin yapımını taahhüt ettiği ------ yapılacak olan ------------- projesinin mermer denizlik, döşeme ve merdiven basamağı kaplaması ve muhtelif mermer işlerinin yapımın üstlendiğini, karşılığında müvekkili tarafından davacıya sözleşmenin 6. maddesinde belirlendiği gibi ödeme yapılacağını, ancak davacı ---- sözleşmeye ve özen davranışlarına aykırılığı neticesinde müvekkili şirket tarafından, taraflar arasındaki belirtilen sözleşmenin ------ yevmiye numaralı ihtarnamesi ise feshedildiğini, işbu fesih bildiriminin 26.01.2016 tarihinde davacıya tebliğ edildiğini, davacının özen yükümüne ve sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle sözleşme feshedilmeden önce, sözleşmeye konu işteki aksaklıklar ve eksiklikler hakkında delil listeleri ekinde sunulan tutanağın tutulduğunu ve müvekkili şirket yetkilisi, şantiye şefi ve işçi temsilcisi tarafından imzalandığını, bu tutanaktan da anlaşılacağı üzere davacı taraf süresini aştığı halde gerekli malzemeyi temin edemediği ve çalıştırdığı işçilere ücretlerini ödemediği için işe devam edemez hale geldiğini, ayrıca fesihten önceki dönemde davacıya telefonla veya işyeri adresinden ulaşılamadığını, davacı tarafın yüklendiği işleri süresinde bitirmediğini, tarafların sözleşmede, işin 240 takvim günü sonunda teslim edileceğini kararlaştırdıklarını, işe başlama tarihinin ----müvekkili tarafından sözleşmenin feshedildiği tarihin ise ----- tarihi olduğunu, ancak toplamda 563 takvim günü geçmiş olmasına rağmen, işin tamamlanmadığını, davacı tarafın edimini yerine getirmediğini, bu nedenle müvekkili tarafından sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini, TBK'nun md. 97 hükmünde, karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekeceğini, somut olayda davacı taraf edimini tam ve layıkıyla yerine getirmediğinden sözleşmeye konu ------ bağımsız bölümün adına tescilini ya da bu bağımsız bölümün bedelini hak etmediğini, alacağın tahsilini talep etmesinin sözleşme, kanun ve ticari teamüllere aykırı olduğunu, davacının yüklendiği işi layıkıyla ve tam olarak yerine getirmediğini, bazı yapılan işlerin ise baştan savma ve özensiz yapıldığından müvekkili tarafından yeniden yaptırılmasının gerektiğini, ayrıca davacı şirketin sözleşme ile üstlendiği edimi yerine getirmeksizin iş sahasını terk ettiğinden kalan işlerin tamamlanması için davacı şirketin işçilerine müvekkili şirket tarafından ödemeler yapıldığını, gereğince yapılmayan işlerin başka kişi ve firmalara yaptırılarak bu firmalara ödemeler yapmak zorunda kaldığını, yine davacının işi süresinde tamamlamadığından sözleşme uyarınca cezai şart ödemek zornuda kaldığını,yapılan ödemelere ilişkin muavin defter kaydı, ibraname ve çek fotokopilerini sunduklarını, davacı şirketin müvekkiline cezai şart ödemekle yükümlü olduğunu, tüm bu nedenlerle kendilerinin davacı yükleniciden 461.389,21 TL alacaklı olduklarını, davacının, müvekkilinden talep edebileceği herhangi bir alacağının bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini, aksi takdirde terditli olarak davanın takas defi nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca yüklenici davacının, sözleşme uyarınca tarafça yapılıp teslim ettiği işin karşılığında davacıya iş bedeli olarak verilmesi kararlaştırılan ------- devri ile diğer nakdi bedel alacağının tahsili isteminden ibarettir.Dosyanın safahatı incelendiğinde; mahkememizin ----- tarihli kararı ile; "...Açılan davanın kısmen kabulü ile, 265.183,12 TL alacağın 24.04.2016 tarihinden itibaren işleyecen avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,..." karar verildiği, kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerinde dosya----- gönderilmiş ve yapılan istinaf incelemesi sonucunda ------ tarihli ilamı ile; ''Taraflar arasında imzalanan ---- tarihli sözleşme ve ---- tarihli ihtarname ile feshedildiği, ancak fesih ihtarnamesinin 26.01.2016 tarihinde davacıya tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece dosya üzerinden taraf ticari defterleri kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi raporunda taraflar arasında -------- fatura dışında tüm faturaların tarafların ticari defterlerine kayıtlı olduğu belirlenmiştir. ----- bedelli faturanın fesihten sonra düzenlendiğinden bahisle davalı ticari defterlerine işlenmemiş olduğu beyan edilmiş ise de; davalı tarafından gönderilen 23.01.2015 tarihli fesih ihtarının davacı tarafa 26.01.2016 tarihinde tebliğ edildiği görülmektedir. Bilindiği gibi, karşılıklı hak ve borç doğuran sözleşmelerde bir tarafın fesih iradesinin karşı tarafa ulaşması ile fesih işlemi sonuç doğurmaktadır. Sözleşmenin feshi halinde, taraflar aldıklarını birbirlerine geri vermekle yükümlüdürler. Ancak fesih anına kadar yüklenici tarafından yapılan işlerden iş sahibi uhdesinde kalan ve iş sahibinin işine yarayan kısmın bedelinin yüklenici tarafından iş sahibine ödenmesi gerekmektedir. Somut olayda, yüklenici tarafından bir kısım işlerin yapıldığı, yine bir kısım ödemelerin yapıldığı, ancak bakiye hakediş bedelinin ödenmediği ileri sürülmektedir. Bu durumda, mahkemece mahallinde keşif yapılmak suretiyle, yüklenici tarafından yapılan işlerin, bu kapsamda davacı tarafından düzenlenen ancak davalı defterlerinde kayıtlı bulunmayan 30.04.2015 tarihli faturada yapıldığı belirtilen işlerin sözleşme fiyatlarıyla bedellerinin belirlenmesi; yine varsa sözleşme dışı yapılan işlerin de işin yapıldığı yıl serbest piyasa rayiçleri üzerinden hesaplanması; bu şekilde yüklenici tarafından fesih tarihine kadar yapılan işlerin toplam bedelinin bulunması; bulunan iş bedelinden iş sahibi tarafından ödendiği kanıtlanan ödemelerin düşülerek sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.'' gerekçesi ile anılan mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiş, dosyanın mahkememizin --- Esas sayılı sırsına kaydı yapıldığı görülmüştür.Davanın temelini, eser sözleşmesinden kaynaklı yüklenici tarafından talep edilen bakiye iş bedeli teşkil etmektedir.Davacı tarafça sunulan ---- tarihli sözleşme ve -----yılında yapılan ek sözleşme sureti, hak ediş evrakları,----- yevmiye numaralı ihtarname sureti ile sunulan diğer deliller birlikte incelenmiştir. ------ ait tapu kayıt örneği incelendiğinde; --------- adına kayıtlı olduğu görülmüştür. Taraflarca dinlenmesi istenilen tanıklar huzurda dinlenmiştir.Ön inceleme duruşmasında belirlenen hukuki ihtilaf noktalarının incelenmesinin uzmanlık gerektiren yönleri olması ve taraflarca delil olarak bilirkişi deliline dayanılmış olması sebebiyle; dosya mahkememizce bir inşaat mühendisi, bir mali müşavir ve bir sözleşme denetim, yorum ve nitelikli hesaplamalar uzmanından oluşan billirkişi heyetine tevdii edilerek tevdi edilerek rapor alınmış, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 04/07/2019 tarihli rapor içeriğinde belirtilen hususların ilgili kısımları denetime elverişli görülmüş ve hükme esas alınmıştır. -- kaldırma kararı sonrası önceki raporu düzenleyen inşaat mühendisi bilirkişi eşliğinde mahallinde keşif yapılmasına, keşif sonrası----- kararı doğrultusunda ek rapor düzenlenmesi için dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş, 07.01.2025 tarihli bilirkişi heyeti raporu ile 05.05.2025 tarihli bilirkişi heyeti ek raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Bilirkişi heyetinin 07.01.2025 tarihli raporunda özetle, "Uyuşmazlık konusunun, -------- Adliye Mahkemesi kararı ve somut olay özelinde yapılan incelemesinde; 30.04.2015 tarihli 60.696,24 TL tutarlı fatura hariç davacının davalıdan alacak tutarının 265.183,12 TL olduğu, Davacının 30.04.2015 tarihli 60.696,24 TL tutarlı faturasına dosya kapsamında ulaşılamadığı, ibrazı ve denetlenmesi sonrasında bir alacak miktarı belirlenmesi halinde yukarıdaki tutara eklenmesi gerekeceği, 30.04.2015 tarihli 60.696,24 TL tutarlı faturaya dosya kapsamında ulaşılamadığı için fatura içeriğinindeğerlendirilemeyeceği, imalat tarihinden itibaren keşif tarihine kadar, uzun yıllar geçmesi sebebiyle eksik ve ayıplı imalatların tespit edilemeyeceği ve imalat kalitesinindeğerlendirilemeyeceği, keşif tarihi itibariyle sözleşmeye esas işlere ait imalatların yerinde yapılmış olduğu, işaret edilen hususlar ile tüm delillerin takdiri ve hukuki değerlendirmenin tamamının mahkemeye ait olduğu" yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.Bilirkişi heyetinin 05.05.2025 tarihli ek raporunda özetle, " Kök rapordaki görüş ve kanaatlerini tekrar ettiklerini, 30.04.2015 tarihli 60.696,24 TL tutarlı fatura hariç davacının davalıdan alacak tutarının ------- tutarlı faturaya dosya kapsamında ulaşılamadığı için içeriğinin değerlendirilemeyeceği, keşif sırasında sözleşmeye esas imalatların yerinde olduğu görülmekle birlikte, ayıplı veya eksik iş iddialarına yönelik kesin bir teknik sonuca ulaşılamayacağı," yönünde görüşlerini bildirmişlerdir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında akdedilen 08.07.2013 tarihli sözleşme ve 2014 yılında yapılan ek sözleşmeler ile davalı şirketin taahhüdündeki--------- projesinin, mermer denizlik, döşeme ve merdiven kaplaması ve muhtelif mermer işlerinin davacı şirket tarafından yapılacağı, davalının, davacı şirket tarafından yapılacak işlerin karşılığı olarak 245.000,00-TL karşılığında ---- karşılığında----- karşılığında ------ karşılığında ------- nolu dairelerin davacı şirkete veya davacının istediği şahsa tapu devrini yapmak suretiyle, kalan bedelin ise nakit olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin davalı iş sahibi tarafından 23/01/2015 tarihinde feshedildiği, davacının yaptığı işler karşılığı düzenlenen ve iki tarafın da imzalarıyla tasdik etmiş olduğu hak edişlerin toplam tutarının ----- olduğu, ancak bu tutara dahil --- tarihli fatura davacı tarafça sunulmamış olup içeriğinin denetlenemediği ve davalı tarafça kabul edilmediği, bu nedenle davalı defterinde kayıtlı fatura tutarları olan 1.453.497,82 TL tutarının esas alınması gerektiği, hakedişlerin davalı tarafça, davacı şirket tarafından yapılan işler karşılığında toplam bedeli 546.979,10 TL olan kısmının çekler vermek suretiyle, 55.335,00 TL tutarındaki diğer ödemelerin muhtelif şekilde nakden yapılarak toplamda 1.203.314,70 TL ödemenin yapıldığı, geride ödenmeyen 250.183,12 TL tutarında alacağın kaldığı, bu alacağın 245.000,00-TL'lik kısmının ------ dairenin devri borcu olup, bakiyesi olan 5.183,12 TL.'sinin nakten ödenmesi kararlaştırılmış olan iş bedeli olduğu, ancak belirtilen daire davacıya devredilmeyip, üçüncü bir kişiye satıldığı ve bu nedenle davacının, bu taşınmazın adına tescili suretiyle vaki alacak davasını, devreden davalı iş sahibi aleyhine tazminat davasına dönüştürdüğünden, taşınmazın dava tarihi itibariyle değeri 260.000,00 TL olarak tespit edilmiş olmakla davacı zarar ve alacağının, daire bedeli+kalan nakti ödenecek kısım olup, bunun da 260.000,00+ kalan 5.183,12 TL.'sinin nakit olarak ödenmesi gereken bakiye alacak olduğu anlaşıldığından davanın belirtilen bu bedel yönünden kabulüne karar verilmiştir. Davalının ayıplı imalatlar konusundaki savunmasına TBK. Madde 474 uyarınca; işsahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorunda olduğu, madde 477'ye göre de; "eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenicinin her türlü sorumluluktan kurtulacağı, gözden geçirme ve bildirimde bulunmanın ihmali halinde, iş sahibi eseri kabul etmiş sayılacağından davalı iş sahibinin makul bir süre içerisinde davacı yükleniciye ayıplı yapılan işler konusunda yasanın aradığı anlamda ayıp ihbarında bulunduğuna dair bir delil ve belge sunmadığı görüldüğünden ayıplı işler nedeniyle davacı alacağından takas mahsup talebi kabul edilmemiştir.Davalının, davacı alacağından takas mahsubunu talep ettiği cezai şart alacağının da, sözleşmenin 19. maddesinde düzenlenen cezai şart, ifaya bağlı cezai şart olup, hakedişlerde davalı işsahibinin imzaları mevcut olmakla, eserin teslimi anında ihtirazi kayıt konulmadığından cezai şart talep edemeyeceğinden bu konuda da mahsup talebine hakkı olmadığı görülmüştür.Bilirkişi raporunda davacının ıslah ile talep edilen 328.000,00 TL tutarında talep hakkı olduğu belirtilmiş ise de; 30/04/2015 tarihli faturanın davcı tarafça ibraz edilmediği ve bu konudaki faturanın davalı tarafça kabul edilmediğinden bu fatura çıkartılarak davacı yüklenicinin imal ettiği iş bedeli, davalı defter kayıtlarında olduğu üzere 1.453.497,82 TL baz alınarak, vaki ödemelerin ve sözleşme uyarınca devri taahhüt edilip devredilen taşınmazların bedelleri ödeme olarak hesaplanıp, ödenmeyen alacağın esasını-------- daire ve geride kalan bakiye nakti ödeme kısmı olduğu görüldüğünden, yukarıda da ayrıntısı açıklanan nedenle bilirkişinin mütalaasından ayrılınmıştır. Yapılan tüm bu değerlendirmeler sonucu, taraflar arasındaki eser sözleşmesi uyarınca davacı yüklenicinin iş bedeline ilişkin davada davacının talep edebileceği 265.183,12 TL'nin, ihtarnamedeki talep itibariyle, davalıya ihtarname tebliğinden 10 gün sonrası davalı temerrüde düştüğünden, 24/04/2016 tarihinden itibaren işleyen faiziyle davalıdan tahsili gerekmekle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Açılan davanın kısmen kabulü ile; 1-265.183,12-TL'nin 24.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gerekli karar harcı 18.114,66-TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 5.345,26-TL harç ve 256,17-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 5.601,43-TL harcın mahsubu ile bakiye 12.513,23-TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafça yatırılan 5.345,26-TL peşin harç ve 256,17-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 5.601,43-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 29,20-TL başvuru harcı, 3.030,30-TL keşif harcı, 1.900,00-TL ------ araç ücreti, 425,20-TL tebligat ve müzekkere gideri, 13.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 18.384,70-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 14.863,76-TL sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davanın kabul edilen kısmı için davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13/2 maddesindeki esaslara göre belirlenen 42.429,30-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davanın reddedilen kısmı için davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13/2 maddesindeki esaslara göre belirlenen 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine, Dair karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde --------- Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 11/07/2025