İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2023/918 E. 2026/153 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2023/918
- Karar No
- 2026/153
- Karar Tarihi
T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2023/918 Esas KARAR NO:2026/153 DAVA: Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) DAVA TARİHİ: 28/12/2023 KARAR TARİHİ: 18/02/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, her türlü kaynağa dayalı elektrik enerjisi üretim tesisinin kurulması, işletmeye alınması, elektrik enerjisi üretimi, elektrik enerjisinin ve/veya elektrik kapasitesinin müşterilere satışı, toptan satış, perakende satış ile ithalat, ihracat ve madencilik faaliyetlerinde iştigal etmek üzere ------ tarihinde kurulduğunu, müvekkilinin kurulduğu tarihten bugüne kadar elektrik piyasasındaki hizmet ve yatırımlarına hız kesmeden devam etmekte olup alanının öncü şirketlerinden birisi konumunda olduğunu, ----- sınırları içerisinde yer alan --- üzerinde kurulu bir hidroelektrik santrali olduğunu, ----- gücünde üç ünitesi bulunmakta olup, tesis toplam kurulu gücü ------- olduğunu, 3096 sayılı Kanun kapsamında yap-işlet-devret modeliyle ------- işletmeye alınan santralin işletme hakkının verilmesi yöntemiyle özelleştirilmesine ---- tarafından karar verildiğini ve santral ihaleye çıkarıldığını, ihalenin müvekkili ----- tarafından kazanılmasıyla, müvekkilline--- tarihli -----yapıldığını ve------- tarihinde devir işlemleri tamamlanarak --- santrali, müvekkili---- tarafından işletilmeye başlandığını, ------ yürütücüsü olduğu, ------ Eylül ayında imzalanan proje ile geliştirilen model,---- pilot olarak seçilen --------- için su yapılarına gelecek akımın tahmin edilmesi ve buna bağlı olarak depolama tesislerinin su bütçelerinin hazırlanarak günlük, aylık ve yıllık bazda işletilmesini sağlayan dinamik bir sistem olduğunu, sistemin --------- yurt dışı veri kaynaklarını da içeren bütünsel operasyonel bir yapı olduğunu, günlük olarak sürekli çalışan modeller ile 10 günlük hem hava hem de akım tahminleri yapılmakta olduğunu, elde edilen verilere göre taşkın amaçlı işletme (optimizasyon) modelleri çalışarak tüm kaskat (peşi sıra birbirini izleyen Projeler) sistemi için havza bazlı olarak, işletme politikaları belirlenmekte olduğunu, diğer bir ifade ile ----------- bulunan barajların/santrallerin hangi işletme eğrisinde işletileceğine ilişkin nihai raporlar oluşturularak kullanıcılara sunulmakta olduğunu, uzun süreli enerji amaçlı olarak da 15 aylık tahminler ve buna bağlı optimizasyon modelleri çalışılmakta olduğunu, kısa süreli akım tahminleri kullanılarak kaskat yapıdaki havza, taşkın amaçlı olarak işletilmekte, uzun süreli akım tahminleri kullanılarak ise enerji amaçlı işletme eğrileri oluşturulmakta olduğunu, geliştirilen akım tahmin ve havza optimizasyon modelleri ile oluşturulan akım tahminleri ve işletme eğrileri ----içeren -------sayesinde sistem kullanıcılarına sunulmakta olduğunu, proje sonunda, geliştirilen bu sistem ile sulama ve içme suyuna yönelik su kaynaklarının optimum şekilde kontrol edilerek suyun israf edilmemesi, hidrolik kaynaklı elektrik enerjisi üretimini maksimize edecek şekilde barajların işletilmesi ve geliştirilecek otomatik sistem sayesinde taşkın mevsiminde oluşabilecek risklerin tahmin edilebilmesi amaçlanmakta olduğunu, havzalara gelecek suyun doğru tahmin edilememesi ve çeşitli nedenlerle santrallerin optimum şekilde işletilememesi sonucunda suyun enerjisi alınamadan atılması ya da su olmasına rağmen ithal kaynaklarla elektrik üretilmesi, önemli maddi kayıplara yol açmakta olduğunu, ayrıca anlık su baskınları nedeniyle barajların zorlanması, baraj kapaklarının zorunlu olarak açılması sonucunda taşkınların oluşması gibi olumsuzluklarla da karşılaşılmakta olduğunu, tüm bu olumsuzlukların önüne geçilmesi, suyun verimli şekilde kullanılması ve işletmeciler tarafından barajların/santrallerin en verimli şekilde işletilebilmesi amacı ile ----- projesi geliştirildiğini, -------- verileri, havzadaki işletmeci şirketlere bildirilmekte ve elektrik santrallerinden işbu ---------verilerine uygun olarak santrallerin işletilmesi istenmekte olduğunu, davalıların, su kullanım anlaşmasına ve havzanın işletilmesine yönelik oluşturulan athom işletme projesine aykırı işletme yöntemleri uygulayarak müvekkili şirketin eksik enerji üretiminden kaynaklı olarak zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, su kullanım anlaşmasına ve---- tarafından bildirilen ------- işletme projelerine davalı şirketler uymakla yükümlü olup bundan kaynaklı uğranılan zararın tazmininde davalı şirketlerin sorumlu olduğunu, -------- üzerinde kurulu bir hidroelektrik santrali olup santralin müvekkili olan ---- tarafından işletilmekte olduğunu, müvekkilinin işletmecisi olduğu ------membaında iki önemli santral daha yer almakta olduğunu, bunların ----- olduğunu, --- davalı ---- davalı ---- tarafından işletilmekte olduğunu, davalıların işletmecisi olduğu iki -----, membada yani suyun kaynağında konumlu olduklarından davalıların --------- işletme yöntemleri (------ projesine uygun hareket edip etmemeleri, su depolamaları) --------- projesini ve havzadaki diğer işletmecileri doğrudan etkilemekte olduğunuı, bu nedenle----- projesinin amacına ulaşabilmesi ve havzanın tüm paydaşlar yararına işletilebilmesi için, davalı şirketlerin ------- projesine harfiyen uyması son derece elzem olduğunu, bu kapsamda --------- tarafından zaman zaman havzadaki işletmecilere bildirimlerde bulunulmakta, hazırlanan işletme projelerinin bildirimi sırasında genel uyarılar yapılmakta olduğunu, aynı zamanda bölgedeki ---- yetkilileri ve işletmeciler arasında yaşanan gelişmeler ve durumlara ilişkin hızlı şekilde iletişimin sağlanabilmesine yönelik olarak, ----- işletme yetkilileri tarafından --- başlığı altında----- grubu oluşturulduğunu, ---- tarihinde yayınlanan --- işletme projesine ilişkin olarak ---- işletme müdürü ------ görüşlerini paylaştığını,---------kapsamında oluşturulan işletme eğrilerinin, gelen akım tahminleri - bölge müdürlüğüne resmi yazılarla alınan mansap su ihtiyaçları - mansap kısıtları - proje baraj karakteristikleri - havza akış güvenliği vb. durumların dikkate alınarak oluşturulduğunu belirtmiş ve devamında işletme eğrilerinin tekil değil, memba ve mansap barajlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade ettiğini, ilgili yazışmada da gösterdiği üzere---------- işletme programları dinamik bir sistem olup, havzanın tüm durum ve özellikleri dikkate alınarak havzanın en verimli şekilde işletilebilmesini sağlayacak şekilde ------ tarafından oluşturulmakta olup, başta davalı şirketler olmak üzere havzadaki işletmecilerin bu ---------işletme programlarına harfiyen uyması gerektiğini, havzadan maksimum faydanın sağlanabilmesi, suyun en verimli şekilde kullanılabilmesi amacıyla -------- tarafından oluşturularak havzadaki tüm işletmecilere bildirildiğini, bildirilen ------- işletme projeleri, oluşturuldukları dönemler itibariyle bir sonraki işletme projesinin işletmecilere bildirilmesine kadar yürürlükte kaldığını, yürürlükte kaldıkları süre itibariyle tüm işletmecilerin, bildirilen ---- işletme projeleri uymakla yükümlü olup, işleticisi oldukları --------bu projelere göre işletmek zorunda olduklarını, işletme projesine aykırı hareket ederek işletme faaliyetinde bulunulması doğrudan diğer santrallerin çalışma düzenini etkilemekte, su ve enerji üretimi kaybına sebebiyet vermekte, havza çevresinde bulunan yerleşim alanlarının ve tarımsal arazilerin taşkın ile karşı karşıya kalmasına neden olabildiğini, ----, idari sözleşme niteliğinde tek tip olarak havzadaki işletmeci şirketlerle akdettiğini su kullanım anlaşmalarında da şirketlerin, -------tarafından belirlenecek işletme planlarına (projelerine) uymakla yükümlü olduğunu, şirketlerin tesisleri bu işletme planlarına göre işleteceği, tesislerin işletilmesinden kaynaklanan zararlardan şirket(-lerin)in sorumlu olacağı düzenlenmekte olduğunu,---- tarafından şirketlere bildirilen -------- işletme projelerinin havzadaki tüm işletmecileri bağlayıcı olduğunu ve tüm işletmecilerin bu projelere uyarak tesislerini işletmesi gerektiği izahtan vareste olduğunu, davalı şirketlerin, Su Kullanım -------- işletme projelerine aykırı davranışlarını tespit etmek,-------- tarafından bildirilen ----- aykırı depolama yapmak suretiyle sebep oldukları eksik enerji üretiminden kaynaklı uğranılan zararın ortaya konulabilmesi adına müvekkili -------- tarafından, alanında uzman dava dışı kişilerden mühendislik hizmeti alınarak rapor tanzim ettirilmdiğini, tanzim edilen raporun temelinin ve müvekkilinin eksik enerji üretiminden kaynaklı uğradığı zarar, ---- tarafından havzadaki tüm işletmecilere bildirilen ------- işletme projesine (dönemine) dayanmakta olduğunu, davalı şirketlerin mansap suyuna yaptıkları hukuka aykırı müdahaleler ---- işletme projesi kapsamında ele alınmış ve raporlaştırıldığını,---- davalı ----- tarafından bildirilen ---------- aykırı şekilde depolama yaptığını, su kapasitesini taşıyamayınca baraj kapaklarını açmak durumunda kaldığını ve bunun sonucunda havza çevresindeki tarım alanları sular altında kaldığını, davalı şirket tarafından --------- projesine uygun şekilde işletiliyor olsaydı böyle bir tablo ile karşılaşılmıyor olunacağını,----- kısıtının başlayacağı dönem öncesi --------işletme programında belirtilen su hacmini yatağa bırakması gerekirken bırakmadığını, tam aksine ----------- programına aykırı şekilde depolama yapmak suretiyle göl seviyelerinin üzerine çıktığını, bunun sonucunda da yatak kısıtının başladığı sulama döneminde en yüksek su seviyesine geldiğini, bu nedenle en yüksek su seviyesindeyken baraj güvenliğini tehlikeye atmamak için yatak kısıtının üzerinde debi bırakmak zorunda kaldığını, başka bir anlatımla, -------- işletme programına (ve yatak kısıtı yazısına) uymayarak en yüksek su seviyesine çıkarak baraj güvenliğini riske attığını, kendi kusuru ile neden olduğu bu riski ortadan kaldırmak için de sulama döneminde yatak kısıtının üzerinde debi bırakarak baraj çevresindeki tarım arazilerinin sular altında kalmasına sebebiyet verdiğini, ----döneminde işletme programına uymadığının müvekkili --------- tarafından tanzim edilen rapor'da da açıkça tespit edildiğini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (*TBK) 49.ve devamı maddelerinde haksız fiilden doğan sorumluluk düzenlenmekte olduğunu, maddeye göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlü olduğunu, davalı şirketlerin, su kullanım anlaşmasına ve ---tarafından düzenlenen ---- işletme projesine uygun şekilde ---- işletmesi gerekirken işletmediğini, fazla depolama yaparak ve/veya fazla su savaklayarak müvekkili-------eksik üretim yapmasına neden olduğunu ve müvekkilinin, eksik enerji üretiminden kaynaklı olarak zarara uğratttıklarını, davalı şirketlerin işletmecisi oldukları --- Anlaşması'na ve---- tarafından düzenlenen --------- uygun olarak işletmeyerek mansap suyuna yaptıkları hukuka aykırı müdahaleler ve müdahalelerin müvekkili şirket nezdinde oluşturduğu zararın, dava dilekçesi ek 4'de sundukları, raporda detaylı bir şekilde ortaya konulduğunu, Mahkeme tarafından yapılacak incelemede ve yaptırılacak bilirkişi incelemesinde de, davalı şirketlerin mansap suyuna yaptıkları hukuka aykırı müdahaleler ve müdahaleler sonucunda uğranılan zarar rahatlıkla tespit edilebileceğini, bu nedenle davalı şirketlerin, ---- tarafından düzenlenen ------- projesine (ve talimatlarına) hukuka aykırı olarak gerçekleştirdikleri fiilleri ile mansap suyuna yaptıkları müdahaleler sonucunda müvekkili ----nezdinde eksik enerji üretiminden kaynaklı olarak oluşturdukları, -------- olmak üzere, toplamda ----zarardan sorumlu olduklarını tüm bu nedenlerle açmış oldukları davanın kabulü ile davalı ------ davalı------- olmak üzere, uğranılan toplam ----- zararın davalılardan tahsiline, her bir ------- işletme projesinin yayınlandığı tarihten itibaren dönemsel olarak işletilmek üzere değişen oranlarda ticari reeskont faizi uygulanmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı -------- vekili cevap dilekçesinde özetle; HMK uyarınca davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse davaya o yer mahkemesinde bakılacağını, davacı taraf davasını haksız fiile dayandırmakta olduğunu, bu halde HMK madde 16 da yer alan haksız fiile ilişkin yetki düzenlemesi geçerli olacağını, HMK uyarınca haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer mahkemesi ise davalılar için ortak yetkiyi taşıyan mahkeme olarak belirtildiğini, bu nedenle HMK 7 nin emredici hükmü karşısında her iki davalı için de ortak yetkiyi taşıyan ---------Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, bu nedenle öncelikle dosyada yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, davacı tarafından talep etmiş olan alacak kalemlerine ilişkin olarak hangi zaman aralığına ilişkin talepte bulunduğu tam olarak anlaşılamadığını, bu nedenle davacının tüm alacak taleplerine karşı zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının hangi dönem aralığı için talepte bulunduğunu somutlaştırması gerektiğini, ---- kanal tipi etek santral olduğunu,----tarafından sulama ve taşkın koruma amaçlı tesis ettirilmiş olan ----- sulama amaçlı kullanılan sularından elektrik üretmek amacı ile---- sayılı yazısı ile açıklandığı gibi ---- ön lisans alınıp tesis edilmiş bir proje olduğunu,---- üretiminde kullanılacak su rejiminin planlaması tamamen ----ait olduğunu, dolayısı ile -------- elektrik üretmek için kullanılan suyun miktarını sulama mevsimindeki sulama ihtiyacına, sulama tesislerinin kapasitesine, mansaptaki yatağın ve çevresindeki tarım alanlarının ve topoğrafyanın durumuna göre tamamen-----tarafından belirlendiğini, hiç bir tesisin---------- izni dışında su kullanamayacağını, ----- uyarınca -------yaptığı su kullanım anlaşmalarında bu konu çok açık şekilde görülmekte olduğunu, ---- arasında ----- tarihinde ------ sayı ile imzalanan ekteki su kullanım anlaşmasının özellikle 18. Maddesinde bu hususlar detaylı olarak ele alındığını, 18. Maddenin ikinci paragrafında belirtildiği gibi enerji üretiminde kullanılan su------ tarafından anlık izlenmekte olduğunu, diğer taraftan özellikle bahar aylarında ---- ------- yüksek kesimlere yağan karların erimesi sonucu ------ve tarım alanlarına zarar vermemesi için ------tarafından tutulmakta olduğunu, nitekim ----- sayılı yazısında ------- arasında ırmak yatağının --------- fazla suyu taşımakta zorlandığı belirtilerek işletme eğrisinin belirlenmesinde bu kısıtların dikkate alınması istendiğini, bunun anlamının ise ----- fazla gelen suların ---- tutulması gerektiğine ilişkin olduğunu, yine ----- tarihli ve------- km mansabında bulunan ---------- kadar olan mesafenin gerek ırmak yatağı boyunca aşırı ağaçlı olması nedeni ile makinalı yatak düzenlemesi çalışması yapılamaması ve sulama sezonu boyunca regülatörün yüksek kotta çalışma mecburiyetinin olması gerekse kamulaştırılan alanlar dışında kalan şahıs arazilerinde taban suyu sorunu yaşanmaması için sulama sezonu boyunca ------- fazla suyu taşıyamamaktadır ifadesi mevcut olduğunu, aynı yazıda ------- kurulu kapasitesinin %18-28 arası çalıştırılabildiği teyit edildiğini, halbuki ----- suyu kullanabilecek şekilde dizayn edildiğini, ----- tarafından yeterli su bırakılmadığı için tam kapasite ile çalışılamadığını, diğer taraftan -------- tarihinde imzalanmış olan ve dilekçe ekinde sunulan ----- işletme esaslarını belirlediğini,-----işletme plan ve programları, depolamalı tesislerde düzenlenecek sulara ait ön tahmin hesapları ve bunların işletmesi -------- tarafından yapılır.--------tarafından geçici veya sürekli olarak değişiklik yapma hakkı saklıdır. Şirket ve su kullanıcı teşkilatlar bu plan ve programlara uymakla yükümlüdür şeklinde olduğunu, yani barajın işletmesi sadece ------ göre yapılmadığını, sonuç olarak; -------- tarafından sulama ve taşkın koruma amaçlı yapılmış olan-------- ait olduğunu, enerji üretiminde kullanılan suyun miktarını da su akışını akım gözlem istasyonlarından anlık izleyen ---- belirlediğini, ---- üretiminde kullanılan suyun miktarı ile ilgili ------- hiçbir yetkisi ve sorumluluğu olmadığını, --- tarafından hazırlanan işletme eğrileri, ------- fazla suyu taşıyamadığı için kar sularının erimesi sonucu gelen sulara göre------ için zaman zaman yine---------- tarafından değiştirilmekte olduğunu, bu haliyle müvekkili şirketin ----- imzalamış olduğu su kullanım sözleşmesi ve -------- belirlemiş olduğu kullanım kriterlerine aykırı bir kullanımı mevcut olmadığı gibi buna imkan da bulunmadığını, ayrıca diğer davalının işlettiği --------- yakın olduğunu, yani diğer davalının işlettiği barajdaki suyun tutulması veya salınmasının müvekkilinin işlettiği barajdaki su miktarını doğrudan etkilemekte olduğunu, davacının dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu raporun ve yapılmış olan hesaplamaların kabulünün mümkün olmadığını, yapılan hesaplama ve değerlendirmeler yanlı olarak hazırlandığını, nitekim bazı bazı dönemlerde müvekkillerinin eksik su saldığı dönemler irdelenmişken kendi sözde tespitlerine göre fazla su saldığı dönemler hiç değerlendirilmediğini, hiç bir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının zararının doğduğu düşünülse dahi bu zararın hesabında davacının üretim kapasitesi, eğer su gelseydi dahi üretim yapıp yapamayacağı değerlendirilerek hesaplama yapılması gerekmekte olduğunu, zira davacı kendince ne kadar eksik su geldiğine ilişkin bir hesaplama yaparak sanki bu suyun tamamını barajda tutarak hiç bir kısıtlamaya tabi olmaksızın tam kapasite üretim yapabilecekmiş gibi hesaplamalar yaptığı anlaşılmakta olduğunu, bu hesaplamanın kabulünün mümkün olmadığını, ayrıca davacı tarafın talep etmiş olduğu zarar miktarını neye göre hesapladığı da anlaşılamamakta olup talep ettiği miktarların kabulünün mümkün olmadığını tüm bu nedenlerle davanın öncelikle usulden, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddi ile yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ---------vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili şirket arasında sözleşme olmadığını, bu sebeple davacının sözleşmeye dayalı bir talebi olamayacağını, davacı tarafın taleplerini haksız fiil hukuki sebebine dayandırdığını, bu hukuki sebep açısından olay incelendiğinde, bu talebin de haksız ve hukuka aykırı olduğunun görüleceğini, haksız fiilin hukuki sebebine dayanılarak açılan davada öncelikle bir fiilin bulunması gerekli olup olayda bu fiilin, suyun ------ rezervuarında(--------- tutularak bırakılmaması fiili olduğunu, davacı tarafın, müvekkili şirketin tesisi ----- eteğinde bulunduğu ------- rezervuarından, kendisince hesaplanan miktarda suyun bırakılmamış olmasını müvekkili şirketin haksız fiili olarak görmekte olduğunu, bu bakış ya eksik bilgiye ya da hataya dayalı olduğunu,----- uhdesinde ve sorumluluğunda olduğunu, bu hususun müvekkili şirket ile ------ arasında imzalanan -------- şirketin yükümlülüklerine ilişkin 7.Maddesi : ------------- inşa edilmiş projeler kapsamına şirket tarafından hidroelektrik üretim tesisi ilave edilmesi durumunda, ----- belirlenecek işletme planına göre ortak tesislerin işletmesi-----------buna uyar. Şirketin bu planlara aykırı işletme yapması halinde, bütün zarardan şirket sorumludur. Ortak tesis konumundaki depolamalarda düzenlenecek sulara ait ön tahmin hesapları ----------- tarafından yapılır." ve bu anlaşmanın çeşitli hükümler kenar başlıklı 29.maddesi:"Bölgedeki sulama tesislerinin, işletme, bakım ve onarım hizmetlerinin faydalananların kurdukları kuruluş ve birliklere devredilmesi durumunda; ------yapılacaktır. Söz konusu ek sözleşme ile; -----inşa edilmiş tesisin işletme, bakım, onarım ve yenilemesinin yapılması, bedelinin ödenmesi, ------- söz konusu işlerin kim tarafından yapılacağı, hisseye düşen miktar,ödemenin nasıl yapılacağı ve kesin hesabının uygulama yılı sonuna kadar tamamlanarak nasıl mahsuplaşılacağı ilkeleri tespit edilir. Ek sözleşmenin imzalanması ve uygulanma aşamasında, Şirket ile Sulayıcı örgütler arasında çıkabilecek uyuşmazlıklarda taraflar -------- kararlarına uyacaktır." gereğince imzalanmış bulunan ----------------- programları, depolamalı tesislerde düzenlenecek sulara ait ön tahmin hesapları ve bunların işletmesi(sulama,enerji üretimi,çevresel akış ve diğer tahsisler) ------ tarafından yapılır. İşletme plan ve programlarında ------tarafından geçici veya sürekli olarak değişiklik yapma hakkı saklıdır. Şirket ve su kullanıcı teşkilatlar bu plan ve programlara uymakla yükümlüdür. Şirketin bu planlara aykırı işletme(üretim) yapması halinde çıkabilecek zarar ve ziyandan Şirket, bu planlara uygun sulama organizasyonunu yapmamasından dolayı çıkabilecek zarar ve ziyanlardan da su kullanıcı teşkilatlar sorumludur." ile---------bu bölümde yer almalıdır. Ayrıca hizmet hisseleri, 6200 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri uyarınca;------ belirlenmesi ve belirlenen bu oranlar, müstakil bir madde olarak Ek Sözleşmede yer almalıdır. ---------tesisinin hizmet hisse oranları; %77,76 sulama, %0,56 enerji, %21,65 içme kullanma suyu ve %------taşkın olup, aşağıdaki bölümlerden oluşmaktadır: a)----: 1-----, 2-----, 3----, 4-------, 5----- 6-----, 7-----, 8------, b) ----: 1-----, 2----- 3----, 4---- 5-----, 6----- 7----- 8------, c) ----1------, 2----, 3----------açıkça düzenlendiğini, bu sözleşmelerin suretlerinin dilekçe ekinde sunduklarını, davacı tarafından yanlış değerlendirilen konunun; Barajlar sulama amaçlı, sulama ve içme suyu amaçlı ya da müvekkili şirkette olduğu gibi sulama, içme suyu ve enerji amaçlı yapılabilleceğini, bu durumda asıl amaç sulama ve içme suyu ikamesi olduğu için enerji son amaç olduğunu, bu tür barajların işletmesi her zaman ----uhdesinde bulunduğunu, sadece sırf enerji amaçlı barajlarda -------- baraj işletmesini enerji şirketine bırakabileceğini, enerji santrallerinin de tek tip olmadığını, nehir tipi santrallerin baraj gövdesi ve rezervuarı bulunmadığını, kanal tipi santrallerde de baraj gölü bulunmadığını, bu farklı baraj ve farklı enerji santrallerinin tamamı için --------- tek bir sözleşme yapmakta ancak bunun içine bazı özel hükümler koymakta olduğunu, örneğin müvekkili şirketle imzalanan sözleşmenin 4.madde son fıkrası ,7.maddesi,39.maddesi ile 3'lü sözleşmenin--------maddeleri gibi. İhtilaflar bu maddeler üzerinden çözülebileceğini, bu düzenlemelerden de açıkça anlaşılacağı gibi ------- uhdesinde ve işletme sorumluluğunda olduğu için suyun----tasarrufu ----ait olduğunu, bu durumun ---- sayılı yazısında da ------- Sorumluluğu, sulama braşmanında bulunan sulama vanasının açılıp kapatılması, ---- açılıp kapatılması yetkileri ------- sorumluluğundadır.” ifadesi ile net biçimde açıklandığını, anlaşılacağı üzere, --------ı işletme planlarına göre yukarıda sayılan ortak tesisleri işletmeye ve hem gerekli gördüğü takdirde bu planları değiştirmeye, hem de gerekli gördüğü takdirde bu planlara aykırı işletme yapmaya tam yetkili ve sorumlu olduğunu, yukarıda verilen sözleşme hükümleri ve ---- rezervuarı ortak tesislerinin işletmesi ile ------- hidroelektrik santralı işletmesinin iki ayrı işletme olduğunu ve ---- işletmesinin ------ ait olduğunu göstermekte olduğunu, müvekkili şirketin sadece ----- oluşturan santral binası, şalt sahası ve enerji nakil hattını işletmekte olduğunu, davacının --------------santrali işletmesi ile bir gibi görüp değerlendirmesinin yanlış olduğunu, bunun yanında------- rezervuarını yalnız enerji üretimi amaçlı gibi görüp değerlendirmesinin de yanlış olduğunu, ------ amacının sadece yüzde bir’den daha az, %0,56 gibi küçük bir kısmı enerji üretimi olduğunu, dolayısıyla ------- ve işletme sorumluluğunda olan bir konuda müvekkili şirketin bir fiilinden bahsedilemeyeceğini, müvekkili şirketin enerji üretim amaçlı kullanabileceği su miktarı müvekkil şirketle -------- tarihli Su kullanım hakkı anlaşmasının Şirketin yükümlülükleri kenar başlıklı 4.maddesinin son fıkrası:------ açılmasından itibaren,----- belirlenecek işletme planına göre sulama ve içme suyu ikamesi karşılandıktan sonra artan su enerji amaçlı kullanılabilecektir. Bunun dışında enerji amaçlı su tahsis edilmeyecektir." ile aynı anlaşmanın Özel hükümler kenar başlıklı ------- işletmeye açılmasından ------- tarafından belirlenecek işletme planına göre sulama ve içmesuyu ikamesi ihtiyacı karşılandıktan sonra artan su enerji amaçlı kullanılabilecektir. Bunun dışında enerji amaçlı su tahsis edilmeyecektir." açıkça tespit etmiştir. Bu miktar --------- sulama ve içme suyu ikamesi karşılandıktan sonra artan su enerji üretiminde kullanılabileceğini, bu hükümlerin açıkça baraj işletmesinin --------olduğunu, enerjide kullanılabilecek suyun ne kadar olacağının -------- tarafından belirleneceğini göstermekte olduğunu, bunun yanında müvekkili şirketin işletme planlarında belli bir miktarda suyun enerji üretiminde kullanılmasına izin verilmiş olsa dahi --------uyarı ve talepleri ile enerji üretiminde kullanılan su miktarını arttırmak ve azaltmak durumunda kalarak bazen tam bazen kısmi kapasite ile üretim yapabilmekte olduğunu, davacının davasının dayanağının tamamını oluşturan --------- olduğunu, son yıllarda ülkemizde görülen iklim değişiklikleri nedeniyle kuraklık yaşanmakta veya meydana gelen ani şiddetli sağanak yağışların hızla yüzeysel akışa geçmesi nedeniyle taşkın olayları meydana gelmekte olduğunu, bu nedenle baraja giren su miktarlarında büyük sapmalar meydana geldiğinden ---------- sapmalara sebep olmakta olduğunu, sulama yapılan aylarda baraj cebri borusunun üzerinde bulunan sulama şaftı(sulama vanası) ndan sulamaya sulama suyu verilmesi ile santrale gelen suyun basıncının düşmesi sebebiyle yatağa enerjisi alındıktan sonra yatağa bırakılan suda azalma yaşanmakta olduğunu, sulama birliğince çiftçilerden gelen sulama taleplerine göre sulamaya bırakılan suyun sık ayarlanması nedeniyle yatağa bırakılan suda sıkça azalmalar yaşanmakta ve -------- sapmalara neden olmakta olduğunu, bu nedenle de uygulamada, anlık su girişleri, su çıkışları, rezervuar doluluk oranı, havzanın durumu vs. baraj işletmecisi tarafından değerlendirleceğini ve ------ öngörülenden farklı hareket edebileceğini, yani----, işletmede bir kılavuz olmasına rağmen anlık baraj güvenliği ve ihtiyaçlara kıyasla öncelikli olmadığını, bu durum sebebiyle------- verilerini her seferinde gerçekleşmeler üzerinden revize ettiğini, çünkü -------- günlük olarak barajların mansabına bırakılan suyun miktarını bilmekte olduğunu, buna göre gerçekleşen duruma göre de ------- ettiğini, dolayısıyla müvekkilinin, hem veri bazında asıl önemlisi ortak tesislerin işletme sorumluluğu anlamında herhangi bir sorumluluğu olmadığını, müvekkili şirketin uhdesinde olan ----- planlarına, talimatlarına uyduğunu, müvekkili şirket davacının davaya konu ettiği dönemde -------- planında enerji üretimi amaçlı olarak kullanılmasına tahsis ettiği suyu enerji üretiminde kullandığını, kaldı ki kendisine enerji üretimi yoluyla gelir getirecek suyu kullanmamış olmak müvekkili şirketin menfaatine de aykırı olduğunu, nitekim Davacı şirketin dava dilekçesi ekinde verdiği raporda söz konusu dönem için hesaplanan ----- santralının enerji üretiminde kullanmış olduğu iddia edilen toplam su miktarı dahi ------ aynı dönemde --------nerji üretimi amaçlı kullanılmak üzere tahsis ettiği su miktarı ile uyumlu olduğunu, davacı şirketin, yukarıda anılan gerçeklerden haberdar olduğunu, nitekim davacının ---------------------- davacının bu konudaki taleplerini geri çevirdiğini, fiil ve fiilin gerçekleştireni açısından olaya bakıldığında, müvekkili şirketin ------- işletilmesinden sorumlu olmaması sebebiyle müvekkilinin baraj gölünde biriktirilmiş olan suya dair bir fiili söz konusu olmadığını, tek sorumluluğu -------izin verdiği miktarda suyu enerji üretmek amacı ile kullanmak olduğunu ve bu sorumluluğunu yerine getirdiğini, müvekkili şirketin----------- imzaladığı anlaşmalara uymakta olduğunu, bu sebeple müvekkilinin ihlal ettiği bir hukuk kuralı olmadığını, davacının zararını, nasıl oluştuğunu ve miktarını hesaplama biçimi de anlaşılır olmadığını, öncelikle, davacının baraj gölünde biriktirilen su miktarını dikkate alıp, bu suyun tamamı enerji amaçlı kullanılabilecek su iken müvekkilinin bunu kullanmadığını düşünüp zarar hesabını buradan yapması yanlış olduğunu, çünkü baraj gölündeki su ------- tarihli Su kullanım hakkı anlaşmasının Özel hükümler kenar başlıklı 39.maddesi doğrultusunda öncelikle içme suyu ikamesi ve sulama amacı ile kullanılacak olup, ancak artan miktarı olur ise, ---- talimatı ile enerji üretimi amacı ile kullanılabileceğini, baraj gölündeki suyun tasarrufu ------ ait olduğunu, kaldı ki, baraj gölündeki----- tarafından biriktirilen su içme suyu ikamesi ve sulama amacı ile kullanılmayacak olsa dahi kaybolmuş olmadığını, uygun bulduğunda tekrar yatağa bırakılmak üzere geçici olarak tutulmakta olduğunu, hali hazırda şu anda dahi bu su enerji üretimine tahsis edilip yatağa bırakıldığında, ----- tarafından yolda başka tesislerde başka maçlarla kullanıma tahsis edilmediği müddetçe davacı şirket de bu sudan enerji üretebileceğini, dolayısı ile davacının baraj gölündeki --------- tarafından biriktirilmiş suyun kendisi tarafından hiçbir zaman enerji üretimi amacı ile kullanılamayacağını varsayarak zarar hesabı yapmasının yanlış olduğunu, bunun yanında, müvekkili şirketin davacının davaya konu ettiği dönemde ----------- tahsis ettiği suyu kullandığını, müvekkili şirketin kendisine enerji üretimi için tahsis edilen suyu enerji üretim amacıyla kullandığını, davacının bu konuda da bir zararı söz konusu olmadığını, davacının iddia ettiği zararı ile müvekkil şirketin enerji üretiminin illiyet bağı da anlaşılır olmadığını, tüm bu nedenlerle haksız açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizce; -----ayrı ayrı celp edilmiş,------ tarafından düzenlenerek ---- bulunan işletmecilere bildirilen ve-------örneğinin ve---- ---- tarihleri arasında ----- gönderilen işletme projeleri,------ seviyesine ve işletilmesine etki edecek tüm yazı ve talimatların gönderilmesi istenilmiş,mahkememizce resen seçilen bir mali müşavir, bir hidrolik ve su kaynakları konusunda uzmanlığı bulunan inşaat mühendisi ile bir nitelikli hesap uzmanı bilirkişiden oluşan heyetten rapor alınarak taraflara tebliğ edilmiş ve davacı vekilinin bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda da ek rapor alınarak taraflara tebliğ edilmiştir.Dava, Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, toplanan tüm deliller, sunulan uzman görüşleri ile bilirkişi raporundaki tespitler uyarınca; davacının ---- olduğu, davalı ----- davalı -----şletmecisi oldukları; davacı tarafın davalı şirketlerin işletmecisi oldukları------ projesine uygun olarak işletmeyerek mansap suyuna hukuka aykırı müdahaleler yapmak suretiyle davacıyı zarara uğrattığı iddiasıyla, davacının ---- nezdinde eksik enerji üretiminden kaynaklı olarak oluştuğu ileri sürülen ------------ projesinin yayınlandığı tarihten itibaren dönemsel olarak işletilmek üzere değişen oranlarda ticari reeskont faizi uygulanmak suretiyle tahsili talebiyle işbu davayı açtığı; davalıların ise ayrı ayrı ---------- anlaşmalara uygun hareket edildiği ve davacının zararına bir haksız eylemleri bulunmadığı savunmasıyla davanın reddini talep ettikleri; Mahkememizce tarafların gösterdikleri deliller toplandıktan sonra, davacı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde mali inceleme de yapılarak alınan ve Mahkememizce de hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporunda özetle; havzadaki suyun kullanım planlaması konusunda tek yetkili olan -------açıklamaları ile sözleşmenin 14. maddesi, birlikte değerlendirildiğinde; memba tarafında bulunan davalılara ait işletmelerin ------uymadığı ve bu nedenle davacıya ait işletmede eksik enerji üretiminden kaynaklı zarar meydana geldiği hususunda herhangi bir tespit yapılamadığı, -------- dolayısıyla da “emredici nitelikte özel hukuk normu” niteliğinde olmaması sebebiyle, davalıların, ----- ettikleri gerekçesiyle davacıya karşı TBK'nun 49/f.1 maddesi uyarınca haksız eylemde bulunmadığı ve davacıya karşı haksız fiil sorumluluklarının doğmadığı; dolayısıyla da, davacının uğradığını iddia ettiği kar mahrumiyeti zararının tazminini davalılardan talebe hak kazanamadığı yönünde görüş bildirildiği; -----içerisinde, ---- sınırları dahilinde,-------, davacı ------- tarihli----------- tarihinde devir işlemleri tamamlanarak davacı şirket tarafından tesisin işletilmeye başlandığı, dosya kapsamı itibariyle davacı ile davalılar arasında sözleşmesel bir ilişkinin bulunmadığı, bu sebeple davacı tarafın uğradığını iddia ettiği enerji üretim kaybından kaynaklanan kar mahrumiyeti zararının tazminine ilişkin talebini, TBK'nun 112. maddesinde düzenlenen sözleşmeye (borca) aykırılıktan kaynaklanan sorumluluğa dayandırmadığı, TBK'nun 49/f.1. maddesinde düzenlenmiş olan haksız fiil sorumluluğuna dayandırdığı, TBK'nun 49/f.1. maddesi hükmüne göre haksız fiil sorumluluğunun doğması için; ilk şart hukuka aykırı bir fiilin olması, ikinci şart bunun sonucunda bir zararın doğmuş olması ve son olarak da hukuka aykırı davranış ile zarar arasında, uygun illiyet bağı bulunması olup; davacı taraf, davalıların dava konusu olayda, ------- ihlal ettiklerini iddia etmektedir. Ancak, davacının davaya konu ettiği zararının tazminini TBK'nun 49/f.1. maddesi uyarınca davalılardan talebe hak kazanması için, davalıların, bu tür zararların doğmasına engel olmak için getirilmiş bir emredici nitelikte özel bir hukuk kuralını ihlal etmiş olmaları gerektiği, oysa ki ihlal edildiği iddia edilen ----- emredici nitelikte özel bir hukuk kuralı olmadığı, sadece --- geliştirilen bir ------ niteliğinde olduğu, ve en fazla ---- arasındaki sözleşmenin bir hükmü olarakdeğerlendirilebileceği, dolayısıyla ---emredici nitelikte özel hukuk normu niteliğinde olmadığından; davalıların --- gerekçesiyle davacıya karşı haksız fiil sorumluluklarının doğmadığı, ayrıca da davalılara ait işletmelerce ------- tarafından hazırlanan işletme planlarına uyulmadığı ve bu nedenle davacıya ait tesiste eksik enerji üretiminden kaynaklı maddi zarar meydana geldiği hususunun da usulünce kanıtlanamadığı sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL harcın peşin yatırılan harçtan bahsubu ile arta kalan 3.659.864,80 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, 3-Davalı --------- kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihi itibariye yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/4. md uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ------- ödenmesine, 4- Davalı-------- kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihi itibariye yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/4. md uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ------- ödenmesine, 5-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 7-Davalı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde davalıya iadesine, 8-Suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, Dair; davacılar vekilleri ile davalı --------yüzüne gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde----- Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/02/2026