Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/753 E. 2025/197 K.

T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/753 KARAR NO : 2025/197

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 15/11/2023 KARAR TARİHİ : 29/04/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... plakalı aracın maliki davalı ... 'nin de kazaya karışan ... plakalı aracın sürücüsü olduğunu ve davalı ... tarafından poliçesinin oluşturulduğunu, ... tarihinde ... ... ... Mahallesi ... caddesi üzerinde kazanın meydana geldiğini ve meydana gelen kazada sigortalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğunu, müvekkiline ait araçta ... TL'lik maddi hasarın meydana geldiğini ve müvekkilinin aracının değer kaybettiğini, sigorta şirketine değer kaybının ödenmesi için müraacat ettiklerini ve sigorta şirketinin ... TL ödeme yaptığını, yapılan ödemenin düşük olduğunu, arabuluculuk görüşmesinde de anlaşma sağlanmadığını, kaza nedeniyle müvekkilinin aracından uzun süre mahkum kaldığını ve araç kiralamak durumunda kaldığını, davalı araç sürücüsünden ikame araç bedeli taleplerinin bulunduğunu, kaza nedeniyle müvekkillerinin vücut bütünlüğününü zarar gördüğünü, psikolojik olarak da çöktüğünü, davacı ...'in baygınlık geçirdiğini ve kaza nedeniyle psikolojilerinin bozulduğunu, belirterek davacılar için ayrı ayrı ... TL manevi tazminat taleplerin kabulü ile masrafların davalılar üzerinde bırakılmasını talep etmiştir . CEVAP :Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Görev ve yetki itirazında bulunduklarını, davacının aracındaki hasarın kendi Kasko firması tarafından tanzim edildiğini, müvekkili şirket tarafından ... tarihinde ... TL rücu ödemesi yapıldığını, İİMS teminatının değer kaybı için ... TL olduğunu ve bu bedelin davacı vekiline ödendiğini, bu ödemeyle sigorta şirketinin bir sorumluluğu kalmadığını, sigorta şirketinin ihtiyari poliçesi kendi sigortalısı için uygun koşullarda ikame araç sağladığını, kazada sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, alacağa dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması gerektiğini, poliçe limitinin tüketildiğini ve başvurunun reddi ile yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılması gerektiği talep emiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını, mahkememizin görevsiz olduğunu, kazada müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını, kazanın meydana geldiği yerde bulunan "Dur" levhasının kapalı olması sebebi ile kullanımın yasak olduğu yolun öncesinde kullanıyor olması sebebi ile konulan bir levha olduğunu, davacının sevk ve idaresindeki ... aracın kendi ynünden tali yoldan önüne ters yönünden çıkan dava dışı üçüncü araca çarpmamak için daha da hızlanarak direksiyonu sola kırdığın ve karşı yönünden gelen müvekkilinin aracına şerit ihlali yaparak çarptığını, davacının hızının yüksek olduğunu, değer kaybının sigorta şirketinden karşılanması gerektiğini, davacının manevi tazminat taleplerinin reddi gerektiğini ve davacının davasının reddi ile yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle kusurlu olduğu belirtilen ... plakalı araç aleyhine açılan değer kaybı, araç mahrumiyetine dair maddi tazminat ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Davanın niteliği gereği Tramer'e müzekkere yazılarak dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığına ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Davalı ... şirketine, müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Sistem sorgulaması yapılarak, ... plakalı aracın kasko sigortacısı ve trafik sigortacısı şirketlere ilişkin rapor dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği hasar değer kaybı tazminatının ve araç mahrumiyet bedelinin belirlemesi için dosyamız bir Adli Trafik uzmanı bilirkişi, bir sigorta eksperi ve bir makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti ... tarihli raporda özetle; "sigortalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada 2918 sayılı KTK'nın asli kusurlarından 57/1-a, 47/1-c, 84/h maddeleri ile Yönetmeliğin 95., 101., 109. Maddelerinde belirtilen 95/d, 101/ b ve 109/a maddelerini ihlal ettiği, davacının ise 2918 sayılı KTK'nın 47/1-d ve 52/1-a maddeleri ile Yönetmeliğin 95. Ve 101. Madde maddesinde belirtilen 95/c, 101/a, 101/b maddelerinde belirtilen kuralları ihlal ettiği, başvuru konusu aracın değer kaybının ... TL olduğu, sigorta şirketi tarafından ödenen ... TL tenzil edildiğinde bakiye değer kaybının ... TL olduğu ve aracın makul onarım süresinin 17 gün günlük kira bedelinin ise ... TL olduğu ve toplam mahrumiyet bedelinin amortisman bedeli düşüldükten sonra ... TL olduğu" hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce tarafların kusur oranlarının %100 üzerinden hesaplanması için dosyamız İstanbul ATK'ya gönderilmiş, ATK'nın ... tarihli raporunda sigortalı araç sürücüsü davalının %85 oranında davacının ise %15 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce dosyada alınan kusur raporlarının birbiri ile uyumlu olduğu ve değer kaybı raporunun da mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu anlaşılmakla, bilirkişi raporuna itirazların reddine karar verilmiştir. Davacı ... tarihli dilekçesi ile dava değerini değer kaybı bedeli için ... TL, tamirde geçen süre (araç mahrumiyet) bedelini ise ... TL olarak arttırarak harcını yatırmıştır. Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir. Yargıtay 4. Ve 17.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir. ( Yargıtay 4. H.D'nin16/11/2020 tarih, 2019/5555 Esas ve 2020/7040 Karar; 29/09/2021 tarih 2021/16438 Esas, 2021/5771 Karar; Yargıtay 17. HD. 16/11/2020 2019/5555 Esas, 2020/7040 Karar) Bu itibarla, Trafik Kaza Tespit Tutanağı, mahkememizce alınan bilirkişi raporu, ATK raporu ile tüm deliler hep birlikte incelenip değerlendirildiğinde; sigortalı davalı araç sürücüsü ...'nin ... plakalı aracı ile ... binasından çıkış yaparak çıkmaz sokak yönüne doğru sola dönüş manevrası yaptığı sırada aracının ön kısımlarıyla istikamete göre sol taraftan çıkmaz sokağı takiben gelen davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin sağ ön kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, Adli Tıp Kurumu'ndan alınan bilirkişi raporunda davacının %15 davalının ise %85 kusurunun bulunduğu, davacıya ait ... plakalı aracın değer kaybının ... TL olduğu, sigorta şirketi tarafından ödenen ... TL'nin tenzili ile bakiye değer kaybının ... TL olduğu, davalı aracın kusuruna (%85) isabet eden tutarın ise ... TL olduğu, dava konusu aracın makul onarım süresinin 17 gün olduğu, bu süreçte aracı kullanamamaktan kaynaklı davacı zararının ...-TL olduğu, davalı aracın kusuruna (%85) isabet eden araç marumiyet bedelinin ise ...-TL olduğu tespit edilmiştir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/19863 E. - 2019/8406 K. sayılı emsal kararında "2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir. Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur. Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir." denilerek, kaza yapan aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yapılsın yada yapılmasın, kaza tarihindeki ZMMS limitlerinin üstünde kalan miktardan İMMS kapsamında sorumluluğu kabul ediliğinden kaza yapan araça verilen zararlardan, aracın ZMMS ve İMMS kapsamında sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketlerinin müteselsilen sorumluluğuna karar verilemez. Davacı taraf her ne kadar davalı ... şirketinin davalının trafik sigortacısı olduğunu beyan ederek dava açmış ise de yapılan sistem sorgulamasında davacının kaza tarihi itibariyle ZMMS’nı düzenleyen sigorta şirketinin ... olduğu, ... poliçe numarası ile davacıya ai aracın ...- ... tarihleri arasında sigortalandığı kaza tarihi itibariyle maddi araç zararı teminat limitinin ...-TL olduğu görülmüştür. Davalı ... ise davalıya ait aracın kasko poliçesini düzenleyen sigorta şirketi olup, doğrudan kasko sigortacısının sorumluluğuna gidilmesi kabul edilmemiş, davacının sigorta şirketinden değer kaybına ilişkin talebinin bu nedenle reddi gerekmiştir. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 28.03.2019 tarihli ve 2016/7458 E-2019/3732 K sayılı ilamı ile "... kaza ... tarihinde gerçekleşmiş, davaya konu trafik kazası sonucunda davacıya ait araç hasarlanmıştır. Kaza tarihi olan ... tarihinden başlayarak ıslah tarihi olan ... tarihine kadar 2 yıllık zamanaşımı süresi dolmuş olup ıslah edilen kısmın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece yanılgılı gerekçeyle ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Bozma ilamının neden ve şekline göre davacı vekilinin tüm, davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Davalı taraf ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de; davanın kısmi alacak davası olarak açıldığı, davalının yasal süresi içerisinde ıslaha karşı zamanaşımı def'inde bulunduğu, davacının kaza tarihi itibariyle zararı öğrendiğinin kabulü gerektiğinden, dava kısmi dava olarak açılmış olduğundan, dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğu kısım yönünden KTK'nın 109/1 maddesi gereğince kaza tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde ıslah dilekçesinin sunulması gerekmekte olup davacının ise ... tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle ... tarihinde davasını ıslah ettiği, kaza tarihi ile ıslahın yapıldığı tarih arasında iki yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla davalının zamanaşımı itirazlarına da itibar edilmemiştir. Davacının manevi tazminat istemine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede; 6098 sayılı TBK'nun 56/1. maddesine göre ''Hakim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini gözönünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 09.04.1982 gün ve E:1981/4-56, K:1982/348 sayılı ilamında, kişilik hakları, kişinin kendi hür ve bağımsız varlığının bütünlüğünü sağlayan, herkese karşı ileri sürülebilen ve kaynağını Anayasa’dan alan; yani Anayasa’nın teminatı altında bulunan mutlak bir haktır. Manevi tazminat sade bir ifade ile, zarar görenin kişilik değerlerinde iradesi dışında meydana gelen eksilmenin (manevi zararın) giderilmesi, tazmin ve telafi edilmesidir. Önemle belirtmek gerekir ki; Tüzel kişinin ekonomik faaliyetini yürütürken kazandığı saygınlık, onun kişisel değerleri içinde yer alır. Ticari şeref ve haysiyetin çiğnenmesi, onun ekonomik yaşam içindeki yerini ve durumunu sarsabilir. Ekonomik itibar da tüzel kişinin şeref ve haysiyetinin bir görüntüsüdür. Tüzel kişinin ekonomik faaliyetleri de toplum tarafından değerlendirilmektedir. Tüzel kişinin kişilik haklarından olan onur ve saygınlığı onun korunan değerlerinin başında gelir. Gerçek kişilere özgü olanlar dışında kalan kişilik haklarında tüzel kişilerin de manevi zarara uğrayabileceğini ve bu nedenle manevi tazminat talebinde bulunabileceğini kabul edilmektedir. (HGK 22/01/2016 tarih, 2014/4-213 E., 2016/70 K. sayılı kararı). (HGK 01.02.2012 tarih, 2011/4-687 E. 2012/26 K.) Tüzel kişi kurumsal kültürünün bir parçası olarak sosyal sorumluluk üstlenmiş ise onur ve saygınlığın "sosyal itibar" ve "ticari itibar" yönleri ile birlikte değerlendirilmesi gerekir. Somut dosyada ise, iddianın ileri sürülüşü, uyuşmazlığın niteliği dikkate alınarak, davacının, manevi zararına dayanak kişilik haklarının ihlal edilmediği, manevi tazminat koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla; davacının manevi tazminat talebinin reddi gerekmiştir. Davalı ...'nin kaza tarihinde (TBK m. 117) temerrüte düştüğü ve davalı aracın hususi araç olduğu gözetilerek belirtilen temerrüt tarihinden itibaren alacağa yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir. Yukarıda açıklanan tüm gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, değer kaybı bedeli olarak ... TL maddi tazminatın davalı ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte işbu davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE 2- Davalı ... yönünden değer kaybı talebinin REDDİNE, 3-Araç mahrumiyet bedeli olarak ...-TL maddi tazminatın davalı ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte işbu davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, 4-Davacının manevi tazminat talebinin REDDİNE, Maddi Tazminat Yönünden; 5-Alınması gereken ...-TL harçtan peşin alınan (tamamlama harcı ile birlikte) ...-TL'nin mahsubu ile bakiye ...-TL'nin davalı ...'den tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 6-Davacının yapmış olduğu bilirkişi ücreti, ATK ücreti, posta ve müzekkere ücretinden ibaret ...-TL yargılama gideri ve ...-TL ilk dava gideri olmak üzere toplam ...-TL'nin davalı ...'den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalı ...'den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 8-Davalı ... kendisin vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre hesap edilen ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... şirketine VERİLMESİNE, Manevi Tazminat Yönünden; 9-Alınması gereken ...-TL harçtan peşin alınan ...-TL'nin mahsubu ile bakiye ...-TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 10-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre hesap edilen ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'ye VERİLMESİNE, 11-Davacının manevi tazminatta yapmış olduğu ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 12-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ...-TL'nin davalı ...'den, bakiye ... TL'nin ise davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, Dair, e- duruşma talep eden davacı vekili ... ile, e- duruşma talep eden davalı ... vekili ... ile davalı ... vekili ...'nın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/04/2025

Katip ... e-imza

Hakim ... e-imza