İlk Derece Mahkemesi 2023/645 E. 2025/829 K.

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2023/645 Esas KARAR NO: 2025/829 DAVA: Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ: 22/09/2023 KARAR TARİHİ: 13/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil -------adresindeki taşınmaz üzerinde yer alan işyeri malikidir. İşbu maliki bulunduğu işyeri ----tarihli ------ merkezli depremde ağır hasar almıştır. İşyerinin ağır hasar alması sebebiyle içerisinde bulunan emtia zayi olmuş ve işyeri kullanılmaz hale gelmiştir. Akabinde işyeri yıkılmış ve enkaz kaldırılmıştır. Müvekkil tarafından sigorta şirketine ulaşılıp işyerinin durumu hakkında bilgi verilmiş ve sigorta şirketi tarafından yerinde inceleme yapılmıştır. İncelemeye konu davalı şirket tarafından sigorta edilmiş yapı hakkında rapor oluşturularak müvekkilimize 2.160.800 TL ödeme yapılması gerekirken 900.000 TL ödeme yapılmıştır. Sigorta poliçesine ilişkin gerekli incelemelerin yapılarak dosya kapsamında müvekkilimizin deprem nedeniyle uğramış olduğu zarara karşılık gelen tazminat tutarının belirlenerek müvekkilimize poliçeye istinaden ödeme yapılması amacıyla işbu davayı açma zorunluluğumuz hasıl olmuştur. Yukarıda açıklanan nedenlerle müvekkilimiz adına dilekçemiz ekinde sunmuş olduğumuz poliçe uyarınca; Davamızın kabulü ile, kalan ödemenin bilirkişi tarafından tespiti ile müvekkil adına tarafımıza ödenmesine karar verilmesini, Dosyada yapılan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili dava dilekçesinde adli yardım talebinde bulunduğu mahkememiz22/09/2023 tarihli ara kararı ile bu talebinin kabul edildiği, yargılama aşamasındaki tüm masrafların suç üstü ödeneğinden karşılandığı görüldü. Davalı vekili cevap dilekçesinde:Poliçe ve Teminat Bilgileri Müvekkil şirket tarafından, ---- tarihleri arasında geçerli olmak üzere, ----- (Ek:1) ile teminat altına alınan konutta yerinde meydana gelen hasarın karşılanması talebiyle işbu dava açılmıştır. Meydana Gelen Hasara İlişkin Tazminat Ödenmiş Olup Bakiye Borç Bulunmamaktadır.Hasarın Müvekkil Şirkete ---- tarihinde ihbar edilmesi üzerine ---------sayılı hasar dosyası açılmıştır. Hasar dosyasında eksper tarafından yapılan incelemelerde;"Yapılan araştırmalar da, böyle bir binanın dekorasyon dahil rayiç yapım m2 bedelinin 3.000.00 TL mertebesinde olduğu öğrenilmiştir. Yapılan ekspertizde, tarafımızdan sigortalıdan işyerine ait yapı kullanım izin belgesi, tapu vs. istemiş olup, ancak sadece 2 adet tapu gönderilmiştir. Bunun üzerine tarafımızdan olay mahallinde yapmış olduğumuz incelemeler ve sigortalı ile yapılan görüşmeler-şifaen alınan bilgiler sonucu, sigortalı işyeri zemin, 2 normal kat ve çatı katı olmak üzere, toplam da 160 m² kapalı alana sahip olduğu öğrenilmiş ve 2 adet tapunun da hisseli olduğu görülmüştür. Yapılan ekspertizde, ilgili 2 adet tapunun hisseli olduğu görülmesi üzerine, sigortalı ile yapılan görüşmelerde ilgili iş yerinin bulunduğu binada bitişik nizam 3 dükkan olduğu ve her birinin 3te 1 hissesine sahip olduğu görülmesiöğrenilmesi üzerine, bina hasarı tarafımızdan hasar müfredatına dahil edilmiş olup, ilgili hasarın değerlendirilmesi sayın şirketinizin takdirlerine bırakılmıştır. Yapılan ekspertizde, bina hesaplamasında tarafımızdan öğrenilen kapalı alan ve rayiç bedel dikkate alındığında; -------- mertebesinde bina yapım bedelinin olduğu tespit edilmiştir. Yapılan ekspertizde, raporumuz ekinde sunulan ilgili hasar evrakları incelendiğinde, sigortalının işyerinde meydana gelen deprem sonucu emtea müştemilatındaki hasarlar için 1.092.423,00 TL mertebesinde talebinin olduğu, ancak işyerinde bulunan demirbaş-makine tesisat müştemilatındaki hasarlar ile ilgili olarak beyan-talep yazısı iletmemiştir. Yapılan ekspertizde, raporumuz ekinde sunulan -------- dönemine ait emtea alım fatura bedelleri toplandığında; 1.130.880,00 TL + KDV olduğu görülmüştür. Ayrıca, ilgili alım fatura bedellerine 2022 yılı devir bedeli de dahil edildiğinde, sigortalının işyerinde bulunan emtea mevcudunun 1.286.407,50 TL mertebesinde olduğu anlaşılmıştır. Yapılan ekspertizde, raporumuz ekinde sunulan Ocak 2023 Şubat 2023 dönemine ait emtea alım faturaları incelendiğinde,------- firmasından almış olduğu toplam 6 adet fatura bedelinin 1.108.730,00 TL olduğu ve ilgili alım faturalarının art arda seri olarak kesilen faturalar olduğu da tespit edilmesi üzerine, tarafımızdan sigortalıdan alım faturalarına ait tahsilat makbuzları, ödeme dekontları, sevk irsaliyeleri, nakliye faturaları vs. istenmiş olup, ancak tarafımıza gönderilmediğinden dolayı, ilgili hasarın değerlendirilmesi sayın şirketinizin takdirlerine bırakılmıştır. Yapılan ekspertizde, sigortalı beyanı incelendiğinde, sigortalı iş yerinde bulunan mevcut mal değerinin 1.680.650 TL olduğu ve bu mallardan zemin kattaki ürünleri kurtarabildiğini ve 1.092.423 TL lik kısmının ise kullanılamaz olduğunu yani mevcut mal değerini % 35ni kurtarabildiğini belirtmiştir." şeklinde tespitler yapılmıştır. İlgili tespitlere istinaden sigortalıya 19.06.2023 tarihinde ------ tarihinde ----olmak üzere toplamda 904.475,36 TL ödeme yapılmıştır.Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle; Yapılacak yargılamada tüm delillerin toplanmasından sonra davacının açmış olduğu haksız ve yersiz davanın reddini, Yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep ve beyan etmiştir. Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.Dosyanın uyuşmazlık konularında kusur raporu alınması için bilirkişi heyetine edildiği görüldü.Bilirkişi heyeti raporu sonuç kısmında: " 1. Depremde zarar gören binanın inşa maliyetinin 716.496.-TL, binaya ait dekorasyon maliyetinin 60.000.-TL olduğu; 2. Resmi kayıtlara göre 2022 yılı devri de dahil olay tarihinde iş yerinde 1.286.407,50 TL mal mevcut olduğu; 3. Eksper tarafınca yerinde yapılan inceleme ve tespitler ile sigortalı iş yerinin Ocak –6 Şubat dönemi satışlarını mal mevcudunun %5’i oranında takdir edildiği; 4.Sigortalı rapor içeriği beyanında kurtarılan mal değerinin mal mevcudunun %35 oranında olduğunu belirttiği ve eksper tarafınca yerinde inceleme sırasında da bu değerin uygunluğunun teyit edildiği; 5. Bu bakımdan dosya eki faturalar, görseller ve ekspertiz raporu birlikte değerlendirildiğinde; eksper tarafınca tespit edilen muafiyet uygulanmamış 794.356,63 TL hasar değerinin resmi kayıtlar ve dosya eki faturalar yönünden kadri maruf olduğu; 6. Gerçekleşen zararın, davalı ------tarafından sigortacı sıfatı ile davacı ------ ait poliçede belirtilen riziko adresinde bulunan işyerinde meydana gelebilecek deprem muhataralarına karşı ----- kapsamında --- başlangıç ---- bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde tanzim edilen ----hükümleri gereğince, poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla teminat kapsamında olduğu; 7. ---- tarihinde meydana gelen deprem sonucunda oluşan zararın, poliçenin başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki vadesi içerisinde gerçekleştiği; 8. Davalı --------- tanzim edilen ---- işleyen günlerine enflasyon uygulanması suretiyle ulaşacağı bedellerin ----- tutarlarında olduğu, davacı ---poliçe teminat limiti tutarlarına kadar gerçekleşen toplam tazminat tutarından sorumlu olduğu; artan bakiyenin poliçe teminatı kapsamında değerlendirilemeyeceği; 9. Gerçekleşen hasar neticesinde işyerinde oluşan zararın, ---- ve davalı ---- tarafından sigortacı sıfatı ile düzenlenen ------- şart, kloz ve hükümleri gereği Bina Teminat Bedeli haricindeki diğer poliçe limitlerini aşmadığı; 10. Deprem sebebi ile gerçekleşen hasar neticesinde oluşan zararın, ----kapsamında davalı --- tarafından düzenlenen -------özel şart, kloz ve hükümleri gereği, poliçe primlerinin ödenmiş ve poliçenin hasar tarihinden önce herhangi bir sebeple iptal edilmemiş olması kaydıyla ödenmesine engel teşkil edecek bir hususun bulunmadığı; 11.Deprem sebebiyle meydana gelen hasar sonucunda tazminata konu tutarların Bina için 352.849,31-TL, Demirbaş ve Makine için 54.887,67-TL, Emtia için 504.800,37-TL tutarlarında olmak üzere toplam---------tutarında olduğu----------; 12. Davalı-----tarafından dosyada mübrez 1---- tarihli ödeme dekontu ile ----tarihli ödeme dekontu ile --- olmak üzere toplam ----- tazminat tutarının davacı ---- ödendiği; 13. Talep ile tazmin edilen hasar bedeli arasındaki farklılığın genel olarak depreme bağlı koasürans ve muafiyet kaynaklı olduğu; 14. Meydana gelen zarar kapsamında, heyetimiz tarafından tespit edilen hasar bedelinin ----tutarında olduğu, davalı ---- tarafından ödenen tazminatın ---tutarında olduğu, bu suretle davacı ---- bakiye tazminat alacağının------ tutarında olacağı; 15. Davaya konu edilen talep ile tazmin edilen hasar bedeli arasındaki farklılığın genel olarak sigorta tekniği gereği deprem hasarlarında uygulanması zorunlu olan depreme bağlı koasürans ve muafiyet uygulamasından kaynaklı olduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır. Nihai değerlendirme ve takdir münhasıran Sayın Mahkemeye aittir. 16. Zaman aşımı ihbar yükümlülüğü vb. şartlarındeğerlendirilmesi ile davacının masraf, vekâlet ücreti, faiz ve benzeri diğer istemleri ile ilgili taleplerinin değerlendirilmesine ilişkin takdirin münhasıran Sayın Mahkemeye ait olduğu; görüşünü bildirir rapor tanzim edilmiştir.Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği görüldü. Tarafların itirazları neticesinde bilirkişi heyetinden ek rapor talep edildiği görüldü.Bilirkişi heyeti ek raporu sonuç kısmında özetle: "...B. DEĞERLENDİRME:Yukarıda “Dosyanın İncelenmesi” başlıklı bölümde davacı ve davalı vekili tarafından yapılan itirazlar ve beyanlar kapsamında kök raporda değinilen hususlar ve dosyada bulunan diğer bilgi belgelere dayanan değerlendirmemiz aşağıdaki gibidir. a) Aydınlatma Yükümlülüğü ve Poliçe Şartlarının Kabulü İle İlgili İtirazın Değerlendirilmesi; Kök raporda Aydınlatma Yükümlülüğü detaylı olarak açıklanmıştır. Enflasyon koruma oranının %10 olacağı poliçenin 1’nci sayfasına derç edilmiş olup, poliçe kapsamına 14 gün içinde itiraz edildiğine dair dosya münderecatında herhangi bir bilgi ve belge mevcut değildir. Nihai değerlendirme ve takdir Sayın Mahkemeye aittir. b) Maddi Hasar Tazminat Hesabı Yönünden İtirazların Değerlendirilmesi;  Sayın Mahkemenin %35 oranındaki emtianın kurtarılmış olması kanaatini taşıması durumunda; Kök raporda %35 oranında kurtarılan emtia üzerinden detaylı olarak yapılan hesaplama aşağıdaki tablolarda olup bu yönüyle hesaplamada herhangi bir değişikliğe gidilmemiş, kök rapordaki hesaplamalarda mutabık kalınmıştır.Bina hasarının 352.849,31-TL tutarında olduğu, Tablo-1 de detaylı olarak hesaplanmıştır.Demirbaş ve Makine hasarının 54.887,67-TL tutarında olduğu, Tablo-2 de detaylı olarak hesaplanmıştır. Emtia hasarının 504.800,37-TL tutarında olduğu, Tablo-3 de detaylı olarak hesaplanmıştır.Davacı --------ait işyerinde bulunan %35 oranındaki emtianın kurtarılması durumunda meydana gelen zararın(352.849,31-TL+54.887,67-TL+504.800,37-TL)=912.537,35-TL tutarında olduğu, davalı ---- tarafından ödenen tazminatın 904.475,36-TL tenzil edilmesi suretiyle tazminata konu bakiye tutarın(912.537,35-TL- 904.475,36-TL)=8.061,99-TL tutarında olacağı;  Sayın Mahkemenin emtianın tamamının zayii olduğu kanaatini taşıması durumunda;Değişiklik sadece emtia yönünden yapılmış olup diğer hesap kalemlerinde herhangi bir değişikliğe gidilmemiştir.Bina hasarının 352.849,31-TL tutarında olduğu,Tablo-4 de detaylı olarak hesaplanmıştır.Demirbaş ve Makine hasarının 54.887,67-TL tutarında olduğu, Tablo-5 de detaylı olarak hesaplanmıştır. Tazminata Konu Hasar Tutarı 76.232,88-TL-15.246,58-TL-6.098,63-TL Emtia hasarının 846.984,78-TL tutarında olduğu, Tablo-6 de detaylı olarak hesaplanmıştır.Davacı ------ ait işyerinde bulunan emtianın tamamının hasarlı olması durumunda meydana gelen zararın----- tutarında olduğu, davalı ----tarafından ödenen tazminatın 904.475,36-TL tenzil edilmesi suretiyle tazminata konu bakiye tutarın------ tutarında olacağı hesaplanmıştır. c) Faiz ve Ferilerin Hesabı Yönünden İtirazların Değerlendirilmesi; Faiz yönünden kök raporun sonuç bölümü 16. maddede gerekli açıklama yapılmış olup, Faiz ve ferilerin hesaplanması Heyetimizin uzmanlık alnı dışındadır. Hesaplamalar yönünden alanında uzman bilirkişi atanması Sayın Mahkemenin takdirindedir. d) Ekspertiz Raporu İle Kök Rapor Arasındaki Tazminat Farkı İle İlgili Değerlendirme; Kök rapor ile bağımsız sigorta eksperi tarafından yapılan tazminat hesabındaki farklılık bina inşa maliyetlerine dayanmaktadır.Kök raporda bina yeniden inşa değeri heyetimizde görevli inşaat mühendisi bilirkişi tarafından dekorasyon dahil 776.496,00-TL olarak hesaplanmıştır. Tazminat yönünden yapılan hesaplamada a poliçe teminat bedeli üst limittir. Heyetimiz tarafından yapılan hesaplamada 776.496,00-TL tutarında tespit edilen bina sigorta değerinin, 490.068,49-TL tutarındaki sigorta bedelinden fazla olması sebebiyle tüm hesaplamada üst limit olan 490.068,49-TL üzerinden muafiyet ve koasürans hesaplaması yapılmıştr.Bağımsız sigorta eksperi tarafından hazırlanan ekspertiz raporunda binanın yeniden inşa maliyeti 480.000,00- TL olarak hesaplanmıştırBağımsız sigorta eksperi tarafından yapılan hesaplamada 480.000,00-TL tutarında tespit edilen bina sigorta değerinin, 490.068,49-TL tutarındaki sigorta bedelinden düşük olması sebebiyle tüm hesaplamada bina sigorta değeri 480.000,00-TL üzerinden muafiyet ve koasürans hesaplaması yapılmıştır.

BİNA-DEKORASYON HASARI;Tespit edilen bina hasarı : 480.000,00TL x 0,80 :384.000,00 TLMuafiyet ( 490.068,49 TL x 0,80 x 0,10, 39.205,48 TLBina-Dekorasyon hasar toplamı :344.794.52 TLBağımsız sigorta eksperi tarafından yapılan hesaplama ile heyetimiz tarafından bina tazminatına ilişkin yapılan hesaplama arasındaki farklılık, heyetimiz tarafından tespit edilen bina sigorta değeri ile bağımsız sigorta eksperi tarafından tespit edilen bina sigorta değerinin farklıolmasındankaynaklanmaktadır. Tüm hukuki değerlendirme ve takdir .Sayın Mahkemeye aittir. Dava konusu olay ile ilgili kök raporda belirtilen hususlar, tarafların itirazları kapsamında tekrar titizlikle incelenmiştir. Dosya münderecatına kök rapordaki görüşlerin değişmesini sağlayacak mahiyette yeni bilgi ve belge sunulmamıştır. Mevcut bilgi ve belgelerin detaylıca irdelenmesi ve değerlendirilmesi suretiyle bu bilgi ve belgeler ışığında hazırlanan kök raporda detaylı olarak açıklanan hususlar kapsamında belirtilen görüş ve kanaatlerde herhangi bir değişikliğe gidilmemiş, kök raporda verilen görüşlerde mutabık kalınmış olup, ek raporda emtia bedelinin tamamının hasar görmüş olması alternatifi ile tazminata konu edilebilecek tutar hesabı yapılmıştır. " görüş ve kanaatine varılmıştır.Bilirkişi ek raporunun taraflara tebliğ edildiği görüldü.Davacı vekilinin ıslah dilekçesi sunduğu ıslah dilekçesinde özetle; Bilirkişi tespiti sonrası toplam 350.246,40-TL tazminat alacağına ilişkin ıslah talebimizin kabulü ile davalı sigorta şirketinin kısmi ödeme tarihi olan 19.06.2023 tarihinden itibaren alacağa avans faizi işletilmesi, toplam tazminat tutarının davalı ------- alınarak müvekkilimiz davacı ---- ödenmesine karar verilmesini,Yargılama giderleri ve nispi vekalet ücretinin davalı tarafa bırakılmasına,Dosyamız adli yardım kapsamında olduğundan ıslah harcı alınmayacağı hususunun tespiti, mahkemeniz aksi kanaatte ise tarafımıza muhtıra yoluyla durumun iletilmesine karar verilmesini talep ve ıslah etmiştir.

DELİLLER *Bilirkişi raporu, *Bilirkişi ek raporu, *Tüm dosya kapsam,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Huzurdaki dava, Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) istemine ilişkindir.Davaya konu uyuşmazlığın tespiti; Deprem nedeniyle uğranılan bakiye zararın sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6100 sayılı HMK ve Sigorta Hukuku İlkeleri uyarınca; sigortacı, teminat kapsamına giren rizikonun gerçekleşmesi halinde, sigorta bedeli ile sınırlı olmak üzere gerçek zararı tazminle yükümlüdür.Mahkememizce alınan bilirkişi heyet ve ek raporlarında; tarafların itirazları değerlendirilmiş, kök rapordaki hesaplamalar yeniden gözden geçirilmiş ve deprem nedeniyle meydana gelen toplam zararın poliçe hükümleri, koasürans ve muafiyet oranları dikkate alınarak yeniden hesaplandığı belirtilmiştir.Ek raporda; Bina-dekorasyon, demirbaş-makine, emtea kalemleri ayrı ayrı ele alınmış; davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 904.475,36 TL tutarındaki ödemenin, davacının gerçek zararını tam olarak karşılamadığı tespit edilmiştir. Bilirkişi heyetince yapılan bu son hesaplamaya göre; davacının tazminata konu bakiye alacağının 350.246,40 TL açık ve net şekilde belirlenmiştir. Ek raporun; dosya kapsamına, poliçe hükümlerine, taraf beyanlarına ve teknik verilere uygun, denetime elverişli ve gerekçeli olduğu kanaatine varılmış; mahkememizce hükme esas alınmıştır, bakiye zarar bulunduğu, hasar hesaplamalarının poliçe teminatları, koasürans ve muafiyet hükümleri dikkate alınarak yapıldığı, poliçenin yürürlükte olduğu dönemde meydana gelen deprem riskinin teminat kapsamında bulunduğu, tespit edilmiştir.Somut Olayda; Depremin poliçe teminat süresi içinde gerçekleştiği, hasarın teminat kapsamında olduğu, davalı tarafından yapılan ödemenin zararın tamamını karşılamadığı, bilirkişi raporu ile sabit olduğundan, davacının bakiye tazminat alacağı bulunduğu kanaatine varılmıştır. Bilirkişi raporu; HMK m.266 vd kapsamında uzmanlık gerektiren teknik hususları açıklayan, somut veri ve piyasa araştırmasına dayalı, itirazları karşılayan nitelikte olduğundan hükme esas alınmıştır. Davalı tarafça iddialarını ispat eder delil sunulmadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ İLE, 2- 350.246,40-TL nin 19.06.2023 ödeme tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Dosya adli yardım talepli olduğundan başlangıçta harç alınmamış olup; Karar tarihinde alınması gerekli 23.925,33-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca --------bütçesinden ödenen 1.600-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-Dosya adli yardımlı olup dava sürecinde suç üstü ödeneğinden ödenen 3 kişilik bilirkişi heyetine ödenen ek ve kök rapor ücreti 21.000-TL, 2 adet kep müzekkere ücreti 5,00-TL, 12 adet e tebligat ücreti 180-TL olmak üzere toplam 21.185,00 -TL masrafın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 56.039,42-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı tarafından yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde -----------Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/11/2025