İlk Derece Mahkemesi 2023/609 E. 2025/966 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/609 Esas KARAR NO : 2025/966 DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 22/08/2023 KARAR TARİHİ : 12/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava konusu kambiyo senedi dava dışı -------- lehine -------- tarafından keşide edilmiş, keşide tarihi boş bırakılmış, 19 adet senedin teminatı olarak lehtara verildiğini, senedin teminat senedi olduğu hususu taraflar arasında imzalanan protokol ile açıklığa kavuşturulduğunu, söz konusu protokolün 5. maddesine göre dava dışı keşideci firmanın borcuna müteselsil kefil olarak ..., eşi ... ve ------- çeki cirolandığını, bu maddeye binaen kambiyo senedinin arka yüzünde sırasıyla ------- cirosu, ...’un cirosu, -------- ve ...’un cirosu bulunmakta olduğunu, müvekkillerinin ortağı olduğu firma, -------- ile yapılan hisse devri anlaşmasına istinaden borçlanılan ve sıralı şekilde senetlere bağlanan borcu protokole uygun bir şekilde ödemeye devam ederken, dava dışı --------- çeki yakın akrabası olan davalı ...’a verildiğini, davalının da bunun üzerine, kötü niyetli olarak, -------- İcra Müdürlüğü’nün --------- E. dosyası ile icra takibi başlattığını beyan ederek adli yardım talebimizin kabulü ile teminatsız olarak tedbir kararı verilerek takip durdurulmasına, mahkemenizin bu talep konusunda olumsuz kanaate sahip olması ihtimalinde; icra dosyasına yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesine ve alacaklının alacağa mahsuben taşınmazı satın alması halinde taşınmaz tescilinin önlenmesine, mahkeme aksi kanaatteyse İ.İ.K 72/3 gereğince uygun görülecek teminat karşılığında icra dosyasına yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesine ve alacaklının alacağa mahsuben taşınmazı satın alması halinde taşınmaz tescilinin önlenmesine, --------- İcra Müdürlüğünün -------- E. sayılı dosyası ile takibe konu edilen --------Ş. -------- Şubesine ait ---------- seri nolu, keşide tarihi boş ve 5.000.000,00 TL tutarındaki çek nedeniyle davacı müvekkillerin borçlu olmadığının tespiti (menfi tespit) ile söz konusu çeki haksız surette elinde bulunduran davalıdan alınarak davacılara istirdadına (iadesine), davalının takibinde kötü niyetli olması nedeniyle %20’den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama gideri ve ücretli vekaletin karşı taraf tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Çek mücerret borç ikrarı olup müvekkilince herhangi bir ispat zorunluluğu bulunmadığını, davacıların çeki kendi elindeyken ciro ederek piyasaya tedavüle çıkardığını, bu husus dikkate alındığında davacılar vekilinin "çek kambiyo vasfına haiz değildir" şeklindeki itirazlarının yerinde olmadığı zira cirantaların ve çeki tedavüle çıkaranların davacıların bizzat kendileri olduğu ortada olduğunu, farklı bir çeke ait tarafların aynı olduğu emsal mahiyetteki -------Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında da davacılar tarafından satış sürecini uzatmaya yönelik menfi tespit davası açılmış olup davanın reddine kararının verildiğini, davacı tarafça daha önce başka hukuki yollar da denenmiş olup o dosyalardan da herhangi bir sonuç alınamadığı ortada olduğunu beyan ederek öncelikle davacının talebi üzerine verilen tedbir kararlarının kaldırılmasına, neticeten davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava; Kambiyo evrakı dayanak gösterilmek suretiyle başlatılan takipten dolayı borçlu olunmadığı istemine ilişkin olup, Dava konusu uyuşmazlığın, takibe konu edilen çekin kambiyo vasfını haiz olup olmadığı, taraflar arasında yapılan protokol kapsamında teminat senedi olarak düzenlenip düzenlenmediği bu kapsamda davacıların ------- E sayılı takip dosyasına konu borçtan dolayı davalıya borçlu olup olmadığı ve tazminat hüküm koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır. -------- Sor., ------- İcra Müdürlüğü'nün -------- Esas,--------- Esas sayılı dosyaları celp edilmiştir. Davacı vekilinin takibin durdurulması ve ihtiyati tedbir taleplerine ilişkin mahkememizin 24/08/2023 tarihli ara kararıyla ".. davacının takip sonrası menfi tespit davası açtığı, takipten sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile tedbiren takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği, ayrıca alacaklının alacağa mahsuben taşınmazı satın alması halinde taşınmaz tescilinin önlenmesine yönelik talebin de mahkemenin yetkisinde olmadığı, ancak ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesinin istenebileceği, takip dosyasının dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinde, bu nedenle yaklaşık ispatın sağlandığı anlaşılmakla, takibin durdurulmasına yönelik tedbir talebinin reddine, takibe konu alacağın %20'si oranında teminat mukabili, icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi yönündeki tedbir talebinin kabulüne karar verilmiştir." şeklinde karar verildiği görülmüştür. Mahkememizin 05/03/2025 tarihli duruşma ara kararı ile davacı vekilince dava dilekçesinde açıkça "yemin" deliline dayanıldığı dikkate alınarak; davalıya yemin teklifinde bulunup bulunmadığı hususunda yazılı beyanda bulunulması ve yemin metnini de hazırlayarak; dosyaya sunması hususunda ihtaratlı karar verildiği, davacı vekili tarafından yemin metninin sunulmadığı görülmüştür.Davacı vekili tarafından 11/11/2025 tarihli beyan dilekçesi ile "-------- İcra Dairesi'nin -------- Esas sayılı dosyası kapsamında, borçlu konumunda bulunan müvekkil --------mülkiyetindeki -------- İli, -------- İlçesi, --------- Mahallesi, -------- Ada, -------- Parsel, -------- Kat, -------- Nolu bağımsız bölüm cebri icra yoluyla 01/09/2023 tarihinde 1.370.000,00 TL bedel ile satıldığını, bu sebeple davaya konu çeke ilişkin menfi tespit talebimizin söz konusu bedel ve ve işlemiş faizi yönünden istirdat davasına dönüştüğünü beyan etmiş bu kapsamda talebini -------- İcra Müdürlüğünün --------- Esas sayılı dosyası ile takibe konu edilen ---------Ş. --------- Şubesine ait --------- seri nolu ve 5.000.000,00 TL tutarındaki çek nedeniyle davacı müvekkillerinin borçlu olmadığının tespiti (menfi tespit) ile icra baskısı altında tahsil edilen 1.370.000,00 TL ve işlemiş faizi yönünden davanın istirdat davasına dönüştürülmesine ve söz konusu çeki haksız surette elinde bulunduran davalıdan alınarak davacılara istirdadına (iadesine), davalının takibinde kötü niyetli olması nedeniyle %20’den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine" karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.Somut dosya kapsamına göre her ne kadar davacı tarafça dava konusu çekteki keşide tarihinin sonradan doldurulduğu ve çekin teminat çeki olduğu iddiasında bulunulmuş ise de; davaya konu --------- İcra Müdürlüğü'nün -------- E. Sayılı dosyasında takibe konan -------- bankası --------- Şubesine ait --------- seri nolu, dava dışı --------- şirketinin keşideci ve dava dışı -------- lehdar olduğu davacı ... -------- 2.ciranta, davacı ...'un avalist ve davacı ...'un 3. ciranta olduğu, davalı ...'ın çekteki son ciranta olduğu, davacı tarafından çekte yer alan imzaların inkar edilmediği, çekte şekli anlamda bir ciro silsilesi kopukluğu görünmediği, davacının hamil konumundaki davalı/ takip alacaklısının bu durumu bildiği veya bilmesi gerektiğini, bile bile borçlu aleyhine işlem yaptığını ispat külfetinin davacıda olduğu, davacı tarafın şikayeti üzerine başlatılan savcılık soruşturma dosyasında da takipsizlik kararı verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmakla davacı tarafın iddialarını ispatlayamadığı kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-İspatlanamayan davanın REDDİNE, 2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 93.574,53-TL'nin yatıran tarafa iadesine, 3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan 301,50 TL yargılama gideri davacılardan müteselsilen alınarak davalıya verilmesine, 5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 664.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacılardan müteselsilen alınarak davalıya verilmesine, 6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 12/11/2025