İlk Derece Mahkemesi 2023/585 E. 2025/1075 K.

T.C.

İZMİR

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/585

KARAR NO : 2025/1075

DAVA : Trafik Kazasından Kaynaklanan Maddi Tazminat

DAVA TARİHİ: 18/07/2023

KARAR TARİHİ: 25/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; 08.10.2021 tarihinde davalı... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile seyir halinde iken yol kenarında park halinde bulunan ... plakalı araca çarptığını, araçta ağır hasar meydana geldiğini ve aracın pert olduğunu, davalı sürücüye ait aracın zorunlu trafik sigorta poliçesi ile teminat alan dava dışı ... A.Ş. Tarafından 16.01.2023 tarihinde taraflarına 46.650,00 TL ödeme yapıldığını, ancak müvekkillerinin zararının tamamen giderilmediğinden İhtiyarı Mali Sigortacısı ... A.Ş ve davalı...yönünden davanın ikame edilmesi zorunluluğunun doğduğunu,... marka...plakalı aracın rayiç bedelinin 160.000,00 TL olarak belirlendiğini, zmms trafik sigortacısı ...A.Ş tarafından 46.650,00 TL ödeme yapıldığını,10/07/2023 tarihinde çekici hizmeti için 28.640 TL ödendiğini, araç pert olduğundan temin için zaman geçeceğini aşkın (munzam) ortaya çıktığını, pert halindeki aracın otoparkta muhafaza edilmesinden dolayı zarar doğduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; eldeki dava konusu trafik kazası nedeniyle pert olan aracın kaza tarihindeki rayiç bedeli olan 160.000,00 TL tutarındaki maddi hasardan ZMMS sigorta şirketi tarafından yapılan 46.650,00 TL mahsup edildiğinde geriye kalan 113.350,00- TL'nin davalı sigorta şirketi ...A.Ş. bakımından (poliçe limitleriyle sınırlı kalmak kaydıyla); yapılan hasar başvurusunun tebliğ tarihine 8 işgününün eklenmesiyle ulaşılacak tarihten, davalı araç sürücüsü ...bakımından ise kaza tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselssilen tahsiline, kaza sebebiyle müvekkilinin yaptığı çekici masrafının şimdilik 500,00- TL'nin "yol-yardım" teminatı bulunan

davalı sigorta şirketi ...A.Ş. bakımından (poliçe limitleriyle sınırlı kalmak kaydıyla); yapılan hasar başvurusunun tebliğ tarihine 8 işgününün eklenmesiyle ulaşılacak tarihten, davalı araç sürücüsü ...bakımından ise kaza tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselssilen tahsiline, kaza sebebiyle aracı pert olan müvekkilin yaptığı otopark masraflarının poliçe kapsamında olması sebebiyle, bu uğruda yapılan toplam 26.640,00- TL'nin kaza tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte davalı araç maliki ve davalı araç sürücüsünden tahsiline, müvekkilinin aracının pert olması ve yeni alım bedelinin, tespit edilen pert bedelinden aşkın olması ve faizle giderilemeyecek olması sebebiyle, tahkikat aşamasında tespit edilecek aşkın zarar bedelinin ıslaha tabi olmaksızın belirlenecek oranda artırım hakları saklı kalmak kaydıyla davanın HMK Md.107 uyarınca belirsiz alacak davası olarak kabulü ile munzam zarar yönünden 1.000,00- TL'nin kaza tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte davalı araç maliki ve davalı araç sürücüsünden tahsiline, müvekkilinin aracının pert olması sebebiyle araç mahrumiyeti sebebiyle uğradığı zararlar yönünden davanın kabulü ile munzam zarar yönünden 1.000,00- TL'nin kaza tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte davalı araç maliki ve davalı araç sürücüsünden tahsiline, müvekkilinin kendi bütçesinden karşıladığı 2.000,00- TL ekspertiz ücretinin de yargılama giderleri arasında değerlendirilmesi suretiyle, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, 22/04/2025 tarihli değer artırım dilekçesi ile ikame araç bedeli yönünden dava değerini 1000 TL den 7500,00-TL na artırmıştır.

CEVAP:

Davalı...vekilinin davaya cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça davanın zorunlu ve kasko sigorta firmalarına yapılan arabuluculuk başvurusu sonrası açıldığını, arabuluculuk başvurusu sadece aracın rayiç bedeline ilişkin olup bu nedenle davacı tarafından diğer taleplerine yönelik açılan davanın arabuluculuk yoluna başvurulmaması nedeniyle herhangi bir usuli işlem yapılmadan ve duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının sigorta şirketinden yol yardım teminatı nedeniyle çekici masrafı talep ettiğini, ancak dava şartı arabuluculuk dosyasında iş bu hususun müzakere edilmediğini, ayrıca ekspertiz ücretinin yargılama gideri olarak davalılara yükletilmesi talep edilmişse de iş bu hususun da arabuluculuğa konu edilmediğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka uygun olmadığını, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, kaza tutanağındaki hususların haksız olduğunu, yeniden inceleme yapılması gerektiğini, davacı tarafın hiçbir gerekçe göstermeden doğrudan 160.000-TL belirleyerek bunun üzerinden talepte bulunmasının kabul edilemeyeceğini, davaya konu aracın aracın rayiç bedelinin çok daha düşük olduğunu, ZMMS tarafından yapılan ödemenin yeterli olduğunu, dosyada aracın pert olduğuna ilişkin herhangi bir bilgi bulunmadığını, mahkeme tarafından kusur oranı pert durumu gibi hususların net olarak tespiti için inceleme yapılması gerektiğini, davacının otopark ücreti ödemesi nedeniyle zararına uğrandığını iddia ettiğini, ancak müvekkilinin kusurlu olmayıp yaşanan kaza nedeniyle konu zarardan sorumlu bulunmadığını, davacının otopark ücreti ile ilgili fatura sunduğunu, faturada aynı zamanda ekspertiz ücretinin bulunduğunu, faturanın otopark firmasından mı herhangi bir ekspertizden mi alındığının anlaşılamadığını, davacı tarafın dosyaya ödeme dekontu sunmadığını, faturanın tarihinin 10/07/2023 olduğunu, davacının kaza tarihinden itibaren faiz istemesinin hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle davanın usulden reddine, usulden ret talebinin kabul görmemesi halinde başvurunun esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin başvurana tahmil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı... A.Ş vekilinin davaya cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili sigorta nezdinde ... poliçe numarası ile Kasko sigortacısı olduğunu, davacı tarafından,...plakalı aracının müvekkili nezdinde kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olan araç ile karıştığı kazada hasarlandığı iddiası ile müvekkili şirkete hasar bedeli talebinde bulunduklarını ancak ödeme yapılmadığını beyan ile... teminatı kapsamında bakiye pert bedeli talebinde bulunulduğunu, davada önce ZMMS Trafik sigortacısının tespitinin gerektiğini, hasar tutarı hesaplamasının genel şartlar kapsamında yapılması gerektiğini, iskonto hakları olduğunu, rayiç değerin belirlenip sovtaj değerden çıkarılarak pert/hasar tutarının belirlenmesi gerektiğini, aracın önceki kazalarının değerlendirilmesi gerektiğini, kusur oranlarının belirlenmesi gerektiğini, faiz talebine ve ekspertiz ücreti taleplerine itirazlarının olduğunu, ekspertiz ücreti masrafının dolaylı zarar olduğunu, müvekkilinin bu zarardan sorumlu olmadığını, belirterek, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, trafik kazası sonucu davacılara ait araçta meydana gelen hasar bedeli, ikame araç bedeli, çekici-park ücreti ile araç zararının zamanında karşılanmamasından dolayı uğranılan munzam zararının, kazaya kusuru ile sebebiyet verdiği iddia olunan aracın işleteni- sürücüsü, ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olan davalılardan tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu trafik kazası, 08/10/2021 tarihinde davacıların maliki oldukları ... plakalı araç ile davalıların işleteni, sürücüsü ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı oldukları ...plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelmiş, kaza sonucu davacılara ait aracın hasarlandığı anlaşılmış, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezinden gelen kayda göre davacılara ait aracın pert-ağır hasar kaydının bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.

...sayılı TBK'nun ... maddesinde "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmü düzenlenmiştir.

...sayılı KTK'nın... maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahibinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiştir.

... sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1 inci maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”; 85/1 inci maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı ...sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının ... inci maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Mahkememizce HMK nın ... maddesi uyarınca trafik, sigorta ve otomotiv uzmanından oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 18/12/2024 tarihli ek rapora ve 24/10/2025 tarihli ikinci ek rapora göre; davaya konu trafik kazasının oluşumunda davacılara ait ... plakalı araç sürücüsünün kusursuz olduğu, davalı gerçek kişinin işleteni ve sürücüsü bulunduğu davalı sigorta şirketinin ise imms sigortacısı olduğu ... plaka sayılı aracın sürücüsü davalının kusurlu olduğu, davacılara ait ...plakalı aracın pert total değerlendirilmesine tutulmaması gerektiği anılı araçta KDV dahil oluşan toplam hasar bedelinin 52.714,02-TL olduğu, dava dışı zorunlu trafik sigortacısı olan... A.Ş tarafından davacıya zmms poliçesi kapsamında 43.000-TL hasar ödemesi yapıldığı, davacıların bakiye hasar bedeli alacaklarının 9.714,02-TL olduğu, ikame araç bedeli alacaklarının 6000-TL, çekici ücretine ilişkin alacaklarının 500,00-TL, park ücretine ilişkin alacaklarının 1.250,00-TL olduğunun belirtildiği görülmüş, anılan raporların dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, gerekçeli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya içeriğine göre;

1-Hasar bedeli yönünden yapılan değerlendirme sonucunda, eldeki davada davalı sigorta şirketinin ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi ile teminat altına aldığı, davalı ...'e ait, kendi sevk ve idaresinde bulunan ...plaka sayılı aracın tam kusuru nedeniyle gerçekleşen trafik kazasında davacıların ortaya çıkan ve zorunlu trafik sigorta poliçesinin limitinin üstünde kalan bakiye hasar bedelinden, ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketi ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu anlaşıldığından, yukarıda anılan bilirkişi ek raporlarıyla belirlenen bakiye 9.714,02-TL hasar bedelinin tahsiline, fazlaya dair istemin reddine karar vermek gerekmiştir.

2-İkame araç bedeli istemi yönünden yapılan değerlendirmede; davacılara ait ... plakalı aracın onarımı mümkün olduğundan ve makul tamir süresi yukarıda anılan bilirkişi heyeti raporu ile 20 gün makul onarım süresi karşılığı günlüğü 300,00-TL üzerinden 6000-TL olarak belirlendiğinden, davacılar vekilinin ikame araç bedeline ilişkin isteminin (7500-TL) davalı ... yönünden kısmen kabulü ile 6000-TL ikame araç bedeline hükmetmek gerekmiş, anılan tazminata kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmiştir.

3-Çekici ücreti istemi yönünden yapılan değerlendirmede ise; davacılara ait aracın çekildiği mesafe dikkate alındığında, kaza tarihi itibariyle makul çekici ücretinin 500,00-TL olduğu hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporu ile belirlenmiş, 500,00-TL üzerinden açılan iş bu talebin her iki davalı yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir.

4- Park ücreti istemi yönünden yapılan değerlendirmede ise; davacılar vekili otopark ücreti olarak 28.640,00-TL nin tahsilini davalı ...'ten istemiş ise de hükme esas alınan bilirkişi heyeti ek raporunda belirlenen yeni araç edinmeye ilişkin makul sürenin 25 gün olduğu, 25 gün karşılığı günlüğü 50,00-TL den davacıların hak edebileceği park ücretinin toplam 1.250,00-TL olduğu anlaşıldığından, bu miktar üzerinden iş talebin kabulü gerekmiş, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

5-Munzam zarar istemi yönünden yapılan değerlendirme sonucunda; ...sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "..." başlıklı 122'nci maddesinin 1'inci fıkrasında : "Alacaklı, temerrüt faizini aşan bir zarara uğramış olursa, borçlu kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe, bu zararı da gidermekle yükümlüdür.

" denilmiştir.

Somut olayda, davacıların munzam zararlarının koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından, iş bu talebin reddine karar vermek gerekmiştir.

6-Ekspertiz gideri istemi yönünden yapılan değerlendirmede ise;Ekspertiz gideri yargılama giderlerinden olup, yargılama giderlerine eklenerek davanın kabul ve red oranına göre hüküm altına alınması gerekir( Yargıtay (Kapatılan) ...'nın 21.10.2019 tarih ve ... E.- ...K sayılı ilamı). Buna göre davacı tarafça eldeki dava ile talep edilen 2000-TL eksper gideri yargılama giderleri arasında sayılarak, davanın kabul ve red oranına göre taraflar arasında paylaştırılmıştır.

İş bu dava sebebiyle yapılan diğer yargılama giderleri de HMK nın...Maddesi uyarınca davanın kabul/red oranına göre taraflar arasında paylaştırılmış, kabul edilen dava değeri dikkate alınarak taraflar leh ve aleyhine vekalet ücretine takdir olunmuş ve aşağıdaki hükmün tesisi gerekmiştir.

HÜKÜM; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;

1-DAVANIN KISMEN KABULÜ ile KISMEN REDDİNE,

A)Hasar bedeline ilişkin davanın KISMEN KABULÜ ile 9.714,02-TL maddi tazminatın, davalılardan ... yönünden kaza tarihi olan 09/10/2021 tarihinden, davalılardan sigorta şirketi yönünden poliçe teminat limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere 13/10/2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara eşit biçimde verilmesine, fazlaya dair 105.635,98-TL lik istemin reddine,

B)İkame araç bedeline ilişkin davalı...aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ ile 6000-TL maddi tazminatın, davalı ...'ten kaza tarihi olan 09/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacılara eşit biçimde verilmesine, fazlaya dair 1500-TL lik istemine reddine,

C)Çekici ücretine ilişkin davalılar aleyhine açılan 500,00-TL değerindeki maddi tazminat davasının KABULÜ ile bu miktarın davalılardan ... yönünden kaza tarihi olan 09/10/2021 tarihinden, davalılardan sigorta şirketi yönünden poliçe teminat limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere 13/10/2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara eşit biçimde verilmesine,

D) Park ücretine ilişkin davalı ... aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ ile 1.250,00-TL park ücretinin davalı ...'ten kaza tarihi olan 09/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacılara eşit biçimde verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,

E)... zarara ilişkin 1000-TL değerindeki davalı... aleyhine açılan davanın koşuları bulunmadığından REDDİNE,

2-Peşin alınan ve ıslah ile tamamlanan 2.595,61-TL harçtan, Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.192,97-TL’nin mahsubu ile fazladan alınan 1.402,64-TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa verilmesine,

3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 17.464,02-TL vekalet ücretinin davalılardan (Davalı ... A.Ş. Bu tutarın 1.197,25-TL'sinden sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davalı...A.Ş. ve davalı ... yararına takdir olunan 17.464,02-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara eşit oranda verilmesine,

5-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve ...sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00-TL'nin, davanın kabul ve ret oranına göre, 375,09-TL'lik kısmının davalılardan (Davalı... A.Ş. Bu tutarın 25,71-TL'sinden sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak, 2.824,91-TL'lik kısmının davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

6-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 776,25-TL davetiye ve posta gideri, 10.500,00-TL bilirkişi ücreti, 2.000,00-TL ekspertiz ücreti olmak üzere 13.276,25-TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 1.556,19-TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 269,85-TL başvurma harcı, 2.484,61-TL peşin alınan harç olmak üzere toplam 4.310,65-TL’nin davalılardan (Davalı ... A.Ş. Bu tutarın 295,52-TL'sinden sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

7-Davalı tarafların yaptığı bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

8-Davacı ve davalı yanlarca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa HMK nın...maddesi uyarınca resen iadesine,

ilişkin, davacılar vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren ... hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesi veya ... Hukuk Dairesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.

25/11/2025

Katip ...

¸E-imzalıdır

Hakim ...

¸E-imzalıdır