İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/534 E. 2025/842 K.

T. C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/534 KARAR NO : 2025/842

DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : 25/08/2023 KARAR TARİHİ : 18/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 07/10/2022 tarihinde üye iş yeri sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında müvekkili firmanın, anlaşmalı olduğu bankalardan temin etmiş olduğu sanal POS'larla davalı şirketin internet, mobil uygulama ve/veya mobil cihaz aracılığı ile e-ticaret ve/veya saire elektronik ortamlarda yapılan satışların ve vermiş olduğu hizmetlerin bedellerinin tahsil edilebilmesi için, üye işyeri sözleşmesi kapsamında davalı firmaya ödeme hizmetleri altyapısı ve sanal ödeme çözümleri ile online ödemeler yapılması noktasında hizmet sunumunda bulunduğunu, sözleşme gereğince işlemin yapıldığı tarihten itibaren 1 iş günü içerisinde tahsil edilen tutarların davalı firmaya ödenmekte olduğunu, nitekim mevcut olayda da tahsil edilen tutarların ertesi iş gününde borçlu firmaya aktarıldığını, tutarlar firmaya aktarıldıktan sonra, firmanın gerçekleştirmiş olduğu ... (Posta/Telefonla Sipariş) işlemlerine istinaden kart hamilleri tarafından taraflarına harcama itirazlarının ulaştığını, gelen harcama itirazlarına bakıldığında müvekkili firmaya ulaşan harcama itirazlarından, itiraza konu işlemlerin yurt dışı bankalara ait kart bilgileri ile işlem yapılmak suretiyle gerçekleştiğinin anlaşılmakta olduğunu, yapılan itirazların davalı firmaya ulaştırıldığını ve harcama itirazlarına karşılık söz konusu işlemlerin kart hamili tarafından gerçekleştirildiğini tevsik eden geçerli bilgi ve belgelerin taraflarına ibraz edilmesinin talep edildiğini, ancak gelen harcama itirazlarına ait bilgi ve belgelerin birçoğunun davalı firma tarafından müvekkili firmaya iletilmediği gibi, ibraz edilen birtakım belgelerin ise kartı ihraç eden ...Şirketi tarafından kabul görmemesi sebebiyle sürecin sonunda ...Şirketinin kart hamillerine iade(chargeback) işlemi yapmak durumunda kaldığını ve bu tutarları da müvekkili firmaya borç olarak yansıttığını, kart hamillerine ödenen bu tutarlar borçlu firmadan talep edilmiş ise de, borçlu şirketin tahsil etmiş olduğu bu bedelleri müvekkili firmaya iade etmekten imtina ettiğini, ancak sözleşmede, bu gibi durumlarda, bu bedellerin müvekkili firmaya ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ancak davalı firmanın herhangi bir ödemede bulunmaması üzerine, müvekkili firma tarafından alacaklarının ... 48. Noterliğinin ...tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin gönderildiğini, ancak ödeme yapılmaması üzerine alacağın tahsili amacıyla ... 8. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak borçlu tarafından haksız olarak itirazda bulunulması üzerine takibin durduğunu, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile, davalı tarafın ... 8. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasına karşı itirazın iptali ile takibin devamını ve davalı aleyhine, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin ...'da seyyar ve sabit olarak topltan ve perakende kuyumculuk işi ile uğraşmakta olduğunu, davacının iddia ettiği POS cihazından yapılan satış işlemlerinin, müvekkili şirket tarafından müşterilerine yapılan saf ve işlenmiş altın satışı işlemleri olduğunu, müvekkili şirketin, davacının iddia ettiği tüm satış işlemlerine ilişkin olarak fatura düzenlediğini ve satışa konu ürünleri müşterilere teslim ettiğini, ancak davacı şirketin, müvekkili şirketin bu ürünleri müşterilere teslim etmediği ve/veya işlemlerin müşterilerin iradesi dışında olduğuna ilişkin geri bildirimler geldiğini iddia ettiğini, satıcının, yapılan kartın işlemi yapan kişinin sahibi olduğu kart olup olmadığını inceleme yetkisi olmadığını, satıcıdan bunun beklenmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bu durumda müvekkili şirketten tek beklenmesi gereken şeyin, faturaların düzenlenmiş olması olduğunu ve müvekkili şirketin ise tüm bu satışların faturalarını düzenlemiş olduğunu, müvekkili şirketin satışlara ilişkin teslimatları ispat etmesinin mümkün bulunmadığını, perakende satış sektöründe işlemlerin gel al şeklinde olması nedeniyle, herhangi bir kargo ve/veya teslimat ilişkisi olmadığı için müvekkilinden bu ürünlerin teslimine ilişkin belge istenilmesinin, hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı tarafın, yurt dışı bankaların iade talebinin sadece beyana dayalı olduğunu dilekçesinde ikrar ettiğini, müvekkilinin işlemlerinde herhangi bir şüpheli işlem olduğunu gösterir bir ibare olmamasına rağmen, davacının bu şekilde değerlendirme yaparak müşterilere ödeme yaptığını, davacı tarafın kendi üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmediğini ve kusuru müvekkili şirkete yükleme çabası içerisine girdiğini, davacının iddia ettiği gibi bir işlem silsilesi olmuş olması halinde, davacının bu paralara bloke koyma hakkının bulunmakta olduğunu ve fakat bu prosedürü uygulamadığını, akabinde diğer bankalarla olan ticari ilişkisinin bozulmasını göze alamaması sebebiyle bu bankalara ödemeleri yaptığını, davacı tarafın, bankalara söz konusu meblağları ödediği iddiasının ispata muhtaç olduğunu, ayrıca davacı şirketin, müvekkili şirketin itiraza konu işlemler dışındaki satış işlemlerinden kazanmış olduğu bedellere hukuka aykırı olarak bloke koyduğunu, davacının iddialarının kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, davacının iddia ettiği alacaklardan bu bedellerin ve bu bedel kadar faizin mahsup edilmesi zorunluluğunun bulunmakta olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddini ve davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Dava, davacı şirket ile davalı şirket arasında POS harcamalarına dayalı olarak imzalanan üye işyeri sözleşmesi kapsamında, POS hizmeti veren davacı şirket tarafından, üye firma davalının kusuru nedeniyle ödenmek durumunda kalınan Chargeback(Ters İbraz) bedellerinin davacı tarafa ödenmediğinden bahisle, davacı tarafça alacağın tahsili amacıyla ... 8. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin bulunmaktadır. Mahkememizce taraflar arasında akdedilen 07/10/2022 tarihli üye işyeri sözleşmesi ile ekleri, ... 48. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ şerhi, chargeback talepleri ve bu taleplerin davalı şirkete iletildiğine dair bilgi, belge ve yazışmalar, dekontlar, davacı şirket ticaret sicili kayıtları, ... 8. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı vs. dosyamız arasına alınmış, mali hukuk öğretim üyesi ve YMM, finansal teknolojiler, ödeme sistemleri, yazılım ve chargeback alanı uzmanı bankacı, veri tabanı, veri merkezi ve adli bilişim uzmanı, elektronik para ödeme sistemleri ve adli bilişim uzmanı bilgisayar mühendisi ve borçlar hukuku öğretim üyesinden oluşan bilirkişi heyetinden rapor temin edilmiştir. Davacı şirketin ticaret sicili kayıtlarının tetkikinden, dava tarihi itibariyle ... Şirketi olan unvanın, ... 48. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayısı ile tasdikli 20/09/2024 tarihli genel kurul kararına istinaden ... Şirketi olarak değiştiği hususunun, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin ... tarih ve ... sayısı ile tescil edildiği anlaşılmıştır. ... 8. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasının incelenmesinden, alacaklı ...Şirketi tarafından, 25/04/2023 tarihinde borçlu ...Şirketi aleyhine 810.658,33-TL asıl alacak, 15.500,00-TL işlemiş faiz, 775,00-TL %5 BSMV, 102.102,67-USD asıl alacak, 419,00-USD işlemiş faiz, 20,00-USD %5 BSMV, 13.217,07-EUR asıl alacak, 54,00-EUR işlemiş faiz ve 2,00-EUR %5 BSMV alacağın, fazlaya ve faize ilişkin her türlü talep hakları saklı kalmak, takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek yıllık %22,50 USD faizi, faizin %5 oranında BSMV'si, icra masrafları ve avukatlık ücreti ile birlikte 6098 sayılı TBK'nın 99 maddesi gereğince fiili ödeme günündeki TCMB USD efektif satış kuru üzerinden, 1,00-USD=19,4447-TL olmak; fazlaya ve faize ilişkin her türlü talep hakları saklı kalmak, takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek yıllık %22,50 EUR faizi, faizin %5 oranında BSMV'si, icra masrafları ve avukatlık ücreti ile birlikte 6098 sayılı TBK'nın 99 maddesi gereğince fiili ödeme günündeki TCMB EUR efektif satış kuru üzerinden, 1,00-EUR=21,2822-TL olmak; fazlaya ve faize ilişkin her türlü talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik toplam 826.933,33-TL tutarındaki alacaklarının, takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek TL yıllık %105 faizi, faizin %5'i oranında BSMV'si, icra masrafları ve avukatlık ücreti ile birlikte, faiz oranlarındaki müvekkili lehine değişiklikten kaynaklanan hakları saklı kalmak, kısmi ödemelerin öncelikle faiz, masraf ve vekalet ücretinden mahsup edileceği ve toplam harca esas değer 3.103.310,34-TL olmak kaydıyla tahsili talebiyle ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçlu şirkete 04/05/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından 08/05/2023 tarihinde alacaklıya karşı herhangi bir borçları bulunmadığı gerekçesiyle, fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla borcun tamamına, faize, faiz oranına ve borcun tüm ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu tespit edilmiştir. Veri tabanı, veri merkezi ve adli bilişim uzmanı ..., finansal teknolojiler, ödeme sistemleri, yazılım ve chargeback alanında uzman bankacı ..., elektronik para ödeme sistemleri ve adli bilişim uzmanı bilgisayar mühendisi ..., mali hukuk öğretim üyesi ve ... ve borçlar hukuku öğretim üyesi ...'tan oluşan bilirkişi heyeti tarafından, teknik bilirkişiler tarafından yerinde inceleme de yapılmak suretiyle düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 18/03/2025 havale tarihli rapor ile; yapılan incelemeler sonucunda davalı ...Şirketi'nin, ... işlemleri kapsamında gerekli özen ve dikkat yükümlülüğünü yerine getirmediği, satışların gerçekliğini kanıtlayan belgeleri ticari teamüllere uygun şekilde düzenlemediği ve saklamadığı, itiraz durumlarında gerekli belgeleri sunamadığı, davacı şirketin uluslararası kart kuruluşları kuralları gereğince ödemek zorunda kaldığı 288.584,39-USD ve 234.142,00-TL tutarındaki zararın davalı tarafından tazmin edilmesi gerektiği, davalının itirazının haksız olduğu, üye işyeri sözleşmesinin 7. maddesi ve ticari teamüller doğrultusunda chargeback sonucu oluşan zarardan sorumlu olduğu tespit edilmiş, Mahkememizce takip talebinde alacağın bir kısmının EUR üzerinden talep edildiği, bilirkişi heyetince alacağın USD ve TL olarak belirlendiği dikkate alınarak, alacağın ne kadarının USD, ne kadarının EUR ve ne kadarının TL olduğu hususunda hesaplama yapılıp ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş, aynı heyet tarafından düzenlenerek mahkememize sunulan 24/07/2025 havale tarihli ek rapor ile; dosya kapsamında yapılan teknik incelemeler ve taraf beyanları doğrultusunda, davacı ödeme kuruluşu ile davalı üye işyeri arasındaki 136 adet ... işleminden kaynaklanan chargeback uyuşmazlığının değerlendirildiği, kart hamillerinin işlemleri tanımadıkları ve onayları olmaksızın gerçekleştirildiği yönündeki itirazları karşısında, davalı işyerinin gerekli yetkilendirme ve doğrulama belgelerini sunmadığı, Mahkememizin 22.11.2024 tarihli ara kararıyla verdiği kesin süreye rağmen davalının hiçbir belge ibraz etmemesi ve "fiili imkânsızlık" gerekçesinin kabul edilebilir olmaması, üye işyeri sözleşmesi ve uluslararası kart kuruluşları kurallarından doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini göstermekte olduğu, bankacılık teamülleri ve 6493 sayılı Kanun çerçevesinde, mesafeli satış işlemlerinde kart sahibi doğrulaması ve işlem güvenliğinin sağlanması sorumluluğunun üye işyerine ait olduğu, chargeback sürecinde üye işyerinin belge sunamaması durumunda mali sorumluluğun kendisinde kalacağının, risk yönetimi prensiplerinin doğal bir sonucu olduğu, davacı vekilinin 05.05.2025 tarihli beyan dilekçesi doğrultusunda, ana raporda hesaplanan 288.584,39-USD tutarındaki toplam alacağın para birimlerine göre dağılımının yeniden değerlendirilmesi sonucu 228.275,66-USD, 10.975,07-EUR ve 586.148,32-TL şeklinde belirlendiği, bu ayrıştırmanın, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin doğru tespiti ve takip talebindeki alacak kalemlerinin netleştirilmesi açısından görevlendirme ölçüsünde yapıldığı, davalı vekilinin bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının teknik veriler ve objektif bulgularla desteklenmediği, elektronik ödeme sistemlerinde işlem kayıtlarının dijital ortamda saklanmasının temel bir gereklilik olduğunun değerlendirildiği, yapılan teknik tespitlerin somut olayın özelliklerine göre gerçekleştirilmiş olduğu tespit edilmiş, aynı heyet tarafından sunulan 12/11/2025 havale tarihli 2. ek rapor ile; EUR işlem karşılığı işlemler toplamının 11 adet ve bedelinin 14.970,07-EUR olduğu, USD işlem karşılığı işlemler toplamının 98 adet ve bedelinin 240.788,98-USD olduğu, TL işlem karşılığı işlemler toplamının 27 adet ve bedelinin 833.320,32-TL olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre, taraflar arasında 07/10/2022 tarihli üye işyeri sözleşmesi akdedildiği, sözleşme gereği elektronik ödeme sistemleri üzerinden gerçekleştirilen ticari işlemlerin tahsilatına aracılık edilmesine yönelik bir ödeme hizmeti sözleşmesi niteliğinde olduğu, davacı şirketin ödeme hizmeti sağlayıcısı, davalı şirketin ise üye işyeri konumunda olduğu, incelenen belgelerden, davacı şirketin anlaşmalı bankalardan temin ettiği sanal POS'ları davalı şirketin kullanımına tahsis ettiği ve elektronik ödemelerin tahsilatına aracılık hizmeti sunduğunun anlaşılmakta olduğu, sözleşme ilişkisi kapsamında taraflara ait sistemler arasında entegrasyon sağlandığı ve ödeme işlemlerinin gerçekleştirildiği, taraflar arasındaki akdi ilişkinin, 6493 sayılı Ödeme Ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri Ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine tabi olduğu, bu kapsamda bir ödeme hizmeti sözleşmesi niteliğinde olduğu, davacı şirket, davalı şirketin kullanımına tahsis ettiği sanal POS'lar üzerinden yapılan işlemlere ilişkin kart hamillerinden gelen itirazlar nedeniyle iade ödemelerini gerçekleştirdiğini ve bu tutarların davalı tarafından kendisine ödenmediğini iddia etmektedir. Şubat/Mart 2023 döneminde yaklaşık 136 adet harcama itirazı söz konusu olup, bu itirazların yurt dışı bankalara ait kart bilgileri ile yapılan ... (...) işlemlerinden kaynaklanmaktadır. İtirazlara konu işlemler için kart hamillerine iade ödemesi yapılmıştır. Davacı şirket, bu iadelere ilişkin belgeleri mahkememize sunmuştur. Davacı taraf, itirazları davalı şirkete ileterek işlemlerin kart hamili tarafından gerçekleştirildiğini gösteren belgelerin ibrazını talep etmiş, ancak davalı şirketin çoğu talebi yanıtsız bıraktığını, iletilen belgelerin ise banka tarafından kabul görmediğini belirtmektedir. Davalı şirket ise satışların gel-al şeklinde yapıldığını, tüm işlemler için fatura düzenlendiğini ve ürünlerin teslim edildiğini savunmakta, perakende satışlarda ödeme yapılan kartın gerçek hamili tarafından kullanılıp kullanılmadığını kontrol etme imkanının bulunmadığını iddia etmektedir. Uyuşmazlık, temel olarak elektronik ödeme sistemleri üzerinden gerçekleştirilen işlemlere ilişkin kart hamili itirazları sonucunda yapılan iade ödemelerinin hangi tarafça karşılanacağı noktasında toplanmaktadır. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ilgili hükümleri, ödeme hizmetlerine ilişkin mevzuat ve bankacılık teamülleri çerçevesinde değerlendirilmesi gereken bir ticari uyuşmazlık söz konusudur. Bu kapsamda mahkememizce görevlendirilen veri tabanı, veri merkezi ve adli bilişim uzmanı ..., finansal teknolojiler, ödeme sistemleri, yazılım ve chargeback alanında uzman bankacı ..., elektronik para ödeme sistemleri ve adli bilişim uzmanı bilgisayar mühendisi ..., mali hukuk öğretim üyesi ve... ve borçlar hukuku öğretim üyesi ...'tan oluşan bilirkişi heyeti tarafından, yerinde inceleme yapılmak, yetki belgeleri, 136 adet ... işlemine ait POS cihazı slip örnekleri, dekont bilgileri ve kayıtları, chargeback bildirimleri, itiraz nedenleri ve davalı üye işyeri ile yapılan yazışmalar, kart sahiplerinden gelen itiraz beyanları ve banka bildirimleri, üye işyeri sözleşmeleri, ek protokoller ve yetki belgeleri, sahtecilik bildirimleri ve önleme sistemi kayıtları, yurt dışı bankalara yapılan ödemelere ait swift mesajları, ödeme dekontları, ... işlemlerine açık POS cihazının güvenlik parametreleri ve yetkilendirmesi, uluslararası kart kuruluşları ve yurt dışı bankalar ile yapılan mutabakat kayıtları, bloke işlemlerine dayanak teşkil eden sözleşme maddeleri ve uygulama kayıtları incelenmek suretiyle de tespit edildiği üzere; Şubat-Mart 2023 döneminde gerçekleşen işlemlerde, davalı şirket yurt dışı kredi kartlarıyla toplam 136 adet satış işlemi gerçekleştirmiştir. Bu işlemlerde standart ... prosedürü izlenmiş, kart bilgileri sisteme girilerek otorizasyon alınmış ve işlemler tamamlanmıştır. Her işlem için sistem tarafından benzersiz bir referans numarası üretilmiş ve işlem logları oluşturulmuştur. Sonraki süreçte yurt dışı bankalardan gelen chargeback(harcama itirazı) bildirimleri, kart hamillerinin bu işlemleri tanımadıklarını göstermiştir. Uluslararası kart kuruluşları prosedürleri gereğince, işyerinden işlemlerin geçerliliğini ispatlayan belgeler talep edilmiştir. Davacı şirket, bu bildirimleri derhal davalıya iletmiş ve sipariş formları, teslimat belgeleri, müşteri iletişim kayıtları gibi dokümanları talep etmiştir. Davalı şirketin geçerli belge sunamaması veya yetersiz belge sunması nedeniyle, davacı şirket uluslararası kart kuruluşu kuralları çerçevesinde itiraz edilen tutarları kart hamillerine iade etmek zorunda kalmıştır. Bu iadeler, işlemin gerçekleştiği döviz cinsi üzerinden yapılmış ve davacı şirketin hesaplarına borç olarak yansıtılmıştır. İnceleme sonucunda, tüm işlemlerin sistem üzerinde tam izlenebilirliğe sahip olduğu, her bir adımın loglandığı ve uluslararası ödeme sistemleri standartlarına uygun şekilde gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. ... işlemlerinin teknik altyapısı, güvenlik parametreleri ve işlem limitleri sektör standartlarına uygundur. Ancak işlemlerin gerçekliğini ispatlayacak belgelerin sunulamaması, iade sürecini zorunlu kılmıştır. Davacı işyerinde yerinde inceleme sırasında tespit edilen sistem kayıtları, ... işlemlerinin teknik süreçlerini detaylı şekilde ortaya koymaktadır. Davacı şirketin POS sisteminde gerçekleştirilen kontrollerde, her işlem için benzersiz bir referans numarası oluşturulduğu, işlem zamanı, tutar, kart bilgileri, onay kodu ve diğer teknik parametrelerin eksiksiz kaydedildiği görülmüştür. Uluslararası kartlı ödeme sistemleri standartlarında aranan temel güvenlik bileşenlerinin sistem üzerinde aktif olduğu tespit edilmiştir. İncelenen kayıtlarda, işlemlerin çoğunluğunun risk skorlaması yüksek olan yurt dışı kartlarla gerçekleştirildiği görülmüştür. Her bir işlem için otorizasyon kayıtları, POS cihazı slip örnekleri ve sistem logları mevcuttur. Harcama itirazlarına konu olan işlemlerde, kart sahiplerinin beyanları ile sistemde kayıtlı işlem detayları eşleştirilmiş, itiraz süreçlerine ilişkin tüm yazışmalar ve belgeler kronolojik olarak incelenmiştir. Sistemin teknik işleyişinde herhangi bir anomali veya hata kaydına rastlanmamış, tüm süreçlerin önceden tanımlanmış parametreler dahilinde çalıştığı tespit edilmiştir. İade işlemlerinin de uluslararası kartlı ödeme sistemlerinin teknik gereklilikleri doğrultusunda gerçekleştirildiği, her bir işlem için gerekli belgelendirmenin sistem üzerinde mevcut olduğu görülmüştür. Bu sistem kayıtları ve yerinde inceleme bulguları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, uyuşmazlık konusu işlemlerin tüm teknik detayları açıklığa kavuşmuştur. Davacı şirketin sistemlerinde yapılan incelemelerde, her bir ... işleminin başlangıcından tamamlanmasına kadar tüm adımların kayıt altına alındığı, log verilerinin eksiksiz tutulduğu ve uluslararası standartlara uygun bir altyapının varlığı tespit edilmiştir. İşlemlere konu olan harcama itirazları incelendiğinde, kart sahiplerinin beyanları ile sunulan belgelerin niteliği arasında önemli farklılıklar görülmüştür. Özellikle yurt dışı kartlarla gerçekleştirilen işlemlerde, risk değerlendirme kriterleri açısından dikkat çekici bir yoğunlaşma tespit edilmiştir. Sistem üzerinde işlemlerin teknik geçerliliğini etkileyecek herhangi bir anomali veya hata kaydına rastlanmamıştır. Bu teknik inceleme, tarafların sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirilip getirilmediği, sistemlerin düzgün çalışıp çalışmadığı ve işlemlerin uluslararası standartlara Uygunluğu konularında somut veriler sunmaktadır. İncelenen belge ve kayıtlar, uyuşmazlığın teknik boyutunun anlaşılması için gerekli tüm detayları içermektedir. Bu teknik bulgular, işlemlerin gerçekleşme süreçleri, sistem kayıtları ve uluslararası ödeme sistemleri standartları açısından kapsamlı bir inceleme zemini oluşturmaktadır. Kredi kartlarının iki şekilde kullanılması mümkündür. İlk yöntemde, alışveriş sırasında kart fiziki olarak satıcıya ibraz edilir. Bu durumda kart ya Imprinter cihazından geçirilir ki bu cihaz kredi kartının üzerinde bulunan kabartma bilgilerin satış belgesine manuel olarak çıkmasını sağlar ya da ... (...) cihazından geçirilir. POS cihazı, kartın arka yüzündeki manyetik bantta veya kart üzerindeki çipteki bilgileri okuyup bankalara elektronik olarak ileten cihazdır. İkinci kullanım şekli ise fiziki olarak kartın ibraz edilmesinin mümkün olmadığı mesafeli işlemlerde gerçekleşir. Uluslararası kredi kartı literatüründe bu işlemler "..."... veya "...."... işlemler olarak adlandırılmaktadır. Bu yöntemde Mektupla Sipariş(....), Telefonla Sipariş(...) veya internet ortamında yapılan ...aracılığıyla bazı kredi kartı bilgileri satıcı firmaya bildirilerek ödeme gerçekleştirilir. ... ve İnternet üzerinden yapılan alışveriş işlemlerinde, bir başka ifade ile mesafeli işlemlerde, ortada fiziki olarak bir kart bulunmadığından satıcının elinde işlem sırasında fiziki olarak bir kart bulunmadığı için- ve satıcı ile kart sahibinin yüz yüze yaptığı bir işlem söz konusu olmadığından, bazı kontrollerin yapılması işin tabiatı gereği mümkün olamamaktadır. Gerek bu imkânsızlık gerekse müteakip kısımda tekrar değinileceği üzere, dolandırıcılığa daha fazla açık olan mesafeli işlemlerde, siparişi verilen mal veya hizmetin gerçek kart sahibine teslim edilmesinden üye işyerleri sorumlu tutulmakta, bankaların iradesi ve kontrolü dışında olan gerçek kart sahibine teslim sorumluluğu, sözleşmelerle iş yerlerine devredilmektedir. Zira, mesafeli işlemlerde kartın sahte olup almadığının (... — ...) ve kart hamilinin gerçek kart hamili olup olmadığının(...) tespit imkânı endüstrinin bugünkü imkânları dahilinde bulunmamaktadır. Bu imkân, mal veya hizmetin teslimi sırasında söz konusu olabileceği için mal veya hizmetin gerçek kart sahibine tesliminden iş yerleri sorumlu tutulmaktadırlar. Kart ile yapılan bir işlemin ihtilafa dönüşmesi halinde, kart sahibi bankanın, işlem tutarını, üye işyeri bankasından geri alma hakkı ve imkanı vardır ki literatürde bu işleme chargeback(ters ibraz - harcama itirazı) adı verilmektedir. Kart sahibi banka, kart sahibi, üye işyeri ve üye işyeri bankası/ödeme kuruluşu arasındaki ilişkilerin hak ve yükümlülükleri belirli sözleşmelerle düzenlenmektedir. Bu düzenlemeler kart üyelik sözleşmesi ve üye işyeri sözleşmesi/sanal pos kullanım Sözleşmesi şeklinde tanzim edilir. Bu sözleşmeler hazırlanırken, uluslararası kart kuruluşlarının uygulama yönetmeliklerinde talep edilen şartlar da sözleşmelere dahil edilmektedir. Bu sayede kartla yapılan işlemlerle ilgili ihtilaflarda uyulacak kurallar net bir şekilde belirlenmiş olup, bu prosedürler genel olarak chargeback(Geri Ödeme) kuralları altında toplanmaktadır. Sistem bu yapısıyla kart ile yapılan işlemlerde çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilecek anlaşmazlıklarda itiraz hakkını güvence altına almış durumdadır. Kart sahiplerinin itiraz hakkını kullanabilmesi için gereken süre ve şekil şartları da bu düzenlemeler kapsamında belirlenmiştir. Üye işyerinin, kart kullanılarak POS cihazından gün içinde gerçekleştirdiği işlemlere ait tutarların hesabına geçebilmesi ve kart sahipleri hesaplarına borç kaydı olarak yansıyabilmesi için, üye işyeri bankası aracı kuruluş bünyesinde kart sahibi bankaları ile takasa girer. Takas sonucu temin edilen tutar üye işyeri hesabına alacak olarak kaydedilir. Daha teknik olarak açıklamak gerekirse; bankalar karşı bankadan olan alacaklarını giden takas dosyası (...) ile elektronik ortamda takasa gönderir ve gerçekleşen takas sonucu, kart kuruluşları tarafından ilgili bankanın hesaplaşma hesabına (...) otomatik olarak alacak verili. Bu aşama teknik olarak ... (ilk ibraz ya da ilk sunum) olarak adlandırılmaktadır. Herhangi bir nedenle kart hamilinin işleme itiraz etmesi ve kart sahibi bankasınca chargeback(ters ibraz - harcama itirazı) yapılması durumunda ise söz konusu işlem tutarı kart sahibi bankası tarafından üye işyeri bankasından takas ile otomatik olarak tahsil edilmektedir. chargeback işlemlerinde takas süreci, presentment aşamasındaki takas süreci ile aynıdır. Bir banka giden dosya ile chargeback kaydını gönderdiğinde, söz konusu tutar takas günü hesabına otomatik olarak alacak kaydedilir. Daha basit bir ifadeyle açıklamak gerekirse, chargeback kaydını gönderen kart sahibi banka, üye işyeri bankasına "ben chargeback yaptım, paramı gönder" şeklinde bir talepte bulunmaz. Bunun yerine, daha önce detaylıca aktarılan takas süreci aracılığıyla kart sahibi banka, üye işyeri bankasına herhangi bir soru sormadan ya da onay almadan tutarı doğrudan tahsil etmiş olur. Bu otomatik işlem, kredi kartı sisteminin temel yapısını oluşturan takas mekanizmasının bir parçasıdır ve chargeback süreçlerinin etkin bir şekilde işlemesini sağlar. Böylece itiraz edilen işlemler için paranın kart sahibine iadesi, karmaşık bir prose gerektirmeden sistemin kendi içinde çözümlenir. İlgili chargeback kaydının üye işyeri bankasınca kurallar çerçevesinde geri çevrilemeyecek olması halinde borç kaydı işyeri bankasında kalmaktadır. Diğer bir ifade ile chargeback kaydı üye işyeri bankasına ulaştığı zaman chargeback işlemine konu olan tutar üye işyeri bankası hesaplarına borç kaydedilmekte ve işyeri bankası tarafından geri çevrilemediğinde bu tahsilat gerçekleşmiş olmaktadır. Sonuç olarak, işlem tutarı kart hamili bankasınca tahsil edilerek kart hamili hesabına iade edilmektedir. İtiraz edilen işleme ilişkin üye işyeri bankası ile kart hamili bankasının aynı olması (...) durumunda ise kart hamili bankası işleme ilişkin değerlendirmesini yaparak, kart hamilini haklı bulması halinde işlem tutarını üye işyeri hesabına borç kaydetmektedir. Bu durumda yukarıda anlatılan chargeback takas süreci yaşanmamaktadır. Uygulamada işyerleri ile üye işyeri sözleşmesi olan bankalar/ödeme kuruluşu, kart kabul kurallarına aykırı olarak tamamlanan ve kart hamili itirazına neden olan harcamalardaki chargeback riski nedeniyle söz konusu işlem tutarları için işyeri hesabına bloke koyabilmekte ve işyeri sözleşmelerini bu yönde düzenlemektedirler. Kart hamili bankası ise bu gibi durumlarda işlem tutarını tahsil edebilmek amacıyla chargeback prosedürünü kullanmaktadır. Chargeback sürecinde kart hamili itiraz nedenleri altı temel başlık altında toplanmaktadır. Kart hamilinin işlemi hatırlamaması, ilk itiraz nedenini oluşturmaktadır ve bu genellikle kart sahibinin tanımadığı bir işlem gördüğünde ortaya çıkar. Provizyon hatası itirazları, işlem sırasında yetkilendirme sürecinde yaşanan sorunlardan kaynaklanan itirazları kapsar. Kart hamili onayı dışında gerçekleşen işlemlere itirazlar, yetkisiz işlemleri veya dolandırıcılık durumlarını içermektedir. Süreç hatası itirazları, işlemin gerçekleştirilmesi sırasında yapılan teknik veya prosedürel hataları kapsar. İptal/İade işlem itirazları, müşterinin iptal veya iade talep etmesine rağmen bunun gerçekleştirilmediği durumlarda ortaya çıkar. Son olarak ürün/hizmet temini itirazları, satın alınan ürün veya hizmetin hiç teslim edilmemesi, eksik teslim edilmesi veya vadedilen özelliklerden farklı olması gibi durumlarda yapılan itirazları içerir. Bu kategoriler, chargeback sürecinde kart hamili tarafından öne sürülebilecek temel itiraz gerekçelerini sistematik bir şekilde sınıflandırmaktadır. Harcama itirazı(chargeback) süreci belirli adımlardan oluşan sistematik bir işlemdir. Süreç kart hamilinin bankasına itirazını iletmesiyle başlar. Kart hamili bankası, bu itirazı değerlendirdikten sonra işyeri bankasına yönlendirir. İşyeri bankası, kendisine ulaşan itirazı üye işyerine bildirir ve işlemle ilgili gerekli belgeleri talep eder. Bu aşamada işyeri, itiraz konusu işlemle ilgili geçerli bilgi ve belgeleri kendi bankasına iletmekle yükümlüdür. Eğer işyerine bankası tarafından tanınan süre içerisinde geçerli bilgi ve belgeler iletilmezse veya gönderilen belgeler yeterli değilse, itiraz edilen tutarın sorumluluğu işyerine ait olur ve chargeback işlemi gerçekleşir. Ancak İşyeri tarafından gönderilen belgeler yeterli bulunursa, bu belgeler kart sahibi bankaya iletilir. Süreç sonunda sağlanan belge ve bilgilerin kart hamili bankası tarafından yetersiz bulunması durumunda, banka itiraz sürecini devam ettirme hakkına sahiptir. Böyle bir durumda, işlem ile ilgili itiraz işyeri bankasına tekrar iletilir ve işyeri bankası tarafından konu ile ilgili yeni bilgi ve belge talebi yapılabilir. Bu süreç, itirazın nihai çözüme kavuşturulmasına kadar devam edebilir. Taraflar arasında imzalanmış olan POS kullanım sözleşmesinin maddelerine istinaden harcama belgelerinin işyerinde saklanma ve gerektiğinde ibraz etmeyi davacı işyerinin kabul ettiği ve ödeme kuruluşunun chargeback nedeniyle davalı üye işyeri hesabında bloke etme veya ödemeyi hesaptan tahsil etme hakkına sahip olduğu, tutarların sorumluluğunun üye işyerine ait olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır. Davalı şirketin geçerli belge sunamaması veya yetersiz belge sunması nedeniyle, davacı ödeme kuruluşu uluslararası kart kuruluşu kuralları çerçevesinde itiraz edilen tutarları kart hamillerine iade etmek zorunda kalmıştır. Bu iadeler, işlemin gerçekleştiği döviz cinsi üzerinden yapılmış ve davalı şirketin hesaplarına borç olarak yansıtıldığı görülmektedir. Kredi kartı ile yapılan mesafeli işlemler özünde dolandırıcılık riski taşımaktadır. Davacı ödeme kuruluşu tarafından, davalı şirkete tahsis edilmiş olan POS üzerinden 01.12.2023-25.03.2023 tarihleri arasında gerçekleşmiş olan yurt dışı kredi kartları ile mesafeli işlemlerden toplam 136 işleme ilişkin olarak, 11 adet işlem için 14.970,07-EUR, 98 adet işlem için 240.788,98-USD ve 27 adet işlem için 833.320,32-TL tutarındaki işlemler nedeniyle chargeback işlemine maruz kalınmıştır. Olayın üçüncü şahısların suistimali niteliğine büründüğü ve bu nedenle ihtilaf konusu işlemlere chargeback geldiği ve zarara dönüşmüş olduğu tespit edilmiştir. Yurt dışı bankalar tarafından yapılmış olan chargeback işlemlerinin, kart hamillerinin itirazlarına dayandığı ve uluslararası chargeback kurallarına uygun bir şekilde gerçekleşmiş olduğu saptanmıştır. Dava konusu detayları dosya içeriğinde yer alan 136 adet işlem incelendiğinde, kart hamillerinin bankalarına harcama itirazını ilettikleri, bu itirazların davacı ödeme kuruluşuna ulaştığı ve davalı işyerinden bu itirazlarla ilgili dokümanları talep ettiği belgeler dava dosyası içinde bulunmaktadır. Davacı ödeme kuruluşunun chargeback yetkilisi tarafından, davalı işyerinin mail adresine, harcama itirazlarının iletildiği ve işlemlerle ilgili dokümanların davacı ödeme kuruluşu tarafından davalı işyerinden talep edildiğini gösteren belgeler dava dosyası içinde bulunmaktadır. Talep maillerinde, davalı işyerinden itirazlara karşılık olarak hangi belgelerin gönderilmesi gerektiğinin doğru şekilde iletildiği incelenmiştir. Davacı ödeme kuruluşu tarafından gelen chargeback kayıtlarına istinaden tutarların bankalara ödendiği, davacı ödeme kuruluşu taraflar arasında imzalanan sözleşmeye istinaden ilgili tutarları davalı üye işyeri hesabına borç geçtiği, davalı işyeri hesabında yeterli bakiye olmaması ve işyerinden tahsilat sağlanamaması sonucunda, davacı şirket tarafından POS hizmeti verilen davalı şirkete, talep edilen ödemelerin yapılmaması nedeniyle 07/10/2022 tarihli üye işyeri sözleşmesinin feshedilmiş olduğu, chargeback işlemi neticesinde ödenmek durumunda kalınan 13.217,07-EUR, 102.102,67-USD ve 810.658,33-TL tutarlarındaki borcun ödenmesi; aksi halde yasal yollara başvurulacağı ihtarını içerir ... 48. Noterliğinin...tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesisinin gönderilmiş olduğu, ödeme yapılmaması üzerine davacı şirket tarafından, ... 8. İcra Müdürlüğünün...esas sayılı dosyası ile 25/04/2023 tarihinde borçlu ...Şirketi aleyhine 810.658,33-TL asıl alacak, 15.500,00-TL işlemiş faiz, 775,00-TL %5 BSMV, 102.102,67-USD asıl alacak, 419,00-USD işlemiş faiz, 20,00-USD %5 BSMV, 13.217,07-EUR asıl alacak, 54,00-EUR işlemiş faiz ve 2,00-EUR %5 BSMV alacağın, fazlaya ve faize ilişkin her türlü talep hakları saklı kalmak, takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek yıllık %22,50 USD faizi, faizin %5 oranında BSMV'si, icra masrafları ve avukatlık ücreti ile birlikte 6098 sayılı TBK'nın 99 maddesi gereğince fiili ödeme günündeki TCMB USD efektif satış kuru üzerinden, 1,00-USD=19,4447-TL olmak; fazlaya ve faize ilişkin her türlü talep hakları saklı kalmak, takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek yıllık %22,50 EUR faizi, faizin %5 oranında BSMV'si, icra masrafları ve avukatlık ücreti ile birlikte 6098 sayılı TBK'nın 99 maddesi gereğince fiili ödeme günündeki TCMB EUR efektif satış kuru üzerinden, 1,00-EUR=21,2822-TL olmak; fazlaya ve faize ilişkin her türlü talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik toplam 826.933,33-TL tutarındaki alacaklarının, takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek TL yıllık %105 faizi, faizin %5'i oranında BSMV'si, icra masrafları ve avukatlık ücreti ile birlikte, faiz oranlarındaki müvekkili lehine değişiklikten kaynaklanan hakları saklı kalmak, kısmi ödemelerin öncelikle faiz, masraf ve vekalet ücretinden mahsup edileceği ve toplam harca esas değer 3.103.310,34-TL olmak kaydıyla tahsili talebiyle ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçlu şirkete 04/05/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından 08/05/2023 tarihinde alacaklıya karşı herhangi bir borçları bulunmadığı gerekçesiyle, fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla borcun tamamına, faize, faiz oranına ve borcun tüm ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu tespit edilmiştir. Davalı tarafça her ne kadar borçları bulunmadığı gerekçesiyle icra takibine itiraz edilmiş ise de, mahkememiz dosyasında görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından, davalı şirketin, davacı şirketin 14.970,07-EUR, 240.788,98-USD ve 833.320,32-TL zararından sorumlu olduğu tespit edilmiş ve mahkememizce, denetime ve hüküm tesisine elverişli bulunan bilirkişi raporuna itibar edilmiştir. Davalı borçlu tarafından söz konusu borcun ödendiği veya başka bir nedenle sona erdiğine ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmamıştır. Bu hususlar dikkate alınarak, temin edilen bilirkişi raporu, sözleşme hükümleri ve taleple bağlılık doğrultusunda davacı tarafça açılan davanın kabulüne karar verilmiştir. 2004 sayılı İcra İflas Kanunu 67/2. maddesi icra inkâr tazminatını düzenlemektedir. Bu maddeye göre, borçlu itirazında haksız görülürse davacı tarafından açıkça talep edilmiş olması şartıyla icra inkâr tazminatına hükmedilecektir. Borçlunun itirazında haklı veya haksız olması ise alacağın likit(belirli) olup olmamasına bağlıdır. Eğer alacak likit(belirli) ise borçlu itirazında haksızdır; alacak likit(belirli) değilse borçlu itirazında haklıdır. Borçlunun inkâr tazminatına mahküm edilebilmesi için onun ödeme emrine kötü niyetle itiraz etmiş olması şart değildir. İtirazının haksızlığına karar verilen borçlu, iyi niyetle itiraz etmiş olsa bile, icra inkâr tazminatına mahküm edilecektir. Eldeki dosyada, davacı alacaklı şirket tarafından taraflar arasındaki üye iş yeri sözleşmesine dayalı alacak isteminde bulunulmuş, aynı zamanda borcun ödenmesi için davalıya noter aracılığıyla ihtarname de gönderilmiştir. Bu durumda davalı/borçlu alacağın miktarını bilmektedir, yani icra takibi başlatıldığı sırada ne kadar bir borç miktarını alacaklıya vermesi gerektiğini bilmektedir. Bu itibarla alacak likit(belirli) bulunmaktadır. Bu nedenle kabul edilen alacak miktarı üzerinden davacı tarafın icra inkâr tazminatı talebinin de kabulüne karar verilmesi gerekmiştir. Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı tarafça davalı hakkında açılan davanın KABULÜ ile, davalı borçlunun ... 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın İPTALİNE, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden DEVAMINA, 2-2004 Sayılı İİK'nun 67/2. maddesi gereğince kabul edilen alacak miktarı üzerinden % 20 oranında belirlenen 620.662,06-TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 211.987,12-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 37.470,69-TL'nin mahsubu ile bakiye 174.516,43-TL harcın, davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından peşin olarak yatırılan 37.470,69-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 4-Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan Mustafa TUZ(12429)'e 3.120,00-TL ödeme yapılmasına karar verildiği ve ödemenin suçüstü ödeneğinden karşılandığı anlaşıldığından 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-13'e göre davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına, 5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 445.430,34-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL başvurma harcı, 37,500,00-TL bilirkişi ücreti ve 674,00-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 38.443,85-TL yargılama giderinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine 7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/12/2025

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır