İlk Derece Mahkemesi 2023/502 E. 2026/144 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALI :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 08/04/2023 KARAR TARİHİ : 11/02/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Almanya ülkesinde ikamet ettiğini, .....tarihinde Almanya ülkesinden satın aldığı sıfır km aracıyla Türkiye'ye geldiğini, Türkiye'de davalı Sigorta Şirketi tarafından sigortalanan diğer davalı .....aracının hız sınırlarına riayet etmeyip gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek müvekkilinin aracına çarptığını, müvekkilinin aracı hasarlı bir şekilde Almanya ülkesine dönüş yapmak zorunda kaldığını, aracın kapısının değiştiğini belirterek Almanya'da yapılan ekspertiz sonucu aracın tahmini onarım bedelinin 7790.54 Euro, aracın kapı değişikliği nedeniyle araçta olan değer kaybı 1850,00 Euro, aracın serviste kaldığı 4 günlük sürenin bedeli olan 700,00 Euro, Tercüme bedeli 3.500, TL, Ekspertiz rapor bedelinin 1209,99 Euro tuttuğunu belirterek belirsiz alacak davası açtığını, tazminat kalemleri için açıklamaya yönelik .....havale tarihli beyan dilekçesinde ise her bir talebi yönünden 200,00'er TL olmak üzere toplam 1.000,00 TL maddi tazminatın poliçe limit kadar olan kısmının sigorta şirketinden, poliçe limitini aşan kısmının davalı araç sürücüsünden tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı, müvekkil Şirkete usulüne uygun olarak müracaat etmediğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından dosyada inceleme yapılabilmesi için talep edilen eksik evraklar tamamlanmadığını, müvekkil şirketin gerekli araştırmayı yapması kasten engellendiğini, tercüman ücreti, ekspertiz rapor ücreti gibi dolaylı bir zarardan müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığı gibi davacı yanın ekspertiz raporu temin etmek zorunluluğu bulunmadığını, kendilerince alınmış olan ekspertiz raporu tazminata ilişkin hukuki bir anlam ifade etmediğini, ekspertiz ücretini talep eden davacının taleplerini belirsiz alacak olarak ileri sürmesi mantık ile bağdaşmadığını, dava dilekçesinde bahsi geçen .....tarihli kazaya karıştığı belirtilen, .....plakalı aracın müvekkili şirkete .....- .....tarihleri arasında geçerli olmak üzere .....numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu poliçeden dolayı sorumluluğu sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 50.000,00.-TL ile sınırlıdı olduğunu, arz ve izah edilen ve yargılama sırasında ortaya çıkabilecek sair nedenlerle davanın usulden reddini, açıklanan sebepler ile davanın usulden reddini, Mahkeme aksi kanaatte ise, ekspertiz rapor ücreti ve benzeri doğrudan olmayan zararlar teminat dışı olduğundan ilgili taleplerin reddini, haksız ve fahiş olan maddi tazminat talebinin ve davanın reddine, haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddi ile aleyhine hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir. Davalı .....cevap dilekçesi sunmamıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketine ve davalı araç sürücüsüne yöneltilmiş maddi tazminat istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; meydana gelen trafik kazası nedeniyle .....Plakalı sayılı araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybının, hasar onarım bedelinin, aracın serviste kaldığı süre boyunca kullanım kaybı bedelinin, kaza tespit tutanağının ve eksper raporunun yeminli tercüman aracılığıyla Türkçeye çevrilmesi nedeniyle tercüme bedelinin ve ekspertiz rapor Bedelinin davalılardan tahsili istemi etrafında toplandığı anlaşıldı.

Kaza tespit tutanağı ve olaya dair dosya içeriğinde bulunan veriler incelendiğinde; .....Günü Saat: .....sıralarında Balıkesir İli, Edremit İlçesi, .....Beldesi, ..... Caddesi üzeri, No:.....sayılı yerin önünde meydana gelen çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasında; Sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobili ile Mimar Sinan Caddesi üzerinde doğru seyrederken No:.....sayılı yerin önüne geldiğinde, otomobilinin sağ ön ve sağ yan kısımlarıyla No:.....önünde park halinde olan .....plakalı otomobilin sol arka kapı kısmına çarpması neticesinde; çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, sigortalı aracın .....-.....tarihlerini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 50.000,00 TL olarak belirlendiği, dava açılmadan önce arabuluculuk süresinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen ZMMS poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlendiği gibi, işleten ve sürücü de, sürücünün kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür. Kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağı ile tutanakta yer alan kaza yeri krokisinin incelenmesi ile düzenlenen .....tarihli kusur durum raporunda " Sürücü .....(plakalı) : 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 56.maddesinde (56/1-A: Sürücülerin; geçme, dönme, duraklama, durma ve park etme gibi haller dışında şerit değiştirmeleri veya iki şeridi birden kullanmaları, yasaktır.) ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 94.maddesinde (94/G: İki şeridi birden kullanmaları, yasaktır.) yer alan kuralları ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen kazada % 100 ( YÜZDE YÜZ ) ORANINDA KUSURLU olduğu, Sürücü .....(.....plakalı): 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan herhangi bir kural ihlali yapmadığı, anlaşıldığından meydana gelen kazada KUSURSUZ olduğu" raporda ibraz edilmiştir. İlgili tazminat kalemine yönelik sigortalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Bu kapsamda Mahkememizce davacının aracında oluşan değer kaybının, hasar onarım bedelinin ve aracın makul onarım süresinin belirlenmesi noktasında otomotiv konusunda uzman makine mühendisi bilirkişiden rapor tanzim edilmesi istenilmiş, .....tarihli bilirkişi raporunda özetle " Dava konusu aracın .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası oluştuğu, Araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı kanaati hasıl olduğu, araçta oluşan hasarın onarımı için .....firması tarafından .....dosya numaralı ekspertiz raporu referans alınarak yapılan tespitte; sol arka kapı, arka kapı menteşeleri, kapı direk banttı, kapı kolu ve birleştirme parçalarının değiştirildiği; sol ön kapı parçasında ise hasar onarım işlemi yapıldığı anlaşılmdığı, dava konusu aracın .....marka .....Tipinde olmasın nedeniyle satışının Türkiye de olmadığı ve bu neden ile aracın yedek parça temininin Yurt dışı siparişi ile getirildiği ve fiyat bilgisine ulaşılamadığı ve Almanya‟daki otomotiv piyasasında ikinci el bir araçta değer kaybının hangi kriterlere göre belirlendiği tarafınca bilinmediğini, ülkede araç satışlarında ÖTV ve KDV li satışlar gerçekleştiği bunun da araç fiyatlarında etken olduğundan değer kaybında bu kriter göz önünde bulundurularak rayiç değeri belirlendiğini, mahkenmeni değer kaybı belirlenirken hangi kriterlere dikkat edilmesi gerekeceği hususunda tarafına bilgilendirilmesini ve akabinde dava dosyasının tarafına tebliğ edilmesi hususu" raporda ibraz edilmiştir. .....tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Davaya konu aracın mevcut hasarlı hali ile yurt dışına (ALMANYA) götürüldüğü ve yurt dışında bulunan .....firması tarafından .....dosya numarası ile ekspertiz incelemesi yapıldığı, hazırlanan ekspertiz raporu ve araca ait resimler detaylı olarak incelendiğinde; sol arka kapı, arka kapı menteşeleri, kapı direk banttı, kapı kolu ve birleştirme parçalarının değiştirildiği; sol ön kapı parçasında ise hasar onarım işlemi için eksperlik çalışması yapıldığı ve yapılan ekspertiz sonucu aracın tahmini onarım bedelinin 7.790,54 Euro olarak belirlendiği ve bu ekspertiz raporu dikkate alınarak tarafımca yapılan piyasa araştırması sonucunda davaya konu emsal ve hasarsız bir aracın 53.350,00€ bedel karşılığında temin edileceği ve .....tarihinde TCMB sayfasında 1 Euro: 18.2977 TL olduğu dikkate alındığında (18.2977 x 7.790,54)=142.548,96 TL onarım bedeli ve (58.350,00x18.2977)=1.067.670,80 TL (ÖTV Hariç) rayiç bedeline tekabül edildiği ve yapılan piyasa araştırmam neticesinde davaya konu aracın hasar tarihi dikkate alınarak 50.170,80 TL değer kaybı ve 5.900,00 TL araç mahrumiyet bedelinin oluşacağı" raporda ibraz edilmiştir. Alınan bilirkişi ek raporunun dosya kapsamına uyumlu ve denetime elverişli olarak usulüne uygun yöntemlerle hazırlandığı gözetilerek ilgili tespitler mahkememizce benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır. Davalı sigorta şirketi sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, tespit edilen değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Buna göre tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının talep edebileceği değer kaybı miktarının 50.170,80 TL, hasar onarım bedeli tazminatı miktarının 142.548,96 TL olduğu kabul edilmiş, davacı vekilinin talebine göre ilgili bedelin poliçe limiti olan 50.000,00 TLsinden sigorta şirketinin, 142.719,76 TLsinden davalı sürücü .....sorumlu olmasına, kabul edilen tazminat alacakları için sigorta şirketi yönünden başvuruyu takip eden 8 iş günü sonrasına denk gelen ve temerrüt tarihi olan .....tarihinden, davalı .....yönünden haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir. Davacının aracında meydana gelen değer kaybı gerçek zarar (doğrudan zarar) kapsamında ise de, araç mahrumiyet bedeline ilişkin zarar dolaylı zararlardandır ve sigorta şirketinin bu kapsamda sorumluluğu bulunmamaktadır, Davalı araç sürücüsünün haksız fiil hükümleri kapsamında ilgili dolaylı zarardan sorumla olması nedeniyle 5.900,00 TL araç mahrumiyet bedelinin haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin bu zarardan sorumluluğu bulunmadığından, davalı sigorta şirketi yönünden araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebin reddine, yargılama gideri talebi olarak değerlendirilen tercüman gideri ve ekspertiz bedellerine ilişkin masraflardan davalıların sorumluluğun bulunmadığından yargılama giderleri kapsamında ilgili masrafların davalılara yükletilmemesi ve ilgili taleplerin yargılama gideri talebi olmaları nedeniyle netice talep olmayan iş bu istemler yönünden hüküm kurulmadığından karşı vekalet ücreti ve yargılama gideri sorumluluğu hesaplamasında ilgili taleplerin reddedilen netice talep olarak değerlendirilmemesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere 1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, A) 50.170,80 TL değer kaybı tazminatı, 142.548,96 TL hasar onarım bedeli tazminatı olmak üzere toplam 192.719,76 TL maddi tazminatın, 50.000,00 TL'lik kısmının davalı sigorta şirketinin .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, B) 50.170,80 TL değer kaybı tazminatı, 142.548,96 TL hasar onarım bedeli tazminatı olmak üzere toplam 192.719,76 TL maddi tazminatın, 142.719,76 TL'lik kısmının haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....alınarak davacıya verilmesine, C) 5.900,00 TL araç mahrumiyet bedeli tazminatının, haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....alınarak davacıya verilmesine, D) Davalı sigorta şirketine yöneltilen araç mahrumiyet bedeli isteminin reddine, E) Davacının ekspertiz rapor bedeli ve tercüman bedeline ilişkin istemlerinin yargılama giderleri değerlendirilirken aşamasında değerlendirmeye alınmasına, 2- Kabul edilen bedel üzerinden binde oranında hesaplanan 13.567,71 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 832,26 TL peşin harç ve sonradan yatırılan 3.381,68 TL tamamlama harcının mahsubu ile 9.353,77 TL harcın (davalı sigorta şirketinin 3.415,49 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 3-Davacı tarafından yatırılan 832,26 TL peşin harç, 179,90 TL başvuru harcı ve 3.381,68 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 4.393,84 TL harcın (davalı sigorta şirketinin 1.106,09 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye İRAT kaydına, 4- Davacı tarafından yapılan 4.977,75 TL yargılama giderinin (davalı sigorta şirketinin 1.253,08 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı .....Sigorta Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 5.900,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 7-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin 1.431,12 TL'sinin davalı sigorta şirketinden, 168,87 TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim